Cảm nhận về tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống của Xuân Diệu qua đoạn thơ 2

Cảm nhận về tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống của Xuân Diệu qua đoạn thơ sau: Của ong bướm này đây tuần trăng mật; Này đây hoa của đồng nội xanh rì; Này đây lá của cành tơ phơ phất; Củ

Cảm nhận về tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống của Xuân Diệu qua đoạn thơ sau:

Của ong bướm này đây tuần trăng mật;

Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất;

Của yến anh này đây khúc tình si.

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;

Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;

Tôi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa:

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.

(Vội vàng – Xuân Diệu, Ngữ văn 11, Tập 2, Tr.22-23)

Ngược dòng thời gian quay trở lại miền thơ mới, ta có dịp hòa mình vào biển cả mênh mông của những đợt sóng mang cái tôi đa nhịp điệu Tại khoảng không gian đó, ta mơ màng nuôi giấc mộng lên tiên cùng Thế Lữ, ta háo hức nhập vào hành trình phiêu lưu tình ái cùng Lưu Trọng Lư, ta ảo não trong niềm sầu muộn với mênh mang sông nước cùng Huy Cận, ta quặn mình trong thế giới đau thương, điên dại cùng Hàn Mặc Tử và cùng Vũ Hoàng Chương nhấp từng hơi men say, chốn khỏi thực tại buồn chán Nhưng sau tất cả, ta nhận ra cuộc dạo chơi của mình đã quay về điểm xuất phát của thực tại Ta tìm tới vùng trời của Xuân Diệu - nhà thi sĩ “đốt cảnh Bồng Lai và xua ai nấy về hạ giới” để khước từ những sầu muộn, mộng tưởng, để hồ hởi với sự sống chung quanh mình và đắm chìm vào tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống của ông trong bức tranh xuân trích “Vội vàng”:

“Của ong bướm này đây tuần trăng mật;

… Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.”

Xuân Diệu được mệnh danh là nhà thơ “mới nhất trong những nhà thơ mới” Hoài Thanh kể hồi đầu ông bước vào làng thơ Việt đã gây ra bao ngạc nhiên khó nói thành lời cho những kẻ say mê con chữ Bởi ông mang đến bộ y phục quá tối tân khiến cho người ta “rụt rè không muốn làm thân” Nhưng sau tất cả sức sống dào dạt mới, nguồn cảm xúc bất tận mới, quan niệm sống mới

mẻ nhưng rất nhân văn trong hình thức nghệ thuật đầy sáng tạo cuối cùng đã

chinh phục được trái tim độc giả Giọng thơ sôi nổi trong nguồn sống dạt dào đắm say với tình yêu, mùa xuân và tuổi trẻ, luôn vội vàng, cuống quýt trước mọi sự sống trên đời đã trở thành cái chất riêng của Xuân Diệu Tuy lạ đấy nhưng lại khiến người ta quen ngay, mến và si mê ngay

“Vội vàng” chính là một bông hoa ngát hương khoe sắc trong vườn hoa tân kì của Xuân Diệu Bài thơ là lời tuyên ngôn tích cực về lẽ sống, là niềm khát khao sống đến cuồng nhiệt để không bỏ lỡ những vẻ đẹp tuyệt vời của trần gian trong trái tim thi sĩ

Đoạn thơ trên nằm trong khổ thứ hai của tác phẩm “Vội vàng” Sau những ước muốn mãnh liệt và táo bạo, nỗi lo sợ về màu nhạt, hương bay ở khổ trước, tới khổ thơ thứ hai Xuân Diệu đi cắt nghĩa cho sự bồng bột của mình bằng cách thổ lộ niềm yêu say đắm, tha thiết với thiên nhiên, cuộc sống

Pautopxki tâm sự: “Niềm vui của nhà văn chân chính là được làm người dẫn đường tới xứ sở của cái đẹp” Với vườn hoa “Vội vàng”, Xuân Diệu đã dẫn người đọc vào “xứ sở” của tình yêu thiên nhiên yêu cuộc sống đến cuồng si Tình yêu ấy được hiện diện trong niềm say mê với bức họa mùa xuân đầy sức sống:

“Của ong bướm này đây tuần trăng mật;

Này đây hoa của đồng nội xanh rì;

Này đây lá của cành tơ phơ phất;

Của yến anh này đây khúc tình si

Và này đây ánh sáng chớp hàng mi;

Mỗi sáng sớm, thần vui hằng gõ cửa;

Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”

“Thiên nhiên như là một phần vô cơ của con người” Đề tài thiên nhiên nói chung và cảnh sắc mùa xuân nói riêng từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng dạt dào của thơ ca Đứng trước mùa xuân, mỗi cái tôi thơ mới lại mang trong mình nhiều cảm xúc khác nhau:

Bích Khê viết về xuân:

“Ý xuân mát đến xương Ngậm tuyết phun lã chã!”

