Văn học là một trong những phương tiện giúp trẻ phát triển ngôn ngữ Bài 5: PHƯƠNG PHÁP DẠY TRẺ LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC 1.. Vận dụng phương pháp dạy trẻ nghe trong hoạt động giáo d
Trang 1TRƯỜNG CĐ PHƯƠNG ĐÔNG ĐÀ NẴNG
KHOA SƯ PHẠM MẦM NON CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Đà Nẵng, ngày 05 tháng 5 năm 2017
NỘI DUNG ÔN THI TỐT NGHIỆP TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP
NGÀNH ĐÀO TẠO: SƯ PHẠM MẦM NON
KHÓA HỌC: 2015 – 2017
PHẦN I: LÝ THUYẾT TỔNG HỢP NGHỀ NGHIỆP
A NỘI DUNG
I TÂM LÝ HỌC TRẺ EM
1 Tại sao nói giao tiếp cảm xúc trực tiếp với người lớn là hoạt động chủ đạo của trẻ hài nhi? Hãy rút ra kết luận trong việc chăm sóc giáo dục trẻ.
2 Tại sao nói hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ đạo của tuổi ấu nhi? Hãy rút ra kết luận trong việc chăm sóc giáo dục trẻ.
3 Phân tích đặc điểm phát triển ngôn ngữ của trẻ ấu nhi? Rút ra kết luận sư phạm trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
4 Phân tích sự hình thành ý thức và tự ý thức của trẻ ấu nhi? Muốn hình thành
ý thức giữ gìn vệ sinh cho trẻ ấu nhi cần làm như thế nào?
5 Tại sao nói trẻ em 3 tuổi là tuổi của sự khủng hoảng? Hãy đưa ra lời khuyên hợp lý về cách ứng xử cho mọi người khi gặp những hành vi bướng bỉnh của trẻ ở tuổi này.
6 Trình bày đặc điểm phát triển tư duy của trẻ mẫu giáo, cho ví dụ minh họa,
từ đó rút ra kết luận ứng dụng vào quá trình giáo dục nhằm phát triển tư duy cho trẻ.
7 Trình bày đặc điểm phát triển chú ý của trẻ mẫu giáo, cho ví dụ minh họa,
từ đó rút ra kết luận ứng dụng vào quá trình giáo dục nhằm phát triển chú ý cho trẻ.
8 Hãy giải thích tại sao khi dạy học cho trẻ mẫu giáo cần phải sử dụng các đồ dùng trực quan, sinh động?
Trang 29 Trình bày đặc điểm phát triển động cơ của tuổi mẫu giáo, từ đó rút ra kết luận ứng dụng vào quá trình giáo dục đạo đức cho trẻ.
10 Chuẩn bị tâm lý cho trẻ chuẩn bị vào lớp 1.
II GIÁO DỤC HỌC MẦM NON
1 Các phương pháp giáo dục phát triển tình cảm - kỹ năng xã hội cho trẻ Mẫu giáo Vai trò của giáo viên mầm non trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục để giúp trẻ phát triển tình cảm - kỹ năng xã hội.
2 Những đặc điểm tăng trưởng và phát triển của trẻ em trong năm thứ 3
(24-36 tháng tuổi) Từ đó rút ra kết luận sư phạm.
3 Các nội dung và phương pháp giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo Rút ra kết luận sư phạm
4 Các phương tiện giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ mầm non Vai trò của
cô giáo trong việc tổ chức các hoạt động nhằm giúp trẻ phát triển nhận thức.
5 Nhiệm vụ giáo dục và các phương tiện nhằm phát triển ngon ngữ cho trẻ ở lứa tuổi nhà trẻ Rút ra kết luận sư phạm
6 Liệt kê nhóm các phương pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo, cách thực hiện và yêu cầu sư phạm của mỗi phương pháp
7 Các phương pháp hướng dẫn trò chơi vận động cho trẻ mẫu giáo Minh họa một trò chơi vận động, độ tuổi tự chọn)
8 Thiết kế một giờ chơi tập cho nhóm trẻ 24 - 36 tháng tuổi (chủ đề tự chọn)
9 Nêu khái niệm về phương pháp dạy học Phân tích hệ thống các phương pháp dạy học cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non Rút ra kết luận sư phạm cho bản thân
10 Trình bày và phân tích phương pháp hướng dẫn trò chơi đóng vai có chủ
đề cho trẻ mẫu giáo (kèm ví dụ minh họa, độ tuổi và chủ đề tự chọn)
