Nhưng các bài kiểm tra , thi tốt nghiệp thường không kiểm tra kỹ năng này, nên học sinh lại lo lắng nhất những bài đọc hiểu, bởi vì bài đọc hiểu biểu điểm cao mà thườngchứa một lượng từ
Trang 1chuyên đề 2: Hướng dẫn học sinh kĩ năng làm bài đọc hiểu môn tiếng Anh
RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM BÀI ĐỌC HIỂU MÔN TIẾNG ANH
A ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ Lí do chọn đề tài:
Học ngoại ngữ là một nhu cầu cấp thiết không chỉ đối với học sinh mà còn đối với tất cả mọi người Học ngoại ngữ nói chung và học tiếng Anh nói riêng là một việc làm khó khăn Để nói được tiếng Anh và nắm được các cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh không chỉ ngày một ngày hai, mà đòi hỏi sự rèn luyện miệt mài cả một quá trình Đối với người bình thường tâm lí ai cũng lo sợ khi phải tham gia một kì thi sát hạch, kiểm tra trình độ ngoại ngữ, đối với học sinh lớp 12- là lớp cuối cấp bậc THPT ,việc lo lắng lại càng cao hơn bởi các em chịu áp lực học hành thi cử của 12 đèn sách
Trong tất cả các kỹ năng học ngoại ngữ thì kĩ năng nghe thường gây khó khăn trở ngại lớn nhất Nhưng các bài kiểm tra , thi tốt nghiệp thường không kiểm tra kỹ năng này, nên học sinh lại lo lắng nhất những bài đọc hiểu, bởi vì bài đọc hiểu biểu điểm cao mà thườngchứa một lượng từ mới lớn, chủ đề lạ dễ làm các em thấy nản Qua ba năm giảng dạy ở bậc THPT, tôi nhận thấy kỹ năng đọc hiểu của học sinh nhìn chung còn hạn chế Ngoại trừ các em sẽ thi vào khối D , số còn lại tâm lí chung là không hiểu những thủ thuật, phương pháp làm bài, các em đọc qua loa, làm bài theo phản xạ tự nhiên và dẫn đến kết quả điểm số rất thấp Nhận thấy nhu cầu bức thiết ấy, tôi đã suy nghĩ tìm ra những mẹo giúp học sinh : “RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM BÀI ĐỌC HIỂU MÔN TIẾNG ANH ”
đó là lí do tôi chọn đề tài này
Đọc là một kỹ năng quan trọng và cần thiết Nhờ đọc các đoạn văn các em có thêm một lượng từ mới cơ bản, học thêm một số mẫu câu và nắm được nhiều thông tin bổ ích Nhưng đọc để làm được các bài kiểm tra đọc hiểu càng khó hơn, bởi vì ngoài việc hiểu được nội dung chính của đoạn văn, đòi hỏi các em phải tìm được thông tin chính xác của câu hỏi yêu cầu, để trả lời sao cho đúng
II/ MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1 1 Mục đích:
Trang 2- Bắt tay viết đề tài này tôi mong muốn học sinh của mình sẽ có thêm kiến thức bổ ích
để làm tốt dạng bài đọc hiểu môn Tiếng Anh
- Tôi muốn giúp những học sinh yếu không cảm thấy chán nản khi gặp các bài đọc hiểu dài, lượng từ vựng lớn, các em nắm được các thủ thuật làm bài để hiểu, tự tin, làm bài một cách thoải mái và đạt điểm số cao hơn trong những bài kiểm tra định kì cũng như
Đề tài này có những nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu những kỹ năng làm bài, các bước dạy cho học sinh cách làm bài kiểm tra loại đọc hiểu tự luận và loại đọc hiểu trắc nghiệm
- Thống kê kết quả bài kiểm tra của các lớp trong trường THPT Phú Bài (bao gồm bài kiểm tra 1 tiết, kiểm tra cuối học kì)
- Từ kết quả nghiên cứu, thống kê bài kiểm tra 1 tiết, kiểm tra cuối học kì đề tài sẽ đưa ra những phương pháp, thủ thuật, kỹ năng làm bài, các bước dạy làm bài kiểm tra loại đọc hiểu tự luận và loại đọc hiểu trắc nghiệm
1 3 Đối tượng nghiên cứu:
- Đề tài này nghiên cứu các bài kiểm tra của học sinh trường THPT Phú Bài năm học 2011-2012 và 2012-2013
- Đồng thời nghiên cứu các bài đọc, bài nghe dạng đọc hiểu trong sách giáo khoa lớp
10, 11 và lớp 12 môn tiếng Anh - NXB Giáo Dục – năm 2008, năm 2009, các bài đọc hiểu trong sách BÀI TẬP TIẾNG ANH lớp 10, lớp 11 và lớp 12 của tác giả Mai Lan Hương - NXB Đà Nẵng- Năm 2010