Còn Hàn Mặc Tử lại thấy trong xuân:

“Khách xa gặp lúc mùa xuân chín, Cảnh trí bâng khuâng sực nhớ làng”

Lời thơ nào cũng đong đầy những cảm xúc cả nhưng có lẽ sẽ chẳng ai đem vào thơ xuân sự sống dạt dào, cảm xúc rạo rực, say đắm trong tình yêu như thi sĩ họ Ngô

Xuân Diệu yêu cuộc sống đến cuồng si và giao cảm thiên nhiên đến tận cùng Vì lẽ ấy, bức tranh xuân của thi nhân được cảm nhận theo một cách rất riêng Đôi mắt “xanh non và biếc rờn” đã mở ra trước mắt người đọc khu vườn xuân căng đầy nhựa sống Vạn vật đang trong độ non tơ, mơn mởn Loài nào cũng đua nhau dâng sắc, tỏa hương và trao mật ngọt Đưa mắt nhìn về phía vườn xuân, thi nhân thấy lòng mình phơi phới trước cảnh ong đưa, bướm lượn tình tứ, ngọt ngào Từng bầy ong, đàn bướm cứ bay lượn, dập dìu trong vườn xuân Chúng phải chăng đang quấn quýt lấy nhau như những cặp uyên ương đầy gợi tình Thi sĩ hình dung và gọi đó là sắc hương đặc trưng của “tuần tháng mật” Ba chữ “tuần tháng mật” đã lột tả thật trọn vẹn ái tình của loài ong bướm

“Tuần tháng mật” qua hình dung của chàng thi sĩ không chỉ có cái ngọt ngào của thiên nhiên hoa trái mà con đậm đà, nồng nàn và ngây ngất hạnh phúc của đôi lứa yêu nhau Họ đang cùng nhau trải qua thời gian trăng mật quyến luyến, khó quên Bướm ong trong thời kì xuân sắc ấy cũng giống như lứa đôi được hưởng thụ tuần trăng mật sau khi làm đám cưới Câu thơ sau tiếp tục mở ra, bầy ong bướm cất cánh tung bay Chúng tíu tít gọi nhau đến thưởng thức mật ngọt cuộc đời Mật hoa như thức quà mê đắm, ngọt ngào mà tạo hóa đã ban tặng cho ong bướm Chúng cứ thế đắm chìm trong cánh hoa đang bung nở dưới sắc xuân dịu dàng

Sau hương mật ngọt ngào của “tuần tháng mật’, bức họa xuân tiếp tục

mở ra sức sống thật hấp dẫn và tràn đầy màu sắc của hoa lá Một vùng không gian mênh mông bạt ngàn xanh mở ra Thi nhân thả hai chữ “xanh rì” vào bức họa xuân không chỉ gợi màu sắc mà còn gợi khoảng không thật rộng lớn Sức sống của cảnh vật đang ở độ căng tràn, mãnh liệt với đồng nội mơn mởn và êm

ái Trên thảm cỏ xanh non, những bông hoa tươi sắc rạng ngời nổi lên Nhắc đến hoa là nhắc tới vẻ đẹp tươi tắn của vũ trụ này Thi sĩ không miêu tả màu sắc hay mùi hương cũng như dáng vẻ cùng tên các loài hoa Nhưng tôi vẫn cảm thấy mình như lạc vào xứ sở của muôn hoa khoe sắc với những bộ cánh sắc sỡ

và ngào ngạt sắc hương Kìa những “cánh hồng kết những nụ cười tươi” Đây

“nụ mơ mòng đợi ánh sương” Và màu hoa xuân ấy “mới thắm như kêu” đang

“âu yếm” nhau qua không khí, đang “thoảng đưa mùi hương mến yêu” Nàng xuân kiều diễm bước tới không chỉ ban phép lạ làm trổ hoa trong vườn Nàng còn làm cho “cành tơ phơ phất” chào gió xuân khe khẽ thổi Từ láy “phơ phất”

