Luận văn này được viết trên cơ sở vận dụng lý luận chung về quản lý, pháp luật về đào tạo, sát hạch lái xe và thực trạng công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe của Sở Giao thông Vận t
Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan tới đề tài
Đây là luận văn thạc sĩ ngành Giáo dục học của tác giả Võ Công (Trường Đại học Đà Nẵng), năm 2013, với đề tài “Biện pháp quản lý quá trình đào tạo nghề lái xe ở Trường Cao đẳng Nghề số 5 - Bộ Quốc phòng” Nghiên cứu trình bày các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo nghề lái xe tại trường thuộc Bộ Quốc phòng, đồng thời gắn với yêu cầu của giáo dục nghề nghiệp và thực tiễn đào tạo trong quân đội.
+ Luận văn đã đánh giá được thực trạng tại trường Trường Cao đẳng Nghề số
Bộ Quốc phòng đề xuất quản lý toàn diện quá trình đào tạo nghề lái xe tại trường CĐN số 5-BQP, tập trung vào quản lý cán bộ và giáo viên, quản lý cơ sở vật chất, biện pháp quản lý hoạt động dạy và học lái xe, và quản lý công tác tuyển sinh đào tạo Cụ thể hệ thống quản lý cần bao gồm tuyển dụng, đánh giá và phân bổ cán bộ, quản lý đội ngũ giáo viên dạy lái xe, đồng thời bảo đảm cơ sở vật chất và thiết bị phục vụ đào tạo được duy tu và nâng cấp thường xuyên Đồng thời, các biện pháp quản lý hoạt động dạy và học lái xe phải nhằm tối ưu lịch giảng dạy, nội dung chương trình, phương pháp đánh giá và chất lượng đào tạo Cuối cùng, quản lý tuyển sinh đào tạo được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo quy mô, chất lượng và nguồn lực cho trường CĐN số 5-BQP.
Về cơ sở lý luận, luận văn trình bày những khái niệm cơ bản về quản lý đào tạo nghề và đi sâu vào quản lý hoạt động đào tạo nghề nói chung, đặc biệt là đào tạo lái xe, nhằm khẳng định các trường, trung tâm dạy nghề cần phát triển theo hướng đáp ứng nhu cầu thiết yếu của xã hội Bài viết cũng phân tích thực trạng quản lý đào tạo tại các cơ sở đào tạo nghề, cho thấy vẫn tồn tại nhiều bất cập và hạn chế trong quản lý quá trình đào tạo và các điều kiện bảo đảm chất lượng, như kế hoạch và chương trình chưa phù hợp với thời gian đào tạo, nguồn lực còn thiếu và cơ sở vật chất chưa đồng bộ Để nâng cao chất lượng đào tạo lái xe, cần xây dựng chuẩn đầu vào cho học viên, rà soát và điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp thời lượng, đồng thời tăng cường hệ thống đánh giá và giám sát chất lượng, cải thiện trình độ giáo viên và cơ sở vật chất phục vụ đào tạo.
Luận văn nhằm đánh giá công tác quản lý quá trình đào tạo nghề của một đơn vị cụ thể trong phạm vi nghiên cứu hẹp và chỉ tập trung giải quyết các vấn đề thuộc phạm vi đã xác định Do đó, các giải pháp cụ thể, như ứng dụng công nghệ thông tin để giám sát quá trình dạy học của giáo viên và việc học lái xe của học viên, chưa được đề cập Việc giới hạn phạm vi nghiên cứu khiến kết quả chủ yếu tập trung vào đánh giá thực trạng và gợi ý ở mức độ khái quát thay vì triển khai các biện pháp cụ thể Để tăng tính ứng dụng và khả thi, cần tiếp tục mở rộng phạm vi nghiên cứu và đề xuất các biện pháp công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý quá trình đào tạo nghề.
Luận văn thạc sĩ ngành Quản trị Kinh doanh của tác giả Nguyễn Ngọc Trung (Trường Đại học Bách khoa Hà Nội), năm 2013, phân tích thực trạng công tác quản lý đào tạo và sát hạch lái xe tại Sở Giao thông vận tải tỉnh Quảng Ninh và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý đào tạo, sát hạch lái xe ở địa phương.
+ Luận văn đánh giá thực trạng công tác quản lý đào tạo, sát hạch lái xe của
Sở Giao thông vận tải tỉnh Quảng Ninh, qua đó luận văn cũng nói lên những kết quả đạt được, nguyên nhân, hạn chế cũng như chất lượng đào tạo của các Trung tâm đào tạo lái xe trên địa bàn và đề xuất các biện pháp để quan lý hiệu quả công tác lý đào tạo, sát hạch lái xe của Sở Giao thông vận tải tỉnh Quảng Ninh như đề xuất các biện pháp như: Nâng cao chất lượng đào tạo lái xe, Nâng cao chất lượng sát hạch lái xe, Nâng cao chất lượng công tác quản lý, cấp giấy phép lái xe, Nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác đào tạo, sát hạch lái xe
+ Qua các đề xuất tác giả luận văn muốn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo lái xe nhằm với mục tiêu nâng cao nhận thức, ý thức, đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng điều khiển phương tiện trên đường của đội ngũ lái xe; góp phần đào tạo đội ngũ lái xe có tay nghề cao, có đạo đức nghề nghiệp và văn hóa khi tham gia giao thông để giảm thiểu tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, cũng như khi học viên được sát hạch lái xe là từ khâu sát hạch lái xe có thể đánh giá khách quan chất lượng đào tạo; đánh giá chính xác tay nghề của từng học viên; học viên ra trường sẽ có ý thức cao trong nghề nghiệp; có kỹ năng lái xe an toàn trong mọi tình huống Do hạn chế phạm vi nghiên cứu, nên một số vấn đề chưa được đề xuất giải pháp, như: muốn nâng cao chất lượng của học viên lái xe cần có các giải pháp theo đổi chương trình đào tạo phù hợp với thực tế hiện nay như tình hình giao thông phức tạp, lưu lượng phương tiện xe cá nhân ngày càng nhiều mà hạ tầng giao thông phát triển không theo kịp và để nâng cao chất lượng đạo tạo tại các trung tâm cần giám sát được thời gian của người học lái xe đó cũng là góp phần nâng cáo chất lượng của người học lái xe
Luận văn thạc sĩ ngành Khoa học Giáo dục do Thân Văn Hoạt, thuộc Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, thực hiện năm 2013, trình bày các biện pháp quản lý hoạt động dạy học nghề lái xe tại Trường Cao đẳng nghề Công nghệ và Nông Lâm Đông Bắc Nội dung bài viết phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý quá trình dạy học, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức, chất lượng dạy học và ứng dụng nghề lái xe tại trường Tài liệu này mang tính tham khảo cho giáo dục nghề nghiệp ở vùng Đông Bắc, giúp các đơn vị liên quan triển khai các mô hình quản lý phù hợp với đặc thù của trường cao đẳng nghề.
Luận văn đánh giá thực trạng nhân sự, cơ sở vật chất và chương trình đào tạo tại Trường Cao đẳng Nghề Công nghệ và Nông Lâm Đông Bắc và đề xuất quản lý quá trình đào tạo nghề lái xe tại trường, tập trung vào quản lý cán bộ, giáo viên, quản lý cơ sở vật chất và các biện pháp quản lý hoạt động dạy và học lái xe cùng công tác tuyển sinh đào tạo Trên cơ sở lý luận, luận văn trình bày các khái niệm quản lý và đi sâu vào quản lý hoạt động đào tạo nghề nói chung, đặc biệt là đào tạo lái xe, khẳng định sự cần thiết của các trường, trung tâm dạy nghề trong việc đáp ứng nhu cầu xã hội và nâng cao chất lượng người học lái xe Tuy nhiên, kết quả đánh giá cho thấy công tác quản lý đào tạo nghề của nhà trường còn bộc lộ bất cập và hạn chế, điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo chưa đầy đủ, như phương án chương trình chưa phù hợp với thời gian đào tạo Để nâng cao chất lượng đào tạo lái xe, cần xây dựng chuẩn đầu vào cho học viên lái xe và cải thiện công tác quản lý đào tạo, cơ sở vật chất và tuyển sinh để phù hợp với mục tiêu đào tạo.
Luận văn này tập trung đánh giá công tác quản lý quá trình đào tạo nghề của một đơn vị cụ thể trong phạm vi nhỏ và chưa nêu ra các giải pháp cụ thể, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ thông tin để giám sát việc dạy học của giáo viên cũng như quá trình học lái xe của học viên; từ đó cho thấy cần có những đề xuất cụ thể về công nghệ thông tin nhằm nâng cao hiệu quả quản lý quá trình đào tạo nghề.
Vấn đề quản lý công tác đào tạo và sát hạch lái xe ô tô ở tỉnh Lâm Đồng đã nhận được sự quan tâm của nhiều học viên cao học ở các chuyên ngành khác nhau, kể cả chuyên ngành quản lý hành chính công Tuy vậy, do mục tiêu của các luận văn khác nhau nên hầu như chưa có một chuyên đề nào nghiên cứu sâu về nâng cao công tác đào tạo cấp giấy phép lái xe ô tô Trong luận văn này, trên cơ sở tiếp thu thành quả chung về công tác quản lý từ các tác giả luận văn khóa trước, kết quả nghiên cứu sẽ giúp lãnh đạo Sở có cái nhìn tổng thể về chất lượng công tác đào tạo và sát hạch lái xe và từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng công tác quản lý đào tạo, sát hạch và cấp GPLX Những giải pháp này góp phần bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong tỉnh và đáp ứng tốt nhu cầu của người dân tham gia học và sát hạch lái xe ô tô tại địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu
Định hướng nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng trong thời gian tới Việc này tập trung cải thiện khung pháp lý, nâng cao chất lượng đào tạo và chuẩn hóa quy trình sát hạch, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quản lý hồ sơ và cấp GPLX, tăng cường thanh tra, kiểm tra và công khai kết quả để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả cao Mục tiêu cuối cùng là nâng cao an toàn giao thông, đáp ứng nhanh chóng và công bằng nhu cầu cấp GPLX cho người dân Lâm Đồng.
Nhiệm vụ nghiên cứu
Với mục đích nghiên cứu trên, Luận văn thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:
- Nghiên cứu những vấn đề lý luận và pháp luật của quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô
- Nghiên cứu, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô.
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận nghiên cứu
Phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật được vận dụng để hình thành cơ sở lý luận và thực tiễn cho các quan điểm, đường lối của Đảng và hệ thống pháp luật của nhà nước, đặc biệt đối với lĩnh vực đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ Các nguyên tắc công bằng, minh bạch và hiệu lực thi hành được đặt làm nền tảng cho quy trình đào tạo lái xe, quy trình sát hạch và cấp giấy phép nhằm đảm bảo an toàn giao thông và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực lưu thông trên đường bộ; đồng thời, sự liên kết giữa pháp luật và quản lý nhà nước được thể hiện qua sự chuẩn hóa, quản lý chặt chẽ và sự phù hợp với thực tiễn giao thông.
