Tiểu luận quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường (kinh tế phát triển)

QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Mục lục 1 QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG 3 2 THỰC TRẠNG 3 2 1 Nhóm nước phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường 3 2 1 1 Tiêu biểu là Quốc đảo Singapore 3 2 1 2 Nhật Bản 7 2 2 Nhóm nước phát triển kinh tế nhưng lại gây ra ô nhiễm môi trường 9 2 2 1 Tiêu biểu là Trung Quốc 9 2 2 2 Ấn Độ 12 3 KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP 13 4 LIÊN HỆ THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM 14 4 1 Thực trạng môi trườ.

GVHD: TRẦN MẠNH KIÊN

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ HỌC PHÁT TRIỂN

QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN KINH TẾ

&

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG, NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM

Mục lục

1 QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ BẢO VỆ MÔI

TRƯỜNG 3

2 THỰC TRẠNG: 3

2.1 Nhóm nước phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường: .3 2.1.1 Tiêu biểu là Quốc đảo Singapore: 3

2.1.2 Nhật Bản: 7

2.2 Nhóm nước phát triển kinh tế nhưng lại gây ra ô nhiễm môi trường: 9

2.2.1 Tiêu biểu là Trung Quốc: 9

2.2.2 Ấn Độ: 12

3 KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP: 13

4 LIÊN HỆ THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM: 14

4.1 Thực trạng môi trường tại việt nam giai đoạn hiện tại 2018 14

4.2 Các biện pháp thắt chặt quản lí về bảo vệ môi trường mà việt nam đã và đang thực hiện 18

TƯ LIỆU THAM KHẢO 20

1 QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Mỗi chúng ta hiện tại đang sống với nhịp sống của thế kỉ XXI, nôngnghiệp phát triển, công nghiệp phát triển, công nghệ cũng phát triển, hay nóicách khác mọi thứ đều phát triển không ngừng Và tồn tại song song với sựphát triển kinh tế chính là vấn đề bảo vệ môi trường Môi trường hiện nayđang bị ô nhiễm một cách trầm trọng trên quy mô cả thế giới, đe dọa sức khỏe

và tính mạng con người Ô nhiễm môi trường cũng ảnh hưởng to lớn đến sựphát triển của các quốc gia

Để hiểu rõ về thực trạng phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, mời cácbạn cùng so sánh về 2 nhóm nước Nhóm1: phát triển kinh tế đi đôi với bảo

vệ môi trường; Nhóm 2: phát triển kinh tế nhưng lại gây ô nhiễm môi trường

2 THỰC TRẠNG:

2.1.Nhóm nước phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường:

2.1.1 Tiêu biểu là Quốc đảo Singapore:

Nước Singapore có diện tích chỉ 660 km2, rộng hơn thành phố Hà Nộicủa Việt Nam một chút Đi xe máy hơn 30 phút là có thể đi xuyêt hết cả đấtnước Dân số chỉ gần 5 triệu người, xấp xỉ dân số Sài Gòn Singapore hầu nhưkhông có tài nguyên thiên nhiên, các mặt hàng như lương thực, thực phẩm,nước ngọt, nguyên liệu đầu vào đều phải nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu sảnxuất và sinh hoạt trong nước Năm 1960, GDP của Singapore chỉ là 0,7 tỷUSD, thu nhập bình quân đầu người chỉ là 427 USD/ năm Tuy nhiên, quốcđảo Sư tử Singapore đã vươn lên trở thành nền kinh tế phát triển đáng kinhtrong nhiều năm liền Đến năm 2005, GDP của Singapore đã hơn 116 tỷUSD, thu nhập bình quân đầu người 26,892 USD/năm Đến năm 2017 thunhập bình quân đầu người đạt đến 90.531 USD xếp thứ 3 trên thế giới (SauQatar: 124.927 USD/người và Luxembourg: 109.191 USD/người - Theothống kê của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) năm 2017) Và Singapore cũng nằmtrong top các nước tiên tiến, văn minh, giàu có nhất trên thế giới

Hình 1: Merlion - Biểu tượng của quốc đảo Singapore

Hình 2: Hệ thống tàu điện ngầm hiện đại và sạch nhất thế giới.

