Tôi ghi tên dưới đây: Họ và tên Ngày tháng năm sinh Nơi công tác Chức danh Trình độ chuyên môn Tỷ lệ đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến Ngô Thị Nguyên Thục 10/8/ 1978 Trường TH Kim Đồng
Trang 1ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến thành phố Tam Kỳ
1 Tôi ghi tên dưới đây:
Họ và tên Ngày tháng năm sinh Nơi công tác Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
Ngô Thị
Nguyên Thục 10/8/ 1978
Trường TH Kim Đồng
Giáo viên Đại học 100%
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: Tổ chức các hoạt động
giúp học sinh lớp Một vui thích đến trường, hứng thú trong học tập thông qua công tác chủ nhiệm.
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Tiểu học
3 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: từ ngày 05 tháng 9 năm 2017
4 Mô tả bản chất của sáng kiến:
Có thể nói bước ngoặc vô cùng quan trọng trong cuộc đời học sinh là khi ta vào lớp Một Đây là khoảng thời gian các em phải đối đầu với nhiều thay đổi và thách thức
Giai đoạn từ Mầm non lên Tiểu học được cho là điểm khởi đầu cho việc học tập có chủ đích Sự khởi đầu thành công ở trường học có mối liên hệ chặt chẽ với kết quả học tập và nhận thức xã hội trong tương lai của từng học sinh Những trải nghiệm của học sinh trong giai đoạn này sẽ có tác động lâu dài đến khả năng thích nghi với sự thay đổi Để giúp trẻ học tập một cách có hiệu quả khi bước vào lớp Một ở trường Tiểu học, học sinh cần được chuẩn bị một cách toàn diện về thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ; giao tiếp - ứng xử xã hội, đức tính kiên trì, sự tự tin, độc lập và một số kỹ năng cơ bản của hoạt động học tập bằng những phương pháp và hình thức phù hợp với đặc điểm phát triển của học sinh Để làm được điều này cần có sự phối hợp thống nhất giữa nhà trường, gia đình và xã hội
Trang 2Tuy nhiên, yếu tố quan trọng tác động đến sự thành công của học sinh là giúp các em hứng thú trong học tập nó không chỉ nằm ở học sinh mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác trong giai đoạn đầu của lớp Một, như giáo viên, những người thân trong gia đình và cộng đồng nơi các em sinh sống Cổ nhân
đã từng răn dạy: “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài“ nếu thầy cô có tấm lòng yêu thương học sinh, tận tụy với nghề thì không phải chỉ bằng tài năng mà bằng chính trái tim và khối óc, giáo viên sẽ tự trang bị cho mình những điều cần thiết, để bằng mọi cách làm cho học sinh thích đi học và hứng thú trong
học tập Để “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” không chỉ còn là khẩu
hiệu và quan trọng hơn là phải đảm bảo được những mục tiêu sau:
- Giúp trẻ không bị hụt hẫng, bỡ ngỡ với sự thay đổi môi trường học tập mới có một tâm thế sẵn sàng khi đi học;
- Giúp trẻ vui thích đến trường và thích được đi học
- Giúp giáo viên điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học cho phù hợp với đặc điểm tâm - sinh lí của học sinh lớp Một;
- Giúp gia đình/cộng đồng xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến các
em trong giai đoạn mới vào lớp Một và hình thành cho cha mẹ kĩ năng tìm kiếm thông tin/kiến thức để hỗ trợ các em trong học tập
- Giúp giáo viên và gia đình/cộng đồng trở nên gắn kết hơn và cùng có trách nhiệm hơn với các em trong quá trình học tập
Là người giáo viên chủ nhiệm lớp Một, tôi luôn tâm niệm rằng “Nếu sống trong tình thương các em sẽ biết yêu chính mình” Phải có tấm lòng
độ lượng, bao dung; luôn tìm hiểu về tâm lý lứa tuổi các em Tạo động lực giúp các em tìm thấy niềm vui khi đến trường và mỗi ngày đến trường là một ngày vui Bên cạnh đó giúp các em hứng thú, sáng tạo trong học tập Đồng thời tôi luôn tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Đối với học sinh có những biểu hiện lệch lạc về nhân cách tôi cùng với gia đình có những biện pháp “kéo” em về với “cái thiện” Và là cầu nối quan trọng để kết nối giữa nhà trường, gia đình và xã hội
Luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo về lời ăn, tiếng nói, tác phong làm việc cho đến trình độ chuyên môn; quan hệ với trò như người thân để trò cảm thấy vừa gần gũi, vừa đáng tin cậy; kiên trì giáo dục học sinh theo kiểu mưa dầm lâu thấm đất
