SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ ĐÔNGSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC SINH TIỂU HỌC Lĩnh vực: Y tế Cấp học: Tiểu học Tên Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Cúc Đơn

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ ĐÔNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

Lĩnh vực: Y tế

Cấp học: Tiểu học

Tên Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Cúc

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Đồng Mai I

Chức vụ: Nhân viên y tế

NĂM HỌC 2019 -2020

MÃ SKKN

MỤC LỤC

A ĐẶT VẤN ĐỀ

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I KHÁI NIỆM VỀ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 5

II THỰC TRẠNG GIÁO DỤC DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 5

3 Nội dung và cách tiến hành nghiên cứu thực trạng 6 III MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 7

1 Kiện toàn lại Ban chỉ đạo chăm sóc sức khỏe ban đầu năm học 2019 – 2020. 7

2 Bảo đảm điều kiện chăm sóc sức khỏe cho học sinh 8

3 Tuyên truyền nâng cao chất lượng giáo dục sức khỏe cho học sinh trong phòng chống bệnh, dịch bệnh và các vấn đề xã hội. 9

4 Tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho học sinh 16

5 Kết quả của việc nghiên cứu thực trạng 17

C KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

PHẦN A ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Sức khỏe là một trong những tài sản quý giá nhất của con người Người ta

luôn luôn quan niệm rằng "Có sức khỏe là có tất cả" Thật đúng như vậy! Nếu

không có sức khỏe chúng ta không thể lớn lên, học tập và lao động để phục vụ cho bản thân, gia đình và xã hội

Có nhiều cách để tiến hành giáo dục sức khỏe cho mỗi người và cộng đồng, trong đó con đường giáo dục cho học sinh là hiệu quả nhất Bởi vì môi trường nhà trường là môi trường tập trung đông, tạm thời là cơ hội để lan nhanh các bệnh truyền nhiễm Giáo dục nâng cao sức khỏe cũng là một phần của công việc hàng ngày, các cán bộ y tế phải luôn nhớ đến vị trí của nó trong khung cảnh

xã hội chung giữa nhiều yếu tố như nhà ở tiện nghi, giáo dục tốt, nghề nghiệp

và những mối quan hệ khác

Đặc biệt, học sinh tiểu học thuộc độ tuổi trẻ đang lớn nhanh và phát triển

về mọi mặt Vì vậy, muốn có thế hệ tương lai khỏe mạnh phải chú ý từ lứa tuổi này

Trên thực tế, đa số bệnh ở tuổi trưởng thành đều bắt nguồn từ tuổi học đường như: suy dinh dưỡng, cận thị, cong vẹo cột sống,…và các bệnh truyền nhiễm

Nội dung chính của y tế trường học là nội dung giáo dục về sức khoẻ…

để tránh lây lan dịch bệnh hiệu quả nhất Học sinh là lực lượng lớn của xã hội

Có được sức khỏe tốt sẽ giúp các em học tập tốt và phấn đấu trở thành những nhân tài tương lai cho đất nước Chăm sóc sức khỏe ban đầu đạt hiệu quả tốt là mục tiêu quan trọng trong công tác giáo dục toàn diện học sinh trong trường học Việc giáo dục và bảo vệ sức khỏe cho các em học sinh hiện nay cũng là mối quan tâm lớn của Đảng và Nhà nước, của mỗi gia đình và toàn xã hội

Đứng trước thực tế đó, là một nhân viên y tế của trường tôi mạnh dạn

chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục sức khỏe cho học sinh Tiểu học” làm

đề tài nghiên cứu trong sáng kiến kinh nghiệm của mình

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Khi viết sáng kiến này, mục đích lớn nhất của tôi là đưa ra các biện pháp giáo dục sức khỏe cho học sinh Tiểu học và nâng cao hiệu quả hoạt động y tế trường học được tốt hơn

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Dựa trên điều kiện thực tế của trường Tiểu học Đồng Mai I