Tổng sản phẩm quốc nội của Singapore đến từ hai ngành chính, đó là

dịch vụ chiếm 73,4%, ngành nông nghiệp chỉ có sản phẩm là hoa phong lan,rau, gia cầm, trứng, cá cảnh với giá trị rất nhỏ Các mặt hàng chính của ngànhcông nghiệp Singapore là điện tử, hóa chất, thiết bị khoan lọc dầu, chế biếncao su và các sản phẩm từ cao su, thực phẩm chế biến và đồ uống, sửa chữatàu biển, xây dựng, công nghệ sinh học Trong đó các sản phẩm máy móc vàlinh kiện (điện tử viễn thông), dược phẩm và hóa chất, sản phẩm từ dầu mỏtinh chế đã được xuất khẩu ra nhiều nước.Bên cạnh đó, Singapore đã xâydựng được hệ thống cơ sở hạ tầng rất thuận tiện bao gồm các cảng biển, hệthống đường giao thông trên cạn và dưới nước để cạnh tranh với các nướcláng giềng trong các hoạt động buôn bán, xuất nhập khẩu Thành phố hải cảngcủa Singapore là một trong những nơi bận rộn nhất trên thế giới, vượt xaHồng Kông và Thượng Hải.

Tuy phát triển một cách nhanh chóng và mạnh mẽ nhưng Singaporevẫn luôn đặc biệt chú trọng tới việc xây dựng hình ảnh 1 vùng đất xanh, sạch

và phát triển bền vững Nhờ các quy định nghiêm mà nơi này đã được mệnhdanh là thành phố sạch nhất thế giới và an toàn thứ 2 thế giới

Hình 3: Singapore dù có diện tích khiêm tốn nhưng vẫn được chú trọng

bố trí nhiều cây xanh ở khắp nơi, từ mặt hồ cho đến các tòa tháp cao.

Các tòa nhà muốn xây dựng phải đáp ứng các yêu cầu rất nghiêm ngặt

về mặt thiết kế và quan trọng hơn phải đảm bảo diện tích có cây xanh bao phủtối thiểu là 30% mới được cấp phép xây dựng Từ ý thức cho đến hành độngcủa người dân Singapore đều xem trọng, tuân thủ nghiêm túc và vô cùng tráchnhiệm với môi trường sống của bản thân và cộng đồng

Hình 4: Sân bay Changi của Singapore thường xuyên được biết đến là nơi "tốt nhất trên thế giới" với đầy đủ vườn tược, bể bơi trên sân thượng, rạp chiếu

phim, khách sạn, spa,

Hình 5: Khu vườn cây sử dụng năng lượng mặt trời.

Đặc biệt, đây là một khu vườn cây sử dụng năng lượng mặt trời vớinhững cột trụ bằng thép gắn tấm pin năng lượng mặt trời để tích tụ nănglượng thắp sáng vào buổi tối

Môi trường luôn sạch sẽ và được bảo vệ nghiêm ngặt là nhân tố to lớngiúp nước này luôn phát triển Singapore trở thành hình mẫu lý tưởng củaViệt Nam và các quốc gia trên thế giới về việc “phát triển kinh tế và bảo vệmôi trường”

2.1.2 Nhật Bản:

Được biết đến là một trong những cường quốc phát triển bậc nhất thếgiới chỉ sau Mỹ và Trung Quốc Nhật Bản là đất nước phát triển về ý thức conngười và trình độ khoa học kỹ thuật vực kỳ tiên tiến Nhật Bản được cả thếgiới ngưỡng mộ không chỉ thành công trong việc phát triển kinh tế, về bảo vệmôi trường mà còn về bảo vệ giá trị văn hóa truyền thống cực kỳ nguyên vẹn

