Hoạt động Ngày soạn 20/01/2021 Tiết 81 LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỞNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ I Mục tiêu cần đạt 1 Kiến thức Những yêu cầu cần đạt đối với luyện nói Những kiến thức[.]
Trang 1Ngày soạn: 20/01/2021
Tiết 81
LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỞNG,
SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
I Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức:
-Những yêu cầu cần đạt đối với luyện nói.
-Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.
-Những bước cơ bản để lựa chọn những chi tiết hat, đặc sắc khi miêu tả cụ thể đối tượng.
2.Kĩ năng:
-Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí.
-Đưa các hình ảnh có phép tu từ vào bài mới.
-Nói trước tập thể lớp rõ ràng, mạch lạ, biểu cảm, đúng nội dung, tác phong tự nhiên.
* KNS: Ra quyết định bày tỏ trình bày ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm bản thân KN giao tiếp/ phản hồi/ lắng nghe, ứng xử phù hợp mục đích giao tiếp.
3.Thái độ: Tích cực học tập, yêu thích văn miêu tả
- GD bảo vệ môi trường: Ra đề văn miêu tả có lien quan đến môi trường
- GD đạo đức: GD phẩm chất tự lập, tự tin, tự trọng, có trách nhiệm với bản thân,
có tinh thần vượt khó, yeu quê hương đất nước, có trách nhiệm với cộng đồng=>
GD giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG, TRUNG THỰC, KHOAN DUNG, HÒA BÌNH, TỰ DO
4 Định hướng phát triển năng lực:
+ Tự học: tự nghiên cứu các đơn vị kiến thức theo sự chuẩn bị bài ởnhà, tự nhận thức
+ Giao tiếp: lắng nghe tích cực, phản hồi tích cực
+ Giải quyết vấn đề: Tìm những vấn đề còn khúc mắc và trao đổi
+ Hợp tác: hoạt động nhóm
+ Sử dụng CNTT: Tìm hiểu những kiến thức liên quan đến bài học.+ Sử dụng ngôn ngữ: trình bày quan điểm, suy nghĩ của bản thân
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Soạn giáo án
- Học sinh: Soạn các đề bài theo phân công chuẩn bị
III Phương pháp
Vấn đáp, thực hành tổng hợp.
IV Tiến trình dạy học – giáo dục
Trang 2* GV nêu yêu cầu của tiết luyện nói
- HS lắng nghe để biết cách thực hiện.
Hướng dẫn HS làm bài tập
- Lập dàn ý câu hỏi
a Theo em Kiều Phương là người như
thế nào? từ các chi tiết về nhân vật này
hãy miêu tả Kiều Phương theo tưởng
tượng của em?
b Hình ảnh người anh như thế nào?
hình ảnh người anh trong bức tranh với
hình ảnh người anh thực của Kiều
Phương có khác không?
- HS trao đổi dàn ý trong 5 phút
- Tự sửa dàn ý của mình
.
I Yêu cầu của tiết luyện nói:
-Tác phong: đàng hoàng, chững chạc, tự tin
- Tính cách: hồn nhiên, trong sáng, nhân hậu, độ lượng tài năng
b Nhân vật người anh:
- Hình dáng: không tả rõ nhưng có thể suy ra từ
cô em gái, chẳng hạn: gầy, cao, đẹp trai, sáng sủa.
- Tính cách: ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, ân hận,
ăn năn, hối lỗi.
- Hình ảnh người anh thực và người anh trong bức tranh, xem kĩ thì không khác nhau Hình ảnh người anh trai trong bức tranh thể hiện bản chất
và tính cách của người anh qua cái nhìn trong sáng, nhân hậu của người em.
Bài 2:
- Nói về anh (chị) hoặc em mình?
- Chú ý quan sát, so sánh, liên tưởng, tưởng tượng
và nhận xét làm nổi bật những điểm chính trung thực, không tô vẽ.