- Phương pháp thống kê, thu thập tài liệu;
- Phương pháp điều tra khảo sát, so sánh;
- Phương pháp phân tích, tổng hợp;
Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận của đề tài
Góp phần xây dựng hệ thống cơ sở khoa học và thực tiễn, bài viết đề xuất các giải pháp thiết thực về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng Các giải pháp tập trung vào chuẩn hóa chương trình đào tạo lái xe ô tô, cải thiện quy trình sát hạch và nâng cao tính minh bạch, công bằng trong cấp GPLX Đồng thời áp dụng các phương pháp đánh giá hiệu quả, cập nhật công nghệ và điều chỉnh quy định phù hợp với thực tế địa phương.
Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Để quản lý hiệu quả công tác đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, cần đề xuất các giải pháp dựa trên cơ sở khoa học và dữ liệu thực tiễn Các giải pháp trọng tâm gồm tiêu chuẩn hóa quy trình đào tạo và sát hạch, ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý hồ sơ và kết quả thi, và xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả đào tạo dựa trên chỉ số rõ ràng như tỷ lệ đỗ sát hạch, thời gian cấp giấy phép và mức độ an toàn sau cấp phép Bên cạnh đó, tăng cường giám sát chất lượng, đào tạo giáo viên và quản lý phòng thi, đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành giữa các sở, ngành và cơ quan cấp phép để đảm bảo tính đồng bộ và minh bạch Hệ thống quản lý dữ liệu tập trung và chuẩn hóa các tiêu chí đánh giá sẽ giảm thiểu sai lệch kết quả, ngăn chặn tham nhũng và nâng cao chất lượng cấp giấy phép lái xe ô tô tại Lâm Đồng.
Bố cục của luận văn
Chương 1: Những vấn đề chung về lý luận và pháp luật quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp GPLX ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
Chương 3: Đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH, CẤP GIẤY PHÉP LÁI
Những vấn đề lý luận quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô 8 1 Quản lý, quản lý nhà nước, quản lý hành chính nhà nước
1.1.1 Quản lý, quản lý nhà nước, quản lý hành chính nhà nước a) Những nội dung cơ bản về quản lý
Quản lý là quá trình tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích và có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm chỉ huy, điều khiển và liên kết các yếu tố tham gia hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất; đồng thời điều hòa hoạt động của các khâu theo quy luật để đạt được mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường.
Chủ thể quản lý là cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân được pháp luật phân công, giao quyền hoặc ủy quyền để nhân danh Nhà nước hoặc nhân danh chủ thể ủy quyền sử dụng quyền lực được giao nhằm điều hành, chỉ đạo một hệ thống hay một quá trình vận động theo quy định Đối tượng quản lý là các cá nhân, tổ chức trong quá trình hoạt động phải chịu sự tác động bằng phương pháp quản lý và công cụ quản lý của các chủ thể quản lý nhằm đạt được những mục tiêu quản lý do chủ thể quản lý đề ra.
Khách thể quản lý là trật tự quản lý mà chủ thể quản lý mong muốn thiết lập thông qua sự tác động có chủ đích lên các đối tượng quản lý bằng các phương pháp quản lý và công cụ quản trị nhất định, nhằm đạt được các mục tiêu đã được định trước Quá trình này đòi hỏi lựa chọn và ứng dụng phù hợp các phương pháp quản lý cùng với công cụ quản trị, đồng thời điều chỉnh nguồn lực, hành vi và quá trình làm việc để duy trì sự cân bằng và hiệu quả trong hệ thống quản lý.
Mục tiêu quản lý là những lợi ích vật chất, tinh thần và các lợi ích khác mà các chủ thể quản lý mong muốn đạt được trong quá trình tác động lên các đối tượng quản lý; quản lý nhà nước là một phạm vi quan trọng của quản lý, nhằm điều chỉnh, tổ chức và giám sát các hoạt động của xã hội để duy trì trật tự, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm hiệu quả trong quá trình quản lý.
Quản lý nhà nước là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ quan nhà nước tiến hành đối với mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, trên mọi mặt của đời sống xã hội Thông qua việc sử dụng quyền lực có tính cưỡng chế đơn phương, quản lý nhà nước hướng tới phục vụ lợi ích chung của cộng đồng, duy trì ổn định và bảo đảm an ninh trật tự, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của xã hội theo những định hướng thống nhất của nhà nước.
Chủ thể quản lý nhà nước gồm các cơ quan nhà nước và cá nhân (cán bộ, công chức có thẩm quyền phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao), tham gia tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước ở các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp theo quy định của pháp luật Đối tượng quản lý nhà nước là tất cả các cá nhân, tổ chức sinh sống, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ nằm trong phạm vi lãnh thổ quốc gia.
Các lĩnh vực quản lý nhà nước được xem là có tính toàn diện, bao trùm mọi mặt của đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội đến an ninh và quốc phòng Quản lý nhà nước ở mức độ này nhằm điều phối, điều chỉnh và giám sát các hoạt động công – tư, đảm bảo trật tự xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao phúc lợi và bảo vệ an ninh quốc gia Nền tảng của sự vận hành hiệu quả là sự đồng bộ giữa hệ thống chính trị và các cơ chế quản lý, để hướng tới phát triển bền vững và phục vụ nhân dân một cách thiết thực.
Công cụ quản lý nhà nước gồm các yếu tố chủ đạo là pháp luật, chính sách và kế hoạch được sử dụng để điều chỉnh và quản lý xã hội một cách có tổ chức Quản lý hành chính nhà nước là quá trình triển khai các công cụ này thông qua hệ thống cơ quan, quy trình và dịch vụ công, nhằm đảm bảo hiệu lực, hiệu quả và công bằng trong hoạt động của nhà nước Việc xây dựng và thực thi pháp luật, ban hành chính sách và lập kế hoạch phát triển giúp ổn định trật tự xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện phúc lợi xã hội.
Quản lý hành chính nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của công dân, do các cơ quan thuộc hệ thống hành pháp từ trung ương đến cơ sở thực hiện nhằm thực hiện chức năng và nhiệm vụ của nhà nước, phát triển các mối quan hệ xã hội, duy trì trật tự, an ninh, và đáp ứng các nhu cầu hợp pháp của công dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
* Các nội dung quản lý hành chính nhà nước:
Hoạt động lập quy hành chính là quá trình các cơ quan quản lý hành chính nhà nước sử dụng thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm cụ thể hóa các quy định pháp luật do cơ quan lập pháp ban hành Hoạt động này tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động quản lý, điều hành của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước, đồng thời bảo đảm sự thống nhất và hiệu quả trong thi hành pháp luật.
Việc ban hành và tổ chức thực hiện các quyết định hành chính là công cụ quản lý và điều hành của hệ thống hành chính nhà nước, nhằm điều chỉnh mọi mặt của đời sống xã hội và hoạt động của các cơ quan quản lý hành chính Quá trình này giúp hệ thống hành chính vận động và phát triển theo yêu cầu của xã hội đồng thời duy trì sự tham gia và tác động của các chủ thể quản lý nhà nước lên các đối tượng trong quá trình kinh tế - xã hội theo các mục tiêu quản lý đã được xác định trước.
Trong quá trình quản lý và điều hành hành chính, các cơ quan quản lý nhà nước phải tiến hành thanh tra, kiểm tra và đánh giá hiệu quả hoạt động của các đối tượng quản lý Việc thanh tra, kiểm tra và đánh giá hiệu quả hoạt động phải được thực hiện thường xuyên đối với mọi mặt hoạt động của đối tượng quản lý Hoạt động này đảm bảo cho các đối tượng quản lý tuân thủ đúng quy định, đồng thời phát hiện kịp thời những sai lệch, vi phạm để có biện pháp xử lý và khắc phục hậu quả Kiểm tra, đánh giá là biện pháp đảm bảo hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các đối tượng quản lý, góp phần vào sự ổn định và phát triển bền vững của xã hội.
Hoạt động cưỡng chế hành chính nhằm góp phần thực thi hiệu quả các chức năng hành chính của nhà nước Trong quá trình điều hành, nhiều trường hợp các đối tượng quản lý chưa tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật, dẫn đến việc các cơ quan quản lý hành chính nhà nước phải tiến hành cưỡng chế hành chính để bảo đảm sự tuân thủ và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.
1.1.2 Khái niệm về đào tạo, sát hạch, cấp Giấy phép lái xe ô tô a) Khái niệm về đào tạo Đào tạo được xem là việc dạy các kỹ năng thực hành, nghề nghiệp hay kiến thức liên quan đến một lĩnh vực cụ thể, để người học lĩnh hội và nắm vững những tri thức, kĩ năng, nghề nghiệp một cách có hệ thống để chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng đảm nhận được một công việc nhất định Khái niệm đào tạo thường có nghĩa hẹp hơn khái niệm giáo dục, thường đào tạo đề cập đến giai đoạn sau, khi một người đã đạt đến một độ tuổi nhất định, có một trình độ nhất định Có nhiều dạng đào tạo: đào tạo cơ bản và đào tạo chuyên sâu, đào tạo chuyên môn và đào tạo nghề, đào tạo lại, đào tạo từ xa,tự đào tạo
Đào tạo nghề là hoạt động dạy và học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cần thiết để người học có thể tìm việc làm hoặc tự tạo việc làm sau khi hoàn thành khóa học và nâng cao trình độ nghề nghiệp; theo Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014, đây là quá trình tác động có mục đích và có tổ chức đến người học để hình thành và phát triển hệ thống các kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp thiết yếu nhằm đáp ứng các nhu cầu của xã hội, trong đó có nhu cầu quốc gia, nhu cầu của doanh nghiệp và nhu cầu của bản thân người học nghề.
Cơ sở pháp lý quản lý nhà nước đối với hoạt động đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô
Theo quy định hiện hành, việc quản lý nhà nước đối với hoạt động đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe được thực hiện bởi Bộ Giao thông vận tải theo các quy định của Luật Giao thông đường bộ năm 2008, và bởi Bộ Lao động Thương binh và Xã hội theo các quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014.
Nghị định 138/2018/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành để sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 65/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 quy định điều kiện kinh doanh dịch vụ đào tạo lái xe ô tô và dịch vụ sát hạch lái xe Nội dung sửa đổi nhấn mạnh cập nhật các điều kiện hoạt động, quản lý chất lượng và hiệu quả của hệ thống đào tạo, sát hạch lái xe, đồng thời tăng cường quản lý nhà nước thông qua thanh tra, kiểm tra và xử phạt vi phạm Mục tiêu là hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo an toàn giao thông và sự minh bạch, cạnh tranh lành mạnh trên thị trường đào tạo và sát hạch lái xe Nghị định mới hướng tới nâng cao chất lượng dịch vụ, chuẩn hóa cơ sở đào tạo và cơ sở sát hạch, cũng như tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người học trong quá trình cấp phép, hoạt động và giám sát Việc sửa đổi phù hợp với thực tế và nhu cầu cải cách trong lĩnh vực đào tạo và sát hạch lái xe, đồng thời khắc phục những tồn tại cũ nhằm nâng cao tiêu chuẩn và hiệu quả quản lý.
