Quan hệ pháp luật quan hệ pháp luật là những quan hệ xã hội được hình thành trên cơ sở có sự điều chỉnh của quy phạm pháp luật

Quan hệ pháp luật là những quan hệ xã hội được hình thành trên cơ sở có sự điều chỉnh của quy phạm pháp luật làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các chủ thể tham gia qua

Quan hệ

pháp luật

Nhóm 5

Lớp 47K31.1

KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM

Quan hệ pháp luật là những quan

hệ xã hội được hình thành trên cơ

sở có sự điều chỉnh của quy phạm

pháp luật làm phát sinh các quyền

và nghĩa vụ pháp lý giữa các chủ

thể tham gia quan hệ đó.

Khái niệm:

01

Quan hệ pháp luật là quan hệ xã hội mang tính chất ý chí - ý chí của nhà nước - thông qua các quy phạm pháp luật mà nội dung của chúng được xác định bằng các điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội tồn tại trong xã hội

đó vào một thời điểm nhất định.

Mang tính chất ý chí của các chủ thể:

-Quan hệ pháp luật còn mang ý chí của các chủ thể tham gia quan hệ đó.

-Ý chí của các chủ thể phải phù hợp với ý chí của nhà nước, nó được thể hiện khác nhau trong từng quan hệ cụ thể

Mang tính chất ý chí của các chủ thể:

Ví dụ: Ý chí của các bên chủ thể tham gia

vào quan hệ pháp luật (quan hệ hôn nhân,

hợp đồng…), ý chí của một bên trong quan

hệ pháp luật (quan hệ pháp luật hình sự).

Có các chủ thể xác định và chứa nội dung là quyền và nghĩa vụ

pháp lý của các chủ thể

Trong quan hệ pháp luật, cùng với sự điều

chỉnh của quy phạm pháp luật, mỗi loại quan

hệ pháp luật có cơ cấu chủ thể nhất định

Ví dụ:

-Chủ thể của quan hệ pháp luật hình sự là cá

nhân, pháp nhân thương mại;

-Chủ thể của quan hệ pháp luật lao động là cá

nhân, tổ chức.

Mỗi loại chủ thể trong quan hệ pháp luật khác nhau cần phải đáp ứng các điều kiện mà pháp luật quy định để có năng lực chủ thể phù hợp với quan hệ pháp luật đó và khi tham gia vào các quan hệ pháp luật, các chủ thể có những quyền và nghĩa vụ tương ứng với nhau theo quy định của pháp luật

Có các chủ thể xác định và chứa nội dung là quyền và nghĩa vụ

pháp lý của các chủ thể:

Được hình thành trên cơ sở quy phạm pháp luật nên các quan hệ pháp luật được đảm bảo thực hiện bởi chủ thể công quyền, đó là nhà nước Nhà nước đảm bảo các quan hệ pháp luật được diễn ra theo đúng ý chí của mình được quy định trong quy phạm pháp

luật

Nhà nước đảm bảo thực hiện các quan hệ pháp luật.

Căn cứ vào tiêu chí phân chia các ngành luật.

Căn cứ vào tiêu chí nội dung.

Căn cứ vào mức độ quy định cụ thể của quy phạm PL về chủ thể,

về quyền&nghĩa vụ của các chủ thể

Phân Loại 02

Căn cứ vào tiêu chí phân chia

các ngành luật:

• Quan hệ pháp luật hình sự

• Quan hệ pháp luật hành chính

• Quan hệ pháp luật dân sự

Căn cứ vào tiêu chí nội

• Quan hệ pháp luật tuyệt đối

• Quan hệ pháp luật tương đối

Căn cứ vào mức độ quy định cụ thể

của quy phạm PL về chủ thể, về

quyền&nghĩa vụ của các chủ thể

• Quan hệ pháp luật chung

• Quan hệ pháp luật cụ thể

CHỦ THỂ CỦA QUAN HỆ

PHÁP LUẬT

• Khái niệm

• Các loại chủ thể của QHPL

NỘI DUNG CỦA QUAN HỆ PHÁP LUẬT

KHÁCH THỂ CỦA QUAN HỆ PHÁP LUẬT

Cơ cấu của Quan hệ Pháp luật

03

Chủ thể của quan hệ pháp luật phải là những cá nhân, tổ chức đáp ứng những điều kiện do pháp luật quy định để trở thành chủ thể của quan hệ

