BÁO CÁO TIÊU LUẬN ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Bài tập 1: Trên cơ sở kiến thức của phân môn Quản lý chất lượng giáo dục đại học và với tư cách là 01 giảng viên trong Bộ môn/Khoa, Anh
Trang 1BÁO CÁO TIÊU LUẬN ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
Bài tập 1: Trên cơ sở kiến thức của phân môn Quản lý chất lượng giáo dục đại học
và với tư cách là 01 giảng viên trong Bộ môn/Khoa, Anh/Chị hãy đề xuất những biện pháp cụ thể nhằm góp phần vào việc đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo
Học viên: Nguyễn Xuân Quyết
Giảng viên giảng dạy: Thạc sĩ Nguyễn Thành Nhân
TP.HCM - Tháng 03/2012
Trang 2PHẦN I
LÝ LUẬN CƠ BẢN
VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM
- Chất lượng giáo dục đại học được hiểu là sự phù hợp với những tuyên bố sứ mệnh, mục tiêu và kết quả đạt được của mục tiêu trong phạm vi các chuẩn mực, tiêu chuẩn giáo dục được chấp nhận công khai của một đại học hay một tổ chức quản lý giáo dục đại học
Như vậy, chất lượng giáo dục đại học chính là những tuyên bố sứ mệnh và mục tiêu của các đại học hay tổ chức quản lý đại học đề ra như là các chuẩn mực để thực hiện, phù hợp với sự chấp nhận của nhu cầu xã hội Đồng thời, những sứ mệnh và mục tiêu ấy được đại học thực hiện một cách có kết quả và hiệu quả dựa trên việc đánh giá so sánh đạt đạt các chuẩn mực ấy
Ví dụ: Đại học đề ra các tiêu chí là 100% sinh viên lớp quản trị kinh doanh (QTKD) được học ma trận SWOT để tìm giải pháp kinh doanh và giảng viên đã thực hiện đúng khối lượng giảng dạy; Mức độ đạt được kiến thức tối thiểu 98% sinh viên phải biết cách lập ma trận SWOT; Khi kiểm tra kết quả cho là 100% sinh viên đã tham gia bài thi với 99% sinh viên biết lập ma trận SWOT Vậy, đại học đã đạt mục tiêu đề ra và đồng nghĩa đạt chất lượng giáo dục đại học.
- Quản lý chất lượng giáo dục đại học là công việc nhằm đảm bảo chất lượng
giáo dục đại học, hay nói cách khác là việc làm của đại học nhằm thực hiện sứ
mệnh (tuyên bố) nhằm đảm bảo mục tiêu, chuẩn mực mà đại học/ tổ chức quản lý đại học đã đề ra thông qua các công cụ, quy trình và thủ tục quản lý, phân tích, kiểm tra, kiểm định, đánh giá chất lượng giáo dục đại học
Dẫn chứng cụ thể: Muốn đạt được 2 tiêu chí là sinh viên lớp QTKD được học (tham gia) ma trận SWOT và đạt tiêu chí ít nhất 98% sinh viên biết cách lập ma trận SWOT thì đại học cần thực hiện công tác quản lý gồm: Chuẩn bị công cụ là đề cương bài giảng về ma trận SWOT, quy trình giảng dạy là kế học chi tiết bài giảng, thủ tục quản lý sinh viên là kế hoạch giao bài tập thảo luận cho sinh viên, ra bài
Trang 3kiểm tra để phân tích, kiểm định và đánh giá kết quả tiếp thu của sinh viên trong
và sau quá trình học, so sánh chuẩn để kết luận/ điều chỉnh trong và sau dạy-học của sinh viên và giảng viên,… – Đó chính là quá trình quản lý giáo dục đại học.