1 4 Phương pháp nghiên cứu:
Trang 3- Đọc các bài đọc trong sách giáo khoa lớp 10, 11, 12 môn tiếng Anh, các bài đọc hiểu sách bài tập Tiếng Anh của tác giả Mai Lan Hương
- Thống kê kết quả bài kiểm tra của các lớp (bao gồm bài kiểm tra 1 tiết, kiểm tra cuối học kì) Sau đó lập bảng phân loại kết quả
- Quan sát thực tế cách học sinh làm bài đọc hiểu trong giờ học, trong giờ kiểm tra trên lớp
- Đối chiếu với đồng nghiệp để xây dựng đề tài
1 5 Phạm vi nghiên cứu:
- Đề tài chỉ nghiên cứu các bài đọc trong sách giáo khoa lớp 10, lớp 11 và lớp 12 môn tiếng Anh và các bài đọc hiểu sách bài tập tiếng Anh của tác giả Mai Lan Hương
- Chỉ nghiên cứu trong phạm vi học sinh khối THPT của trường THPT Phú Bài
- Nghiên cứu riêng kỹ năng làm bài đọc hiểu môn tiếng Anh
B NỘI DUNG
I- VỀ CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Trang 4Trên thế giới nói chung, Việt nam nói riêng đã có nhiều tác giả đề cập đến việc dạy cho học sinh làm bài đọc hiểu như: tác giả Havernson & Haynes (1982), tác giả Mc Gee (1977), tác giả Thornis (1980), tác giả Colvin & Root (1981)….
Ở Việt nam có các tác giả Phạm Thị Hồng Nhung (2001), Hoàng Thị Lệ (2009), Trần
Bá Vĩnh (2000)…đã đưa ra ý kiến: trong quá trình dạy học giáo viên cần chú ý đến các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của việc dạy học nói chung, việc dạy học sinh làm bài đọc hiểu nói riêng Những khả năng như: sự tập trung, kỹ năng hiểu bài đọc, hiểu lời hướng dẫn, khả năng đọc lướt một mình (skim and scan) để tìm ra từ khóa trong câu hỏi, khả năng thảo luận, chia sẽ ý kiến với bạn cùng cặp, bạn cùng nhóm v.v …để tìm ra đáp
án một cách chính xác và hiệu quả nhất Từ đó giáo viên nhìn nhận, tập hợp và xem xét
kỹ càng năng lực thực của học sinh đi đến đâu Kết quả ấy được đánh giá nhanh hay chậm tùy thuộc nhiều yếu tố như kiến thức cơ bản về tiếng Anh các em đã học từ trước, yếu tố sức khỏe, sự nhanh nhạy, thao tác làm việc của mỗi em
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
Trước hết, đề tài dựa trên số liệu thống kê thực tế học lực của học sinh Trường THPT Phú Bài năm học 2011-2012 như sau:
Riêng về môn tiếng Anh , kết quả như sau:
Trang 510 505 44 115 281 56
Cụ thể điểm số bài làm đọc hiểu thể hiện qua con số sau:
Từ những nhận định này, thiết nghĩ người dạy học ngoại ngữ nói chung, dạy tiếng Anh nói riêng cần chú ý đến nhiều đối tượng học sinh để đưa ra những biện pháp giúp đỡcác em sao cho hiệu quả Làm sao các em học giỏi thấy hứng thú hơn khi làm bài, đồng thời kích thích các em học yếu có đam mê hơn với môn học này Sau đây tôi đi vào chi tiết các loại bài đọc hiểu và hướng dẫn thủ thuật làm bài cho học sinh
Trang 6III/ CÁC DẠNG BÀI LÀM ĐỌC HIỂU
Trong chương trình giảng dạy tiếng Anh nói chung, tiếng Anh bậc THPT nói riêng có các dạng bài làm đọc hiểu sau đây:
A/ DẠNG BÀI ĐỌC HIỂU TRẢ LỜI CÂU HỎI (answer the questions)
Gồm hai loại
1.1 Đọc và trả lời câu hỏi tự luận
1.2 Đọc và chọn câu trả lời trắc nghiệm
B/ DẠNG BÀI ĐỌC HIỂU ĐIỀN TỪ THÍCH HỢP VÀO Ô TRỐNG
(GAP-FILL)
đây là dạng bài xuất hiện nhiều trong các đề kiểm tra 1 tiết và kiểm tra cuối học kỳ
C/ DẠNG BÀI ĐỌC HIỂU CHỌN CÂU TRẢ LỜI THÍCH HỢP NHẤT
Trong dạng bài đọc hiểu này tôi chia ra các loại câu trả lời như sau:
1- Đọc và chọn cụm từ thích hợp điền vào vế sau của câu đã cho.( Choose the
correct words or phrases)
2- Đọc và chọn câu chủ đề thích hợp của đoạn văn (choose the best title for the passage)
Trang 73- Đọc và chọn câu nào có nội dung bài đọc không đề cập đến (choose the topics that passage does not mention)
4- Đọc và chọn câu nào sai với nội dung bài đọc ( choose the wrong sentence )