được dùng thật tinh tế kết hợp với hai âm tiết toàn thanh huyền “cành tơ” Những cành lá mùa xuân non tơ ngập tràn sinh khí của sức sống mùa xuân Chúng thật mỏng mong, yếu mềm, khiến người ta mê mẩn muốn được dang tay

ra nâng niu và trân trọng Cả thi nhân và độc giả muốn được chạm vào sắc xuân

mà chỉ dám nắm nhẹ, cầm khẽ vì sợ vẻ đẹp ấy mất đi

Trong khu vườn cây cối đâm chồi nảy lộc, muôn hoa đua nở khiến cho bầy chim cũng háo hức hòa nhập vào hiệu ứng xuân Xuân Diệu yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt nên chẳng ngần ngại bỏ xót vẻ đẹp sự sống nào mà tạo hóa ban cho Tiếng chim hót líu lo qua cảm nhận của hồn thơ khao khát sự sống đã trở thành “khúc tình si” của yến anh rộn rã “Yến anh” là biểu tượng quen thuộc cho hạnh phúc lứa đôi Nay “yến anh” đang quấn quýt, kề cận hợp tiếng ca thánh thót để tấu lên “khúc tình si” ngây ngất, hòa lên khúc nhạc xuân say đắm lòng người Cả một vùng không gian đang xôn xao, rộn rã

Thi nhân yêu vẻ đẹp giáng trần của tạo hòa nên dang rộng vòng tay đón nhận nguồn năng lượng sống tuyệt vời đó và truyền tới mọi người Nhà thơ tỏa vào câu chữ ánh sáng của buổi bình minh bừng hé Nàng xuân kiêu sa trong buổi sớm mai kiều diễm làm duyên với mọi người bởi rèm mi làm bằng ánh sáng Sau một đêm say giấc nồng, nàng tỉnh dậy và chớp mi khiến ánh hào quang bừng lên, lan tỏa khắp Một nguồn sống dào dạt ứa trào mãnh liệt Mọi sự sống được bao phủ bởi ánh nắng ấm áp của mùa xuân Nét ẩn dụ về “ánh sáng chớp hàng mi” là cách miêu tả thiên nhiên vô cùng quen thuộc trong thơ Xuân Diệu Có thể nhận thấy, thi sĩ cũng từng đặt hình ảnh lá liễu bên cạnh hàng mi trong “Đây mùa thu tới”: “Lá liễu dài như một nét mi” Mùa xuân là mùa của tuổi trẻ, là mùa dạt dào sự sống nhất ở chốn trần gian Thi nhân yêu và say đắm mùa xuân Ông thả mình trên đồng nội xuân, đưa mắt theo từng cánh hoa, cành

lá đang rung rinh trước gió và vẩn vơ cùng những chú ong, chú bướm Niềm yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống thôi thúc ông ghi lại mọi cảnh tuyệt trần trên cuộc đời này, và càng mê đắm hơn khi thi sĩ lại chọn đặt bức tranh xuân vào thời điểm buổi sớm mai trong trẻo, tinh khôi Nếu ta vừa nhắc tới mùa xuân như sức trẻ trung nhất của một năm thì nay ta lại nói bình minh chính là thời điểm trẻ nhất trong một ngày Tất cả sức căng tràn, trẻ trung và tươi tắn của sự sống đều được quy tụ trong bức họa của Xuân Diệu Sau khi hàng mi làm bằng ánh sáng thả nắng xuống muôn nẻo nhân gian cũng là lúc nguồn năng lượng từ

“thần Vui” được lan tỏa Vị thần ấy đến không chỉ một ngày mà xuất hiện vào mỗi buổi sớm mai Nguồn năng lượng tích cực từ tình yêu đời, yêu cuộc sống tỏa ra mỗi ngày Nó chính là động lực để thi nhân thức giấc đón chờ ngày mới,

để ông có cơ hội tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp cuộc đời không bỏ lỡ bất kì khoảnh khắc tươi đẹp nào

Có lẽ cũng bởi tình yêu dành cho cuộc đời quá lớn khiến thi nhân kết lại bức họa mùa xuân bằng so sáng thật lạ chưa từng có ở bất kì một nhà thơ nào khác Thi nhân ví “tháng giêng” – một khái niệm vốn trừu tượng, vô hình, người ta chẳng thế nào sờ thấy, nhìn thấy khoảnh khắc của dòng thời gian vô thủy vô chung ấy, nhưng Xuân Diệu quá nhạy cảm, ông vươn mình cảm nhận