Như vậy, Đảm bảo chất lượng giáo dục đại học được hiểu như là những quan điểm, chủ trương, chính sách, mục tiêu, hành động, công cụ, quy trình và thủ tục của giáo dục đại học (dạy và học), mà thông qua sự hiện diện và sử dụng chúng có thể đảm bảo rằng sứ mạng và mục tiêu của giáo dục đại học đang được thực hiện,
các chuẩn mực giáo dục đại học đang được duy trì và nâng cao (Trích dẫn và luận
từ SEAMEO, 2002)
2 NỘI DUNG CỦA QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC
Chất lượng giáo dục đại học thường tập trung vào sự làm tăng/ tạo ra sự khác biệt về kiến thức, kỹ năng và thái độ của người học khi tốt nghiệp ra trường so với lúc mới vào học (Tham khảo: Lý thuyết về sự gia tăng giá trị, Astin, 1985) Như vậy, đại học cần quan tâm cả chất lượng đầu vào, chất lượng quá trình đào tạo (dạy-học) và kết quả chất lượng đầu ra
Việc quản lý chất lượng giáo dục đại học cần thực hiện các công việc cơ bản là:
+ Đánh giá chất lượng giáo dục đại học cả về dạy và học, cả trước, trong và sau quá trình dạy học,… với mục đích làm tiền đề cho dạy và học Thông qua các chỉ số đánh giá, chuẩn đánh giá
+ Kiểm định, kiểm toán là cách thức để quản lý và đảm bảo chất lượng giáo dục đại học Kiểm toán giáo dục đại học là quá trình kiểm tra đại học có hay không
có quy trình đảm bảo chất lượng cho các hoạt động đào tạo và liên quan của đại học, quy trình đó có được thực hiện không và có hiệu quả không (AUQA, 2001)
Nói tóm lại, quản lý chất lượng giáo dục là một hệ thống các quan điểm, chủ trương, chính sách, mục tiêu, hành động, công cụ, quy trình và thủ tục của giáo dục đại học được đề ra và thực hiện nhằm mục đích đảm bảo chất lượng giáo dục đại học
PHẦN II
Trang 4KHÁI QUÁT CÔNG VIỆC CHUYÊN MÔN CỦA CÁ NHÂN VÀ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO TẠI ĐƠN VỊ
CÔNG TÁC
1 Khái quát về Quản lý chất lượng đào tạo
- Học phần đào tạo: Áp dụng ma trận SWOT để tìm giải pháp kinh doanh cho mảng Bưu chính
- Đơn vị: Công ty CP DV Bưu chính – Viễn thông Sài Gòn (SPT)
- Giảng viên: Thạc sỹ QTKD Nguyễn Xuân Quyết
- Học viên: 63 Nhân viên kinh doanh bưu chính (đại diện đơn vị trực thuộc)
- Thực trạng:
+ SPT cần chuẩn hoá nhân viên kinh doanh Bưu chính của mình bằng cách đưa những kiến thức lý thuyết đã học ở trường áp dụng vào thực tế để nhân viên có cái nhìn sâu hơn về kiến thức chuyên môn Đồng thời qua đó, dẫn dẵn và khuyến khích nhân viên thể hiện những kiến thức đã học được ở trường, để SPT đánh giá cụ thể năng lực nhân viên, sắp xếp công việc phù hợp, đào tạo lại nhân viên,
+ 63 nhân viên kinh doanh trên là nhân viên mới ra trường, cần hiểu biết thêm về kinh doanh dịch vụ Bưu chính Hệ thống quản lý chất lượng của SPT đòi hỏi nhân viên kinh doanh phải hiểu biết tối thiểu về ma trận SWOT và vận dụng vào dịch vụ đặc thù Bưu chính
2 Thực trạng về Quản lý chất lượng đào của SPT hiện tại:
a) Thực trạng:
+ Có xác định mục tiêu đào tạo: Theo nhu cầu của bộ phận phòng ban và đòi hỏi của các mảng phần hành công việc Các phòng ban đặt hàng bộ phận đào tạo (Phòng Tổ chức - Đào tạo)
+ Có xác định mục tiêu môn học: Tuỳ từng học phần chuyên môn đào tạo mà mức độ kiểm tra đánh giá được thực hiện trước và song song với với quá trình
dạy-học Cụ thể với Khoá đào tạo “Áp dụng ma trận SWOT để tìm giải pháp kinh
doanh cho mảng Bưu chính”, thì cần đảm bảo mục tiêu môn học với khối lượng:
Trang 5Kiến thức cần đạt 95%, kỹ năng đạt 95%, thái độ 100% và năng lực 90% học viên đạt chỉ tiêu sau khoá đào tạo