4.1 Giúp học sinh vui thích đến trường và “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui"
Trang 3Giáo dục đóng một vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển của xã hội loài người Giáo dục là nền tảng để xây dựng xã hội, là cơ sở, là tiền đề để quyết định sự phồn vinh của đất nước
Tại Việt Nam, hầu hết các trường tiểu học đều có khẩu hiệu: “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” Thế nhưng trên thực tế vẫn còn một bộ phận
học sinh chưa thật sự thấy được niềm vui trong mỗi ngày đến trường Điều này khiến không ít học sinh đến trường như là một nghĩa vụ hơn là niềm đam
mê, khao khát học hỏi
Thực tế, mặc dù tất cả học sinh được học cùng một chương trình giáo dục, nhưng không phải tất cả các em đều có mức độ sẵn sàng giống nhau, vì
sự sẵn sàng đi học không chỉ là vấn đề của học sinh mà là một quá trình liên tục chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như gia đình, nhà trường và xã hội Đặc biệt ở những gia đình khó khăn thường ít quan tâm tới sức khỏe, trí tuệ, việc học và các hành vi của con
Vui thích đến trường không chỉ là khả năng học tập của học sinh (khả năng tính toán và đọc viết), những quy tắc ứng xử (xếp hàng, giữ trật tự), mà
sự sẵn sàng còn thể hiện ở một số yếu tố khác như sự tự tin, tự lập, sức khỏe, mối quan hệ xã hội và sự hứng thú trong học tập Tạo cho học sinh cơ hội học cách quản lý sự thay đổi của bản thân và thích ứng với môi trường học tập mới Bên cạnh khó khăn các em phải đối mặt với khối lượng kiến thức lớn, môi trường học tập mới, các em còn gặp những căng thẳng khác do các em thiếu kĩ năng sống như:
- Chưa ý thức được về bản thân: mình là ai? mình cần phải làm gì?
- Chưa thích ứng với những thay đổi của môi trường xung quanh
- Kỹ năng giao tiếp với những người xung quanh chưa tốt
- Không tự tin và tự chủ
Vì vậy, để các em cảm thấy tự tin, vui thích đến trường không chỉ là hỗ trợ trong một thời điểm ở lớp mẫu giáo 5 tuổi hay trong 1-2 tuần ở lớp Một,
mà công việc này cần được thực hiện từ rất sớm, khi các em bắt đầu đi học lớp mẫu giáo bé, thậm chí ngay từ khi các em chưa đi học và phải được tiếp tục trong suốt những năm đầu Tiểu học để đáp ứng các nhu cầu và hỗ trợ đặc biệt cho học sinh
Tóm lại, giúp học sinh lớp Một vui thích đến trường là giai đoạn mà các
em cần được hỗ trợ để có thể thích ứng với những sự thay đổi từ bản thân và
Trang 4thay đổi về môi trường học tập, mối quan hệ xã hội Được nhìn nhận là điểm khởi đầu cho học tập có chủ đích, có thể ảnh hưởng tới thành công hay thất bại việc học tập trong nhiều năm sau của các em Giúp học sinh vượt qua những khó khăn do sự thay đổi từ môi trường học cũng như thay đổi từ bản thân và thay đổi nhận thức của phụ huynh Điều nay không thể thực hiện trong thời gian nhất định mà phải là một quá trình lâu dài
(Hình ảnh đón học sinh lớp Một vào trường)
4.1.1 Tạo môi trường thân thiện và tích cực
Mục đích chủ yếu và ý nghĩa quan trọng nhất của việc xây dựng môi trường thân thiện và tích cực là tạo nên một môi trường giáo dục an toàn, bình đẳng, tạo hứng thú cho học sinh trong học tập, góp phần bảo vệ quyền đi học của học sinh Tạo môi trường trường học thân thiện, trẻ em sẽ cảm nhận được
sự thoải mái khi việc học của mình vừa gắn với kiến thức trong sách vở, vừa trải nghiệm của chính bản thân trong các hoạt động ngoại khóa, các trò chơi dân gian, các hoạt động tập thể vui mà học Như thế mỗi ngày trẻ đến trường
là một ngày vui Trường học thân thiện gắn bó chặt chẽ với việc phát huy tính tích cực của học sinh Trong môi trường phát triển toàn diện, học sinh học tập thích thú, chủ động tìm hiểu kiến thức dưới sự dìu dắt của giáo viên, gắn chặt giữa học và hành, rèn luyện kĩ năng và phương pháp học tâp, trong đó yếu tố hết sức quan trọng là khả năng tự tìm hiểu, khám phá, sáng tạo
Trang 5Sau khi nhận lớp, để tạo sự gần gũi, thân thiện và gắn kết giữa học sinh
và giáo viên chủ nhiệm, tôi dành nhiều thời gian cho học sinh được giới thiệu
về bản thân, khuyến khích các em chia sẻ với nhau về những sở thích, ước mơ của mình Đây là hoạt động giúp cô trò hiểu nhau, đồng thời tạo một môi
trường học tập thân thiện – Nơi “Trường học thật sự trở thành ngôi nhà thứ hai của các em; cô giáo như mẹ hiền”.