Hình 6: Núi Phú Sĩ - Nhật Bản

Hình 7: Đường phố siêu xanh - siêu sạch Nhật Bản

Hình 8: Ngã tư Shibuya;

2.2.Nhóm nước phát triển kinh tế nhưng lại gây ra ô nhiễm môi trường:

2.2.1 Tiêu biểu là Trung Quốc:

Trung Quốc đã chuyển mình trong 4 thập kỷ qua, từ một nền kinh tế tùtúng sang nền công nghiệp phát triển đáng kinh ngạc Sự phát triển kinh tếthần tốc, thậm chí còn vượt qua Nhật Bản trở thành siêu cường quốc kinh tếlớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Mỹ Sự thay đổi to lớn này đã làm cho hàng trămtriệu người thoát khỏi đói nghèo, nâng Trung Quốc lên tầm cao mới, đáng e

dè trên thị trường kinh tế thế giới nhưng cái giá phải trả cho sự phát triển nàykhông hề “rẻ” Đó là Trung Quốc đã đánh đổi bằng sự ô nhiếm môi trườngkhông khí và nước, của quốc gia này đã vô cùng trầm trọng

Trong đà phát triển mạnh mẽ của Trung Quốc tính đến nay, than đá bảođảm 70% nhu cầu năng lượng của toàn quốc Mỗi năm Trung Quốc tiêu thụhơn 3,5 tỷ tấn than đá tương đương với 50% mức tiêu thụ của thế giới, đượcbiết mỏ than vừa là cột trụ kinh tế vừa là mối đau đầu về môi trường Trongsuốt năm 2013, thủ đô Bắc Kinh chìm trong khói mù và không khí ngột ngạt

tới 183 ngày Lượng phân tử siêu nhỏ PM 2,5 nguy hại nhất cho đường hôhấp tại Bắc Kinh cao gấp 20 lần so với tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới.

Hình 9: Hình ảnh ô nhiễm không khí một buổi sáng chìm trong khí thải độc

hại tại thủ đô Bắc Kinh.

Hình 10: Tình trạng ô nhiễm không khí vô cùng trầm trọng vượt ngoài tầm

kiểm soát của Trung Quốc

Hình 11: Giới trẻ Trung Quốc muốn truyền tại nội dung : “Xin hãy bảo

vệ môi trường”

Hình 12: Tình trạng ô nhiễm rác thải, ngập úng trầm trọng ngay trên

Có thể nói rằng Trung Quốc là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trườngnhất cho nhân loại Trong năm 2017, các nhà máy của Trung Quốc và 137triệu chiếc xe đã thải ra khoảng 9,9 tỷ tấn CO2, tương đương với hơn 27%lượng khí thải trên toàn cầu.Ngân hàng thế giới ước tính tổng thiệt hại do tìnhtrạng ô nhiễm không khí và nguồn nước tới nền kinh tế Trung Quốc là khoảng6% GDP mỗi năm Chi phí này bao gồm ảnh hưởng tới sức khỏe con người,thiệt hại tới các nguồn tài nguyên thiên nhiên, phá hủy mùa màng do nhữngđợt mưa axit…

2.2.2 Ấn Độ:

Là nước đông dân thứ hai trên thế giới, sau Trung Quốc Ấn Độ có sựphân hóa giàu nghèo vô cùng rõ nét Đất nước này có cuộc sống xa hoa đángngưỡng mộ với giới thượng lưu, họ chỉ chiếm 17% trong 1.3 tỷ dân, nhưngnắm giữ dến gần 80% của cải của đất nước Còn lại, là 700 triệu dân Ấn Độsống trong cảnh nghèo đói, tận sâu dưới đáy xã hội Người nghèo không được

ăn học, không được chăm sóc y tế, hay thậm chí là không đủ ăn Và họ cũnggặp những vấn đề nghiêm trọng về ô nhiễm môi trường như Trung Quốc

Hình 13: Tình trạng ô nhiễm nguồn nước, rấc thải nặng nề

Hình 14: Hình ảnh chơi đùa của đứa trẻ vô gia cư trong bãi rác.