Thông tư số 20/2019/VBHN-BGTVT ngày 12/11/2019 của Bộ Giao thông vận tải quy định về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ
Thông tư liên tịch số 72/2011/TTLT-BTC-BGTVT ngày 27/5/2011 hướng dẫn cơ chế quản lý tài chính đào tạo lái xe cơ giới đường bộ
Nghị định số 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, nhằm xác định mức phạt, biện pháp xử lý và thẩm quyền xử phạt các hành vi vi phạm an toàn giao thông Văn bản này liệt kê các hành vi vi phạm phổ biến trong giao thông đường bộ và đường sắt, quy định mức phạt tiền và các hình thức xử lý như tước quyền sử dụng giấy phép lái xe, đình chỉ hoặc tịch thu tang vật, đồng thời nêu rõ trình tự, thủ tục xử lý và quyền nghĩa vụ của người vi phạm cũng như của cơ quan có thẩm quyền Nghị định đóng vai trò quan trọng trong quản lý nhà nước về giao thông tại Việt Nam, tăng cường trật tự an toàn giao thông và đảm bảo tính minh bạch trong xử phạt, đồng thời hỗ trợ tối ưu hóa nội dung cho SEO với các từ khóa như Nghị định 100/2019/NĐ-CP, xử phạt hành chính, giao thông đường bộ và đường sắt.
Nội dung quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp Giấy phép lái xe
1.3.1 Quản lý nhà nước về đào tạo lái xe ô tô
1.3.1.1 Quản lý đào tạo lái xe
Cơ sở đào tạo lái xe là cơ sở dạy nghề được thành lập bởi cơ quan có thẩm quyền, có chức năng đào tạo lái xe và đáp ứng đầy đủ các điều kiện tiêu chuẩn về kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên môn quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị định số 65/2016/NĐ-CP Các điều kiện này bao gồm cơ sở vật chất, trang thiết bị, chương trình đào tạo và đội ngũ giáo viên, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả đào tạo người lái xe theo đúng quy định pháp luật.
Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định số 65/2016/NĐ-CP và điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị định 138/2018/NĐ-CP, cơ sở đào tạo lái xe phải có đầy đủ hệ thống phòng học chuyên môn, phòng nghiệp vụ, đội ngũ giáo viên có trình độ và năng lực giảng dạy, xe tập lái đạt chuẩn, sân tập lái và tuyến đường tập lái bảo đảm các tiêu chuẩn quy định dưới đây, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, an toàn và hiệu quả cho người học.
Hệ thống cơ sở vật chất gồm đầy đủ các phòng học lý thuyết và phòng học thực hành, đảm bảo đủ số lượng và tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên môn phù hợp với quy mô đào tạo theo quy định của Bộ Giao thông vận tải.
Cơ sở đào tạo lái xe ô tô có lưu lượng học viên từ 500 trở lên phải bố trí tối thiểu 02 phòng học Pháp luật giao thông đường bộ và 02 phòng học Kỹ thuật lái xe; khi lưu lượng lên tới 1.000 học viên trở lên, yêu cầu được nâng lên tối thiểu là 03 phòng học Pháp luật giao thông đường bộ và 03 phòng học Kỹ thuật lái xe.
Phòng học Pháp luật giao thông đường bộ: Có thiết bị nghe nhìn (màn hình, máy chiếu), tranh vẽ hệ thống biển báo hiệu đường bộ, sa hình;
Phòng học Cấu tạo và sửa chữa thông thường trang bị các mô hình học tập thiết yếu: mô hình cắt bỏ động cơ và hệ thống truyền lực, mô hình hệ thống điện, cùng hình ảnh hoặc sơ đồ mô tả cấu tạo và nguyên lý hoạt động của động cơ, hệ thống truyền lực, hệ thống treo, hệ thống phanh và hệ thống lái; qua đó học viên nắm được cấu tạo và nguyên lý vận hành của từng thành phần và được minh họa bằng sơ đồ và hình vẽ trực quan.
Phòng học Kỹ thuật lái xe được trang bị đầy đủ phương tiện nghe nhìn phục vụ giảng dạy (băng đĩa, đèn chiếu, thiết bị trình chiếu); có hình hoặc tranh vẽ mô tả các thao tác lái xe cơ bản như điều chỉnh ghế lái, tư thế ngồi lái, vị trí cầm vô lăng; có xe ô tô được bố trí an toàn để tập số nguội, số nóng (được đặt ở khu vực riêng biệt); có thiết bị mô phỏng đào tạo lái xe nhằm tăng cường thực hành và hiểu biết cho người học.
Phòng học Nghiệp vụ vận tải được trang bị hệ thống bảng biểu phục vụ cho giảng dạy nghiệp vụ chuyên môn về vận tải hàng hóa và vận tải hành khách Phòng còn có các tranh vẽ ký hiệu trên kiện hàng, giúp người học nhận diện ký hiệu vận tải một cách trực quan và sinh động.
Phòng học thực tập bảo dưỡng sửa chữa được trang bị hệ thống thông gió và chiếu sáng đầy đủ, bảo đảm an toàn và vệ sinh lao động Nền nhà không rạn nứt, không trơn trượt, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kết cấu và an toàn cho quá trình thực hành Trong phòng có đầy đủ đồ nghề chuyên dùng để bảo dưỡng sửa chữa, cùng với tổng thành động cơ hoạt động tốt và các hệ thống quan trọng như truyền động, lái và điện được bảo dưỡng định kỳ Bên cạnh đó, cơ sở còn có bàn tháo lắp, bảng và bàn ghế phục vụ giảng dạy và thực tập cho sinh viên.
1.3.1.2 Tiêu chuẩn chung giáo viên dạy lái xe Điều kiện chung và tiêu chuẩn của giáo viên dạy lý thuyết, dạy thực hành lái xe ô tô phải bảo đảm theo quy định tại khoản 4, 5 Điều 1 Nghị định số 138/2018/NĐ-
- Có phẩm chất, tư cách đạo đức tốt;
- Có đủ sức khỏe theo quy định;
- Trình độ văn hóa: Tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên;
- Có chứng chỉ đào tạo sư phạm, trừ trường hợp đã tốt nghiệp các trường cao đẳng, đại học sư phạm kỹ thuật
- Đảm bảo có ít nhất 01 giáo viên dạy thực hành lái xe trên 01 xe tập lái
- Tiêu chuẩn giáo viên dạy lý thuyết
Phải có bằng tốt nghiệp trung cấp trở lên một trong các chuyên ngành luật, công nghệ ô tô, công nghệ kỹ thuật ô tô, lắp ráp ô tô hoặc các ngành nghề khác có nội dung đào tạo chuyên ngành ô tô chiếm 30% trở lên, giáo viên dạy môn Kỹ thuật lái xe phải có giấy phép lái xe tương ứng hạng xe đào tạo trở lên;
- Tiêu chuẩn giáo viên dạy thực hành
Có giấy phép lái xe hạng tương ứng hoặc cao hơn hạng xe đào tạo, nhưng không thấp hơn hạng B2;Giáo viên dạy các hạng B1, B2 phải có giấy phép lái xe đủ thời gian từ 03 năm trở lên, kể từ ngày trúng tuyển; giáo viên dạy các hạng C, D, E và F phải có giấy phép lái xe đủ thời gian từ 05 năm trở lên kể từ ngày trúng tuyển; Đã qua tập huấn về nghiệp vụ dạy thực hành lái xe theo chương trình do cơ quan có thẩm quyền ban hành và được cấp Giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe theo mẫu quy định tại Phụ lục VI ban hành kèm theo Nghị định 138/2018/NĐ-CP
Giáo viên dạy thực hành lái xe phải được cấp giấy chứng nhận bởi cơ quan có thẩm quyền Theo quy định, Tổng cục Đường bộ Việt Nam cấp giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe cho giáo viên thuộc các cơ sở đào tạo do cơ quan trung ương quản lý và được Bộ Giao thông vận tải giao nhiệm vụ Sở Giao thông vận tải cấp giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe cho giáo viên thuộc các cơ sở đào tạo do địa phương quản lý.
Cơ sở đào tạo lái xe ô tô phải bảo đảm số lượng xe tập lái theo quy định tại điểm b, d khoản 2 Điều 6 Nghị định số 65/2016/NĐ-CP và điểm b khoản 2 Điều 1 Nghị định số 138/2018/NĐ-CP, nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo và an toàn giao thông cho học viên.
Xe tập lái các hạng phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép Trường hợp cơ sở đào tạo có dịch vụ sát hạch lái xe, căn cứ thời gian sử dụng xe sát hạch cho mục đích thi, được phép dùng xe sát hạch để vừa thực hiện sát hạch lái xe, vừa đào tạo lái xe; tuy nhiên, số lượng xe sát hạch được tính vào lưu lượng đào tạo không quá 50% số xe sát hạch được sử dụng để dạy lái.
Xe thuộc sở hữu của cơ sở đào tạo lái xe có thể được sử dụng làm xe hợp đồng với thời hạn tối thiểu 01 năm và số lượng không vượt quá 50% tổng số xe sở hữu cùng hạng để làm xe tập lái các hạng B1, B2, C, D và E; xe tập lái hạng FC có thể dùng xe hợp đồng phù hợp với nhu cầu đào tạo về thời hạn và số lượng Riêng xe hạng B1, B2 có số tự động được sử dụng làm xe hợp đồng.
Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch, cấp Giấy phép lái xe
Về cơ cấu tổ chức và nhân sự thực hiện công tác quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, hiện nay Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng có một Phó Giám đốc Sở phụ trách lĩnh vực liên quan đến đào tạo, sát hạch và cấp GPLX; đồng thời tại Sở có Phòng Quản lý phương tiện và người lái, trong đó có một Phó phòng phụ trách và hai chuyên viên làm công tác quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch cấp GPLX.
Về năng lực làm công tác quản lý nhà nước đào tạo, sát hạch cấp GPLX
01 cán bộ, 02 công chức đều tốt nghệp Đại học chính quy;
Họ đều được đào tạo sát hạch viên; kinh nghiệm làm việc về đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe được khoảng từ 5-10 năm
Khối lượng công việc hiện tại vượt quá khả năng của chỉ hai công chức, dẫn tới quá tải và ảnh hưởng tới hiệu quả làm việc Dù có bằng đại học, đội ngũ vẫn chưa sát với lĩnh vực phụ trách là cơ khí, khiến sự phù hợp giữa trình độ và nhiệm vụ chưa tối ưu và cần cân nhắc bổ sung nguồn lực hoặc đào tạo lại cho phù hợp.
Trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 quy định xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp thanh tra, giám sát, kiểm tra nhằm tăng cường xử lý vi phạm và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước Thông tư số 20/2019/VBHN-BGTVT ngày 12/11/2019 của Bộ Giao thông vận tải quy định đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ, bảo đảm người lái xe đáp ứng tiêu chuẩn an toàn và trình độ cần thiết Hai văn bản này tạo khung pháp lý đầy đủ cho công tác quản lý, thanh tra và xử phạt vi phạm trong lĩnh vực giao thông, góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao an toàn cho người tham gia giao thông.
Thẩm quyền của cán bộ giám sát trong các kỳ sát hạch cấp GPLX còn hạn chế, dẫn đến các cuộc giám sát mang tính hình thức và chất lượng chưa đạt yêu cầu Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đánh giá kỹ năng lái xe và độ tin cậy của quy trình cấp GPLX Để nâng cao chất lượng sát hạch và đảm bảo an toàn giao thông, cần mở rộng thẩm quyền cho đội ngũ giám sát, tăng cường đào tạo chuyên môn và thiết lập cơ chế giám sát minh bạch, công bằng và có sự giám sát chéo.
Trong lĩnh vực đào tạo, sát hạch cấp GPLX, các hành vi vi phạm được xử phạt với mức tiền thấp, trong khi vi phạm khi kiểm tra các xe tập lái trên đường không diễn ra phổ biến Để chấn chỉnh công tác đào tạo và sát hạch cấp GPLX, cần thực hiện các cuộc thanh tra, kiểm tra tại đơn vị theo kế hoạch hàng năm; tuy nhiên hiện nay, theo quy định của Chính phủ, công tác thanh tra, kiểm tra tại đơn vị không quá 1 lần mỗi năm, dẫn đến ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực này Về điều kiện tự nhiên của tỉnh Lâm Đồng, đây là tỉnh miền núi cao với địa hình đồi dốc, các huyện và thành phố trải dài trên các tuyến Quốc lộ và cách Trung tâm hành chính tỉnh từ 25 km đến 100 km, phần nào ảnh hưởng đến công tác đi lại và quản lý nhà nước liên quan đến các lĩnh vực trên địa bàn tỉnh.
Tiểu kết chương 1
Quản lý đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ô tô ở giai đoạn hiện nay đóng vai trò then chốt cho cả nước và tỉnh Lâm Đồng Quá trình đào tạo và sát hạch cung cấp cho người học các kiến thức pháp luật và kỹ năng lái xe khi tham gia giao thông, từ đó nâng cao an toàn giao thông, giảm ùn tắc và giảm tai nạn giao thông Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, Chương 1 tập trung phân tích các vấn đề lý luận và cơ sở pháp lý liên quan đến công tác quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ô tô.
Phân tích các vấn đề lý luận của quản lý nhà nước đối với đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ô tô cho thấy sự liên kết chặt chẽ giữa quản lý nhà nước, quản lý hành chính nhà nước và hoạt động đào tạo, sát hạch Nội dung quản lý của lĩnh vực này bao gồm xác định chức năng, phạm vi, công cụ và cơ chế điều chỉnh để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống đào tạo, kiểm tra và cấp phép Khái niệm về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ cần được làm sáng tỏ và đồng bộ với hệ thống văn bản pháp lý, cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên và quy trình cấp phép Thông qua khái niệm và các yếu tố quản lý, bài viết nhấn mạnh sự phối hợp giữa giáo dục nghề nghiệp, thi sát hạch và cấp phép nhằm tăng cường an toàn giao thông, chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả quản lý nhà nước.
Rà soát, tập hợp và phân tích các quy định của pháp luật về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ô tô, đồng thời tổng hợp các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương và địa phương nhằm quản lý toàn diện quá trình đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe; mục tiêu là làm rõ phạm vi trách nhiệm, quy trình và thẩm quyền cấp phép, từ đó nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và an toàn trong công tác này.
Nội dung Chương 1 trình bày cơ sở khoa học và thực tiễn để tỉnh Lâm Đồng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe ô tô trong thời gian tới Chương nhấn mạnh sự kết hợp giữa nghiên cứu lý thuyết, dữ liệu thực tế và yêu cầu thực tiễn của địa phương nhằm tối ưu quy trình đào tạo lái xe, đánh giá sát hạch và cấp phép, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và an toàn giao thông tại Lâm Đồng Thông qua các khuyến nghị và công cụ quản lý được đề xuất, nội dung Chương 1 hướng tới hiện đại hóa quản lý nghề lái xe, tăng tính khách quan của sát hạch và đảm bảo cấp giấy phép lái xe ô tô đúng chuẩn, phục vụ mục tiêu phát triển vận tải và an toàn giao thông ở tỉnh trong thời gian tới.
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO, SÁT HẠCH, CẤP GIẤP PHÉP LÁI XE Ô TÔ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM ĐỒNG
Khái quát tình hình về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
Lâm Đồng là tỉnh nằm ở khu vực Nam Tây Nguyên có độ cao chênh lệch từ
Khu vực có độ cao từ 300 đến 1.500 m so với mực nước biển, nhiệt độ trung bình từ 18–25°C và diện tích 9.773,54 km² Phía Nam và Đông Nam giáp Bình Thuận; phía Đông giáp Khánh Hòa và Ninh Thuận; phía Bắc giáp Đắk Lắk và Đắk Nông; phía Tây Nam giáp Đồng Nai và Bình Phước.
Lâm Đồng có 12 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm 2 thành phố trực thuộc tỉnh (Đà Lạt và Bảo Lộc) và 10 huyện, cùng 142 đơn vị hành chính cấp xã (111 xã, 18 phường và 13 thị trấn) Dân số toàn tỉnh trên 1,3 triệu người với 43 dân tộc sinh sống Nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Lâm Đồng là khu vực năng động có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và là thị trường tiềm năng lớn cho đầu tư và phát triển.
Hệ thống giao thông thuận lợi:
Giao thông đường bộ ở Lâm Đồng được phát triển mạnh nhờ mạng lưới quốc lộ quan trọng như quốc lộ 20, 27, 27C, 28 và 55, kết nối Lâm Đồng với các thành phố trọng điểm là Thành phố Hồ Chí Minh, Biên Hòa, Nha Trang, Gia Nghĩa, Phan Thiết, Buôn Ma Thuột, Phan Rang Tháp Chàm và các cụm cảng Thị Vải, Cái Mép, Cam Ranh, Vĩnh Tân (Bình Thuận) Bên cạnh đó, hệ thống tỉnh lộ 721, 722, 723, 724, 725 mở rộng liên kết Lâm Đồng với Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, tạo nền tảng giao thông thuận lợi cho vận tải, du lịch và phát triển kinh tế vùng.
Giao thông hàng không tại Đà Lạt được đảm bảo bởi Sân bay quốc tế Liên Khương, nằm khoảng 30 km về phía Nam của thành phố Đà Lạt Từ sân bay này có các chuyến bay nội địa mỗi ngày tới Hà Nội, mang lại kết nối thuận tiện và tiết kiệm thời gian cho du khách và người dân khi di chuyển giữa Đà Lạt và thủ đô.
Hệ thống đường bay nội địa tại Việt Nam kết nối các thành phố lớn như Hải Phòng, Vinh, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Phú Quốc với các tỉnh Thanh Hóa, Thừa Thiên Huế và ngược lại, đồng thời khai thác các đường bay quốc tế đến và đi từ Wuhan (Trung Quốc), Bangkok (Thái Lan), Seoul (Hàn Quốc) và Kuala Lumpur (Malaysia).
Trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng hiện có 01 Trung tâm sát hạch lái xe ô tô loại I,
Trong tỉnh có 01 trung tâm sát hạch lái xe ô tô loại II và 06 trung tâm sát hạch lái xe loại III (chỉ sát hạch lái xe mô tô hạng A1), cùng với 14 cơ sở đào tạo Trong số này, 04 cơ sở vừa đào tạo lái xe ô tô và mô tô; 02 cơ sở đào tạo lái xe ô tô; và 08 cơ sở còn lại chuyên đào tạo lái xe mô tô tại các huyện, thành phố trong tỉnh.
Bảng 1: Danh sách cơ sở đào tạo lái xe, lưu lượng và hạng giấy phép lái xe được đào tạo trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng năm 2019 1
TT Tên cơ sở đào tạo Hạng Giấy phép lái xe
1 Trung tâm Dạy nghề tư thục Thiên Phúc Đức
5 Trung tâm ĐTLX Đà Lạt
6 Trung tâm GDNN –Tư thục Bá Thiên
Từ năm 2015 đến năm 2019, trung bình mỗi năm Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng cấp 51.844 giấy phép lái xe cho thí sinh thi mới các hạng, đồng thời đổi, cấp lại cho người đã có giấy phép lái xe và đổi, cấp lại cho người nước ngoài đã có giấy phép lái xe.
Hiện Sở GTVT Lâm Đồng đã được Tổng cục Đường bộ Việt Nam công nhận
28 sát hạch viên các hạng (trong đó A1: 11; A1-B2: 11; A1-C: 03; A2-D: 01; A2-E: 02) Lực lượng sát hạch viên của Sở được đánh giá có năng lực chuyên môn và đạo đức tốt Trong quá trình sát hạch, nhiệm vụ được hoàn thành; việc tổ chức sát hạch diễn ra chặt chẽ đúng quy trình, quy định; không để xảy ra tiêu cực hay nhũng nhiễu và luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh, cơ sở đào tạo và TTSH Tuy số lượng sát hạch viên còn ít, nhưng Sở đã kịp thời tổ chức các kỳ sát hạch ngay sau khi học viên thi tốt nghiệp nghề xong theo đúng quy định.
Văn bản số 1726/SGTVT-PT&NL ngày 16/12/2019 yêu cầu báo cáo danh sách các cơ sở đào tạo lái xe tại tỉnh Lâm Đồng và đề xuất kế hoạch hoạt động vào các ngày nghỉ thứ 7 và chủ nhật nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu học lái xe của người dân trên địa bàn.
Giám đốc Sở đã chỉ đạo Thanh tra Sở tổ chức giám sát thường xuyên và đột xuất các kỳ sát hạch theo quy định tại điều 26 Thông tư số 20/2019/VBHN-BGTVT; qua giám sát, các tổ giám sát đánh giá rằng các kỳ sát hạch đã thực hiện đúng nội dung, đúng trình tự, sát hạch đúng đối tượng và không có sự can thiệp của con người vào kết quả ở tất cả các khâu, đồng thời không phát hiện sai phạm hay tiêu cực trong quá trình tổ chức và thực hiện kỳ sát hạch.
Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng hiện tổ chức sát hạch lái xe ôtô hạng B, C tại Trung tâm Sát hạch Thiên Phúc Đức, thành phố Đà Lạt, và sát hạch lái xe ôtô các hạng B, C, D, E tại Trung tâm Sát hạch Bá Thiên, thành phố Bảo Lộc.