B HÌNH THỨC THI
1 Thi tự luận.
2 Thời gian làm bài: 150 phút
Trang 3PHẦN II: THỰC HÀNH NGHỀ NGHIỆP
A NỘI DUNG
I VĂN HỌC VÀ PHƯƠNG PHÁP CHO TRẺ LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC
PHẦN I: VĂN HỌC
Bài 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VĂN HỌC DÂN GIAN
1 Khái niệm
2 Đặc trưng của văn học dân gian
2.1 Tính nguyên hợp của văn học dân gian
2.2 Tính tập thể, tính truyền miệng và tính dị bản
3 Phân loại văn học dân gian
3.1 Phân loại
3.2 Mối quan hệ giữa các thể loại
4 Những giá trị cơ bản của văn học dân gian
4.1 Giá trị nhận thức
4.2 Giá trị giáo dục
4.3 Giá trị thẩm mỹ
4.4 Văn học dân gian trong đời sống trẻ thơ
Bài 2: TRUYỆN CỔ DÂN GIAN VÀ SỰ GIÁO DỤC TRẺ THƠ
1 Những giá trị đặc trưng của truyện cổ dân gian
1.1 Thần thoại
1.2 Truyền thuyết
1.3 Truyện cổ tích
1.4 Truyện ngụ ngôn
2 Truyện cổ dân gian và sự giáo dục trẻ thơ
2.1 Thần thoại và việc giáo dục trẻ thơ
2.2 Truyền thuyết với sự giáo dục trẻ thơ
2.3 Truyện cổ tích có tác dụng giáo dục trẻ thơ
2.4 Truyện ngụ ngôn và sự giáo dục trẻ thơ
Trang 4Bài 3 : ĐỒNG DAO TRONG CUỘC SỐNG TRẺ THƠ
1 Khái niệm, đặc trưng của đồng dao
1.1 Khái niệm
1.2 Đặc trưng
2 Ý nghĩa của đồng dao trong đời sống trẻ thơ
2.1 Thế giới thiên nhiên giàu âm thanh, hình ảnh, màu sắc hấp dẫn trẻ thơ
2 2 Ý nghĩa những bài học
3 Kết luận sư phạm
3.1 Giữ gìn đồng dao của dân tộc
3.2 Sử dụng, cải biên đồng dao cho trẻ chơi và hát
Bài 4: VĂN HỌC TRẺ EM VIỆT NAM HIỆN ĐẠI
1 Khái quát tình hình văn học trẻ em ở Việt Nam
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của văn học trẻ em Việt Nam
1.2 Vài nét đặc sắc về thơ truyện viết cho lứa tuổi mầm non
2 Giới thiệu một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu
2.1 Võ Quảng
2.2 Phạm Hổ
2 3 Tô Hoài
PHẦN II: PHƯƠNG PHÁP CHO TRẺ TIẾP XÚC VỚI TÁC PHẨM VĂN
HỌC
Bài 1: BẢN CHẤT CỦA VIỆC CHO TRẺ TIẾP XÚC VỚI TÁC PHẨM VĂN
HỌC
1 Đặc điểm cảm thụ văn học của trẻ mầm non
1.1 Các vấn đề tâm lý của quá trình cảm thụ tác phẩm văn học
1.2 Đặc điểm cảm thụ văn học của trẻ mầm non
2 Đặc trưng và những yêu cầu của văn học dành cho trẻ
2.1 Đặc trưng
2.2 Yêu cầu
3 Yêu cầu sư phạm nhằm phát triển cảm thụ văn học ở trẻ
3.1 Giúp trẻ tập trung vào việc nghe tác phẩm
Trang 53.2 Giúp trẻ tiếp cận từng chi tiết cũng như toàn bộ tác phẩm một cách đầy đủ, diễn cảm
3.3 Hướng sự chú ý của trẻ vào tư tưởng, cảm xúc của tác phẩm, nói cách khác là đồng cảm với tác phẩm
3.4 Giúp trẻ tìm các biện pháp để tái hiện tác phẩm một cách đầy đủ, diễn cảm
3.5 Từ các hoạt động trên, hình thành ở trẻ thái độ quan hệ sáng tạo đối với tác phẩm văn học nói riêng và nghệ thuật nói chung