Bài 3:
Lập dàn ý cho bài văn: tả một đêm trăng nơi em ở
- Đó là một đêm trăng như thế nào? ở đâu? (đẹp, đáng nhớ )
- Đêm trăng có đặc sắc:
+ Bầu trời đêm, vầng trăng, cây cối, nhà cửa, đường làng, ngõ phố, ánh trăng, gió (quan sát) + Những hình ảnh so sánh, liên tưởng, tưởng tượng
+ VD: Một đêm trăng kì diệu: Một đêm trăng mà tất cả đất trời, con người, vạn vật như đang tắm gội bởi ánh trăng
Bài tập 4
- Lập dàn ý và nói trước lớp: Tả quang cảnh một
Trang 3buổi sáng trên biển
- Yêu cầu: Lập dàn ý tả cảnh biển buổi sáng, chú
ý một số hình ảnh những liên tưởng tưởng tượng: + Bình minh: Cầu lửa
+ Bầu trời: Trong veo, cao vời vợi
+ Mặt biển: Nước trong xanh, sóng gợn lăn tăn đùa giỡn nhau, đuổi nhau tới tận chân trời + Bãi cát: Mịn màng, mát rượi
+ Những con thuyền: mệt mỏi, uể oải, nằm nghếch đầu lên bãi cát
III Thực hành luyện nói
1 Luyện nói theo tổ (nhóm)
quản lí thời gian, chủ động trình bày
trước lớp; giao tiếp, trình bày câu
chuyện.
- HS lắng nghe rút kinh nghiệm
- Trao đổi, phản hồi ý kiến
- GV giải đáp, hướng dẫn.
IV Rút kinh nghiệm
4 Củng cố: (2p)
- Khi miêu tả cần những năng lực nào?
+ Quan sát, so sánh , tưởng tượng.
Trang 45 Hướng dẫn VN-3’:
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Viết hoàn chỉnh bài tập 1, 2
- Chuẩn bị: Bài 3-4-5(theo nhóm1-2-3)
- Gợi ý để HS về nhà viết bài tập 5
+ Trong thế giới những câu chuyện cổ tích, người dũng sĩ xuất hiện khá nhiều Họ đều là những nhân vật đẹp, nhân hậu và đặc biệt là khoẻ mạnh, dũng cảm.
+ Các em đã được học và đọc nhiều truyện cổ, vì thế bài này yêu cầu miêu tả nhân vật theo trí tưởng tượng của mình Nội dung tuỳ thuộc vào khả năng tưởng tượng và liên tưởng của các em.
V Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 20/01/2021
Tiết 82 LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỞNG,
SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
I Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức:
-Những yêu cầu cần đạt đối với luyện nói.
-Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.
-Những bước cơ bản để lựa chọn những chi tiết hat, đặc sắc khi miêu tả cụ thể đối tượng.
2.Kĩ năng:
-Sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí.
-Đưa các hình ảnh có phép tu từ vào bài mới.
-Nói trước tập thể lớp rõ ràng, mạch lạ, biểu cảm, đúng nội dung, tác phong tự nhiên.
* KNS: Ra quyết định bày tỏ trình bày ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm bản thân KN giao tiếp/ phản hồi/ lắng nghe, ứng xử phù hợp mục đích giao tiếp.
3.Thái độ: Tích cực học tập, yêu thích văn miêu tả
- GD bảo vệ môi trường: Ra đề văn miêu tả có lien quan đến môi trường
- GD đạo đức: GD phẩm chất tự lập, tự tin, tự trọng, có trách nhiệm với bản thân,
có tinh thần vượt khó, yeu quê hương đất nước, có trách nhiệm với cộng đồng=>
GD giá trị sống: TRÁCH NHIỆM, TÔN TRỌNG, YÊU THƯƠNG, TRUNG THỰC, KHOAN DUNG, HÒA BÌNH, TỰ DO
4 Định hướng phát triển năng lực:
+ Tự học: tự nghiên cứu các đơn vị kiến thức theo sự chuẩn bị bài ở
Trang 5nhà, tự nhận thức
+ Giao tiếp: lắng nghe tích cực, phản hồi tích cực
+ Giải quyết vấn đề: Tìm những vấn đề còn khúc mắc và trao đổi
+ Hợp tác: hoạt động nhóm
+ Sử dụng CNTT: Tìm hiểu những kiến thức liên quan đến bài học
+ Sử dụng ngôn ngữ: trình bày quan điểm, suy nghĩ của bản thân
* GV nhắc lại yêu cầu của tiết luyện nói
- HS lắng nghe để biết cách thực hiện.