Hiện nay có 06 cơ sở đào tạo lái xe ô tô, với tổng số 167 giáo viên dạy lý thuyết và 387 giáo viên dạy thực hành Hệ thống xe tập lái được bố trí đầy đủ để đáp ứng việc đào tạo các hạng B1, B2 và C.
D, E là 403 xe và tổng lưu lượng được đào tạo lái xe ô tô là 3737 người/khóa… Với hệ thống điều kiện cơ sở vật chất, con người như trên, Lâm Đồng trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả khả quan liên quan đến hoạt động đào tạo, sát hạch, cấp đổi giấy phép lái xe ô tô.
Thực trạng thực thi công tác quản lý nhà nước về đào tạo lái xe ô tô
2.2.1 Thực trạng về cấp, thu hồi giấy phép đào tạo và giấy chứng nhận trung tâm sát hạch lái xe ô tô đủ điều kiện hoạt động
- Cấp, thu hồi giấy phép đào tạo lái xe ô tô
Từ năm 2015 đến năm 2019 Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng đã cấp 14 Giấy phép đào tạo lái xe các hạng từ A1, A2, A3, A4, B, C, D, E cụ thể như sau:
+ 04 cơ sở vừa đào tạo lái xe ôtô và mô tô;
+ 02 cơ sở đào tạo lái xe ô tô;
+ 8 cơ sở còn lại chuyên đào tạo lái xe mô tô ở các huyện, thành phố trong tỉnh
Bảng 2 Số liệu các Trung tâm đã được cấp Giấy phép đào tạo lái xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng từ năm 2015-2019 2
Tên cơ sở đào tạo Lưu lượng đào tạo
Số giáo viên lý thuyết
Số giáo viên thực hành
Số xe tập lái Số sân tập lái
Trường Cao đẳng nghề Đà lạt
372 41 41 6 38 02 0 01 04 xe số tự động hạng
928 53 90 8 82 15 0 02 08 Xe số tự động hạng B; 53 giáo viên dạy lý thuyết và thực hành
958 23 89 7 83 13 0 01 08 Xe số tự động hạng B; 20 giáo viên dạy lý thuyết và thực hành
100 06 12 6 13 0 0 01 01 Xe số tự động hạng B; 06 giáo viên dạy lý thuyết và thực hành
Trung tâm GDNN tư thục Trường
454 05 55 7 42 04 0 01 04 Xe số tự động hạng B; 04 giáo viên dạy lý thuyết và thực hành
925 39 100 9 94 15 02,01 02 12 Xe số tự động hạng B; 38 giáo viên dạy lý thuyết và thực hành
2 Văn bản số 1726/SGTVT-PT&NL ngày 16/12/2019 V/v báo cáo danh sách cơ sở đào tạo lái xe tại tỉnh Lâm Đồng
- Cấp, thu hồi giấy chứng nhận trung tâm sát hạch lái xe đủ điều kiện hoạt động
Ở tỉnh Lâm Đồng, Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã cấp Giấy chứng nhận cho trung tâm sát hạch lái xe đủ điều kiện hoạt động; trung tâm được công nhận là Trung tâm sát hạch lái xe ô tô loại I, thuộc Trung tâm GDNN tư thục Bá Thiên, thực hiện sát hạch và cấp giấy phép lái xe các hạng A1, A2, A3, A4, B1, B2, C, D, E và các hạng F (FB2).
01 Trung tâm sát hạch lái xe ô tô loại II thuộc Trung tâm GDNN tư thục Thiên Phúc Đức thực hiện sát hạch và cấp giấy phép lái xe cho các hạng A1, A2, A3, A4, B1, B2 và hạng C Trung tâm này chịu trách nhiệm tổ chức các kỳ thi và cấp phát bằng lái cho người học theo quy định hiện hành.
Kiểm tra và cấp giấy chứng nhận trung tâm sát hạch loại III (chỉ sát hạch lái xe mô tô hạng A1) theo thông tư 79/2015/TT-BGTVT ngày 10/12/2015 của Bộ Giao thông vận tải ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trung tâm sát hạch lái xe cơ giới đường bộ, với 05 Trung tâm sát hạch GDNN-GDTX Di Linh, Trung tâm GDNN Lâm Hà, Đơn Dương, Đạ Huoai và Bảo Lâm được xem xét; đồng thời tiến hành kiểm tra và đề nghị Tổng cục Đường bộ Việt Nam bổ sung hạng sát hạch A2 cho Trung tâm sát hạch lái xe loại II Thiên Phúc Đức, và đã được chấp thuận tại Giấy phép trung tâm sát hạch lái xe Loại II để điều kiện hoạt động số 41/TCĐBVN-QLPT&NL ngày 06/6/2019.
Hệ thống cơ sở dữ liệu về quản lý cấp, đổi giấy phép lái xe được triển khai nhằm tạo thuận lợi cho người dân theo chủ trương của Bộ Giao thông vận tải, giảm thiểu thời gian và chi phí khi làm thủ tục đổi GPLX Từ ngày 01/7/2015, Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng đã chính thức triển khai Dịch vụ công cấp độ 3 đổi GPLX, dịch vụ công trực tuyến cho phép người dân điền và gửi online các mẫu văn bản tới cơ quan, tổ chức cung cấp dịch vụ, trong đó có dịch vụ cấp đổi GPLX.
Đối với dịch vụ đổi GPLX, người dân chỉ cần truy cập trang thông tin điện tử www.gplx.gov.vn hoặc www.dichvucong.gplx.gov.vn, kê khai mẫu bao gồm tên tuổi, nơi cư trú, số CMND và số GPLX Sau khi điền đầy đủ thông tin và gửi đi, hệ thống sẽ cấp cho người đăng ký một mã xác thực; khi hồ sơ được nhận lịch hẹn, người đăng ký sẽ nhận được tin nhắn hoặc email thông báo hồ sơ đã được xác nhận và chi tiết lịch hẹn xử lý Đúng thời gian theo lịch hẹn, người đăng ký đổi GPLX mang đầy đủ hồ sơ và bản chính GPLX.
Giấy Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu (đối với người nước ngoài) để đối chiếu và được chụp ảnh trực tiếp sau 2 giờ sẽ nhận được GPLX mới
Nhằm giảm quá tải tại Trung tâm Hành chính công (TTHCC), từ cuối tháng 10-2015 Sở Giao thông vận tải tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Bưu điện tỉnh Lâm Đồng và Bưu điện các huyện, thành phố triển khai việc đổi GPLX, một dịch vụ công mới nhằm giảm áp lực đổ dồn về TTHCC và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân được cấp đổi GPLX.
Sở GTVT tỉnh Lâm Đồng đã cử cán bộ công chức có chuyên môn nghiệp vụ giám sát, thực hiện đúng trình tự hồ sơ, thủ tục và thẩm định hồ sơ đổi GPLX bảo đảm đúng quy định Sở cũng bố trí camera nhằm giám sát quy trình nhận hồ sơ cấp đổi GPLX tại các địa điểm, qua đó khắc phục những hạn chế và chỉ đạo các giải pháp phục vụ người dân tốt hơn Đối với người dân, dịch vụ hành chính công này đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi, giảm đi lại nhiều lần; công chức lao động ủng hộ nhiệt tình và không phải xin nghỉ làm việc để đến đổi GPLX, ảnh hưởng tới công việc.
Bảng 3 Bảng thống kê cấp mới, cấp đổi GPLX các loại giai đoạn 2015 - 2019 3
Người Việt Nam Người Nước ngoài Tổng số Xác minh GPLX Ấn chỉ
Ghi chú Cấp cho thí sinh thi mới Đổi, cấp lại cho người đã có GPLX
Cấp cho thí sinh thi mới Đổi, cấp lại cho người đã có
Số lượng đề nghị xác minh
Trong giai đoạn 2015–2019, một chuỗi báo cáo tổng hợp việc cấp và đổi giấy phép lái xe được công bố theo đúng thứ tự thời gian: Báo cáo số 05/BC-QLST ngày 15/01/2016 tổng hợp cấp, đổi giấy phép lái xe năm 2015; Báo cáo số 12/BC-QLST ngày 15/01/2017 tổng hợp cấp, đổi giấy phép lái xe năm 2016; Báo cáo số 08/BC-QLST ngày 12/01/2018 tổng hợp cấp, đổi giấy phép lái xe năm 2017; Báo cáo số 10/BC-QLST ngày 10/01/2019 tổng hợp cấp, đổi giấy phép lái xe năm 2018; và Báo cáo số 24/BC-QLST ngày 17/01/2020 tổng hợp cấp, đổi giấy phép lái xe năm 2019.
2.2.2 Thực trạng hoạt động đào tào lái xe ô tô
Hiện nay, hệ thống Trung tâm đào tạo lái xe ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng có 06 cơ sở đào tạo gồm có: Trung tâm ĐTLX Trường Cao đẳng nghề Đà lạt; Trung tâm GDNN tư thục Thiên Phúc Đức, Trung tâm GD NN-GDTX Di Linh,Trung tâm GDNN tư thục Lạc Hồng, Trung tâm GDNN tư thục Trường Sơn, Trung tâm GDNN tư thục Bá Thiên
- Trong những năm qua, các cơ sở đào tạo lái xe trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng ngoài việc đáp ứng các quy định của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội theo Luật dạy nghề, đã tập trung đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, tuyển dụng nhân sự giáo viên nhằm phục vụ tốt công tác đào tạo lái xe ô tô như:
Hệ thống phòng học chuyên môn được đảm bảo đầy đủ về số lượng, diện tích và bố trí liên hoàn, đồng thời được quy định chi tiết về trang thiết bị và mô hình học cụ hiện đại phục vụ công tác đào tạo Qua kiểm tra, các cơ sở đào tạo đã bố trí đúng và đủ số lượng phòng học, diện tích theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị định số 65/2016/NĐ-CP và điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị định số 138/2018/NĐ-CP.
Tiêu chuẩn giáo viên dạy lái xe được quy định rõ về phẩm chất đạo đức và trình độ chuyên môn, theo khoản 4, khoản 5 Điều 1 Nghị định số 138/2018/NĐ-CP, nhằm bảo đảm người dạy lái xe đáp ứng yêu cầu chuẩn mực của ngành Các quy định này được áp dụng để lựa chọn giáo viên và tổ chức tập huấn cấp giấy chứng nhận giáo viên dạy lái xe, đảm bảo quy trình cấp chứng chỉ minh bạch và có căn cứ pháp lý.
Về xe tập lái, cơ sở đào tạo lái xe ô tô phải quy định rõ số lượng, kiểu loại, tiêu chuẩn chất lượng và hình thức của xe tập lái theo đúng quy định tại điểm b, d khoản 2 Điều 6 Nghị định 65/2016/NĐ-CP và điểm b khoản 2 Điều 1 Nghị định 138/2018/NĐ-CP để phục vụ công tác kiểm tra cấp giấy phép và phân biệt xe của các cơ sở đào tạo Những quy định này giúp đảm bảo tính đồng bộ, an toàn và minh bạch trong công tác cấp giấy phép lái xe và quản lý danh mục xe tập cho từng cơ sở.
