a Gạch dưới các câu tục ngữ nói về ý chí, nghị lực của con người: 1 Thắng không kiêu, bại không nản 2 Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng 3 Thua keo này, bày keo khác 4 Chớ thấy sóng cả mà
Trang 1Tuần 12: Có chí thì nên Phiếu số 1
Đề bài:
I- Bài tập về đọc hiểu
Chuyện về hai hạt lúa
Có hai hạt lúa nọ được giữ lại để làm hạt giống cho vụ sau vì cả hai đều là những hạt lúa tốt, đều to khỏe và chắc mẩy
Một hôm, người chủ định đem gieo chúng trên cánh đồng gần đó Hạt thứ nhất nhủ thầm: “Dại gì ta phải theo ông chủ ra đồng Ta không muốn cả thân mình phải nát tan trong đất Tốt nhất ta hãy giữ lại tất cả chất dinh dưỡng trong lớp vỏ này và tìm một nơi lí tưởng để trú ngụ” Thế là nó chọn một góc khuất trong kho lúa để lăn vào đó
Còn hạt lúa thứ hai thì ngày đêm mong được ông chủ mang gieo xuống đất Nó thật sự sung sướng khi được bắt đầu một cuộc đời mới
Thời gian trôi qua, hạt lúa thứ nhất bị héo khô nơi góc nhà bởi vì nó chẳng nhận được nước và ánh sáng Lúc này chất dinh dưỡng chẳng giúp ích được gì, nó chết dần chết mòn Trong khi đó, dù hạt lúa thứ hai bị nát tan trong đất nhưng từ thân nó lại mọc lên cây lúa vàng óng, trĩu hạt Nó lại mang đến cho đời những hạt lúa mới
(Theo báo Điện tử)
Khoanh tròn chữ cái trước ý trả lời đúng:
Câu 1 Vì sao lúa thứ nhất không muốn được đem gieo xuống đất mà lại “chọn
một góc khuất trong kho lúa để lăn vào đó”?
a- Vì hạt lúa nghĩ ở đó có đủ nước và chất dinh dưỡng nuôi sống
b- Vì hạt lúa nghĩ rằng đó là nơi trú ngụ an toàn, điều kiện sống tốt
c- Vì hạt lúa sợ gặp nguy hiểm, sợ thân mình bị tan nát trong đất
Câu 2 Tại sao hạt lúa thứ hai lại ngày đêm mong muốn được gieo xuống đất?
a- Vì hạt lúa thấy sung sướng khi bắt đầu cuộc đời mới
b- Vì hạt lúa thấy thích thú khi được thay đổi chỗ ở mới
c- Vì hạt lúa nghĩ rằng ở trong lòng đất sẽ được an toàn
Câu 3 Dòng nào dưới đây nêu đúng kết cục của hai hạt lúa?
a- Hạt thứ nhất nằm lâu ở góc nhà, bị chuột ăn mất; hạt thứ hai bị tan biến vào đất, không còn gì
b- Hạt thứ nhất héo khô, chết dần vì thiếu nước, ánh sáng; hạt thứ hai thành cây lúa óng vàng, trĩu hạt
c- Hạt thứ nhất trở thành cây lúa xanh tốt, khỏe mạnh; hạt thứ hai chết dần vì hạn hán, thiếu nước
Câu 4 Câu chuyện trên muốn nói với em điều gì?