I Yêu cầu của tiết luyện nói:
-Tác phong: đàng hoàng, chững chạc, tự tin
- Cử đại diện trình bày trước lớp.
III Thực hành luyện nói
1 Luyện nói theo tổ (nhóm)
2 Luyện nói trước lớp
* Hoạt động 3 (5’)
- Mục tiêu: Rút kinh nghiệm cho HS IV Rút kinh nghiệm
Trang 6quản lí thời gian, chủ động trình bày
trước lớp; giao tiếp, trình bày câu
chuyện.
- HS lắng nghe rút kinh nghiệm
- Trao đổi, phản hồi ý kiến
- GV giải đáp, hướng dẫn.
4 Củng cố: (2p)
-GV nhắc một số lỗi HS thường mắc khi nói
5 Hướng dẫn VN-2’:
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Viết hoàn chỉnh bài tập 4, 5
- Chuẩn bị: Văn bản: Vượt thác.
+ Tìm hiểu thông tin về tác giả; những tác phẩm tiêu biểu của ông
+ Tóm tắt tác phẩm, tóm tắt đoạn trích, soạn bài theo câu hỏi SGK: Vẻ đẹp của thiên nhiên nhiên, đặc điểm của thác dữ, hình ảnh Dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác, vẻ đẹp của người lao động, cách miêu tae của tác giả, so ssánh với thiên nhiên sông nưỡa Cà Mau)
V Rút kinh nghiệm
Ngàydạy:20/1/2011 Tiết: 8 tiết (từ tiết 83 ->90)
Trang 7sống cũng như trong văn học;
- Yêu quý và tự hào về truyền thống của đất nước, kính trọng, biết ơn người
có công với đất nước; biết trân trọng và bảo vệ cái đẹp;
- Giới thiệu và gìn giữ các giá trị văn hóa, các di tích lịch sử, có lý tưởngsống và có ý thức sâu sắc về chủ quyền quốc gia và tương lai dân tộc
- Chăm đọc sách báo; thường xuyên hoàn thành nhiệm vụ học tập, siêngnăng trong công việc gia đình, nhà trường; yêu lao động; có ý chí vượt khó;tích cực rèn luyện để chuẩn bị nghề nghiệp cho tương lai
2 Năng lực:
+ Năng lực chung: Tự học, giao tiếp, sáng tạo.
+ Năng lực chuyên biệt: đọc - hiểu văn bản, phân tích chi tiết, hình ảnh,nhận xét nghệ thuật, cảm thụ tác phẩm văn học
Qua bài học, HS biết:
a Đọc hiểu:
- Nêu được ấn tượng chung về văn bản
- Nhận biết được câu chuyện và tóm tắt một cách ngắn gọn
- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện quan ngôn ngữvăn bản
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của nhân vật thể hiện qua hình dáng,
- Hiểu biết bước đầu về văn miểu tả
- Nhận biết được điểm giống và khác nhau giữa hai nhân vật trong hai vănbản
- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử cuả cá nhân do văn bản đãđọc gợi ra
b Viết :
- Biết viết bài văn đảm bảo các bước: chuẩn bị trước khi viết (xác định đề tài, muccj đích, thu thập tư liệu); tìm ý và lập dàn ý; viết bài; xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm
- Viết được bài văn tả cảnh sinh hoạt, tả quang cảnh
Trang 8nhất, biết đặt câu hỏi và trả lời, biết nêu một vài đề xuất dựa trên các ý tưởngđược trình bày trong quá trình thảo luận
- Nghe tóm tắt được nội dung thuyết trình của người khác và nhận biết được tính hấp dẫn của bài trình bày; chỉ ra được những hạn chế (nếu có) của bài
II PHƯƠNG TIỆN VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Phương tiện dạy học:
- Tìm hiểu về các dòng sông ở Việt Nam; tìm hiểu về văn hóa đặc trưng
Nam Bộ, xem phim Đất Phương Nam
2 Hình thức tổ chức dạy học:
- Dạy học cá nhân, nhóm, cả lớp;
- HS thuyết trình, giới thiệu, trao đổi thảo luận
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
ĐỌC HIỂU ĐỌC HIỂU VĂN BẢN: SÔNG NƯỚC CÀ MAU (tiết 83)
I.Tổ chức khởi động và tạo tâm thế
* Dự kiến kết quả
a Bức ảnh chụp một khu chợ nổi
trên sông Em từng thấy trên những
phóng sự trên tivi
b Cảnh đó em đoán thuộc miền sông
nước miền Tây của vùng Tây Nam
Bộ của nước ta
1.Tổ chức khởi động
Quan sát hình ảnh sau và trả lời câu hỏi:
a Bức ảnh chụp cảnh gì? Em thấy cảnh đó bao giờ chưa?