Về sân tập lái, quy định đã được bổ sung để tăng diện tích sân luyện tập, nhằm tạo điều kiện cho quá trình học và thực hành lái xe an toàn hơn Mặt sân phải được thảm bằng bê tông nhựa hoặc bê tông xi măng đúng theo quy định tại điểm b, c, d, đ, e khoản, bảo đảm tính ổn định, độ bền và khả năng chịu tải khi vận hành trên sân.
3 Điều 6 Nghị định số 65/2016/NĐ-CP và khoản 1 Điều 1 Nghị định số 138/2018NĐ-
CP có đủ các tình huống tương tự như các tình huống cơ bản trên đường và trong trung tâm sát hạch
Nội dung và chương trình đào tạo được phân bổ thời lượng cụ thể cho từng môn học, đồng thời số km thực hành lái xe được quy định cho từng hạng giấy phép lái xe Chương trình đã bổ sung thời gian học môn đạo đức người lái xe và cập nhật kiến thức mới về nâng hạng giấy phép cùng xe sử dụng số tự động, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng yêu cầu thực tiễn của người học.
Thực trạng thực thi công tác quản lý nhà nước về sát hạch, cấp giấy phép lái xe ô tô 37
2.3.1.1 Điều kiện cơ sở vật chất của các trung tâm sát hạch lái xe trong tỉnh
Bộ GTVT đã chỉ đạo thí điểm và từ năm 2004 triển khai xây dựng theo hướng xã hội hóa và phát triển mạnh mẽ các trung tâm sát hạch lái xe; những trung tâm này được xây dựng bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất như phòng sát hạch lý thuyết, phòng điều hành thiết bị sát hạch thực hành lái xe, sân sát hạch và xe sát hạch được trang bị thiết bị chấm điểm tự động, cùng với các hạng mục công trình cơ bản đáp ứng yêu cầu sát hạch lái xe Toàn bộ công tác này được Tổng cục Đường bộ Việt Nam phối hợp với Vụ tổ chức cán bộ thực hiện.
Vụ Khoa học công nghệ thuộc Bộ Giao thông vận tải tiến hành kiểm tra và cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động cho Hội đồng sát hạch của các Sở Giao thông vận tải, để tổ chức cho người dân có nhu cầu thuê địa điểm thi sát hạch lái xe Đến nay, trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, Tổng Cục Đường bộ Việt Nam đã cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện cho 02 trung tâm sát hạch lái xe ô tô loại 1 và 2 nhằm tổ chức sát hạch các hạng B, C, D, E Các trung tâm này đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất và thiết bị kỹ thuật để thực hiện sát hạch lái xe, đảm bảo quá trình kiểm tra năng lực lái xe được diễn ra an toàn và đúng quy định.
Bảng 6 Danh sách các trung tâm sát hạch lái xe tỉnh Lâm Đồng
STT Tên cơ sở sát hạch Hạng xe được sát hạch
1 Trung tâm GDNN tư thục
A1, A2, A3, A4, B1, B2, C, D, E và các hạng F (FB2, FC, FD, FE)
2 Trung tâm GDNN tư thục
Thiên Phúc Đức (loại II)
2.3.1.2 Nội dung và quy trình sát hạch lái xe
Quy trình sát hạch lái xe đã được quy định cụ thể và có nhiều bước tiến đáng kể: Sát hạch lý thuyết được thực hiện trên máy tính với ngân hàng đề thi lên đến 600 câu (tăng từ 300 câu năm 2005, 405 câu năm 2009, 450 câu năm 2013), trong đó có 60 câu điểm liệt, đề thi được chọn ngẫu nhiên và phòng sát hạch lý thuyết gắn camera lưu dữ liệu, truyền hình ảnh tới màn hình ở phòng Hội đồng và phòng chờ để thí sinh giám sát và công khai quá trình thi Về sát hạch thực hành lái xe, các bài thi tiến và lùi qua cọc đã được thiết kế và chấm điểm tự động; hiện nay không còn cán bộ sát hạch ngồi trên ô tô, thí sinh tự điều khiển xe qua bài thi, thiết bị chấm điểm tự động thông báo kết quả trên xe và biên bản tổng hợp in từ máy tính Trong suốt quá trình làm bài, lỗi vi phạm và kết quả sát hạch được công khai qua loa phóng thanh, loa trên ô tô và màn hình trong phòng chờ để thí sinh giám sát.
Sân sát hạch được xây dựng theo tiêu chuẩn của trung tâm sát hạch lái xe, đảm bảo có đủ các tình huống giao thông được mô phỏng giống với thực tế trên đường Các bài thi tại sân phản ánh đúng điều kiện tham gia giao thông thực tế và giúp người học rèn luyện kỹ năng điều khiển xe, tuân thủ luật lệ, từ đó chuẩn bị tốt cho kỳ thi và khi tham gia giao thông ngoài đời.
Thiết bị chấm điểm tự động được lắp đặt ở phòng điều hành, trên ô tô sát hạch và tại các bài sát hạch trên sân, sử dụng cảm biến từ trường, cảm biến áp suất và ứng dụng công nghệ cơ khí, điện tử, tin học, truyền sóng vô tuyến để tự động báo lỗi và trừ điểm khi thí sinh điều khiển xe qua từng bài thi; thiết bị tự động thông báo kết quả sát hạch và các lỗi bị trừ điểm của từng thí sinh tại từng bài sát hạch trên ô tô sát hạch, tại phòng điều hành và công khai trên màn hình theo dõi ở phòng chờ sát hạch để người dân theo dõi, giám sát; sát hạch trên đường giao thông công cộng yêu cầu mỗi trung tâm sát hạch đăng ký đoạn đường sát hạch lái xe có đủ điều kiện theo quy định để Sở GTVT kiểm tra, chấp thuận và công khai công bố kiểm tra; việc ra các tình huống và chấm điểm sát hạch được công khai qua quy trình và biên bản sát hạch.
2.3.1.3 Tổ chức giám sát các kỳ sát hạch lái xe
Ngay từ năm 2009, Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng đã triển khai công tác giám sát các kỳ sát hạch lái xe theo đúng quy định của Tổng cục Đường bộ Việt Nam Trong điều kiện cụ thể của Lâm Đồng, Sở đã chỉ đạo lực lượng Thanh tra Sở Giao thông vận tải tổ chức giám sát toàn bộ hoặc một số kỳ sát hạch lái xe Nội dung giám sát được quy định rõ; kết thúc kỳ sát hạch, tổ giám sát báo cáo gửi Giám đốc Sở để kịp có biện pháp chấn chỉnh nếu có bất cập hoặc sai phạm trong quá trình sát hạch.
Theo kết quả báo cáo từ năm 2015 đến 2019, cơ quan Thanh tra Sở tham mưu cho Giám đốc Sở ban hành quyết định thực hiện 10 cuộc giám sát sát hạch lái xe ô tô tại nhiều địa điểm liên quan Các cuộc giám sát này nhằm đánh giá tính hợp lệ của quy trình sát hạch, chất lượng đào tạo và tuân thủ các quy định pháp lý về cấp giấy phép lái xe, từ đó tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động sát hạch lái xe ô tô.
Trung tâm sát hạch lái xe Thiên Phúc Đức và Trung tâm sát hạch lái xe Bá Thiên tại tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức sát hạch cho học viên từ các Trung tâm đào tạo lái xe trên địa bàn Qua giám sát, hội đồng sát hạch, tổ sát hạch và các trung tâm sát hạch đã thực hiện đúng nội dung và quy trình sát hạch, bảo đảm tính công khai, khách quan và minh bạch suốt kỳ sát hạch Tuy nhiên, theo thẩm quyền của cán bộ giám sát quy định tại điều 26 Thông tư số 20/2019/VBHN-BGTVT, giám sát các kỳ sát hạch tại các trung tâm còn hạn chế ở chỗ cán bộ giám sát không vào phòng sát hạch lý thuyết, không lên xe sát hạch, khiến kết quả giám sát mang tính hình thức và chưa có kết quả cụ thể.
2.3.1.4 Công tác đào tạo sát hạch viên
Kể từ năm 1995, định kỳ 03 năm một lần, Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng tổ chức cử cán bộ công chức thuộc Phòng Quản lý đào tạo và Người lái tham gia các lớp tập huấn sát hạch viên do Tổng cục Đường bộ Việt Nam tổ chức Qua tập huấn, các cán bộ được trang bị kiến thức quản lý và nâng cao nghiệp vụ vận hành hệ thống thiết bị, phần mềm quản lý tại Sở GTVT, cũng như làm quen với trang thiết bị điện tử, tin học, từ trường và truyền thông được sử dụng tại các trung tâm sát hạch lái xe Năm 2019, Sở Giao thông vận tải tỉnh Lâm Đồng có 28 sát hạch viên được Tổng cục Đường bộ Việt Nam cấp thẻ và đáp ứng đầy đủ chuẩn theo quy định; các sát hạch viên là công chức, viên chức được biên chế tại các phòng, ban và các Trung tâm sát hạch lái xe Sở đã lên kế hoạch điều động sát hạch viên trước ngày 20 của tháng trước, nhằm đảm bảo đúng quy định về số lượng và năng lực trình độ của sát hạch viên cho kỳ sát hạch Khi kết thúc các kỳ sát hạch, các thành viên trong tổ sát hạch đều nộp báo cáo văn bản cho Lãnh đạo Sở kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.
2.3.2.1 Về điều kiện cơ sở vật chất của các trung tâm sát hạch lái xe
Cơ sở vật chất và trang thiết bị của các trung tâm sát hạch lái xe đáp ứng đầy đủ yêu cầu của người dân tham gia thi và được Tổ chức Tư vấn An toàn Giao thông Quốc tế đánh giá là hiện đại trong khu vực Kể từ khi đưa sát hạch lái xe ô tô về các trung tâm trên toàn quốc và thực hiện giám sát các kỳ sát hạch, đã có bước chuyển biến rõ rệt, nâng cao chất lượng thi và bảo đảm an toàn giao thông.
Trong các kỳ sát hạch, số học sinh vắng mặt do thiếu tự tin đã tăng từ 5% lên 10–15%; tỷ lệ sát hạch bình quân đạt khoảng 75% trên tổng số dự sát hạch, so với 85% trước đây Các vi phạm phản ánh trên báo chí và qua đơn thư khiếu nại đã giảm rõ rệt Tuy nhiên, để tiếp tục nâng cao chất lượng sát hạch và tăng cường công khai, minh bạch trong quá trình sát hạch, cần thực thi nghiêm túc các quy định bổ sung nhằm khắc phục những tồn tại còn lại.