Trang 2a- Can đảm, dám đương đầu với khó khăn thử thách thì sẽ thành công
b- Đối mặt với khó khăn, thử thách thì cuộc sống không thể bình yên
c- Biết tránh khó khăn, thử thách thì cuộc sống sẽ luôn luôn bình yên
II- Bài tập về Chính tả, Luyện từ và câu, Tập làm văn:
Câu 1 Điền vào chỗ trống:
a) tr hoặc ch
(1)….iều….iều, bọn….ẻ….ăn….âu…úng tôi rủ nhau…ơi… uyền,….ơi….ong
…óng , ….ơi….ận giả….ên….iền đê
(2) Chúng tôi phải đăng kí tạm….ú tại….ụ sở ủy ban với vị phó….ủ tịch vì đồng
….í công an phụ….ách hộ khẩu bận đi họp
b) Tiếng có vần ươn hoặc ương
(1) Cá không ăn muối cá………
Con cãi cha mẹ trăm…….con hư (2) Lưỡi không….nhiều…….lắt léo (3)……… người như thể …….thân Câu 2 a) Gạch dưới các câu tục ngữ nói về ý chí, nghị lực của con người: (1) Thắng không kiêu, bại không nản (2) Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng (3) Thua keo này, bày keo khác (4) Chớ thấy sóng cả mà rã tay chèo (5) Có công mài sắt, có ngày nên kim b) Điền từ có tiếng chí vào chỗ trống trong những câu sau: (1) Ý kiến của bạn Tuấn quả là…………
(2) Lan là người bạn………của tôi (3) Nữ Oa……….vá trời Câu 3 Viết vào chỗ trống 1 ví dụ về cách thể hiện mức độ khác nhau của mỗi đặc điểm cho trước (xanh, chậm) Cách thể hiện mức độ xanh chậm (1) tạo ra từ ghép hoặc từ láy ………
………
………
………
(2) thêm các từ rất, quá, lắm… ………
………
………
………
(3) tạo ra phép so ……… ………
Trang 3sánh ……… ………
Câu 4 a) Viết kết bài mở rộng cho truyện “Chuyện về hai hạt lúa” bằng cách nói lên suy nghĩ của em về câu chuyện : ………
………
………
………
b) Lập dàn ý cho bài văn kể chuyện em đã nghe hoặc đã đọc nói về một người có tấm lòng nhân hậu hoặc có ước mơ cao đẹp Chú ý: Em tự lập dàn ý vào vở để chuẩn bị cho bài kiểm tra về văn kể chuyện ở tuần 12 Đáp án: Phần I 1 c 2 a 3 b (4) a Phần II Câu 1 a) (1) Chiều chiều, bọn trẻ chăn trâu chúng tôi rủ nhau chơi chuyền, chơi chong chóng, chơi trận giả trên triền đê (2) Chúng tôi phải đăng kí tạm trú tại trụ sở ủy ban với vị phó chủ tịch vì đồng chí công an phụ trách hộ khẩu bận đi họp b) (1) Cá không ăn muối cá ươn Con cãi cha mẹ trăm đường con hư (2) Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo (3) Thương người như thể thương thân Câu 2 a) Gạch dưới các câu: (1) ; (3) ; (4) ; (5) b) Điền từ có tiếng chí: (1) chí lí ; (2) chí thân ; (3) quyết chí Câu 3 VD: Cách thể hiện mức độ xanh chậm (1) tạo ra từ ghép hoặc từ láy Xanh xanh (hoặc: xanh lè, xanh ngắt )
Chầm chậm (hoặc: chậm rì rì)
(2) thêm các từ
rất,quá,lắm
Rất xanh (hoặc:
xanh quá, xanh cực kì…)
Rất chậm (hoặc:
chậm quá, chậm lắm …)
Trang 4(3) tạo ra phép so sánh
Xanh như tàu lá (hoặc: xanh như chàm…)
Chậm như rùa (hoặc: chậm như sên…)
Câu 4 VD:
a) (Kết bài mở rộng bằng cách nói lên suy nghĩ về câu chuyện): Cũng là hạt lúa nhưng vì có những sự lựa chọn khác nhau mà kết cục trái ngược nhau Tôi mong rằng sự lựa chọn của hạt lúa thứ hai sẽ là sự lựa chọn của mỗi chúng ta khi đứng trước “cánh đồng” bao la của cuộc đời này
b) Em có thể chọn truyện ở SGK hoặc truyện trong sách này như: Phép màu giá bao nhiêu? Một vị bác sĩ, “Ông lão ăn mày” nhân hậu…(hoặc: Ước mơ, Chiếc
dù màu đỏ…)
Phiếu số 2
Đề bài:
Bài 1: Gạch chân các tính từ trong đoạn thơ sau:
Em mơ làm mây trắng
Bay khắp nẻo trời cao
Nhìn non sông gấm vóc
Quê mình đẹp biết bao!
Em mơ làm nắng ấm
đánh thức bao mâm xanh
Vươn lên từ đất mới
Mang cơm no áo lành
Đoạn trên có:
- Các động từ là :
………
- Các danh từ là :
………
Bài 2: Cho các từ: thoang thoảng, rất, đậm, nở
Điền các từ chỉ mức độ đã cho trên đây vào chỗ trống cho phù hợp:
Ngọc lan là giống hoa ………… quý Hoa rộ vào mùa hè Sáng sớm tinh
mơ, những nụ lan đã he hé nở, hương lan ……… toả theo làn gió nhẹ Đến giữa trưa, nắng càng gắt, hương lan càng thơm
……… Hương toả ngào ngạt khắp cả xóm khiến cho người ngây ngất
Trang 5Bài 3: Với mỗi ô trống cho hai ví dụ về các thể hiện mức độ khác nhau của
mỗi đặc điểm:
Cách thể hiện
mức độ
Tạo ra các
từ ghép
Thêm các từ Rấtt, quá, lắm
Bài 4: Viết lại 3 câu tục ngữ hoặc ca dao nói về ý chí, nghị lực của con người (sự kiên trì, lòng quyết tâm) ………
………
………
Đáp án:
Bài 1: Gạch chân các tính từ trong đoạn thơ sau:
Em mơ làm mây trắng
Bay khắp nẻo trời cao
Nhìn non sông gấm vóc
Quê mình đẹp biết bao!