CHỦ THỂ CỦA QUAN HỆ PHÁP

LUẬT

NĂNG LỰC PHÁP LUẬT NĂNG LỰC HÀNH VI

Khả năng của cá nhân, tổ chức phải đáp ứng những điều kiện do pháp luật quy định để trở thành chủ thể của quan hệ pháp luật

NĂNG LỰC CHỦ THỂ

N Ă N G L Ự C C H Ủ T H Ể

Tổ chức có tư cách pháp nhân

TỔ CHỨC

Tổ chức không có

tư cách pháp nhân

Chủ thể đặc biệt NHÀ NƯỚC

CÁ NHÂN

Công dân Việt Nam

Người nước ngoài cư

trú tại VN

CÁC LOẠI CHỦ THỂ CỦA

QHPL

CÔNG DÂN VIỆT NAM

Năng lực pháp luật của cá nhân có từ khi cá nhân sinh ra , nghĩa là

từ khi sinh ra, công dân đã có quyền và nghĩa vụ theo quy định của

pháp luật và chấm dứt khi công dân chết đi

Điều 30, Bộ luật Dân sự năm

2015 quy định “Cá nhân khi sinh ra có quyền được khai sinh”

CÔNG DÂN VIỆT NAM

Năng lực hành vi của công dân có từ khi công dân đạt đến độ tuổi

do pháp luật quy định và có khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi

Ví dụ :Điều 20, Bộ luật Dân sự

năm 2015 quy định

1 Người thành niên là người từ

đủ mười tám tuổi trở lên.

2 Người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp quy định tại các điều 22, 23 và 24 của Bộ luật này.

CÔNG DÂN VIỆT NAM

NGƯỜI NƯỚC NGOÀI CƯ TRÚ TẠI VIỆT NAM

Công dân nước ngoài và người không có quốc tịch thường trú hoặc tạm trú ở Việt Nam Năng lực pháp luật và năng lực hành vi của người nước ngoài cư trú ở Việt Nam bị hạn chế hơn so với công dân Việt Nam

Ví dụ: Người nước ngoài cư trú ở

Việt Nam không thể trở thành luật sư

tranh tụng tại Tòa án; không được

tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch hay

chức danh công chức tại Việt Nam,

TỔ CHỨC CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

Pháp nhân là một khái niệm pháp lý phản ánh địa vị của tổ chức khi tổ chức đó đáp ứng đủ các dấu hiệu theo Điều 74 Bộ luật Dân sự năm 2015

KHÁI NIỆM

Được thành lập theo quy định của Bộ luật Dân sự năm

2015 và pháp luật có liên quan Tổ chức có thể do nhà nước thành lập, cho phép hoặc đăng ký hoặc công nhận

TỔ CHỨC CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

Có cơ cấu tổ chức chặt chẽ theo quy định tại Điều 83

Bộ luật Dân sự năm 2015 Nghĩa là tổ chức là pháp nhân phải có cơ quan điều hành Tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan điều hành được quy định trong điều lệ của pháp nhân hoặc trong việc định thành lập pháp nhân

DẤU HIỆU

DẤU HIỆU

TỔ CHỨC CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình.Tài sản riêng của pháp nhân không chỉ là tài sản thuộc sở hữu của pháp nhân mà

có thể các tài sản do nhà nước giao cho pháp nhân được quyền quản lý

Pháp nhân là một thực thể pháp lý độc lập, có thể tự mình tham gia vào các quan hệ pháp luật, có khả năng hưởng quyền và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý theo quy định của pháp luật

PHÂN LOẠI

TỔ CHỨC CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

Các pháp nhân có những nhiệm vụ, mục đích và hình thức sở hữu khác nhau, nên có thể phân thành các loại pháp nhân như cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp; tổ chức kinh tế và các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp, các quỹ xã hội, quỹ

từ thiện.