2.3.2.2 Về nội dung và quy trình sát hạch lái xe
Sát hạch lý thuyết được duy trì với nguyên tắc liên tục điều chỉnh ngân hàng câu hỏi và phần mềm sát hạch để bảo đảm bao quát toàn diện nội dung học lý thuyết; kết quả sát hạch của từng thí sinh được công khai trên màn hình tại phòng chờ sát hạch nhằm tăng tính minh bạch và thuận tiện cho theo dõi Hiện nay, hai Trung tâm sát hạch trên địa bàn tỉnh đều được trang bị màn hình lớn ở phòng chờ, giúp thí sinh tham gia sát hạch và theo dõi kết quả một cách thuận tiện và trực quan.
Để nâng cao chất lượng sát hạch lái xe trong hình, cần bổ sung thêm nhiều vị trí tình huống nguy hiểm để thí sinh có cơ hội thể hiện tính chủ động khi xử lý các tình huống giao thông Hiện nay các vị trí tình huống nguy hiểm, khẩn cấp đều được bố trí tại một đoạn đường cố định nên chưa đánh giá đầy đủ khả năng chủ động và phản xạ của học viên khi tham gia sát hạch Việc mở rộng và luân chuyển địa điểm thi, bổ sung đa dạng tình huống nguy hiểm sẽ giúp thí sinh trải nghiệm nhiều kịch bản thực tiễn, nâng cao kỹ năng quan sát, phán đoán và quyết đoán trên đường, từ đó đảm bảo kết quả sát hạch phản ánh đúng năng lực thực tế của học viên và tăng cường an toàn giao thông sau khi được cấp bằng.
Đề xuất sửa đổi sát hạch thực hành lái xe trên đường giao thông công cộng: Cần nghiên cứu và bổ sung trang thiết bị lắp đặt trên ô tô sát hạch để giám sát quá trình sát hạch theo hướng hiện đại hóa Việc nâng cấp nên tập trung vào các hệ thống camera giám sát, cảm biến, phần mềm quản lý dữ liệu và các thiết bị định vị nhằm theo dõi liên tục các thao tác lái, tuân thủ quy tắc giao thông và đảm bảo an toàn cho người học Hệ thống công nghệ mới sẽ cho phép đánh giá khách quan năng lực lái xe, tăng tính minh bạch và giảm thiểu sai lệch trong đánh giá Đồng thời xây dựng khung tiêu chuẩn, quy trình vận hành và đào tạo cho đội ngũ giám sát để đảm bảo quá trình sát hạch được thực hiện đúng chuẩn và phù hợp với thực tế giao thông công cộng.
2.3.2.3 Về công tác quản lý và sử dụng sát hạch viên:
Trong thời gian tới, hệ thống sẽ tiếp tục rà soát và nâng cao tiêu chuẩn, thường xuyên tổ chức tập huấn nhằm nâng cao trình độ cho sát hạch viên; đồng thời tổ chức đánh giá và phân loại sát hạch viên theo các cấp độ trình độ khác nhau để kịp thời động viên những người có tư cách đạo đức tốt và luôn hoàn thành công việc được giao, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nội quy, quy chế.
Công tác thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ các quy định về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
Trong giai đoạn 2015–2019, Sở Giao thông vận tải Lâm Đồng đã ban hành các kế hoạch thanh tra và kiểm tra hàng năm cũng như các đợt kiểm tra đột xuất, đồng thời tổ chức các đoàn kiểm tra độc lập tại các trung tâm đào tạo lái xe trên địa bàn tỉnh nhằm kịp thời chấn chỉnh những sai phạm và nâng cao hiệu quả quản lý ngành giao thông vận tải.
Chỉ đạo lực lượng Thanh tra Sở thanh tra, kiểm tra và lập biên bản xử lý hành chính các trường hợp vi phạm trong hoạt động đào tạo lái xe trên đường tập lái, tập trung xử lý các vi phạm như chạy sai tuyến đường trong giấy phép, không có người hướng dẫn tay lái cho học viên khi đang tập lái, không đeo phù hiệu \"giáo viên dạy lái\" khiến học viên không đeo phù hiệu \"học viên tập lái\", và xe tập lái không có biển hiệu \"xe tập lái\".
Qua thanh tra, kiểm tra tại các Trung tâm đào tạo lái xe trên địa bàn tỉnh, Đoàn thanh tra đã đề nghị Thanh tra Sở xử phạt hành chính 02 đơn vị với tổng số tiền 15.000.000 đồng vì các hành vi vi phạm như: giáo viên dạy thực hành cho học viên không có phù hiệu “Học viên tập lái xe” hoặc có phù hiệu nhưng không đeo khi lái xe tập lái; giáo viên dạy thực hành chạy sai tuyến đường trong Giấy phép xe tập lái; không có giáo án của môn học được phân công hoặc có giáo án nhưng không phù hợp với môn được giảng dạy; cơ sở đào tạo không bố trí giáo viên dạy thực hành ngồi bên cạnh để bảo trợ tay lái cho học viên; bố trí giáo viên không đủ tiêu chuẩn; cơ sở đào tạo lái xe không lưu trữ đầy đủ hồ sơ, trong đó hành vi không thực hiện việc ký hợp đồng đào tạo, thanh lý hợp đồng đào tạo với người học lái xe theo quy định hoặc có ký hợp đồng đào tạo, thanh lý hợp đồng đào tạo nhưng không do người học lái xe trực tiếp ký; mức phạt trung bình 1.500.000 đồng cho mỗi khóa đào tạo theo quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt.
Phòng Quản lý phương tiện và người lái phối hợp với Thanh tra Sở tiến hành kiểm tra 05 trung tâm đào tạo lái xe trên địa bàn tỉnh Qua các đợt thanh tra, kiểm tra, các trung tâm được hướng dẫn bổ sung trang thiết bị và máy móc, đồng thời bố trí đầy đủ các phòng học theo đúng quy định Nội dung hướng dẫn và điều chỉnh được thực hiện theo các Thông tư của Bộ Giao thông vận tải và Tổng cục đường bộ quy định về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe nhằm nâng cao chất lượng công tác đào tạo giấy phép lái xe trên địa bàn tỉnh.
Một số đánh giá, nhận xét về đào tạo, sát hạch, cấp đổi giấy phép lái xe tỉnh Lâm Đồng
2.5.1 Những kết quả đạt được:
Trong giai đoạn 2015-2019, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về đào tạo, sát hạch và cấp GPLX được ban hành và áp dụng tại tỉnh Lâm Đồng, đáp ứng đầy đủ và chi tiết các quy định của Trung ương; qua đó bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch và cấp GPLX và nâng cao hiệu quả phục vụ nhu cầu của người dân.
Hoạt động quản lý nhà nước về cấp phép đào tạo lái xe được thực hiện nghiêm túc theo các quy định pháp luật hiện hành, đúng thẩm quyền ban hành và đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực của cơ sở đào tạo cùng quy trình sát hạch, đồng thời đảm bảo lưu lượng đào tạo phù hợp với nhu cầu xã hội.
Công tác quản lý nhà nước về cấp giấy phép xe tập lái được thực hiện theo quy trình đúng quy định pháp luật hiện hành, đảm bảo tính công khai và minh bạch trong cấp phép Hệ thống văn bản cấp phép được ghi rõ ngày cấp, ngày hết hạn và tuyến đường tập lái theo quy định, làm căn cứ quản lý và giám sát hiệu quả Hồ sơ quản lý, theo dõi hệ thống các xe tập lái được lưu trữ cẩn thận, mở sổ theo dõi riêng cho từng đơn vị, tạo thuận lợi cho hoạt động theo dõi và kiểm tra định kỳ.
Quản lý nhà nước đối với đội ngũ giáo viên dạy lái xe được Sở Giao thông vận tải triển khai qua nhiều đợt tập huấn nâng cao trình độ Nhờ các khóa tập huấn, giáo viên nắm vững văn bản quy phạm pháp luật về dạy nghề và đào tạo lái xe, ứng dụng công nghệ thông tin và thiết bị dạy học hiện đại vào bài giảng, tự biên soạn giáo án điện tử và các bài lý thuyết, bài thực hành, đồng thời tích hợp chúng vào chương trình đào tạo nghề lái xe Với nền tảng này, họ có thể giảng dạy bài lý thuyết và bài thực hành, vận dụng các kỹ năng sư phạm và phương pháp dạy học tích cực để nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý nhà nước đối với giáo dục nghề nghiệp trong lĩnh vực lái xe.
Trong công tác quản lý nhà nước đối với kiểm tra hoạt động đào tạo và sát hạch lái xe, Sở Giao thông vận tải (Sở GTVT) thường xuyên chỉ đạo các đơn vị chức năng và cử lực lượng Thanh tra tham gia giám sát hầu hết các kỳ sát hạch lái xe, nhằm bảo đảm tính nghiêm ngặt và tuân thủ các quy định Nhờ đó, các hoạt động đào tạo và sát hạch cơ bản đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của nhà nước, và chất lượng công tác ngày càng được nâng lên nhờ các điều chỉnh kịp thời từ Sở GTVT, tạo nền tảng an toàn giao thông và nâng cao hiệu quả kiểm tra năng lực lái xe.
Công tác quản lý nhà nước về cấp giấy phép lái xe được Sở GTVT tham mưu nhiều văn bản trình Ủy ban nhân dân tỉnh cho phép đầu tư trang thiết bị, bổ sung nhân sự và tiếp nhận phần mềm chuyển giao của Tổng cục Đường bộ Việt Nam để thực hiện cấp, đổi GPLX bằng vật liệu PET; đồng thời phối hợp với Bưu điện tỉnh triển khai cấp đổi GPLX theo hình thức đến các huyện, thị xã và khu công nghiệp để cấp đổi GPLX cho người dân và chuyển phát GPLX đến tận địa chỉ cư trú Sở cũng phối hợp với Trung tâm Kinh doanh - VNPT Lâm Đồng triển khai dịch vụ đăng ký qua Tổng đài 1080 để hẹn ngày, giờ đến đổi GPLX tại Trung tâm Hành chính tỉnh Lâm Đồng Những nỗ lực này đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và mang lại thuận lợi, sự hài lòng cho mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn tỉnh.
2.5.2.Những hạn chế cần khắc phục:
Về cơ sở vật chất của các cơ sở đào tạo, hệ thống các quy định và tiêu chuẩn kỹ thuật cho phòng học, trang thiết bị giảng dạy, đội ngũ giáo viên, xe tập lái, sân tập lái và đường tập lái đã được cơ quan nhà nước ban hành đầy đủ và chi tiết Tuy nhiên, tại một số cơ sở vẫn còn hạn chế ở hệ thống phòng học và thiết bị giảng dạy; một số đơn vị chưa thường xuyên nâng cao trình độ và cập nhật kiến thức mới cho đội ngũ giáo viên dạy lái xe.