Nghiên cứu các tài liệu tham khảo về công tác giáo dục sức khỏe cho học sinh

Dựa vào một số ý kiến đóng góp của các cấp lãnh đạo, của các bạn đồng nghiệp

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Đối tượng là học sinh Tiểu học

V PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp giáo dục sức khỏe cho học sinh

từ lớp 1 đến lớp 5, trường Tiểu học Đồng Mai I được thực hiện trong năm học

2019 – 2020

VI PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Trong quá trình nghiên cứu, tôi áp dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

- Phương pháp điều tra, khảo sát

- Phương pháp thực hành, thực nghiệm

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp trao đổi, tranh luận

PHẦN B: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I KHÁI NIỆM VỀ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

Biện pháp giáo dục sức khỏe là cách thức tổ chức nội dung giáo dục sức khỏe cho học sinh nhằm hình thành ở các em nhận thức, thái độ và hành vi đúng đắn về sức khỏe Biện pháp giáo dục sức khỏe là cách thức tổ chức thông qua các hoạt động giáo dục nhằm giúp con người có được sự hiểu biết, kĩ năng và giá trị tạo điều kiện cho họ tham gia vào phát triển con người hoàn thiện trong một xã hội bền vững Các biện pháp thực hiện phải nhằm vào việc vận dụng những kiến thức, kỹ năng gìn giữ và bảo vệ, chăm sóc nâng cao sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật, sửa đổi tập quán, thói quen có hại cho sức khỏe, xây dựng lối sống lành mạnh có lợi cho sức khỏe Từ đó giúp mọi đối tượng tự nguyện, tự giác thay đổi hành vi sức khỏe có lợi cho cá nhân và cộng đồng

Giáo dục sức khỏe giống như giáo dục chung, là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đến suy nghĩ và tình cảm của con người, nhằm nâng cao kiến thức, thay đổi thái độ và thực hành các hành vi lành mạnh để bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho cá nhân, gia đình và cộng đồng

Giáo dục sức khỏe nói chung tác động vào 3 lĩnh vực: kiến thức của con người về sức khỏe, thái độ của con người đối với sức khỏe, thực hành hay cách ứng xử của con người đối với bảo vệ và nâng cao sức khỏe

Ở Việt Nam từ trước đến nay hoạt động giáo dục sức khỏe đã được thực hiện dưới các tên gọi khác nhau như: Tuyên truyền vệ sinh phòng bệnh, tuyên truyền giáo dục sức khỏe, giáo dục vệ sinh phòng bệnh Hiện nay chúng ta

thống nhất tên gọi là “Giáo dục sức khỏe”.

II THỰC TRẠNG GIÁO DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

1 Đặc điểm tình hình nhà trường.

Trường tiểu học Đồng Mai I được thành lập vào năm 1992 nằm trên địa bàn quận Hà Đông – Hà Nội, với tổng diện tích là 5.469 m2 Nhờ sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, Ủy ban nhân dân quận, phòng Giáo dục và Đào tạo quận cũng như Ủy ban nhân dân phường, nhà trường đã được đầu tư cơ sở vật chất tương đối khang trang, nề nếp dạy và học được đảm bảo Với truyền thống dạy tốt và học tốt nhiều năm liên tục trường đạt danh hiệu tiên tiến Trường đạt chuẩn quốc gia năm 2011 Năm học 2019 – 2020 trường có 21 lớp với số học sinh là 1002 em, đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên là 36 đồng chí Bên cạnh những thành tích trong giảng dạy và học tập thì công tác nâng cao chất lượng giáo dục sức khỏe cho học sinh cũng được quan tâm và đầu tư

1.1.Thuận lợi:

- Được sự quan tâm và tạo điều kiện của Ban giám hiệu nhà trường.