Bài 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ SỰ TIẾP NHẬN VĂN HỌC CỦA TRẺ MẦM
NON
1 Đặc điểm tiếp nhận văn học ở trẻ
1.1 Trẻ tiếp nhận qua vai trò trung gian của cô giáo
1.2 Sự tiếp nhận văn học của trẻ mang tính tập thể
1.3 Trẻ tiếp nhận văn học bằng khả năng tưởng tượng thơ ngây và triệt để
2 Các nguyên tắc giúp trẻ tiếp nhận văn học
2.1 Phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ
2.2 Đảm bảo tính vừa sức
3 Phương pháp giúp trẻ tiếp nhận văn học
3.1 Đọc diễn cảm
3.2 Kể diễn cảm
3.3 Trao đổi, gợi mở
3.4 Trò chơi đóng kịch
Bài 3: VAI TRÒ VÀ YÊU CẦU CỦA CÔ GIÁO TRONG VIỆC CHO TRẺ
LÀM QUEN TÁC PHẨM VĂN HỌC
1 Vai trò của cô giáo
1.1 Cô giáo giữ vai trò trung gian giữa tác giả, tác phẩm và với trẻ
1.2 Cô giáo là người biết tổ chức cho trẻ làm quen với văn học
2 Những yêu cầu của cô giáo
2.1 Năng lực cảm thụ và đánh giá tác phẩm văn học
2.2 Năng lực sư phạm
Bài 4: KHÁI NIỆM - NHIỆM VỤ - Ý NGHĨA CỦA VIỆC CHO TRẺ LÀM
QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC
Trang 62 Nhiệm vụ
2.1 Giúp trẻ yêu thích và biết rung cảm trước những tác phẩm văn học
2.2 Góp phần phát triển nhận thức cho trẻ
2.3 Dạy trẻ nói tiếng mẹ đẻ, phát âm chuẩn xác âm tiết tiếng Việt
2.4 Rèn luyện các kỹ năng đọc, kể diễn cảm, kể chuyện sáng tạo
3 Ý nghĩa của môn học đối với trẻ
3.1 Văn học là một trong những phương tiện giáo dục khả năng nhận thức 3.2 Văn học là một trong những phương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ
3.3 Văn học là một trong những phương tiện giáo dục thẩm mỹ
3.4 Văn học là một trong những phương tiện giúp trẻ phát triển ngôn ngữ
Bài 5: PHƯƠNG PHÁP DẠY TRẺ LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC
1 Phương pháp đọc và kể diễn cảm
1.1 Thế nào là phương pháp đọc, kể diễn cảm?
1.2 Tác dụng
1.3 Nội dung
1.4 Yêu cầu
2 Phương pháp đàm thoại
2.1 Thế nào là phương pháp đàm thoại?
2.2 Tác dụng
2.3 Yêu cầu của cô giáo khi sử dụng phương pháp đàm thoại
3 Phương pháp sử dụng dụng cụ trực quan
3.1 Nội dung
3.2 Tác dụng
3.3 Yêu cầu của cô giáo
4 Phương pháp giảng giải
4.1 Thế nào là phương pháp giảng giải?
4.2 Tác dụng
4.3 Yêu cầu
Bài 6: CÁC LOẠI BÀI, LOẠI TIẾT CHO TRẺ LÀM QUEN VĂN HỌC
Trang 71.1 Đọc thơ cho trẻ nghe
1.2 Đọc truyện cho trẻ nghe
1.3 Kể truyện cho trẻ nghe
1.4 Dạy trẻ học thuộc lòng thơ
1.5 Dạy trẻ kể lại truyện
2 Các loại tiết cho trẻ làm quen văn học
2.1 Tiết dạy trẻ học thuộc lòng thơ
- Bước 1: Giới thiệu bài
- Bước 2: Cô đọc thơ cho trẻ nghe
- Bước 3: Đàm thoại và đọc trích dẫn.