Tôi gặp gỡ gia đình các em để biết về hoàn cảnh gia đình của mỗi em ngay từ đầu năm học Thường xuyên hỏi thăm, trò chuyện với các em về bản thân và gia đình các em để tạo sự cởi mở, thân thiện, gần gũi Tìm hiểu những việc mà các em đó có thể làm được Trò chuyện, chơi cùng các em, thỉnh thoảng “biến” mình thành trẻ con để nói chuyện và hiểu các em hơn
Tạo môi trường vật chất và tổ
chức các hoạt động để các em cảm
nhận được sự ấm áp, tin cậy Mỗi
ngày đến lớp, các em được nhìn thấy
tên, thấy hình ảnh, ngày sinh nhật và
các sản phẩm của mình trong lớp sẽ
giúp các em cảm thấy mình thuộc về
lớp học
Bản thân luôn quan tâm, chú ý
đến một số em hay bị các bạn khác
bắt nạt; quan sát, tìm kiếm xem có
dấu hiệu gì cho thấy các em đang có
tâm lí căng thẳng Ví dụ: buồn bã, lo
lắng khi rời khỏi lớp, không tập trung
chú ý trong giờ học và ghi chép
ngay những hiện tượng này và kịp
thời tìm cách giải quyết
Trang 6Tôi không cứng nhắc bắt ép trẻ mà nhẹ nhàng khuyên bảo, đưa ra các hình thức khuyến khích để trẻ thấy việc đi học như là cuộc vui chơi Tôi cũng cho trẻ thời gian thích ứng, không ép trẻ vào khuôn khổ, nội quy lớp học ngay Nếu không, trẻ sẽ sợ và không mong muốn đến lớp Điều căn bản chính
là sự kết hợp giữa chơi và học một cách hợp lý để trẻ tăng dần sự chú ý đến việc học tập, tạo ra môi trường thân thiện giữa cô và trò
4.1.2 Khuyến khích học sinh chia sẻ ý kiến của mình
Trường học không chỉ là môi trường giáo dục, giúp học sinh nâng cao kiến thức mà còn cần phải tạo điều kiện cho trẻ phát triển các kỹ năng giao tiếp để thích nghi tốt hơn với cuộc sống ngoài xã hội trong trương lai Hiện nay, vì nhiều lý do xuất phát từ gia đình và xã hội nên có rất nhiều học sinh tiểu học vẫn còn hạn chế trong vấn đề ứng xử, giáo tiếp với người khác Từ thực tế trên, qua quá trình giảng dạy tôi luôn tìm nhiều cách giúp rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho học sinh để góp phần giúp trẻ phát triển tốt hơn
Đa số trẻ ở lứa tuổi tiểu học vẫn còn khá non nớt để nhận thức về xã hội Do đó, việc định hướng, khuyến khích các em học sinh tự tin bày tỏ quan điểm, ý kiến của mình trước đám đông là điều rất quan trọng Hãy để các em thoải mái phát biểu Đôi lúc có thể câu trả lời của các em chưa chính xác nhưng tôi không phê bình hay la mắng mà nhận xét nhẹ nhàng và động viên các em lần sau cố gắng hơn nữa Nếu trẻ trả lời đúng, tôi luôn khen ngợi và có thể thưởng bằng hoa học tốt, kẹo,… để khích lệ tinh thần của trẻ Những lời khen, động viên sẽ tạo nên sức mạnh to lớn để giúp các học sinh tiếp tục tự tin
và cố gắng để đạt được kết quả cao Từ đó, trẻ sẽ phấn đấu, nâng cao kỹ năng giao tiếp của mình tốt hơn
4.1.3 Quan tâm đến từng đối tượng học sinh
Để quan tâm đúng mức đến từng học sinh tôi phân hóa học sinh theo từng loại đối tượng, phù hợp với tâm sinh lý, khả năng, nhu cầu và hứng thú của các em nhằm phát triển tối đa tiềm năng riêng vốn có Từ đó phát hiện và bù đắp lỗ hổng kiến thức, tạo động lực thúc đẩy học tập, tạo cơ hội phát triển năng khiếu, sở trường của từng em
Trang 7Cùng một nội dung dạy học nhưng tôi luôn cố gắng tổ chức hợp lý để đạt được mục đích phân hóa đối tượng học sinh mà không làm học sinh yếu kém phải tự ti, mặc cảm hay học sinh khá giỏi trở nên tự cao, tự đại