b Em thử đoán xem cảnh đó thuộc vùng nào trên đất nước ta
2 Dẫn dắt vào bài
Cà Mau là vùng đất được biết đến là cực Nam của tổ quốc với hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt Đặc trưng đó của Cà
Trang 9Mau không chỉ được thể hiện qua những câu dân ca đậm chất Nam Bộ "
II Đọc và tìm hiểu chung về văn
+ Quê ở tỉnh Tiền Giang
+ Là nhà văn Nam Bộ, ông thường
viết về cuộc sống, thiên nhiên và con
người Nam Bộ
- Tác phẩm:
+ Đất rừng phương Nam là truyện
dài nổi tiếng nhất của Đoàn Giỏi
+ Truyện viết năm 1957 kể về quãng
đời lưu lạc của chú bé An tại vùng
rừng U Minh, miền Tây Nam Bộ
trong những năm đầu kháng chiến
- GV cho hs đọc toàn bộ văn bản
- Gv yêu cầu học sinh nêu ấn tượng nổi bật
về văn bản
- Gv hướng dẫn học sinh tìm hiểu từ ngữ khó Trao đổi với các bạn bên cạnh về những từ ngữ mình không hiểu hoặc chưa hiểu bằng cách dự đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh, có thể tham khảo phần chú thích trong sách giáo khoa
2 Tìm hiểu chung về văn bản
- Gv hướng dẫn hs tìm hiểu những thông tinchung về văn bản qua các phiếu bài tập
Phiếu học tập 1: Tìm hiểu thông tin về Tác
giả, tác phẩm
Phiếu học tập 2: Tìm hiểu về đoạn trích
Sông nước Cà Mau (chia bố cục)
Trang 10Phần 1: Từ đầu …lặng lẽ một màu
xanh đơn điệu: Những ấn tượng
chung ban đầu về thiên nhiên vùng
đất Cà Mau.
Phần 2: Tiếp…ban mai: Các kênh
rạch vùng Cà Mau và con sông Năm
Căn.
Còn lại : cảnh chợ Năm Căn
III Đọc hiểu chi tiết văn bản
1 Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh
sông nước Cà Mau.
* Khái quát chung
- Trình tự không gian
- Cảnh được miêu tả một cách trực
tiếp vì nhân vật "tôi" trực tiếp quan sát
cảnh sông nước Cà Mau từ trên con
thuyền và trực tiếp miêu tả.
- Tác dụng
+Khiến cảnh sông nước Cà Mau
hiện lên một cách chân thực sinh
- Hình ảnh : Sông ngòi, kênh rạch chi
chít như mạng nhện; Trời, nước, cây
toàn một sắc xanh
- Âm thanh : Tiếng sóng biển rì rào
bất tận ru ngủ thính giác con người
- Nghệ thuật: Biện pháp so sánh, điệp
từ, tính từ, liệt kê tả kết hợp với kể
=> Cảnh thiên nhiên Cà Mau phủ kín
màu xanh tươi đẹp, nguyên sơ, có vẻ
đẹp rộng lớn, bao la, thoáng đãng,
hùng vĩ đầy hấp dẫn và bí ẩn
2 Cảnh sông ngòi, kênh rạch Cà
1 Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh sông nước Cà Mau.