Em mơ làm nắng ấm
đánh thức bao mầm xanh
Vươn lên từ đất mới
Mang cơm no áo lành
Đoạn trên có:
- Các danh từ là :Mây, trời, sông, quê, mình, em, nắng, mầm, cơm, áo
- Các động từ là: mơ, bay, đánh thức, vươn, mang
Bài 2: Cho các từ: thoang thoảng, rất, đậm, nở
Điền các từ chỉ mức độ đã cho trên đây vào chỗ trống cho phù hợp:
Ngọc lan là giống hoa rất quý Hoa nở rộ vào mùa hè Sáng sớm tinh mơ,
những nụ lan đã he hé nở, hương lan thoang thoảng toả theo làn gió nhẹ Đến
giữa trưa, nắng càng gắt, hương lan càng thơm đậm Hương toả ngào ngạt
khắp cả xóm khiến cho người ngây ngất
Bài 3: Với mỗi ô trống cho hai ví dụ về các thể hiện mức độ khác nhau của
mỗi đặc điểm:
Trang 6Cách thể hiện mức
Tạo ra các
từ ghép
Vàng hồng Vàng chóe
Đẹp xinh Đẹp người
Ngoan hiền Ngoan thảo
Hiền lành Hiền hòa Thêm các từ
Rấtt, quá, lắm
Rất vàng Quá vàng
Rất đẹp Hơi đẹp
Quá ngoan Rất ngoan
Rất hiền Hơi hiền
Bài 4: Viết lại 3 câu tục ngữ hoặc ca dao nói về ý chí, nghị lực của con
người (sự kiên trì, lòng quyết tâm)
Có chí thì nên
Có công mài sắt có ngày nên kim
Phiếu số 3
Đề bài:
Câu 1 Điền vào chỗ trống tr hoặc ch:
Ngu Công dời núi
Ngày xưa, ở ung Quốc có một cụ già ín mươi tuổi tên là Ngu Công
Bực mình vì hai ái núi Thái Hàng và Vương ốc ắn ngang đường vào nhà,
Ngu Công hằng ngày mang cuốc ra đào núi đổ đi
Có người ê cười cụ làm vậy uổng công
Cụ nói: "Ngày nào tôi cũng đào Tôi ết thì con tôi đào Con tôi ết thì áu tôi
đào .áu tôi ết thì ắt của tôi đào Họ hàng nhà tôi truyền nhau đời này đến
đời khác đào Núi ẳng thể mọc cao hơn được nên nhất định sẽ có ngày bị san
bằng."
ời nghe cụ già nói vậy, liền đẩy hai ái núi ra xa để cụ có lối đi lại
Câu 2 Điền vào chỗ trống tiếng có vần ươn hoặc ương:
Bạch Thái Bưởi luôn có ý chí lên, không bao giờ buồn nản, chán
trước thất bại Vì vậy, ông đã thành đạt trên thương Cuộc cạnh tranh với
những chủ tàu người Hoa từ sau ngày khai công ti vận tải thuỷ chứng tỏ
tài kinh doanh của ông Tỏ tường tâm lí khách hàng, biết khơi dậy lòng tự hào
dân tộc trong mỗi người Việt, ông đã thắng các chủ tàu người Hoa, lập được một
công ti lúc thịnh có tới ba mươi chiếc tàu lớn nhỏ Ông xứng đáng với danh
hiệu “bậc anh hùng kinh tế” mà người đương thời khen tặng
Câu 3 Nối mỗi câu tục ngữ bên A và nghĩa thích hợp bên B
a) Lửa thử vàng, gian nan 1) Đừng sợ bắt đầu từ hai
Trang 7thử sức.