- Được sự hỗ trợ của các cấp lãnh đạo, sự quan tâm và tạo điều kiện của chính quyền địa phương, Ban giám hiệu nhà trường, hội phụ huynh học sinh, các mạnh thường quân, các đoàn thể

- Có sự phối hợp nhiệt tình của cán bộ, giáo viên, công đoàn, chi đoàn và đội thiếu niên tiền phong trong việc nâng cao chất lượng giáo dục sức khỏe cho học sinh trong nhà trường

- Phòng y tế được bố trí tại tầng 1 thuận tiện cho việc sơ cấp cứu cho học sinh

1.2 Khó khăn:

- Nhận thức của học sinh về việc giáo dục sức khỏe chưa cao

- Hình thức tuyên truyền còn hạn chế: Chưa xây dựng được nội dung tuyên truyền bằng các vở kịch, mẩu chuyện, tình huống… để học sinh trực tiếp đóng vai tuyên truyền Chưa tổ chức các cuộc thi về giáo dục sức khỏe cho học sinh như: Tìm hiểu về phòng chống tai nạn thương tích, ma túy học đường, an toàn giao thông…

- Giáo viên chưa thực sự lắng nghe những tâm sự của học sinh, còn học sinh thì ngại nói ra những thay đổi về sức khỏe, tâm sinh lý ở lứa tuổi dạy thì, khi bị xâm hại về thể chất và tinh thần cho thầy, cô giáo được biết

2 Mục đích của việc nghiên cứu thực trạng.

- Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của từng cá nhân, tập thể trong nhà trường

- Đầu tư nội dung và các hình thức tuyên truyền cũng như phương pháp phù hợp trong việc giáo dục sức khỏe cho học sinh

- Nâng cao ý thức, nhận thức của học sinh trong việc chăm sóc giáo dục sức khỏe

3 Nội dung và cách tiến hành nghiên cứu thực trạng.

3.1 Nội dung khảo sát

Để việc giáo dục sức khỏe cho học sinh trong trường Tiểu học Đồng Mai I

có hiệu quả cần:

- Kiện toàn lại ban chỉ đạo chăm sóc sức khỏe ban đầu năm học 2019 –

20120

- Bảo đảm điều kiện chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng giáo dục sức khỏe cho học sinh

- Chú trọng đến công tác giáo dục sức khỏe cho học sinh

3.2 Cách tiến hành điều tra thực trạng.

- Lập kế hoạch công tác y tế học đường năm học 2019 – 2020, trình lãnh đạo nhà trường phê duyệt và tổ chức thực hiện

- Lập kế hoạch nêu rõ nội dung, biện pháp thực hiện cụ thể hàng tuần, hàng tháng

- Xây dựng hình thức, nội dung tuyên truyền phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường

III MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC SỨC KHỎE CHO HỌC

SINH TIỂU HỌC.

1 Kiện toàn lại Ban chỉ đạo chăm sóc sức khỏe ban đầu năm học 2019 – 2020.

- Trưởng ban: Hiệu trưởng nhà trường

+ Có nhiệm vụ Quản lý, chỉ đạo chung công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu của nhà trường

+ Duyệt kế hoạch, phân công nhiệm vụ các thành viên trong Ban chỉ đạo

- Phó ban: Trạm trưởng trạm y tế phường

+ Giúp trưởng ban trong việc điều phối, triển khai thực hiện kế hoạch về chăm sóc sức khỏe theo sự phân công

+ Trực tiếp chỉ đạo điều hành, kiểm tra, đôn đốc các hoạt động liên quan đến phần công việc được phân công phụ trách và đề xuất biện pháp thực hiện

+ Đôn đốc, nhắc nhở giáo viên chủ nhiệm các lớp phối hợp với Ban chỉ đạo công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu một cách hiệu quả nhất khi được yêu cầu

+ Phối hợp với nhân viên y tế trường sơ cấp cứu cho học sinh khi xảy ra tai nạn thương tích, ốm đau