Gv hướng dẫn hs tìm hiểu ấn tượng ban đầu
về cảnh sông nước CM bằng các câu hỏi
gợi mở kết hợp với phiếu học tập số 3
- Cảnh được miêu tả theo trình tự nào?
- Theo em cảnh được cảm nhận và miêu tảtrực tiếp hay gián tiếp? Căn cứ vào đâu đểxác định được như vậy?
- Cách miêu tả bằng sự quan sát và cảm thụmột cách trực tiếp như vậy có tác dụng gì?
- Hs hoạt động cặp đôi
Phiếu học tập số 3 (phụ lục)
Trang 112 Cảnh sông ngòi, kênh rạch Cà Mau
GV tổ chức thảo luận nhóm thông qua phiếu học tập, chia lớp thành 4 nhóm lần lượt làm các phiếu được giao
Nhận xét về cách đặttên
Tên gọi Ý nghĩa
tên gọi
Nhậnxét vềthiênnhiên vàcuộcsống CàMau
hoang sơ; thiên nhiên gắn bó với cuộc sống lao động của con người
Trang 12+ Dòng sông mênh mông, rộng hơn
ngàn thước
+ Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm
như thác; cá hàng đàn đen trũi như
người bơi ếch giữa những đầu
sóng trắng
- Rừng đước
+ Dựng cao ngất như hai dãy trường
thành vô tận;
+ Cây đước mọc dài theo bãi, theo
từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm
tắp, lớp này chồng lên lớp kia
+ Đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu
xanh rêu
+ Lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù
và khói sóng ban mai
nhiều lò than hầm gỗ đước; nhà bè
như những khu phố nổi, như chợ nổi
trên sông; bán đủ thứ, nhiều dân tộc
-> Cảnh tượng đông vui, hấp dẫn, tấp
- Học sinh sẽ thảo luận nhóm, cử đại diện trình bày
- Nhóm khác nhận xét, bổ sung, phản biện
- Giáo viên chốt ý
- Em cảm nhận chợ Cà Mau là một chợ như
Trang 13 T/g là người am hiểu cuộc sống
Cà Mau, có tấm lòng gắn bó với
mảnh đất này
- Biết quan sát, so sánh, nhận xét về
đối tượng miêu tả
thế nào? Nhờ biện pháp nghệ thuật nào mà
em cảm nhận được điều đó?
- Qua trích đoạn trích, em cảm nhận được
gì về vùng đất Cà Mau nói riêng, tổ quốc
VN nói chung? Và em hiểu thêm gì về tác \giả?
- Kết hợp miêu tả, thuyết minh
* Ý nghĩa văn bản: Sông nước Cà
Mau là một đoạn trích độc đáo và
hấp dẫn thể hiện sự am hiểu, tấm
lòng gắn bó của nhà văn Đoàn Giỏi
về thiên nhiên và con người vùng đất
- Em học tập được gì về nghệ thuật tả cảnh
từ văn bản Sông nước Cà Mau?
- Phải là người có tính cách, mối quan hệ như thế nào với sông nước Cà Mau, tác giả mới miêu tả được vẻ đẹp sống động, chân thực đến thế?
V Hướng dẫn cách đọc hiểu văn
bản truyện hiện đại
* Dự kiến kết quả
- Nắm được thông tin về tác giả, tác
phẩm (quê hương, sở trường viết,
hoàn cảnh ra đời, thể loại, phương
thức biểu đạt, chia bố cục văn bản )
- Chú ý các hình ảnh đặc sắc, các
biện pháp nghệ thuật có trong văn
Giáo viên hướng dẫn học sinh những lưu ý khi đọc hiểu văn bản truyện hiện đại có sử dụng kết hợp yếu tố miêu tả và thuyết minh
- Khi đọc hiểu một văn bản truyện hiện đại
có sử dụng kết hợp yếu tố miêu tả và thuyếtminh ta cần phải lưu ý điều gì?