để đưa tới hình ảnh hữu hình “môi gần” Trọng tâm câu chữ rơi vào chữ “ngon” – một cách cảm nhận thật gợi hình, gợi cảm Thiên nhiên vì vậy hiện ra như một bữa tiệc lớn của trần gian Ở đó có một thực đơn quyến rũ với hoa thơm, cỏ non, cành tơ, ong bướm cùng dàn đồng ca yến anh Tháng khởi đầu của mùa xuân mang vẻ đẹp mơn mởn, non tơ đầy sức sống So sánh đầy tân kì kia sao quyến

rũ lạ lùng Người thơ không thể cưỡng lại được trước bờ môi ngọt ngào của người tình rạo rực, trinh nguyên Bờ môi ấy “gần” như kề cận, cám dỗ con người ta Cách so sánh táo bạo tràn đầy nhục cảm nhưng không hề nhục thể Thiên nhiên nhờ đó còn hiện ra như một khu vườn tình ái, vạn vật đang say sưa,

mê mải trao sắc gửi hương Xuân Diệu đắm say, rạo rực trong vườn tình ấy để hưởng thụ ái tình từ tạo hóa Niềm yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống nhưng thực chất chính là tình tự với muôn loài, với thiên nhiên

Niềm yêu thiên nhiên cùng khát khao giao cảm với cuộc đời đã khiến chàng thi sĩ phải thức nhọn các giác quan trong mình để tận hưởng hết ái tình từ

tự nhiên Nhà thơ mạnh mẽ hòa vào cuộc đời bằng cách: “Sống toàn tim! toàn trí! sống toàn hồn/ Sống toàn thân! và thức nhọn giác quan” Ông gọi dậy từ thị giác, khứu giác, thính giác và cả vị giác Thi nhân dùng thị giác để thấy vườn xuân sặc sỡ sắc màu từ ong bướm, thắm tươi với muôn hoa và chói lòa trong ánh sáng, dùng khứu giác để chìm trong hương hoa ngào nhạt, dùng thính giác

để lắng nghe muôn chim ngân vang và dùng vị giác để tận hưởng trọn vẹn những non tơ mơn mởn từ cuộc đời Nhà thơ ngay lập tức biến mình thành gã khổng lồ để được rộng vòng tay ôm trọn thiên nhiên vào lòng

Trong bức tranh xuân, thi sĩ đã thổi tình yêu thiên nhiên qua lăng kính thẩm mĩ đầy mới mẻ Ông không chọn những chuẩn mực của vẻ đẹp là thiên nhiên như thơ xưa Thi nhân không mượn “làn thu thủy nét xuân sơn”, lấy thiên nhiên làm chuẩn mực cho cái đẹp của con người Ông lấy con người làm chuẩn mực cho cái đẹp của vũ trụ, đất trời Con người làm chuẩn mực của muôn loài đặc biệt là con người giữa mùa xuân, tuổi trẻ và tình yêu Nhà thơ trẻ hóa thế giới già nua qua đôi mắt xanh non Bức vẽ thiên đường cũng được ông lấy cảm hứng từ niềm yêu với cuộc đời thực Mật ngọt không xa vời và hư ảo Nó đang tồn tại trong từng hơi thơ, nhịp đập của cuộc đời Một thiên đường trên mặt đất đang vẫy gọi chúng ta Lầu thơ của thi nhận được dựng ngay tại trần thế này Sự sống dạt dào chưa từng thấy đang vẫy gọi trong tâm trí chúng ta Bức họa xuân

đến đây là khép lại nhưng khát khao giao cảm với đời cứ bùng lên không chịu tắt

Nhưng Xuân Diệu lại là người quá nhạy cảm với thời gian, với sự sống

Và vì yêu cuộc sống đến cuồng si nên ông mới sợ thiếu thời gian để tận hưởng

vẻ đẹp cuộc đời Ông tiếc nuối sắc xuân ngay khi nó bung nở và vội vàng, cuống quýt để không bỏ lỡ cảnh đẹp nhân gian:

“Tôi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa:

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.”

Nhịp thơ 3/5 câu thứ nhất cùng dấu chấm giữa dòng đưa câu thơ về hai thái cực đối lập nhau Nửa kia đang ngây ngất, sung sướng thì ngay lập tức sự não nề, tiếc nuối ập đến Ta như nhìn thấy cả vẻ mặt hụt hẫng, sững sờ của người thơ hiện ra Nhà thơ lo âu, sợ hãi trước thời gian thấm thoắt thoi đưa Bởi ông biết:

“Thời gian rót từng giọt buồn khô héo

Sự sống đi như hương bỏ hoa chiều”

Vì nỗi lo trước cuộc đời ngắn ngủi nên niềm vui sướng tận hưởng mật ngọt của cuộc đời không được trọn vẹn đã đứt phựt giữa chừng Nhà thơ yêu cuộc đời đẹp đẽ, tràn ngập sắc hương nhưng chính niềm yêu ấy khiến ông từ sung sướng bỗng rơi vào ão nào, u sầu và để rồi vội vã để không vướng phải