5- Đọc và quyết định xem từ đã cho ở dòng số … của đoạn văn có nghĩa là gì? (meaning words)
6- Đọc chọn từ hoặc con số thích hợp điền vào ô trống (gap- fill)
IV/ MỘT SỐ KINH NGHIỆM LÀM BÀI ĐỌC HIỂU:
Qua những năm giảng dạy tôi rút ra một số kinh nghiệm khi làm bài đối với mỗi dạng bài làm đọc hiểu như sau:
A/ Đọc và trả lời câu hỏi (Answer the questions)
Trong loại bài đọc hiểu này yêu cầu quan trong nhất là học sinh phải hiểu được nội dung chính của câu hỏi Học sinh có thể tham khảo các bước làm bài sau đây:
- Không dịch bài đọc sang tiếng Việt
- Không lo lắng về những từ vựng khó
- Đọc kỹ câu hỏi trước
- Tìm từ khóa (key words) và gạch chân từ khóa ( highlines words)
- Đọc kỹ từ để hỏi, loại câu hỏi là gì: What, When, Why từ xuất hiện trong câu hỏi đầy đủ (full questions) hay câu hỏi Yes- No (Yes- No questions) để quyết định đưa ra câu
trả lời là câu trả lời đầy đủ hay trả lời ngắn gọn
- Đối chiếu từ khóa vừa tìm được ở câu hỏi với nội dung trong bài đọc, xem nó nằm
ở đoạn nào, dòng nào
- Từ đó học sinh sẽ tìm ra câu trả lời dễ dàng
1.1/ Đọc và trả lời câu hỏi tự luận
Trang 8Với dạng câu trả lời tự luận, nghĩa là học sinh phải viết ra câu trả lời thì học sinh chú ý:
- nên tránh viết ra câu trả lời dài dòng
- Chỉ viết cái chính, cái trọng tâm câu hỏi hỏi cái gì để không bị sai lỗi chính tả, sai
về chũ ngữ hoặc chia sai thì của động từ ect…
- Không nên tập trung vào việc dịch để hiểu nội dung chính của bài, mà cần phải đọclướt để xâu chuỗi các mối liên quan của các cụm từ, câu, mệnh đề, đại từ quan hệ v v…như thế thì mới tìm được đáp án chính xác
1.2 Đọc và chọn câu trả lời trắc nghiệm
Với dạng chọn câu trả lời trắc nghiệm sẽ đơn giản hơn viết câu trả lời tự luận phần này yêu cầu học sinh đọc đoạn văn và chọn câu trả lời đúng nhất trong bốn phương án lựa
chọn Câu hỏi main idea kiểm tra khả năng đọc và hiểu ý chính quan trọng nhất của bài
đọc hoặc đoặn văn Khi làm loại bài này nên đọc kỹ câu hỏi, tìm từ khóa, đối chiếu từ khóa với đoạn văn xem từ khóa nằm ở dòng mấy, đoạn nào Sau đó
chọn câu trả lời thích hợp Cần chú ý về thì của động từ, chủ ngữ của câu hỏi, trạng từ chỉthời gian và nơi chốn
Chúng ta cùng xem ví dụ sau đây:
UNIT 3- READING (page 31,32) SGK English 12- NXB Giáo dục năm 2008
UNIT 3- WAYS OF SOCIALISING
1- To attract someone’s attention so that we might speak to that person, we can
2- use either verbal or verbal forms of communication Let us discuss
non-3- verbal commuication in English first Probably the most common way of
4- attracting someone’s attention is by waving For example , If we are at a noisy
Trang 95- party and see a friend come in the door about 20 meres away , we might raise
6- our hand and wave to her as a signal that we see her
7- …But there are some social situations where small non-verbal signals are more8- appropriate In a restaurant , for example , if we want to attract the attentions of 9- our waiter, we have several choices We can wait until he passes near us , catch10- his eye and nod slightly to let him know we would like him to come to
11- our table Or we can raise our hand slightly to show that we need
12- assistance We do not whistle or clap our hands to get the person’s
13- attention That is considered impolite and even rude …
1 In most social situations where some informality is allowed, a brief raise of
2 the hand and a small wave is fine For instance, if you are walking across
3 the schoolyard and see your teacher appoaching you , a small friendly wave
4 to attract his or her attention appropriate
Để trả lời câu hỏi số 3 trang 32 :
What can we do if we want to attract the waiter’s attraction?