Trang 14- Viết 1 đoạn văn trình bày cảm nhận của
em về vùng đất Cà Mau sau khi học xong bài Sông nước Cà Mau trong đó có sử dụng
Trước diễn biễn xấu đó, hãy trao đổi với các bạn xem ngay từ bây giờ, mỗi chúng ta phải hành động như thế nào để giảm thiểu những rủi ro đó cho Cà Mau, cho đất nước
Sông Hồng, Hương, Cửu Long,
Đồng Nai, sông Đà, sông Mã, sông
Hoàng Long, sông Thái Bình, sông
b Dẫn dắt vào bài
Đất nước ta có hệ thống sông ngòi, kênhrạch chằng chịt, chính vì thế, những consông đã trở thành nguồn cảm hứng bất tậncho các nhà thơ, nhà văn Có nhà thơ chọnsông Hương với vẻ đẹp lãng mạn, thơmộng, có nhà thơ lại tìm về dòng sông BạchĐằng lịch sử Riêng Võ Quảng, tuổi thơ củaông gắn liền với dòng sông Thu Bồn xứQuảng, có lẽ vì điều đó, dòng sông ThuBồn đã được khắc họa đậm nét trong thơông- bài "Vượt thác"- cũng chính là nội
Trang 15dung bài học hôm nay.
2 Đọc và tìm hiểu chung về văn
- Xuất xứ: Văn bản: “Vượt thác”
trích chương XI của truyện Quê nội.
Đoạn này tả chuyến đi ngược dòng
sông Thu Bồn của con thuyền do
Dượng Hương Thư chỉ huy,từ làng
Hòa Phước lên Thượng nguồn để lấy
gỗ về dựng trường học cho làng,sau
- GV cho hs đọc toàn bộ văn bản
- Gv yêu cầu học sinh nêu ấn tượng nổi bật
về văn bản
- Gv hướng dẫn học sinh tìm hiểu từ ngữ khó Trao đổi với các bạn bên cạnh về những từ ngữ mình không hiểu hoặc chưa hiểu bằng cách dự đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh, có thể tham khảo phần chú thích trong sách giáo khoa
b Tìm hiểu chung về văn bản b1 Tác giả
- Em biết gì về tác giả Võ Quảng
Trang 16a Bức tranh thiên nhiên dòng sông
Thu Bồn.
* Dự kiến kết quả
a1 Vị trí quan sát: Trên con thuyền
ngược dòng sông Thu Bồn, qua
+Thuyền lướt bon bon như
- Nghệ thuật :So sánh, nhân hóa
Dòng nào nêu đúng vị trí quan sát của người kể chuyện trong đoạn trích?
A Trên con thuyền ngược dòng sông Thu
Bồn, qua Phường Rạch, vượt thác Cổ Cò, đến Trung Phước
B Trên đỉnh núi cao nhìn xuống toàn cảnh dòng sông Thu Bồn và thác Cổ Cò
C Đi dọc theo bờ sông Thu Bồn đến chân thác Cổ Cò
D Phối hợp điểm nhìn từ trên xuống và từ dưới lên
Việc lựa chọn vị trí quan sát của người kể chuyện có tác dụng gì?
A Miêu tả tỉ mỉ, tinh tế, không bỏ sót dù chỉ một chi tiết nhỏ nhặt
B Miêu tả cảnh thay đổi trên phạm vi rộng,
theo từng chặng đường di chuyển
a2 Hình ảnh con thuyền
- Con thuyền hiện lên như thế nào? Tác giả
đã sử dụng nghệ thuật gì để làm nổi bật hình ảnh con thuyền?
a3 Cảnh sông và quang cảnh hai bên bờ
- Gv hướng dẫn học sinh tìm hiểu cảnh
sông và quang cảnh hai bên bờ bằng phiếu
học tập số 7 Tiết 86 b Dượng Hương Thư trong cuộc vượt
Trang 17b Dượng Hương Thư trong cuộc
vượt thác.
