Trong giờ học Toán, học sinh không những phải viết đúng chữ số mà giáo viên cần rèn cho học sinh cách trình bày một bài toán khoa học, đẹp mắt.. Nói chung, việc rèn chữ cho học sinh lớp
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH GIẢM BỚT LỖI CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 2A
NĂM HỌC 2017-2018
PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội, phong trào "Vở sạch - Chữ đẹp" được chú trọng và phát động trong những năm gần đây Học sinh được thầy cô
giáo quan tâm rèn chữ tốt hơn, ý thức và lòng say mê viết chữ đẹp đã nảy nở trong học sinh
Tuy nhiên trong thực tế vẫn còn thầy cô giáo chưa quan tâm đúng mức đến yêu
cầu rèn chữ, giữ vở cho học sinh Hiện tượng thờ ơ với phong trào "Vở sạch - Chữ đẹp" còn khá phổ biến Chất lượng chữ viết ở các trường Tiểu học chưa cao Tôi nhận thấy việc "Vở sạch - Chữ đẹp" của học sinh Tiểu học là rất quan trọng Vì vậy tôi
muốn góp thêm một giải pháp cụ thể nhằm khắc phục tình trạng non yếu này, tạo đà cho sự phát triển toàn diện nhân cách của học sinh Tiểu học
II- ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1 Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 2A-Trường TH Đông Hưng 1
Tổng số học sinh : 31 em
Trong đó: Nam : 16 em
Dân tộc : 12 em
Nữ Dt : 6 em
2 Phạm vi nghiên cứu: Năm học 2017 - 2018
III- NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Việc dạy học các môn nói chung và việc rèn chữ cho học sinh nói riêng ở mỗi một tiết học khác nhau Giáo viên phải nắm được yêu cầu cơ bản về kiến thức và kỹ năng của bài học Lựa chọn phương pháp dạy học và phương tiện dạy học sao cho phù hợp để tổ chức các hoạt động trong một tiết theo một quy trình hợp lý nhằm đảm bảo tiết học sao cho nhẹ nhàng, thoải mái
Đặc biệt việc rèn chữ thông qua giờ học Toán cũng rất quan trọng Nhiều giáo viên chỉ quan tâm tới việc học sinh có nắm được kiến thức hay không, chứ việc rèn chữ thông qua tiết học này bị coi nhẹ Trong giờ học Toán, học sinh không những phải viết đúng chữ số mà giáo viên cần rèn cho học sinh cách trình bày một bài toán khoa học, đẹp mắt
Nói chung, việc rèn chữ cho học sinh lớp 2 phải thường xuyên thông suốt các môn học.Tuy rằng tiết học có ít hơn với Chính tả, Tập viết, Tập làm văn nhưng cũng vẫn phải thường xuyên làm sao để học sinh thấy được việc viết chữ đẹp trở thành nhu cầu cần thiết phải đạt được
Chính vì vậy mà nhiệm vụ cần nghiên cứu là:
Trang 2+ Thúc đầy phong trào "Vở sạch -Chữ đẹp" của học sinh, nâng cao chất lượng
dạy chữ viết cho giáo viên Tiểu học
+ Tạo cho học sinh thói quen trau dồi kỹ năng viết chữ và trình bày bài; từ đó giúp các em hình thành và phát triển những phẩm chất tốt như tính cẩn thận, lòng kiên trì, khiếu thẩm mĩ, óc sáng tạo, biết quý trọng và giữ gìn tiếng nói - chữ viết của dân tộc…
+ Phát huy vai trò và trách nhiệm của giáo viên; động viên, khích lệ các thầy giáo, cô giáo chăm lo rèn luyện chữ viết cho học sinh Tiểu học
+ Huy động sự quan tâm, giúp đỡ của phụ huynh học sinh và các tổ chức xã hội
đối với việc "luyện nét chữ, rèn nết người" cho học sinh.