bàn tay trắng vì từ tay trắng
mà làm nên sự nghiêp thì mới giỏi
b) Nước lã mà vã nên hồ
Tay không mà nổi cơ đồ
mới ngoan
2) Phải chịu khó mới có thành công
c) Có vất vả mới thanh
nhàn
Không dưng ai dễ cầm tàn
che cho
3) Đừng sợ thủ thách, khó khăn vì qua thử thách, khó khăn mới biết ai có tài, có đức
Câu 4 Đây là một số kết bài của câu chuyện Rùa và thỏ Em hãy cho biết đó là
những kết bài theo cách nào
a) Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, thỏ thấy rùa đã gần tới đích, bèn vắt chân lên cổ mà chạy Nhưng muộn mất rồi Rùa đã tới đích trước nó
b) Câu chuyện Rùa và thỏ là lời nhắc nhở nghiêm khắc đối với những ai hay ỷ vào sức mạnh mà chủ quan, biếng nhác
c) Đó là toàn bộ câu chuyện chú thỏ hợm hĩnh phải nếm mùi thất bại trước anh rùa có quyết tâm cao
d) Nghe xong câu chuyện cô giáo kể, ai cũng tự nhủ : không bao giờ được lơ là trong học tập và rèn luyện bản thân
e) Cho đến bây giờ, mỗi khi nhớ lại chuyện chạy với rùa, tôi vẫn đỏ mặt vì xấu
hổ Mong sao đừng ai mắc bệnh chủ quan, hợm hĩnh như thỏ tôi ngày nào
Câu 5 Chép lại kết bài của các truyện sau: Một người chính trực, Nỗi dằn vặt của An-đrây-ca Cho
biết đó là những kết bài theo cách nào.
Tên truyện Đoạn kết bài Kiểu kết bài
Một người chính
trực
Nỗi dằn vặt của
An-đrây-ca
Trang 8Câu 6 Viết kết bài của truyện Một người chính trực hoặc Nỗi dằn vặt của
An-đrây-ca theo cách khác:
Đáp án:
Câu 1 Điền vào chỗ trống tr hoặc ch
Ngu Công dời núi Ngày xưa, ở Trung Quốc có một cụ già chín mươi tuổi tên là Ngu Công Bực mình vì hai trái núi Thái Hàng và Vương ốc chắn ngang đường vào nhà, Ngu
Công hằng ngày mang cuốc ra đào núi đổ đi
Có người chê cười cụ làm vậy uổng công Cụ nói: "Ngày nào tôi cũng đào Tôi chết thì con tôi đào Con tôi chết thì cháu tôi đào Cháu tôi chết thì chắt của tôi đào Họ hàng nhà tôi truyền nhau đời này đến đời khác đào Núi chẳng thể mọc cao hơn được nên nhất định sẽ có ngày bị
san bằng."
Trời nghe cụ già nói vậy, liền đẩy hai trái núi ra xa để cụ có lối đi lại.
Câu 2 Điền vào chỗ trống tiếng có vần ươn hoặc ương
Bạch Thái Bưởi luôn có ý chí vươn lên, không bao giờ buồn nản, chán chường trước thất bại Vì vậy, ông đã thành đạt trên thương trường Cuộc cạnh tranh với những chủ tàu người Hoa từ sau ngay khai trương công ti vận tải đường thủy chứng tỏ tài kinh doanh của ông Tỏ tường tâm lí khách hàng,
biết khơi dậy lòng tự hào dân tộc trong mỗi người Việt, ông đã thắng các chủ tàu
người Hoa, lập được một công ti lúc thịnh vượng có tới ba mươi chiếc tàu lớn
nhỏ Ông xứng đáng với danh hiệu bậc "anh hùng kinh tế" mà người đương thời khen tặng
Câu 3 Nối mỗi câu tục ngữ ở bên A với nghĩa thích hợp ở bên B.
a - 3; b - 1; c - 2
Câu 4 Đây là một số kết bài của câu chuyện Rùa và thỏ Em hãy cho biết đó là
những kết bài theo cách nào
a) Lúc sực nhớ đến cuộc thi, ngẩng đầu lên, thỏ thấy rùa đã gần tới đích, bèn vắt chân lên cổ mà chạy Nhưng muộn mất rồi Rùa đã tới đích trước nó
Kết bài không mở rộng chỉ cho biết kết cục của câu chuyện không bình luận gì thêm
b) Câu chuyện Rùa và thỏ là lời nhắc nhở nghiêm khắc đối với những ai hay ỷ vào sức mạnh mà chủ quan, biếng nhác
Kết bài mở rộng: nêu ý nghĩa hoặc đưa ra lời bình luận về câu chuyện
c) Đó là toàn bộ câu chuyện chú thỏ hợm hĩnh phải nếm mùi thất bại trước anh rùa có quyết tâm cao
Kết bài mở rộng nêu ý nghĩa hoặc đưa ra lời bình luận về câu chuyện
Trang 9d) Nghe xong câu chuyện cô giáo kể, ai cũng tự nhủ: không bao giờ được lơ là trong học tập và rèn luyện bản thân
Kết bài mở rộng : nêu ý nghĩa hoặc đưa ra lời bình luận về câu chuyện
e) Cho đến bây giờ, mỗi khi nhớ lại chuyện chạy với rùa, tôi vẫn đỏ mặt vì xấu
hổ Mong sao đừng ai mắc bệnh chủ quan, hợm hĩnh như thỏ tôi ngày nào
Kết bài mở rộng : nêu ý nghĩa hoặc đưa ra lời bình luận về câu chuyện
Câu 5 Viết lại kết bài của các truyện sau: Một người chính trực, Nỗi dằn vặt của An-đrây-ca Cho
biết đó là những kết bài theo cách nào?