Hình 14: Không chỉ con người, thậm chí đến động vật còn chịu ảnhhưởng nặng nề

3 KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP:

Trên thế giới có rất nhiều quốc gia đã phát triển kinh tế đồng thời kết hợp bảo

vệ môi trường thành công như Singgapo và Nhật Bản Bằng việc tiếp thu kinh

nghiệm một cách chọn lọc từ các nước đã thực hiện các chính sách môitrường thành công cũng là một con đường nhanh chóng

Ví dụ: theo Quỳnh Vũ (daibieunhandan.vn) Thì để bảo vệ môi trường, NhậtBản đã có những giải pháp kinh tế như:

+Hỗ trợ tài chính: chính phủ Nhật dành khoản ngân sách nhất định cho cáchoạt động quản lý môi trường, thảm họa phân bổ cho các tỉnh, ngành, cơ quantrên cả nước Nhờ chính sách này, không chỉ giảm bớt các vấn đề môi trường

mà còn tạo việc làm cho người lao động

+Miễn phí cấp giấy chứng nhận về môi trường: cấp giấy chứng nhận về môitrường, đặc biệt là giấy chứng nhận tái miễn phí, việc này sẽ giúp cho doanhnghiệp dễ dàng, nhanh chóng thực hiện các yêu cầu về tái chế, có hệ thống táichế trong cơ sở của mình

+Quỹ môi trường: thành lập nhiều quỹ liên quan tới bảo vệ môi trường, cungcấp nguồn kinh phí hỗ trợ cho các dự án thuộc lĩnh vực này cả ở trong nước

và quốc tế

Song song với việc tiếp thu kinh nghiệm phù hợp từ nước ngoài, nhà nướccần quan tâm đầu tư nghiên cứu ứng dụng các công nghệ bảo vệ môi trường,cũng như tiếp nhận các sáng tạo, ủng hộ các cuộc thi về môi trường

4 LIÊN HỆ THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM:

4.1.Thực trạng môi trường tại Việt Nam giai đoạn hiện tại 2018

VẬY VIỆT NAM THUỘC NHÓM NƯỚC NÀO?

Phát triển công nghiệp là nhiệm vụ hàng đầu để nước ta thực hiệnmục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa Tuy nhiên, chính công nghiệp, khaithác khoáng sản là các ngành kinh tế gây tác động mạnh nhất đến môi trường,tài nguyên, sức khỏe, an toàn và trật tự xã hội Có thể nói, ô nhiễm môitrường luôn đồng hành với phát triển các dự án công nghiệp và khai tháckhoáng sản

Có hai vấn đề lớn mà Việt Nam gặp phải:

Thứ nhất, muốn phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, vớitầm hiện tại Việt Nam chưa đủ trình độ để giải quyết vấn đề rác thải côngnghiệp trong nước mà vẫn bất chấp chỉ chú trọng phát triển thúc đẩy kinh tế.Phần rác thải và chất thải chưa được xử lí đúng quy định chuẩn bị các doanh

dưới nước trong khu vực đó và ảnh hưởng xấu đến nguồn nước dùng củangười dân Chất độc tích tụ lâu ngày sẽ gây các bệnh về ung thư cho ngườidân vô cùng nguy hiểm