Khi lựa chọn phương pháp dạy học, thầy giáo, cô giáo đều dựa trên cơ sở sự hiểu biết về dạy học và môn học Mục tiêu của từng môn học, các em được rèn viết văn bản mà văn bản thực chất ở đây là viết chính tả ở thể loại nhớ viết và nghe viết Học sinh nhớ một đoạn văn bản thực chất ở đây là viết chính tả ở thể loại nhớ viết và nghe viết Học sinh nhớ một đoạn văn, đoạn thơ viết lại cho đúng hoặc nghe giáo viên đọc mẫu để viết lại Do vậy giáo viên dạy cho học sinh các thao tác viết từ chữ đơn giản đến chữ phức tạp: Bao gồm kỹ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và liên kết chữ cái tạo thành chữ ghi tiếng Đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình thành kỹ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh, viết đẹp
Ngồi đúng tư thế, cách cầm bút, để vở, trình bày bài viết cũng là đặc thù riêng của phân môn Tập Viết và rèn chữ cho học sinh lớp 2
Trong quá trình giảng dạy tôi thấy giáo viên không quan tâm thường xuyên đến việc rèn chữ cho học sinh hoặc không uốn nắn các lỗi học sinh thường mắc phải như ngồi không đúng tư thế thì sẽ dẫn đến học sinh bị dị tật như cong vẹo cột sống, cận thị
và kèm với các tật này là kéo theo việc học sinh viết xấu, cẩu thả
Quá trình khảo sát chữ viết đầu năm học 2007-2018
Kết quả khảo sát vở sạch chữ đẹp đầu năm học lớp 2A như sau:
Lớp Số họcsinh SLLoại A % SLLoại B % SLLoại C %
- Chữ viết loại A còn thấp mà chữ viết loại C lại cao
* Thực hiện việc rèn chữ viết của học sinh:
1-Ưu điểm:
- Nhìn chung học sinh lớp 2 đã nắm được quy trình chữ viết Về cơ bản, các em đã viết đúng mẫu các chữ cái để ghi âm, vần, tiếng và đảm bảo đúng chữ quy định
- Phần lớn học sinh nắm khá chắc luật chính tả và viết đúng chính tả
- Khi viết, nhiều em đã thể hiện được tính thẩm mĩ, biết cách trình bày một bài viết theo yêu cầu của thể loại
- Tốc độ viết về cơ bản đã đạt mức yêu cầu
2- Tồn tại:
- Một bộ phận không nhỏ học sinh chữ viết chưa đúng mẫu, không đúng cỡ chữ, ghi dấu thanh không đúng vị trí…
Trang 3- Một số học sinh chưa nắm chắc chắn luật chính tả nên còn viết sai chính tả.
- Phần lớn học sinh viết chữ chưa đẹp (chưa có tính thẩm mĩ) các nét chữ, con chữ chưa đều, sự kết hợp giữa các con chữ chưa hài hoà, mềm mại, chữ viết nghiêng ngả (lúc bên phải, lúc bên trái) một cách tuỳ tiện
- Một số học sinh chưa biết cách trình bày bài viết vừa đảm bảo tính khoa học vừa thể hiện tính thẩm mĩ, chưa biết cách trình bày một bài văn xuôi khác với bài thơ, thơ lục bát khác thơ tự do…
* Nguyên nhân:
1- Cơ sở vật chất: Sĩ số học sinh lớp đông.
2- Giáo viên: Chỉ coi nhẹ chữ viết trong khi viết mẫu của giờ Tập viết hoặc giờ
Chính tả Trên thực tế còn nhiều giáo viên viết bảng xấu do đó giáo dục học sinh viết chưa đạt yêu cầu Mặt khác, giáo viên chưa sửa lỗi kịp thời cho từng em
3- Phụ huynh:
- Hầu hết các bậc phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của con em mình, không trang bị đầy đủ đồ dùng học tập cho các em hoặc là đồ dùng học tập không đạt yêu cầu
4- Học sinh: - Ở lứa tuổi lớp 2, học sinh còn ham chơi, chưa ý thức được việc học.