+ Phân công cán bộ y tế phường theo dõi, giám sát các hoạt động y tế trong nhà trường và thực hiện các kế hoạch khác khi có yêu cầu

+ Thực hiện các nhiệm vụ khác khi Trưởng ban phân công

- Thường trực: Cán bộ y tế trường học

+ Phụ trách phòng y tế nhà trường

+ Lập kế hoạch về y tế học đường trường học, quản lý tủ thuốc nhà trường; tham mưu với hiệu trưởng lên kế hoạch mua sắm vật tư, dụng cụ, các thiết bị y tế nhà trường;

+ Phụ trách công tác bảo hiểm, công tác khám, sơ cấp cứu ban đầu cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong nhà trường khi có tai nạn xảy ra

+ Phụ trách công tác tuyên truyền công tác y tế trường học, xây dựng kế hoạch ngoại khóa truyền thông về sức khỏe, dịch bệnh, chăm sóc răng miệng, …

+ Phụ trách công tác vệ sinh lớp học, khung cảnh xung quanh trường học theo ngày

+ Giúp trưởng ban trong việc điều phối, triển khai thực hiện kế hoạch về chăm sóc sức khỏe theo sự phân công

+ Thực hiện các nhiệm vụ khác khi Trưởng ban phân công

- Ủy viên: Tổng phụ trách Đội, chủ tịch công đoàn, bí thư đoàn, giáo viên chủ nhiệm 21 lớp, đại diện hội cha mẹ học sinh

+ Giúp trưởng ban trong việc điều phối, triển khai thực hiện kế hoạch về chăm sóc sức khỏe theo sự phân công

+ Trực tiếp chỉ đạo điều hành, kiểm tra, đôn đốc các hoạt động liên quan đến phần công việc được phân công phụ trách và đề xuất biện pháp thực hiện

+ Tham mưu với Ban chỉ đạo lên kế hoạch cụ thể về công tác vệ sinh trường học, phòng chống tai nạn thương tích, bệnh học đường

+ Phối hợp với nhân viên y tế xử trí các tình huống xảy ra, kịp thời sơ cứu

và đưa các em tới cơ sở y tế

+ Có trách nhiệm tham mưu cùng phòng y tế tổ chức các buổi ngoại khóa, tuyên truyền, nâng cao hiểu biết cho học sinh về sức khỏe, giới tính,…

+ Thực hiện các nhiệm vụ khác khi Trưởng ban phân công

2 Bảo đảm điều kiện chăm sóc sức khỏe cho học sinh.

- Xây dựng quy chế phối hợp phòng chống dịch bệnh, tai nạn thương tích với trạm y tế phường năm học 2019 – 2020

- Có một cán bộ y tế chuyên trách, tốt nghiệp ngành y sỹ đa khoa

- Cán bộ y tế nhà trường có nhiệm vụ lập, quản lý, lưu trữ hồ sơ sức khỏe của học sinh Có trách nhiệm chuyển hồ sơ khi học sinh chuyển trường hay kết thúc chương trình của cấp học để đảm bảo cho việc quản lý theo dõi sức khỏe cho các em được tốt hơn

- Phòng y tế trong trường khang trang, riêng biệt với diện tích 24m2, được trang bị đầy đủ các thiết bị y tế và cơ số thuốc thiết yếu phục vụ công tác sơ cấp cứu và chăm sóc sức khỏe cho học sinh như: Máy vi tính, tủ đựng hồ sơ, tủ thuốc, bàn làm việc, cáng cứu thương, giường bệnh,… được bố trí gọn gàng, thuận tiện dễ sử dụng

Hình ảnh: Phòng y tế - Trường Tiểu học Đồng Mai I

3 Tuyên truyền nâng cao chất lượng giáo dục sức khỏe cho học sinh trong phòng chống bệnh, dịch bệnh và các vấn đề xã hội.