+ Có tóm tắt nội dung môn học: Thông qua Slide bài giảng là chủ yếu
+ Có yêu cầu đối với người học: Như tham gia đầy đủ tiết học, tham gia thảo luận tích cực, làm bài thu hoạch (bài tập tình huống là Lập ma trận SWOT để tìm giải pháp kinh doanh dịch vụ Bưu chính, với dữ liệu khách nhau) Chưa có qui định thưởng phạt
+ Nội dung chi tiết môn học: Thông qua Slide bài giảng là chủ yếu Nội dung thống nhất là giới thiệu lý thuyết về cách thức lập ma trận SWOT (thu thập thông tin để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội thách thức, lập ma trận SWOT, lựa chọn giải pháp, trình bày thuyết minh giải pháp và lập kế hoạch triển khai giải pháp (ưu tiên theo thời điểm)
+ Tài liệu dạy-học: Được phân làm 02 phần gồm: Phần bắt buộc, là giáo trình giảng dạy của giáo viên đã được SPT thẩm định đạt yêu cầu mục tiêu căn bản của SPT; Phần tài liệu tham khảo, là một số sách tham khảo chủ yếu dịch từ nước ngoài
+ Phương pháp và phương tiện dạy học:
Phương pháp giảng dạy do giảng viên thuê ngoài kết hợp với Trưởng phòng
kế hoạch kinh doanh thống nhất thực hiện; Phần lý thuyết do giảng viên thuê ngoài, thực hành (thảo luận nhóm) do Trưởng phòng kế hoạch kinh doanh thực hiện
* Bài giảng: 30 T
* Hoạt động nghe, thảo luận nhóm: 30T Phương tiện giảng dạy là: Slide bài giảng, sách chuyên môn; Công cụ hỗ trợ là: Máy chiếu
+ Kiểm tra đánh giá: Thông qua bài thảo luận và điểm danh trên lớp
+ Kế hoạch cụ thể: Theo sắp xếp của Phồng Tổ chức – Đào tạo
b) Nhân xét thực trạng:
Trang 6+ Đảm bảo được yêu cầu cơ bản là:
Có mục tiêu về chất lượng, mục tiêu môn học
Có phương tiện dạy-học theo phương pháp dạy-học
Có quá trình đánh giá chất lượng học
Có kế hoạch dạy-học
+ Tồn tại:
Công tác quản lý đào tạo còn xem nhẹ khi việc đánh giá chất lượng đào tạo chưa đảm bảo, với việc chưa xây dựng nội dung chi tiết môn học, là
cơ sở cho việc đưa ra các tiêu chí đánh giá việc học của học viên trong quá trình trước trong và sau khi học Hơn nữa, việc đánh giá ở trên mới chỉ đề cập đến đánh giá việc học, chưa quan tâm đến đánh giá việc dạy như, chất lượng giảng viên, sự phối hợp hiệu quả giữa giảng viên
Phương tiện giảng dạy chưa đa dạng với đặc thù của lĩnh vực kinh doanh cần có các công cụ giảng dạy đa dạng để học viên dễ lắm bắt như: các video clip, các tình huống kịch bản,
Các công cụ đánh giá, chuẩn mực đánh giá và quá trình đánh giá việc dạy-học còn xem nhẹ, là nguy cơ dẫn đến chất lượng dạy-học không được đánh giá đúng
Và, SPT cần có các biện pháp để đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo tại đơn vị
PHẦN III
Trang 7CÁC BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
TẠI ĐƠN VỊ CÔNG TÁC
Giải pháp 1 Cần nâng cao công tác quản lý đào tạo, cũng như chất lượng đào tạo
ngay từ khi đưa ra mục tiêu đào tạo cho nhân viên Thông qua việc yêu cầu cụ thể
về chất lượng đào tạo như một chương trình gồm:
1 Thông tin về giảng viên:
Họ và tên:, Chức danh, học vị:, Thời gian làm việc: , Địa điểm làm vịêc: , Điện thoại:, Email:,… để học viên và giảng viên có thể trao đổi thường xuyên, giúp cho việc học được thuận lợi hơn Đồng thời là thông tin ban đầu để đánh giá, đảm bảo chất lượng giảng viên
2 Thông tin về môn học
Tên môn học:, Đối tượng học tập:, Mã môn học:, Số tín chỉ:, Loại môn học:, Môn học tiên quyết:, Số giờ tín chỉ:, Lí thuyết:, Thực hành:, Khác:,… nhằm giúp học viên có sự tiếp cận dễ dàng, cũng như có sự chuẩn bị trước Điều đó sẽ nâng cao chất lượng việc học của học viên, tinh thần tự giác,… Đồng thời, cơ sở cho việc đưa ra các tiêu chí đánh giá của giảng viên, cũng như thể hiện sự chuẩn chị, kế hoạch của giảng viên về vấn đề giảng dạy