Tóm lại: Nguyên nhân dẫn đến chất lượng chữ viết của học sinh lớp 2 chưa cao
là do rất nhiềunguyên nhân, để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh lớp 2: Viết đúng viết đẹp, tôi xin được trình bầy một số biện pháp cụ thể sau:
* Biện pháp:
1 -Về trang thiết bị: Cơ sở vật chất và các phương tiện dạy học cần đảm bảo các yêu
cầu sau:
- Phòng học đủ ánh sáng (mỗi em học sinh có từ 1 - 1,5m2 diện tích tại lớp)
- Bàn ghế vừa tầm vóc học sinh, tránh đóng đồng loạt một loại bàn cùng cỡ khiến học sinh lớp 2 phải đứng hoặc chồm người lên mới viết được, còn học sinh lớp 5 thì xoay
sở vất khó khăn
- Bảng lớp được cố định vững chắc ở vị trí sao cho học sinh cuối lớp có thể nhìn thấy được Mặt bảng không gồ ghề, không sáng bóng, có dòng kẻ phía tay phải học sinh để dạy tập viết
- Đồ dùng dạy và học phải đầy đủ: giấy, vở, bút, tẩy, bảng con, bảng mẫu chữ, bảng phụ…
2-Về giáo viên: Với bản thân tôi là giáo viên dạy lớp 2, tôi mạnh dạn đưa ra một số
biện pháp sau:
- Giáo viên Tiểu học cần theo dõi chữ viết của học sinh suốt cả năm học để kịp thời uốn nắn và có kế hoạch giúp đỡ trẻ khắc phục khó khăn
- Giáo viên nắm chắc kỹ thuật chữ viết
- Xây dựng tư thế ngồi viết đúng quy cách cho học sinh:
+ Ngồi ngay ngắn, thẳng cột sống, vai ngang bằng, ngực cách mép bàn ít nhất 1 cm (tránh tỳ ngực vào bàn, dễ mắc bệnh tim, phổi…)
+ Chân gập vuông góc, đầu cúi hơi nghiêng, mắt cách vở khoảng 20 cm - 25 cm + Tay phải cầm bút, tay trái giữ chặt mép vở
- Rèn cách cầm bút, để vở cho học sinh:
Trang 4+ Giáo viên hướng dẫn tư thế cầm bút vừa chặt để không tuột bút, không co thắt cơ tay Cùng với ngón tay cái, ngón trỏ, ngón giữa để cầm bút, hai ngón còn lại và phần dưới của bàn tay dùng làm chỗ tựa, khi viết ngón trỏ để cách đầu quản bút 1cm
+ Khi viết ngòi bút úp xuống, không quay nghiêng ngòi bút, khi viết sẽ cạo giấy, không trơn
+ Vở nên để hơi chếch về bên trái từ 15 - 20o so với mép bàn (cần cho học sinh tự định hướng và ước lượng ngay từ nhỏ); đưa trang giấy lên cao hay xuống thấp ăn khớp với quá trình viết
- Giáo viên nắm chắc các khái niệm, thuật ngữ để thống nhất trong việc dạy tập viết
Ví dụ: nét cong (kín, hở) nét thẳng (đứng, nghiêng), nét khuyết (trên, dưới), nét
hất, nét thắt…
+ Để đạt được yêu cầu "Chữ viết đúng mẫu và đều nét" đồng thời phải nhanh dần
về tốc độ và đảm bảo yêu cầu thẩm mỹ, giáo viên cần lưu ý HS về các trường hợp nối chữ:
+ Muốn viết một chữ ghi tiếng cho nhanh cần phải biết cách rê bút (nhấc nhẹ đầu bút nhưng vẫn chạm mặt giấy), lia bút (chuyển dịch đầu bút sang điểm đặt bút khác, không chạm vào mặt giấy) để có thể viết liền mạch, tạo sự kết nối hài hoà giữa các chữ cái trong chữ ghi tiếng
+ Khi viết kiểu chữ đứng, học sinh phải để vở ngay ngắn trước mặt Nếu tập viết kiểu chữ nghiêng (tự chọn) học sinh cần để vở hơi nghiêng, sao cho mép vở phía dưới cùng với mép bàn tạo thành một góc khoảng 150 Khi học sinh viết độ nghiêng của nét chữ cùng với mép bàn tạo thành một góc vuông (90 0) Như vậy dù viết theo kiểu chữ đứng hay kiểu chữ nghiêng, nét chữ luôn thẳng đứng trước mặt học sinh (chỉ khác nhau về cách để vở)
+ Khi viết chữ về bên phải, quá xa nề vở, học sinh phải biết xê dịch vở sang bên trái
để mắt nhìn thẳng nét chữ, tránh nhoài người về bên phải để viết tiếp