Tôi luôn tạo mối quan hệ dân chủ giữa cô và trò, giữa trò và trò để giúp học sinh cởi mở, tự tin hơn
4.1.4 Không gian lớp học
Không gian lớp học được bố trí
phong phú, linh hoạt, đáp ứng nhu
cầu học tập và vui chơi của học sinh
Lớp học là một không gian có các
thiết bị, đồ dùng học tập để các em
học và khám phá; có các sản phẩm
của các em được trưng bày để các em
cảm thấy mình thuộc về lớp học và
lớp học thuộc về mình Môi trường
vật chất lớp học không phải là môi
trường tĩnh/cố định mà cần được khai
thác và thay đổi, bổ sung thường
xuyên trong quá trình dạy học
(Góc thư viện xanh của lớp học)
Trang 8
(Không gian lớp học)
4.1.5 Khích lệ mặt tích cực của học sinh
Việc thay đổi cách đánh giá học sinh tiểu học giúp tôi điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của các em để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng những ưu điểm nổi bật và những hạn chế của mỗi em để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của các em; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học
(Hình ảnh học sinh được tuyên dương, khen thưởng)
Tôi cho rằng, để các em không học tập lơ là do không cho điểm số như trước, tôi cần phải tích cực hơn trong giảng dạy, nhằm tạo hứng thú cho các
em Với mỗi một môn học có sự sáng tạo trong cách dạy Biến những bài tập đọc thành câu chuyện kể cho các em nghe, hoặc cho mỗi em đọc từng câu Tôi thường lồng nghép giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Để có những lời nhận xét chính
xác từng học sinh, tôi luôn bám sát
từng em Là giáo viên chủ nhiệm, tôi
nhận thức được rằng mình cần phải có
tâm, tận tụy, chu đáo, gần gũi các em
thì việc đánh giá bằng nhận xét rất
tích cực
Tôi cùng với phụ huynh tìm cách giúp các em khắc phục những điểm còn hạn chế Từ đó giúp tôi nhớ học sinh và quan sát học sinh kỹ hơn, để kịp thời bồi dưỡng các em theo năng lực học tập của từng học sinh
Trang 9Tôi thường áp dụng phương pháp giảng dạy chú trọng đến học sinh, kết hợp vừa giảng vừa tổ chức các hoạt động học mà chơi Những em trả lời đúng tôi tuyên dương trước lớp, tạo sự hứng thú học tập cho các em Từ đó các em
tỏ ra phấn khởi, vui tươi và tự tin hơn mỗi khi đến lớp
4.1.6 Rèn kĩ năng sống cho học sinh
Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp Một, tôi đã thực hiện thông qua nhiệm vụ học tập các môn học và tổ chức các hoạt động giáo dục, lồng ghép, tích hợp thêm kinh nghiệm sống vào nội dung các môn học và hoạt động giáo dục một cách linh hoạt và theo cách tiếp cận mới: đó là sử dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực để tạo điều kiện, cơ hội cho học sinh thực hành, trải nghiệm kĩ năng sống trong quá trình học tập Từ đó tôi lồng ghép một cách nhẹ nhàng những kinh nghiệm sống vào bài học đến từng đối tượng học sinh Trong quá trình dạy lồng ghép kĩ năng sống cho học sinh thông qua các môn học tôi luôn khơi gợi và phát huy sự tham gia của các em bên cạnh
sự hướng dẫn của giáo viên Tuyệt đối không nên áp dụng ý kiến hay suy nghĩ chủ quan của giáo viên Tuyệt đối không được phê bình hay đánh giá khi các