Tên truyện Đoạn kết bài Kiểu kết bài
Một người chính trực
Tô Hiến Thành tâu :
"Nếu thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tán Đường Còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá."
Kết bài không mở
rộng
Nỗi dằn vặt của An-đrây-ca
Nhưng An-đrây-ca không nghĩ như vậy
cả đêm đó, em ngồi nức nở dưới gốc cây táo do tay ông vun trồng Mãi sau này, khi đã lớn, em vẫn luôn tự dằn vặt, "Giá mình mua thuốc về kịp thì ông còn sống thêm được ít nàm
nữa"
Kết bài không mở
rộng
Câu 6 Viết kết bài của truyện Một người chính trực hoặc Nỗi dằn vặt của
An-đrây-ca theo cách kết bài mở rộng:
Truyện: Một người chính trực:
Câu chuyện trên giúp ta hiểu thêm về sự khảng khái, chính trực của Tô Hiến Thành - một con người luôn đặt lợi ích của đất nước lên trên hết Đáng để chúng
ta học tập
Câu chuyện trên đã nêu tấm gương sáng về sự chính trực, liêm khiết Tô Hiến Thành mãi là tấm gương cho đời sau
Trang 10Truyện: Nỗi dằn vặt của An-đrây-ca
Sự dằn vặt của An-đrây-ca thể hiện phẩm chất đáng quý của em, đó là tình thương yêu và ý thức trách nhiệm với người thân, lòng trung thực và sự nghiêm khắc với chính bản thân
Phiếu số 4
Đề bài:
Câu 1 Xếp các từ có tiếng chí sau đây vào hai nhóm: chí phải, ý chí, chí lí, chí
thân, chí khí, chí tình, chí hướng, chí công, quyết chí
a chí có nghĩa là rất, hết sức (biểu thị mức độ cao nhất):
M: chí phải,
b) Chí có nghĩa là ý muốn bền bỉ theo đuổi một mục đích tốt đẹp
M: ý chí,
Câu 2 Ghi dấu X vào □ trước dòng nêu đúng nghĩa của từ nghị lực:
□ Làm việc liên tục, bền bỉ
□ Sức mạnh tinh thần làm cho con người kiên quyết trong hành động, không lùi bước trước mọi khó khăn
□ Chắc chắn, bền vững, khó phá vỡ
□ Có tình cảm rất chân tình, sâu sắc
Câu 3 Điền từ thích hợp trong ngoặc đơn vào chỗ trống (nghị lực, quyết tâm,
nản chí, quyết chí, kiên nhẫn, nguyện vọng)
Nguyễn Ngọc Ký là một thiếu niên giàu Bị liệt cả hai tay, em buồn nhưng không Ở nhà, em tự tập viết bằng chân của em làm cô giáo cảm động, nhận em vào học Trong quá trình học tập, cũng có lúc Ký thiếu nhưng được
cô giáo và các bạn luôn tận tình giúp đỡ, em càng học hành Cuối cùng, Ký
đã vượt qua mọi khó khăn Tốt nghiệp một trường đại học danh tiếng, Nguyễn Ngọc Ký đạt trở thành thầy giáo và được tặng danh hiệu cao quý Nhà giáo
ưu tú
Câu 4 Gạch dưới những từ ngữ biểu thị mức độ của đặc điểm, tính chất (in chữ
đậm) trong đoạn văn sau:
Hoa cà phê thơm đậm và ngọt nên mùi hương thường theo gió bay đi rất xa Nhà thơ Xuân Diệu chỉ một lần đến đây ngắm nhìn vẻ đẹp của cà phê đã
phải thốt lên:
Hoa cà phê thơm lắm em ơi
Hoa cùng một điệu với hoa nhài
Trong ngà trắng ngọc, xinh và sáng
Như miệng em cười đâu đây thôi