Mục đích quan trọng của việc dạy viết là: Học sinh viết đúng mẫu chữ quy định, có kỹ năng viết nhanh và biết trình bầy một bài viết sạch, đẹp (có tính thẩm mỹ)
Do vậy khi dạy và luyện chữ viết cho học sinh cần chú trọng phương pháp thực hành luyện tập, giúp học sinh hình thành và trau dồi kỹ năng viết chữ
Trong quá trình rèn luyện chữ viết, giáo viên cần phân loại chữ viết thành các nhóm để rèn luyện dứt điểm theo những trọng tâm mà giáo viên lựa chọn
Ví dụ: Kiểu chữ thường: Nhóm rèn luyện trọng tâm là nét móc
u, ư, n, m…; nét khuyết: l, b, h, k, y…
+ Kiểu chữ hoa: chia nhóm tương tự theo cấu tạo nét giống nhau
Trong các giờ tập viết chính tả giáo viên hướng dẫn học sinh tuân thủ nghiêm ngặt và thực hiện đúng nguyên tắc về tư thế ngồi viết, cách để tay, cách cầm bút… ; bàn viết đầy đủ ánh sáng và thuận chiều; cầm bút tuân theo chiều ngồi, bút nghiêng so với mặt giấy khoảng 450 Khi viết yêu cầu học sinh đưa bút từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, không ấn mạnh ngòi bút vào mặt giấy… Muốn học sinh viết đúng, giáo viên cần phát âm chuẩn Dạy cho học sinh nắm chắc luật chính tả, nắm được luật viết hoa và cách viết hoa
Trang 5Cần tạo không khí sôi nổi, ý thức tự giác và khát khao viết đúng, viết đẹp cho mỗi học sinh Bồi dưỡng cho học sinh một số đức tính và thái độ trong việc rèn luyện chữ viết như: lòng say mê, ý chí quyết tâm, tính cẩn thận, chính xác, có óc thẩm mĩ, lòng tự trọng và tinh thần trách nhiệm cao… tạo được hứng thú cho học sinh hăng say tập viết và có ý thức viết đúng, viết đẹp Nếu ở lớp 2 các em đã viết hỏng, viết xấu thì lên lớp khó viết đúng, viết đẹp được
- Trong tất cả các giờ dạy, lúc viết bảng giáo viên phải tuân theo đúng mẫu chữ đã hướng dẫn học sinh trong giờ tập viết, tuyệt đối không tuỳ tiện theo thói quen của mình (kể cả việc cho điểm và nhận xét trong tập vở học sinh)
3- Về phụ huynh:
Học sinh viết ở nhà cũng phải đúng yêu cầu mà giáo viên hướng dẫn trên lớp
Vì vậy, phụ huynh cần được cô giáo phụ trách lớp giới thiệu mẫu chữ và nhà trường đang thực hiện để phối hợp giúp đỡ con em mình cho thống nhất Nên có bảng mẫu chữ treo trên góc học tập cho trẻ
4- Về học sinh:
- Vở: Cần có vở tập viết sẵn, vở kẻ ô li rõ ràng, giấy tốt Học sinh lớp 2 nên sử dụng
vở 32trang để tập viết, bọc và dán nhãn vở ở góc trên bên phải Bút cần sử dụng loại bút tốt, phù hợp cho trẻ
- Thước kẻ: Dùng thước vuông chiều dài 20 cm, không nên dùng thước bẹt khó cầm
- Bút chì cần chọn bút chì nên dễ viết, đầu bút không gọt nhọn quá dễ gãy hoặc tù khó viết Chiều dài của bút không dưới 10 cm (vì nó quá ngắn, khi viết sẽ lọt bút vào lòng bàn tay hoặc tư thế cầm bút sẽ sai lệch)
- Bảng con: Nên dùng cỡ 2030 cm, mua bảng có vạch rõ các ô vuông 33cm kèm theo khăn ẩm (để vào túi nilông) để lau (giáo viên cần hướng dẫn học sinh chuẩn bị chu đáo trước khi đến lớp)
- Phấn viết: Dùng phấn trắng mềm, không bụi
Quá trình nghiên cứu và thực nghiệm tại lớp mình, chữ viết của học sinh đã đạt dần đến độ chuẩn và đẹp hơn Song rèn luyện học sinh viết đúng và đẹp là cả một quá trình, không thể một sớm một chiều mà có kết quả theo mong muốn Tôi sẽ tiếp tục cố gắng tìm ra những biện pháp cụ thể, thiết thực hơn
Kết quả khảo sát vở sạch chữ đẹp đến hiện tại (tháng 11) lớp 2A như sau:
Rất mong được trao đổi và học hỏi kinh nghiệm của các bạn đồng nghiệp./
Đông Hưng, Ngày 14 tháng 11 năm 2017
Người viết
Nguyễn Thị Xuân