Học sinh nên tìm ra từ để hỏi là “What … do?” làm gì “ to attract the waiter’s attraction ” sau đó tìm trên đoạn văn dòng số 8, 9, 10,11 tính từ trên xuống, ta thấy có cụm từ “ if we want to attract the attentions of our waiter, we have several choices We can wait until he passes near us , catch his eye and nod slightly to let him know that we need assistance” và cụm từ : “Or we can raise our hand slightly to show that we need assistance.”
Ta chỉ cần ghi câu trả lời “We can wait until he passes near us , catch his eye and nod slightly or we can raise our hand slightly”
trừ những học sinh có ôn thi vào khối D, các em có vốn tiếng Anh tốt, các em có thể trả lời đầy đủ, hoàn chỉnh:
“If we want to attract the attentions of our waiter, we can wait until he passes near
us, catch his eye and nod slightly or we can raise our hand slightly”
Trang 10còn những học sinh yếu thì không nên trả lời dài dòng như thế để tiết kiệm thời gian và
để tránh mắc phải các lỗi như: từ vựng, ngữ pháp…
B/ DẠNG BÀI ĐỌC HIỂU ĐIỀN TỪ THÍCH HỢP VÀO Ô TRỐNG
(GAP-FILL)
Đây là dạng bài xuất hiện nhiều trong các đề kiểm tra 1 tiết và kiểm tra cuối học kỳ Phần này thực chất nhằm kiểm tra khả năng sử dụng cấu trúc ngữ pháp và từ vựng trong ngữ cảnh lớn của một văn bản các từ còn thiếu thường là mạo từ, lien từ, giới từ hoặc các
từ thuộc các thành ngữ cố định
Với dạng bài này các em cần
- Đọc lướt qua cả đoạn văn để hiểu khái quát nội dung của bài đọc trước khi điền khuyết
- Đọc câu đứng trước và câu đứng sau ô trống cần tìm
- Đọc lại câu hoàn chỉnh sau khi lựa chọn phương án điền để xem hợp lí chưa
- Đừng bao giờ chọn đáp án khi chưa đọc xong cả bốn phương án đưa ra
Chúng ta cùng xem ví dụ trích bài kiểm tra 1 tiết số 1 tiếng Anh lớp 12 năm học 2013
2012-Read the passage carefully then choose the best answer to fill in each gap
To many people, their friends are the (31) important in their life Really good friends always (32) joys and sorrows with you and never (33) their backs onyou Your best friend may be someone you(34) all your life or someone you have grown (35) with
There are all sorts of things that can (36) about this special relationship It may be the result of (37) the same activities and sharing experiences Most of us have met someone that we have immediately felt relaxed with as if we had known them for ages.(38) , it really takes you years to get to know someone well (39) to consider your best friend
Trang 11To the majority of us, this is someone we trust completely and (40) understands
us better than anyone else It's the person you can tell him or her your most intimate secrets
31 A most B more C most of D almost
32 A have B share C give D spend
33 A turn B move C give D cut
34 A have known B know C knew D.had known
35 A up B through C on D in
36 A provide B bring C cause D result
37 A enjoy B enjoying C enjoyabe D enjoyment
38 A.therefore B However C so that D because
39 A such B too C enough D so
40 A whose B whom C which D who
Ta thấy từ cần điền ở số 31 thiếu một từ nằm giữa hai gợi ý : “the” và “important” như vậy từ còn thiếu ở đây là so sánh nhất của tính từ dài nên ta dễ dàng chọn được đáp án A
Trang 121 a previously b lately c frequently d continuously
2 a hard b brain c manual d intellectual
3 a doing b does c did d done
4 a manufactured b done c worked d performed
5 a be b being c been d to be
6 a machines b computers c programs d devices
7 a which b that c itself d themselves
8 a if b unless c whether d while
Nhìn vào từ còn thiếu ở ô số 7 , ta thấy có gợi ý “…computers (7) cannot make mistakes ” Đọc dữ liệu này ta suy ra từ còn thiếu là một đại từ quan hệ (relative pronoun ) thay thế cho vật và làm chũ ngữ trong câu Khi học sinh xác định được như
vậy, các em dễ dàng chọn : WHICH
C/ DẠNG BÀI ĐỌC HIỂU CHỌN CÂU TRẢ LỜI THÍCH HỢP NHẤT
Trong phần lựa chọn câu trả lời đúng nhất thường có các hình thức hỏi như sau:
- What is the main idea of the passage? Còn hỏi cách khác là: What is the main point
in the passage?