TỔ CHỨC CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

Năng lực pháp luật và năng lực hành vi của pháp nhân phát sinh cùng một thời điểm pháp nhân được thành lập hợp pháp Năng lực chủ thể của pháp nhân phải phù hợp với mục đích hoạt động của pháp nhân đó.

NĂNG LỰC

CHỦ THỂ

TỔ CHỨC CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

Ví dụ: Đối với pháp nhân là cơ quan nhà nước,

mục đích của pháp nhân được xác định trong quyết

định thành lập, trong văn bản quy phạm pháp luật

quy định về quyền và nghĩa vụ của cơ quan nhà

nước đó; Đối với pháp nhân là tổ chức kinh tế như

công ty trách nhiệm hữu hạn thì mục đích hoạt

động của pháp nhân được thể hiện trong điều lệ

của công ty Như vậy, như pháp nhân khác nhau có

năng lực chủ thể khác nhau

TỔ CHỨC KHÔNG CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

-Chủ thể quan hệ pháp luật là tổ

chức không có tư cách pháp nhân,

như hộ gia đình,tổ hợp tác,

-Các tổ chức này vẫn có thể trở

thành chủ thể của quan hệ pháp luật

khi có năng lực chủ thể Nhưng năng

lực chủ thể của loại này bị hạn chế

hơn so với pháp nhân

TỔ CHỨC KHÔNG CÓ TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

Ví dụ :

Hộ gia đình chỉ tham gia vào quan hệ pháp luật liên quan đến quyền sử dụng đất như chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp, đất ở, vay vốn ngân hàng để sản xuất, kinh doanh, và tham gia vào quan hệ pháp luật phục

vụ nhu cầu sản xuất kinh doanh chung của hộ

CHỦ THỂ ĐẶC BIỆT- NHÀ NƯỚC

Nhà nước tự quy định cho mình

quyền và nghĩa vụ pháp lý trong

các quan hệ pháp luật mà nhà

nước tham gia

Nhà nước là chủ sở hữu đối với

tài sản thuộc chế độ sở hữu toàn

dân như đất đai, tài nguyên thiên

nhiên.

Quyền chủ thể

Khả năng xử sự của chủ thể được pháp luật cho phép

khi tham gia quan hệ pháp luật.

NỘI DUNG CỦA QUAN HỆ PHÁP LUẬT

Quyền của chủ thể trong các quan hệ pháp luật cụ

thể khác nhau thì có nội dung khác nhau

Khi quyền của chủ thể bị xâm phạm, chủ thể này có

quyền sử dụng các biện pháp bảo vệ mà pháp luật

cho phép

Quyền chủ thể:

Ví dụ: Chủ sở hữu tài sản có các quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản thuộc quyền sở hữu của mình trong khuôn khổ PL quy định

Nghĩa vụ pháp lý

NỘI DUNG CỦA QUAN HỆ PHÁP LUẬT

Cách xử sự bắt buộc mà các chủ thể khi tham gia

quan hệ pháp luật phải thực hiện để đáp ứng quyền

của các chủ thể khác.

Nghĩa vụ pháp lý:

Khi tham gia vào QHPL, nếu bên có quyền được lựa chọn cách thức xử sự theo quy định của PL thì bên có nghĩa vụ bắt buộc phải

thực hiện các xử sự nhất định Nếu bên có nghĩa vụ không tự giác thực hiện nghĩa vụ của mình thì bên có quyền có

hiện, nếu không thực hiện thì sẽ phải gánh chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định của PL.

Khách thể của QHPL là những lợi

ích vật chất, tinh thần và các lợi

ích khác mà các bên tham gia

QHPL mong muốn đạt được.

KHÁCH THỂ CỦA QHPL

Tháng 01/2020, bên vay (A) giao kết hợp đồng vay tiền với bên cho vay (B), trong thời hạn 5 tháng với số tiền là 100 triệu đồng và hợp đồng này có công chứng.