Quy định về nội dung, chương trình và giáo trình đào tạo lái xe đã được ban hành đầy đủ, nhưng một số đơn vị đào tạo vẫn chưa tuân thủ, do đó cần điều chỉnh số giờ học cho phù hợp với số kilômét thực hành lái xe Nội dung giảng dạy và kiểm tra kết thúc môn hiện chưa được thực hiện tốt, cho thấy sự cần thiết của việc chuẩn hóa chương trình và nâng cao chất lượng đánh giá để đảm bảo tính đầy đủ và phù hợp của đào tạo lái xe.
Quản lý nhà nước về đào tạo lái xe được Sở Giao thông vận tải tỉnh Lâm Đồng thực hiện thường xuyên, bao gồm theo dõi và kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất từ các khâu tiếp nhận báo cáo đăng ký học, kiểm tra hết môn, thi cấp chứng chỉ nghề và đăng ký sát hạch, kế hoạch và tiến độ đào tạo, danh sách giáo viên và xe tập lái tham gia giảng dạy; đồng thời cơ sở đào tạo phải công khai quy chế tuyển sinh, ký và thanh lý hợp đồng đào tạo với người học và thực hiện kiểm tra cấp chứng chỉ sơ cấp nghề hoặc giấy chứng nhận tốt nghiệp Tuy nhiên, một số cơ sở đào tạo chưa thực hiện đúng quy định về nội dung hợp đồng, thanh lý hợp đồng đào tạo giữa người học và cơ sở đào tạo lái xe ô tô để người học giám sát việc thực hiện; cũng như việc tổ chức thi và cấp chứng chỉ sơ cấp nghề hoặc giấy chứng nhận tốt nghiệp.
Trong công tác quản lý nhà nước về sát hạch lái xe, việc sát hạch lái xe ô tô được tổ chức tại các trung tâm sát hạch có đủ điều kiện và sử dụng thiết bị chấm điểm tự động để đánh giá trình độ của thí sinh qua các bài thi lý thuyết và thực hành; tuy nhiên, cần bổ sung quy định sát hạch lái xe thực hành trên đường thực tế với nhiều tình huống giao thông đa dạng nhằm đảm bảo người học có kỹ năng và bình tĩnh khi tham gia giao thông, để người được cấp giấy phép lái xe có khả năng xử lý các tình huống phức tạp trên đường.
2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế:
Thứ nhất, áp lực từ nhu cầu, cùng với sự phát triển kinh tế của xã hội, nhu cầu thông thương hàng hoá cũng như nhu cầu đi lại của cá nhân tăng lên nhanh chóng đòi hỏi sự gia tăng các phương tiện giao thông cả về số lượng, chất lượng và sự đa dạng Cùng với sự gia tăng kinh tế như hiện nay ở Lâm Đồng thì tốc độ đô thị hóa cũng như nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của tỉnh Lâm Đồng cũng từ đó tăng cao Chính những sự biến đổi này, nhu cầu đi lại người dân (dân địa phương của tỉnhLâm Đồng, lượng khách du lịch đên với Đà Lạt, dân nhập cư) bằng xe cá nhân theo đó cũng tăng nhanh Do đó, nhu cầu đào tạo, sát hạch cấp GPLX đang là nhu cầu cấp thiết của người dân Chính vì vậy, một số cơ sở đào tạo, sát hạch lái xe đã chưa chú trọng đến chất lượng đào tạo, vẫn còn chạy theo số lượng Chưa quan tâm đúng mức đến đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, chương trình giảng dạy
Thứ hai, các quy định của pháp luật hiện hành chưa có đầy đủ cơ chế và chính sách hỗ trợ của Nhà nước để đầu tư mở rộng các trung tâm đào tạo lái xe tại các huyện vùng sâu vùng xa, nhằm đáp ứng nhu cầu học lái xe của người dân.
Thứ ba, Lâm Đồng là một tỉnh miền núi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trình độ dân trí còn hạn chế; theo quy định về giáo trình đào tạo hiện hành, chưa có quy định cụ thể về đào tạo cho đối tượng là người đồng bào dân tộc thiểu số, khiến việc thiết kế chương trình giáo dục phù hợp gặp nhiều thách thức.
Thứ tư, một số đơn vị đào tạo lái xe chưa nghiêm túc tuân thủ các quy định về cơ sở vật chất phục vụ cho công tác đào tạo, như thiếu phòng học lý thuyết đạt chuẩn, sân tập và cơ sở thực hành xuống cấp, thiết bị huấn luyện không đồng bộ và thiếu các thiết bị mô phỏng hiện đại, cũng như chưa có biên bản kiểm tra định kỳ về chất lượng cơ sở vật chất Những thiếu sót này ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng đào tạo lái xe và an toàn giao thông, làm giảm hiệu quả giáo dục và tăng rủi ro trong quá trình thực hành Để đảm bảo tiêu chuẩn đào tạo và an toàn cho người học, cần tăng cường kiểm tra của cơ quan quản lý, buộc các đơn vị nâng cấp cơ sở vật chất, đầu tư hệ thống mô phỏng hiện đại, cập nhật giáo trình và quy trình bảo trì định kỳ; đồng thời giám sát nghiêm ngặt để nâng cao hiệu quả đào tạo, đáp ứng chuẩn quốc gia về đào tạo lái xe và nâng cao an toàn giao thông.
Hệ thống phòng học của cơ sở hiện thiếu hệ thống biển báo hiệu đường bộ theo quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCQG 41:2019/BGTVT về hệ thống báo hiệu đường bộ, gây ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và an toàn khi tiếp cận nội dung liên quan đến giao thông Việc thiếu biển báo đúng chuẩn làm giảm tính trực quan và khả năng thực hành cho người học Cần rà soát và lắp đặt đầy đủ biển báo theo quy định để nâng cao hiệu quả đào tạo và tuân thủ quy định Ngoài ra, một số cơ sở đào tạo đang phải sử dụng chung cơ sở vật chất với các phòng học khác, dẫn đến khó khăn trong bố trí và bảo dưỡng hệ thống biển báo đường bộ và ảnh hưởng đến trải nghiệm học tập.
Tiểu kết chương 2
Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, Chương 2 phân tích sâu công tác quản lý nhà nước về đào tạo, sát hạch và cấp GPLX ô tô trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, chỉ ra những bất cập tồn tại như sự thiếu đồng bộ giữa quy định và thực tế thi hành, nguồn lực đào tạo và cấp GPLX chưa đáp ứng yêu cầu, quy trình cấp GPLX còn phức tạp và thiếu tính minh bạch, cũng như sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa hiệu quả Những tồn tại này ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng đào tạo, sự công bằng trong sát hạch và an toàn giao thông địa phương Bài viết đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ quản lý nhà nước, tăng cường năng lực đào tạo và sát hạch, đơn giản hóa và minh bạch quy trình cấp GPLX ô tô, đồng thời tăng cường giám sát, thanh tra và quản lý nguồn lực tại tỉnh Lâm Đồng để nâng cao an toàn giao thông và hiệu quả của hệ thống cấp GPLX.
Ở một số cơ sở đào tạo, cơ sở vật chất còn hạn chế và hệ thống phòng học, thiết bị giảng dạy chưa được đầu tư đầy đủ; đồng thời một số đơn vị chưa thường xuyên nâng cao trình độ và cập nhật kiến thức mới cho đội ngũ giáo viên dạy lái xe.
Về nội dung, chương trình và giáo trình đào tạo lái xe, các quy định đã được thể hiện đầy đủ, tuy nhiên một số đơn vị vẫn chưa tuân thủ đầy đủ nên không thể giám sát đúng thời gian học các môn lý thuyết và quãng đường Km thực hành trên đường trường của học viên Nội dung giảng dạy và kiểm tra hết môn vẫn chưa được thực hiện tốt, gây ra thiếu sót trong đánh giá năng lực và chất lượng đào tạo Để nâng cao hiệu quả đào tạo lái xe và bảo đảm an toàn giao thông, cần tăng cường tuân thủ quy định, chuẩn hóa nội dung chương trình giáo trình, và hoàn thiện hệ thống kiểm tra và giám sát đối với cả lý thuyết lẫn thực hành, đặc biệt là thời gian học lý thuyết và số Km thực hành trên đường trường.
Một số cơ sở đào tạo lái xe ô tô chưa tuân thủ đầy đủ quy định về nội dung hợp đồng và thanh lý hợp đồng đào tạo giữa người học và cơ sở đào tạo, khiến người học gặp khó khăn trong việc giám sát việc thực hiện cam kết; đồng thời quy trình tổ chức thi và cấp chứng chỉ sơ cấp nghề hoặc giấy chứng nhận tốt nghiệp chất lượng còn thấp.
Việc sát hạch lái xe ô tô tại các trung tâm sát hạch được tổ chức đúng quy định và sử dụng thiết bị chấm điểm tự động để đánh giá trình độ của người lái qua các phần thi lý thuyết và thực hành Tuy nhiên, nội dung thi thực hành trên đường chưa phản ánh đầy đủ các tình huống giao thông thực tế khi tham gia giao thông đường phố, khiến nhiều người sau khi được cấp giấy phép lái xe chưa có đủ kỹ năng và sự bình tĩnh để xử lý các tình huống giao thông phức tạp Vì vậy cần cân nhắc điều chỉnh chương trình sát hạch, tăng cường bài thi thực tế và mở rộng phạm vi các tình huống trên đường để nâng cao chất lượng đánh giá, đảm bảo người lái xe có năng lực xử lý an toàn khi tham gia giao thông.
Công tác thanh tra, kiểm tra đột xuất các trung tâm đào tạo lái xe ô tô trên địa bàn tỉnh chưa được thực hiện thường xuyên, chủ yếu dựa vào kế hoạch xây dựng hàng năm Việc giám sát các kỳ sát hạch lái xe ô tô còn chưa được thực hiện đầy đủ và thường xuyên, dẫn đến thiếu kiểm soát chất lượng đào tạo và an toàn giao thông Do đó, cần tăng cường công tác thanh tra đột xuất, thiết lập lịch giám sát sát hạch bài bản và thường xuyên hơn, đồng thời đẩy mạnh quản lý và cập nhật các tiêu chuẩn cấp giấy phép lái xe để nâng cao uy tín và hiệu quả đào tạo tại tỉnh.
Thẩm quyền của cán bộ giám sát được quy định tại điều 26 Thông tư số 20/2019/VBHN-BGTVT về giám sát kỳ sát hạch tại các trung tâm sát hạch còn hạn chế ở chỗ cán bộ giám sát không được vào phòng sát hạch lý thuyết và không lên xe sát hạch, dẫn đến kết quả của các cuộc giám sát mang tính hình thức và thiếu kết quả cụ thể Tình trạng này làm giảm tính ràng buộc và khả năng phát hiện vi phạm trong quá trình sát hạch, cũng như làm giảm tính minh bạch của kỳ thi; do đó cần xem xét mở rộng quyền hạn giám sát, tăng cường giám sát trực tiếp tại khu vực lý thuyết và trên xe sát hạch, và thiết lập cơ chế báo cáo kết quả giám sát có cơ sở và rõ ràng để nâng cao hiệu quả quản lý và hạn chế tiêu cực.