em làm gì đó chưa tốt Bởi nếu vậy sẽ làm mất sự chủ động, tự tin và hoà nhập cùng bạn bè vì ở lứa tuổi này các em rất muốn thể hiện mình Chuyên
gia tâm lí học người Nga Dorothy Holte đã nói: “Nếu trẻ sống với sự phê bình, thì trẻ sẽ học cách chỉ trích” Do đó điều trên là tối kỵ trong việc giáo
dục nói chung và Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh nói riêng
Tôi định hướng, hướng dẫn hành vi đạo đức cho học sinh Ngoài việc phải đảm bảo nội dung lên lớp vừa tạo sự hấp dẫn, sáng tạo, mới mẻ, gây hứng thú học tập cho học sinh; và điều không thể thiếu là có tâm huyết với nghề và tình yêu thương đối với học sinh
- Tăng cường giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua các hình thức dạy học của mình, qua các giờ sinh hoạt ngoại khóa để giáo dục đạo đức
và nhân cách cho học sinh
(Hình ảnh học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa)
- Xây dựng hành vi giao tiếp giữa “Thầy với thầy, trò với trò, thầy với trò” rèn luyện kĩ năng ứng xử văn hoá, lên án mọi hành vi bạo lực học đường
và xã hội
Trang 10- Giáo viên thường xuyên liên hệ với cha mẹ học sinh, kịp thời nắm bắt thông tin, cùng kết hợp với cha mẹ học sinh rèn cho học sinh kĩ năng ứng xử văn hoá, rèn luyện sức khoẻ phòng chống bạo lực
- Giáo dục cho học sinh nhận biết được lợi ích của việc rèn luyện kĩ năng về mọi mặt: cho bản thân, gia đình, xã hội và đất nước Đồng thời biết quan tâm chia sẻ đến mọi người
- Tổ chức lớp cũng đổi mới: lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng, tổ phó cần thay đổi theo từng tháng để từng học sinh biết được các công việc của người lãnh đạo, các khó khăn gặp phải và xử lí ra sao Đồng thời biết cảm thông với công việc của người chỉ huy Qua đó, rèn cho các em những kĩ năng chỉ huy-lãnh đạo cần thiết
- Giáo viên luôn đổi mới phương pháp trong việc thực hiện công tác chủ nhiệm lớp, tạo điều kiện để học sinh rèn luyện và tự rèn luyện Coi trọng
tự rèn luyện của học sinh và động viên kịp thời
Nhân cách học sinh được hình thành qua hai con đường cơ bản: Con đường học trên lớp và con đường hoạt động ngoài giờ lên lớp
Hoạt động ngoài giờ lên lớp là một hoạt động quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường Chính từ những hoạt động như: lao động, sinh hoạt tập thể, hoạt động
xã hội đã góp phần rất lớn trong việc hình thành nhân cách của học sinh Giúp
em biết tự giáo dục, tự rèn luyện, tự hoàn thiện mình Có thể nói việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp là xây dựng cho các em các mối quan hệ phong phú, đa dạng một cách có mục đích, có kế hoạch, có nội dung và phương pháp nhất định, gắn giáo dục với cộng đồng, tạo sự thân thiện trong mọi tình huống Biến các nhu cầu khách quan của xã hội thành những nhu cầu của bản thân học sinh
Nhân cách các em được hình thành và phát triển thông qua các hoạt động có ý thức Chính trong quá trình sống, học tập, lao động, giao lưu, vui chơi giải trí các em đã tự hình thành và phát triển nhân cách của mình Việc tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là điều kiện tốt nhất giúp học sinh tích luỹ và rèn kĩ năng sống có hiệu quả Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp các em được hợp tác, trải nghiệm các kĩ năng sống