Chủ thể quan hệ pháp luật : Bên vay (A) và Bên cho vay

(B)

Nội dung quan hệ pháp luật

+Bên vay (A) có quyền nhận được số tiền vay 100 triệu từ

Bên cho vay (B) để sử dụng và Bên vay (A) có nghĩa vụ

thanh toán đúng hạn sau 5 tháng và trả kèm với lãi suất

(nếu có).

+Bên cho vay (B) có quyền nhận đủ số tiền cho vay theo

đúng thời hạn và có nghĩa vụ pháp lý phải cho vay đúng

04

SỰ KIỆN PHÁP LÝ

Ví dụ: Sự kiện đăng ký kết hôn giữa nam và nữ làm phát sinh quan hệ vợ chồng được pháp

luật thừa nhận; Sự kiện một người chết đi làm chấm dứt quan hệ sở hữu đối với tài sản của

Sự kiện pháp lý là những điều kiện, hoàn cảnh, tình huống của thực tế đời sống mà sự xuất hiện hay mất đi của chúng được quy phạm pháp luật gắn đến sự phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật.

CĂN CỨ VÀO KẾT QUẢ TÁC ĐỘNG CỦA SỰ KIỆN PHÁP LÝ

CĂN CỨ VÀO DẤU HIỆU Ý CHÍ

SỰ BIẾN PHÁP LÝ

Sự biến pháp lý là những hiện tượng tự nhiên xảy ra không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của con người, nhưng được nhà lập pháp dự liệu trong bộ phận giả định của quy phạm pháp luật làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt các quan hệ pháp luật cụ thể

Ví dụ: Công ty A và công ty B ký kết hợp đồng mua bán

trái cây Hai bên đã thỏa thuận giao hàng bằng tàu đến cảng Hải Phòng Tuy nhiên, đến thời hạn giao hàng, tại Hải

Phòng xảy ra bão khiến cho biển động, tàu không di chuyển được.Đây là sự biến vì việc xảy ra bão nằm ngoài dự đoán của hai bên và làm thay đổi nghĩa vụ giao hàng trong hợp

đồng, khiến cho bên bán bị giao hàng chậm so với thời

hạn.Ngược lại, trong trường hợp xảy ra bão nhưng bên bán vẫn hoàn thành nghĩa vụ theo quy định của hợp đồng thì nó không được coi là sự biến

SỰ BIẾN PHÁP LÝ:

Sự biến tuyệt đối

Sự biến tương đối

Ví dụ: Các sự kiện như đổ nhà, chết người, đắm

tàu… do thiên tai như bão lụt, sóng thần… gây ra là

những sự biến tuyệt đối vì chúng có thể làm phát

sinh, thay đổi hoặc chấm dứt nhiều quan hệ pháp

luật.

Ví dụ: Một con chó cắn bị thương người qua đường thì

sự bị thương của người qua đường là một sự biến tương đối vì nó làm phát sinh quan hệ pháp luật về bồi thường thiệt hại giữa chủ của con chó với người bị thương.

SỰ BIẾN PHÁP LÝ:

HÀNH VI PHÁP LÝ

Là những hoạt động có ý thức của con người ở dạng hành động hay không hành động tạo ra những tình huống, hoàn cảnh cụ thể phù hợp với bộ phận giả định trong quy phạm pháp luật làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt các quan hệ pháp luật cụ thể.

Hành vi hợp pháp như:

nộp thuế, khiếu

nại, tố cáo,

Hành vi bất hợp pháp

như:hành vi giết

người, hút thuốc

hay xả rác nơi

công cộng,

CĂN CỨ VÀO KẾT QUẢ TÁC ĐỘNG CỦA SỰ KIỆN PHÁP LÝ

SKPL LÀM PHÁT SINH QUAN HỆ PHÁP LUẬT

Ví dụ: Nam, nữ đủ tuổi kết

hôn phải làm thủ tục đăng ký

kết hôn theo quy định của

pháp luật Đây là sự kiện

pháp lý làm phát sinh quan

hệ hôn nhân giữa hai chủ thể.