3.1 Hình thức tuyên truyền:

- Thực hiện tuyên truyền, giáo dục sức khỏe cho học sinh theo kế hoạch năm học 2019 - 2020

- Tổ chức các buổi tuyên truyền, giáo dục sức khỏe cho học sinh vào các giờ chào cờ thứ 2 hàng tuần, hoạt động tập thể, các tiết ngoại khóa…

- Sử dụng phương tiện loa đài, tranh ảnh phù hợp với nội dung tuyên truyền

3.2 Mục đích tuyên truyền:

Thông qua các buổi tuyên truyền giúp các em học sinh biết cách phòng chống dịch bệnh và các vấn đề xã hội Từ đó, các em có thể vận dụng vào việc chăm sóc và bảo vệ bản thân cũng như người thân trong gia đình

3.3 Nội dung tuyên truyền:

Để chủ động phòng chống bệnh, dịch bệnh và các vấn đề xã hội có hiệu quả, tôi đã chủ động tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường và phối hợp với các đồng chí cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường tổ chức một số buổi tuyên truyền cho học sinh trong năm học 2019 – 2020 nội dung cụ thể như sau:

a Đầu tiên chúng ta phải giáo dục học sinh có ý thức giữ gìn vệ sinh thân thể.

- Thường xuyên, duy trì tập thể dục nâng cao sức khỏe của bản thân Tắm

gội thường xuyên, nhất là vào mùa hè, để cho da tóc luôn sạch sẽ thơm tho và

không bị các bệnh thường gặp ngoài da như: ghẻ lở, hắc lào, viêm da, chấy rận Mùa đông cần có nước nóng tắm gội, không nên tắm gội bằng nước lạnh dễ bị cảm lạnh đột ngột Kết hợp với tổng phụ trách đội kiểm tra trang phục của học sinh

- Bàn tay bẩn dễ bị nhiễm vi khuẩn, vi- rút là nguyên nhân lây lan một số bệnh như: Bệnh chân- tay - miệng, tiêu chảy, giun sán,… Nếu được rửa tay bằng

xà phòng và nước sạch đúng quy trình thì sẽ làm cho vi khuẩn, vi rút không lây truyền vào thức ăn hoặc vào miệng trực tiếp được Rửa tay được coi là liều vắc xin tự chế, có tính khả thi và hiệu quả vì chi phí thấp có thể cứu sống hàng triệu người Vậy, khi nào chúng ta cần rửa tay?

+ Trước, trong, và sau khi nấu ăn

+ Trước khi ăn

+ Trước và sau khi điều trị vết thương

+ Trước và sau khi chăm sóc người ốm

+ Sau khi đi vệ sinh (đại tiện và tiểu tiện)

+ Sau khi xì mũi, ho hoặc hắt hơi

+ Sau khi thay tã hoặc vệ sinh cho trẻ đã sử dụng nhà vệ sinh

+ Sau khi chạm vào động vật, thức ăn gia súc hoặc chất thải động vật + Sau khi chạm vào rác

- Các bước rửa tay:

Rửa tay đúng cách là rửa tay với xà phòng, đúng quy trình, dưới vòi nước sạch chảy Các bước rửa tay thường quy bao gồm:

+ Bước 1: Làm ướt hai lòng bàn tay bằng nước, lấy xà phòng vào lòng bàn tay Chà 2 lòng bàn tay vào nhau

+ Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu bàn tay kia và ngược lại

+ Bước 3: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các ngón tay vào các

kẽ ngón

+ Bước 4: Chà mu các ngón tay này lên lòng bàn tay kia và ngược lại (mu tay để khum khớp với lòng bàn tay)

+ Bước 5: Chà ngón cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại (lòng bàn tay ôm lấy ngón cái)

+ Bước 6: Chà các đầu ngón tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại Rửa sạch tay dưới vòi nước chảy đến cổ tay và làm khô tay

Chú ý: Rửa tay ít nhất trong 30 giây, mỗi thao tác lặp lại ít nhất 5 lần