3 Mục tiêu môn học
Kiến thức;, Kỹ năng;, Thái độ;, Năng lực:, là những mục tiêu cụ thể mà bất
cứ việc dạy-học nào cũng cần được đề ra để thực hiện
4 Tóm tắt nội dung môn học
Nhằm giúp cho học viên và giảng viên dễ dàng trong việc tiếp cận môn học, cũng như là cơ sở cho việc đánh giá dạy-học
5 Yêu cầu đối với người học
Là kết quả cần đạt được của học viên khi tham gia học tập và thực hiện 04 mục tiêu của môn học
6 Nội dung chi tiết môn học
Trang 8Là sự chuẩn bị của giảng viên để thực hiện bài giảng là cần thiết để học viên
có thể chuẩn bị trước những kiến thức khi lên lớp, sẽ giúp cho việc học của học viên đạt hiệu quả tốt hơn cho tất cả học viên (vốn luôn có sự chênh lệch về kiến thức đầu vào của các học viên trong lớp)
7 Tài liệu học tập
- Tài liệu bắt buộc: Là bài giảng, sách, bài tập hay tài liệu để có thể làm bài thi của học viên
- Tài liệu tham khảo thêm: Là sách, báo, tài liệu,… liên quan đến môn học mà giảng viên có thể thông tin để học viên tham khảo, với mục đích mở rộng kiến thức, tập nghiên cứu, hỗ trợ làm bài khoá luận
8 Phương pháp và phương tiên dạy học
- Phương pháp giảng dạy: Là sự lựa chọn của giảng viên cho đối tượng học, phù hợp với mục tiêu dạy-học
- Phương tiện dạy học: là công cụ hỗ trợ cho việc dạy và học
9 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập
Là nội dung cơ bản và công cụ của quản lý chất lượng giáo dục, đào tạo, nhằm đảm bảo cho chất lượng giáo dục, đào tạo; Là cơ sở cho việc điều chỉnh, nâng cao chất lượng dạy và học Khung kiểm tra đánh giá thường được xây dựng với các nội dung chủ yếu sau:
STT Thời điểm
kiểm tra
Hình thức KTĐG
Công cụ KTĐG
Trọng số
Thang điểm
Tiêu chí đánh giá
10 Kế hoạch cụ thể
Giúp cho để việc dạy - học được thuận lợi và vừa là công cụ theo dõi quá trình làm việc của học viên và giảng viên, vừa là công cụ để thực hiện tiến trình quản lý chất lượng giáo dục, đào tạo Khung Kế hoạch cụ thể thường gồm các nội dung chủ yếu như sau:
Trang 9Buổi học
Nội dung giảng dạy
Số tiết
Hoạt động của SV
Số tiết
Ghi chú
Giải pháp 2 Phương tiện giảng dạy cần đa dạng hơn về hình thức sao cho phù hợp
với lĩnh vực kinh doanh như: các video clip, các tình huống kịch bản, để học viên
bị lôi cuốn, tập trung vào việc học Hơn nữa, đặc thù của lĩnh vực kinh doanh là có rất nhiều tình huống kinh doanh khác nhau mà với điều kiện này thì doanh nghiệp
có thể đưa ra giải pháp này, điều kiện khác thì đưa ra giải pháp khác Điều này sẽ giúp cho học viên có cách tư duy tự luận của mình, tránh tư duy dập khuôn rất nguy hiểm – Trong kinh doanh cần sự vận dụng linh hoạt trong các tình huống
Giải pháp 3 Đa dạng hơn về công cụ đánh giá dạy-học, như:
- Bài tập tình huống
- Bài tập so sách (phương pháp lựa chọn giải pháp bằng ma trận SWOT với phương pháp khác),
Từ đó, đánh giá chất lượng tiếp thu của học viên với chính mục tiêu đào tạo, cả khả năng nghiên cứu, sáng tạo và thái độ học tập của học viên
Nói tóm lại, muốn đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo, thì dù là trong trường học hay ở các tổ chức có nhu cầu đào tạo đều cần xây dựng cơ chế quản lý chất lượng đào tạo một cách khoa học, phù hợp với điều kiện và nhu cầu học tập của sinh viên/ học viên Tức đảm bảo sứ mạng và mục tiêu đào tạo đang được thực hiện, các chuẩn mực đào tạo đang được duy trì và nâng cao