SKPL LÀM THAY ĐỔI QUAN HỆ PHÁP

LUẬT:Ví dụ: Hai vợ chồng làm đơn ly hôn gửi tới tòa án nhân

dân huyện, sau khi hòa giải không thành, tòa án tiến hành

xét xử, giải quyết ly hôn theo quy định của pháp luật,

đồng thời tuyên hủy giấy chứng nhận đăng ký kết hôn,

quyết định tuyên hủy giấy chứng nhận kết hôn của tòa án

là sự kiện pháp lý làm thay đổi quan hệ pháp luật giữa 2

vợ chồng.

Ví dụ: Chuyển nhượng quyền sử dụng đất: Ông

A làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông B, sự dịch chuyển quyền sử dụng đất từ ông A sang ông B là sự kiện pháp lý làm thay đổi quan pháp luật của cả 2 ông A và B.

SKPL LÀM CHẤM DỨT QUAN HỆ PHÁP

LUẬT: Ví dụ: Sự kiện người chết làm

chấm dứt quan hệ hôn nhân gia

đình, quan hệ xã hội, quan hệ lao

động,… của công dân đó với nhà

nước và xã hội.

Ví dụ: Sự kiện người chết làm chấm dứt các quan hệ pháp luật của công dân nhưng đồng thời cũng làm phát sinh quan hệ thừa kế.

Let have some quizzes !!!

NĂNG LỰC CHỦ THỂ

b) Khả năng của cá nhân, tổ chức phải đáp ứng những điều kiện

do pháp luật quy định để trở thành chủ thể của quan hệ pháp luật gọi là………

Câu 1: Điền những từ cho ở cột trái vào chỗ trống:

QUAN HỆ PHÁP LUẬT a) ……… là những quan hệ xã hội được hình thành trên cơ sở có

sự điều chỉnh của quy phạm pháp luật làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các chủ thể tham gia quan hệ đó.

QUAN HỆ PHÁP LUẬT

NĂNG LỰC CHỦ THỂ

QUYỀN CHỦ THỂ, NGHĨA VỤ PHÁP LÝ

Câu 2: Quan hệ pháp luật bao gồm mấy đặc điểm:

Câu 3: Anh A qua đời do đột quỵ và tài sản để lại thuộc về chị B (vợ anh A) Trong trường hợp này đã xảy ra:

Câu 4: Các khẳng định sau đây là ĐÚNG hay SAI:

a) Năng lực hành vi của công dân có từ khi công dân đó sinh ra và kết thúc khi công dân đó chết đi.

b) Năng lực pháp luật của công dân có từ khi công dân đó sinh ra và kết thúc khi công dân đó chết đi.

c) Quan hệ pháp luật có các chủ thể xác định, chứa nội dung là quyền và nghĩa vụ của

Nhà nước.

e) Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam có năng lực chủ thể giống với công dân Việt

SAI Vì NLHV có từ khi công dân đạt đến độ tuổi do pháp luật quy định và có khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi.

ĐÚNG.

SAI Vì chứa nội dung là quyền và nghĩa vụ của các chủ thể.

G.

Câu 5: Chị A (35 tuổi) bán cho ông B (40 tuổi) 1 căn nhà 2 tầng diện tích 100m2 với trị giá 2 tỷ đồng Phương thức

thanh toán bằng tiền mặt, giao vào ngày 30/11/2021 tại địa điểm X Hãy xác định:

a) Chủ thể của QHPL b) Quyền chủ thể của chị A c) Khách thể của QHPL

a) Chủ thể của QHPL trên: Chị A và ông B (cả 2 người đều có đủ nhận thức, điều khiển

được hành vi của mình và đều có năng lực hành vi mua bán).

b) Quyền chủ thể của chị A:

-Quyền bán nhà.

-Quyền yêu cầu ông B thanh toán đủ số tiền vào thời gian, địa điểm như thỏa thuận (mở rộng thêm: song song với quyền của chị A thì nghĩa vụ của ông B là phải thanh toán đủ số tiền vào đúng thời gian cũng như địa điểm đúng quy định).

c) Khách thể của QHPL trên: Căn nhà và 2 tỷ đồng.