* Ngoại hình: đánh trần, như một
pho tượng đồng đúc, bắp thịt cuồn
cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai
hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa, như
một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh
-> Hình ảnh con người lao động
mang sức mạnh phi thường, rắn rỏi,
nhanh nhẹn, tinh thần quả cảm,
quyết liệt trong khó khăn thử thách
- Ngợi ca, tự hào về hình ảnh đất
nước, con người Việt Nam trong
cuộc đổi mới xây dựng đất nước
4 Hướng dẫn đánh giá ý nghĩa
khái quát văn bản
a Nội dung
- Bức tranh thiên nhiên trên sông
Thu Bồn được miêu tả theo hành
trình vượt thác là:
+ Cảnh đẹp êm đềm ở những vùng
đồng bằng
+ Cảnh đẹp uy nghiêm của núi rừng
- Hình ảnh quả cảm Dượng Hương
Thư trong cuộc vượt thác đã làm nổi
bật vẻ hùng dũng và sức mạnh của
con người lao động trên nền cảnh
thiên nhiên rộng lớn hùng vĩ
b Nghệ thuật:
- Phối hợp tả cảnh thiên nhiên, miêu
tả ngoại hình, hành động của con
4 Hướng dẫn đánh giá ý nghĩa khái quát văn bản
- Cho hs thảo luận nhóm bàn (2`) khái quátnhững nét NT và ND chính của văn bản
Trang 18người Sử dụng phép nhân hóa, so
sánh, các chi tiết miêu tả
5 Vận dụng, mở rộng
Gợi ý: Thác là nơi nước chảy vượt
qua vách đá; ghềnh là nơi có đá lởm
chởm, nước chảy xiết Như vậy thác
và ghềnh đều chỉ nơi có địa hình
không bằng phăng rất khó khăn cho
người đi lại mà còn là chỉ sự gian
truân vất vả Xuất phát từ nét nghĩa
trên người nói dùng cụm từ này đế
chỉ cuộc đời của những con người
gặp nhiều gian lao, vất vả Cuộc đời
của chúng ta không phải lúc nào
cũng màu hồng mà đôi khi chúng ta
sẽ gặp những điều không thuận lợi,
khó khăn, tuyêt vọng, vất ngã nhưng
quan trọng là chúng ta có thể vượt
qua hay không đó chính là ý nghĩa
của câu nói
- Có người nói: Cuộc đời luôn có nhiều ghềnh thác Em hiểu câu nói đó như thế nào?
- Tìm đọc tùy bút Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân, chú ý về hình tượng ông lái đò
Sân nhà em sáng quá
Nhờ ánh trăng sáng ngời
Trăng tròn như cái đĩa
Lơ lửng mà không rơi
Những đêm nào trăng khuyết Trông giống con thuyền trôi
Em đi trăng theo bước Như muốn cùng đi chơi "
Cách ví von như vậy gọi là biện pháp
Trang 19nghệ thuật gì? Biện pháp đó có tác dụng như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu bài học ngày hôm nay?
Cách 2: Tổ chức trò chơi vận động
Giáo viên sẽ chọn 6 thành ngữ, cụm từĐen như cột nhà cháy, trắng như trứng gà bóc, nhanh như sóc/ cắt , chậm như rùa, lùn như nấm, nóng như lửa Sau đó giáo viên sẽ mô tả các từ này để học sinh đoán bằng các ngôn ngữ cơ thể hoặc vẽ từ khóa lên bảng (có thể để học sinh làm và chia lớpthành 2 nhóm
b Dẫn dắt vô bài: Mỗi từ khóa chúng ta
đều thấy xuất hiện 2 vế và có từ như Vậy thì đây là biện pháp nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu tiết học hôm nay
- Làm nổi bật cảm nhận của người
viết, người nói về sự vật được nói
đến (trẻ em, rừng đước)
-> T¨ng søc gîi hình và gợi cảm
(2) Khác nhau: Hình ảnh con mèo
trong cậu không tạo ra hình ảnh mới,
cũng không gợi hình, gợi cảm Tuy
nhiên, nó được so sánh một cánh
lô-gic hay so sánh thông thường
a2 Ghi nhớ
2 Hình thành kiến thức a.Tìm hiểu về khái niệm so sánh là gì? a1 Phân tích ngữ liệu