“nỗi hoài xuân” Ông lo mất trong khi đang được Ông sợ xuân qua khi xuân vẫn còn đang hiện hữu Bên cạnh sự hưởng thụ thiên nhiên và ái tình thi nhân cũng không quên nhắc nhở mọi người phải gấp gáp, vội vàng để nắm bắt trọn vẹn sự sống ở trần gian Mỗi người phải trân quý từng giây phút, cuống quýt trong từng khoảnh khắc, phải da diết, rung động với thiên nhiên Để sau này khi nắng có tắt đi, xuân qua hạ đến, ta cũng không phải nuối tiếc, ân hận Nhà thơ thúc giục thế hệ trẻ hãy sống hết mình với cuộc đời, hãy tận hưởng và tận hiến trong từng khắc, từng giờ để không phải hối tiếc Ông giục giã mọi người trong niềm yêu thiên nhiên, cuộc sống:

“Mau lên chứ, vội vàng lên với chứ

Em ơi em tình non sắp già rồi”

Để thổ lộ thành công cảm xúc say mê với cuộc đời, thi nhân đã sử dụng

bộ cánh tân kì vô cùng độc đáo Thể thơ tám chữ tuôn trào mãnh mẽ từng đợt sóng của cảm xúc Giọng điệu thơ khi thì đê mê, ngây ngất trong vườn xuân tình, khi lại pha nuối tiếc và giục giã sống đến vồ vập, ham hố Quan niệm thẩm

mĩ mới mẻ khiến cho hình ảnh thơ gần gũi, đầy gợi cảm và hấp dẫn Mọi vẻ đẹp

trên trần gian đều lấy con người làm chuẩn Vườn xuân hiện lên sống động mà thật tình tứ Thủ pháp nghệ thuật được thi nhân huy động tối đa Ông gọi đội quân điệp từ “này đây” để mở ra sau đó thế giới hình ảnh được liệt kê đầy hấp dẫn Nghệ thuật nhân hóa, so sánh, ẩn dụ khiến bức họa ngập tràn sắc xuân Người đọc như lạc vào vườn hoa lá, vườn tình yêu và vườn hạnh phúc Nhịp điệu thơ biến đổi linh hoạt Mọi cảm xúc yêu thương với cuộc đời cứ thế trào ra

Với bức họa thiên nhiên nói riêng và tổng thể tác phẩm “Vội vàng” nói chung người ta dễ dàng nhìn thấy một tâm hồn mê xuân, mê thiên nhiên, mê tình yêu, tuối trẻ và ham hố với cuộc đời Thơ ông “mang theo một nguồn sống dạt dào chưa từng thấy ở chốn nước non lặng lẽ này” Một tầm hồn nồng nàn cảm xúc trước thiên nhiên và cuộc đời đã truyền tới độc giả Từ đây độc giả không chỉ thấy bức họa xuân đầy sắc, đầy tình để mà ngây ngất, đắm chìm mà còn để yêu và trân quý Người ta thấy thi nhân khoác cho bức họa bộ cánh tân

kì, từ bỡ ngỡ, ngạc nhiên, người thưởng thức dần công nhận, làm thân và trầm trồ về nó Họ không chối bỏ nó mà còn mở rộng lòng đón nhận thêm triết lí nhân sinh sâu sắc Người đọc nhận lời giục giã của Xuân Diệu biết thời gian sẽ chẳng bao giờ đợi chờ mình nên cứ cháy hết mình trong từng giây phút, ngắm cho kì hết vẻ đẹp cuộc đời và tận hưởng cho bằng được mọi sự cuộc sống Có ai muốn đâu khi sau này ta phải hối tiếc, phải ân hận, day dứt

Xuân Diệu là một nhà thơ lớn – một cây lớn nằm xuống bỏ lại sau lưng

cả khoảng trời trống vắng Cũng chẳng sai khi bảo ông là “rễ cây và gió - là đất

và nhạc” Và trước chuyến đi xa rất xa của ông “nhân dân của nhà thơ khóc trước hết và nhân dân các nước sẽ dần dần khám phá ra anh, có khi nhiều năm sau, có khi những thế kỷ sau, và một ngày nào đó, sẽ biết đến cái chết của anh

và nghe được tiếng nói của anh” Hậu thế sau này hiểu và càng trọng những sáng tạo của ông Người ta phải ngẫm, phải nghĩ về nguồn sống dạt dào, niềm yêu vồ vập Xuân Diệu phả vào đời và cứ trăn trở mãi triết lí sống vội vàng, chẳng lúc nào chạy sau thời đại