- Bước 4: Dạy trẻ học thuộc thơ
- Bước 5: Cô tổ chức cho trẻ chơi trò chơi có nội dung phù hợp với bài thơ.
2.2 Kể chuyện cho trẻ nghe
- Bước 1: Giới thiệu bài
- Bước 2: Kể chuyện cho trẻ nghe
- Bước 3: Đàm thoại
- Bước 4: Cô tóm tắt lại truyện và liên hệ giáo dục
- Bước 5: Trò chơi
Lưu ý: Đọc, kể diễn cảm những bài thơ, câu chuyện sau:
*Thơ: Tìm ổ, Yêu mẹ, Đàn gà con, Ong và bướm, Hoa kết trái, Ông mặt trời, Cây
dừa, Em yêu nhà em
*Chuyện: Thỏ ngoan, Thỏ con không vâng lời, Hoa mào gà, Nhổ củ cải, Tích Chu,
Quả táo của ai?, Chú dê đen, Ai đáng khen nhiều hơn.
II PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC CHO TRẺ MẦM NON
PHẦN I: PHƯƠNG PHÁP DẠY TRẺ NGHE NHẠC
1 Xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc Cho
con (Nhạc: Phạm Trọng Cầu - Lời: thơ Tuấn Dũng)
Vận dụng phương pháp dạy trẻ nghe trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường
mầm non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành tổ chức cho trẻ nghe hát tác phẩm trên
Trang 82 Xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc Ngày đầu tiên đi học (Nhạc: Nguyễn Ngọc Thiện - Lời: thơ Viễn Phương)
Vận dụng phương pháp dạy trẻ nghe trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường
mầm non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành tổ chức cho trẻ nghe hát tác phẩm trên
3 Xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc Gà gáy le te (Nhạc: Dân ca Cống Khao - Lời mới: Huy Trân).
Vận dụng phương pháp dạy trẻ nghe trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường
mầm non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành tổ chức cho trẻ nghe hát tác phẩm trên
PHẦN II PHƯƠNG PHÁP DẠY HÁT CHO TRẺ MẦM NON
1 Hãy xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc
Cả nhà thương nhau (Nhạc và lời: Phan Văn Minh)
Vận dụng phương pháp dạy hát trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm
non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành dạy trẻ hát thuộc bài hát
2 Hãy xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc
Cháu yêu cô chú công nhân (Nhạc và lời: Hoàng Văn Yến).
Vận dụng phương pháp dạy hát trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm
non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành dạy trẻ hát thuộc bài hát
3 Hãy xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc
Cháu yêu bà (Nhạc và lời: Xuân Giao).
Vận dụng phương pháp dạy hát trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm
non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành dạy trẻ hát thuộc bài hát
PHẦN III PHƯƠNG PHÁP DẠY VẬN ĐỘNG THEO NHẠC CHO TRẺ
1 Hãy xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc
Múa cho mẹ xem (Nhạc và lời: Xuân Giao).
Vận dụng phương pháp dạy múa trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm
non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành dạy trẻ vận động minh họa bài hát
2 Hãy xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc
Vui đến trường (Nhạc và lời: Hồ Bắc).
Vận dụng phương pháp dạy múa trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm
non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành dạy trẻ vận động minh họa bài hát
3 Hãy xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc
Đàn gà trong sân (Nhạc: Philippenco - Lời: Việt Anh).
Vận dụng phương pháp dạy múa trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm
non, chị hãy xác định mục tiêu và tiến hành dạy trẻ vận động minh họa bài hát
4 Hãy xác định thể loại, phân tích nội dung và ý nghĩa giáo dục tác phẩm âm nhạc
Chú bộ đội (Nhạc và lời: Hoàng Hà).
Vận dụng phương pháp dạy múa trong hoạt động giáo dục âm nhạc ở trường mầm
Trang 9B HÌNH THỨC THI
1 Hình thức: Thực hành kết hợp với vấn đáp.
2 Thời gian: 20 - 30 phút/thí sinh.
HIỆU TRƯỞNG
(đã ký)
GS.TSKH Phan Quang Xưng
TRƯỞNG KHOA
(đã ký)
Trần Thị Phong