- What is the topic of the passage?
- What does the passage mainly discussed?
- What is the author’s main point in the passage?
Trang 13- The primary idea of the passage is
- Which of the following best summarizes the author’s main idea?
Yêu cầu học sinh khi làm bài cần chú ý:
- Đọc lướt nhanh bài văn để lấy ý tổng quát của cả bài Sau đó đọc câu đầu tiên và câu cuối cùng Vì câu trả lời có thể nằm ở đầu tiên hoặc cuối cùng
- Chú ý những từ có tần suất xuất hiện nhiều
- Hãy trả lời các câu khác trước khi trả lời câu hỏi về nội dung chính vì các câu trả lời đó giúp các em nhìn nhận rõ hơn về nội dung chính hoặc chủ đề của đoạn văn
- Câu trả lời đúng phải tóm tắt chính xác những điểm chính của bài đọc
- Học sinh nên chú ý vì có những câu trả lời đánh lạc hướng như: quá chi tiết, quá khái quát, không chính xác với thông tin trong bài hoặc không liên quan đến ý chính của bài
- Nếu các em không chắc chắn câu trả lời , hãy đọc lướt lại đoặn văn và tìm mối liênhệ
Sau đây chúng ta cùng tìm hiểu chi tiết từng bài làm:
1 1 Đọc chọn từ hoặc con số thích hợp điền vào ô trống (gap- fill)
Ta hãy quan sát ví dụ sau đây:
UNIT 5- TEST 1 - Bài tập tiếng Anh 12- Mai Lan Hương
Trang 70- NXB Đà Nẵng.
“ University Entrance Examination is very important in Vietnamese students High school graduates have to take it and get high results to be admitted to universities The pressure on the candidates remains very high despite the measures that have been taken toreduce the heat around these exams, since securing a place in a state university is
considered a major step towards a successful career for young people, especially those
from rural areas or disadvantaged families In the year 2004, it was estimated that nearly
1 million Vietnamese students took the University Entrance Examination, but on average only 1 out of 5 candidates succeeded Normally, candidates take 3 exam subjects, and each lasts; 180 minutes for the fixed group of subjects they choose There are 4 fixed
Trang 14groups of subjects: Group A: Mathematics, Physics, and Chemistry; Group B:
Mathematics, Biology, and Chemistry; Group C: Literature, History, and Geography; Group D: Literature, Foreign Language, and Mathematics
In addition to universities, there are community colleges, art and technology institutes; professional secondary schools, and vocational schools which offer degrees or certificatesfrom a-few-month to 2-year courses
According to Vietnam's Ministry of Education and Training, there are currently 23 public universities, accounting for 11% of the total number of universities These non-public universities are currently training 119,464 students, or 11.7% of the total number
non-of students The government is planning to increase the number non-of non-public universities
to 30% by 2007
1 University Entrance Examination in Vietnamese is very _
a interesting b stressful c free d easy
1 The word those refers to _.
a exam subjects b young people c universities d examinations
1 In 2004, the proportion of the students who got success in University Entrance Examination was about _ percent
a 5 b 10 c 20 d 50
1 Which sentence refers to the University Entrance Examination in Vietnam?
a Students find it easy to get success in the University Entrance Examination
b Math is compulsory in the University Entrance Examination
c Students are not allowed to choose their exam subjects
d There are four fixed groups of exam subjects for students to choose
1 According to the passage, _