Tỉ lệ mắc bệnh ung thư năm 2017 đã thống kê được:126.000 người mắcbệnh , tương đương 134/100.000 người, và mỗi năm có 94.000 người đã chết

vì bị ung thư Đây là một con số đáng báo động Cho dù kinh tế phát triểnvượt bậc, thu nhập cao, nhưng điều kiện môi trường sống trong ô nhiễm trầmtrọng thì liệu chất lượng sống sẽ ra sao? Và tuổi thọ của con người cũng sẽ bịsút đi nhiều thì việc này rất đáng quan ngại Điều này về lâu dài, nếu khôngkịp thời khắc phục sẽ gây hậu quả vô cùng nghiêm trọng đến môi trường, hủyhoại môi trường đến mức khó lòng khôi phục được như Trung Quốc

Hình 15: Tình trạng ô nhiễm rác thải, chất thải, khí thải thực tế tại ViệtNam

Theo số liệu của Bộ Tài nguyên và Môi trường năm 2016, trên địa bàn

cả nước ước tính có 15 khu kinh tế ven biển; 28 khu kinh tế cửa khẩu; 298khu công nghiệp với tổng diện tích đất tự nhiên hơn 81.000ha; 878 cụm côngnghiệp với tổng diện tích 32.841ha Nhìn chung, các khu công nghiệp đã đónggóp rất lớn cho phát triển kinh tế, xã hội nhưng đồng thời cũng làm nảy sinhcác vấn đề ô nhiễm môi trường đáng báo động

PGS, TS Đinh Đức Trường, Đại học Kinh tế Quốc dân trong báo cáonghiên cứu năm 2016: "Việt Nam - thiên đường ô nhiễm của các doanhnghiệp nước ngoài" đã đưa ra nhận định: “Vấn đề ô nhiễm môi trường đã rấtnghiêm trọng Mỗi năm chúng ta thiệt hại do ô nhiễm môi trường tươngđương với 5% GDP” Như vây, với GDP của Việt Nam vào khoảng 204 tỷ

USD năm 2015, theo tính toán của PGS Trường, Việt Nam sẽ mất 5%, tươngđương 10 tỷ USD Việt Nam đang đứng trước thách thức lớn về phát triển và

ô nhiễm môi trường: Càng phấn đấu tăng trưởng, Việt Nam càng gặp phảithách thức từ biến đổi khí hậu (thiên tai, tự nhiên gây ra) và những biến đổimôi trường do con người, do hoạt động sản xuất

lấy ví dụ trong năm 2016: Chỉ trong 6 tháng đầu năm, cả nước đã cóhơn 20 vụ ô nhiễm môi trường gây bức xúc dư luận và có 225 quyết định xửphạt vi phạm hành chính với tổng số tiền trên 30 tỷ đồng… Ngày 21/7, phátbiểu tại hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2016 của Tổng Cục Môitrường, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Võ Tuấn Nhân nhấn mạnh,

ô nhiễm môi trường đang có xu hướng gia tăng, đe dọa sự phát triển bền vữngcủa đất nước

Hình 16: Cơ quan chức năng phát hiện hơn 100 tấn chất thải của Formosa được chôn lấp trái phép tại một trang trại ở xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh).

Nước thải từ các khu liên hợp lọc hóa dầu chứa hàm lượng cao các chấthữu cơ bền vững, dầu mỡ, kim loại nặng, phenol

Hình 17: Người dân phát hiện nước nhiễm dầu xả từ nhà máy lọc dầu làm con kênh bị đen và bốc mùi nghiêm trọng.

Công nghiệp điện tử - ngành tạo giá trị xuất khẩu rất lớn trong vài nămgần đây và nhiều năm tới lại tạo ra khối lượng lớn chất thải rắn có chứa cáckim loại bán dẫn, đất hiếm, đặc biệt một số kim loại nặng có độc tính rất caonhư As, Se, Sb, Hg… Do đó chất thải rắn điện tử có thể được xem là chất thảinguy hại Nước thải, chất thải rắn, đặc biệt bùn đỏ từ các mỏ bauxit chứa hàmlượng cao các chất kiềm, kim loại Nước thải và nước chảy tràn từ các mỏ đakim chứa hàm lượng cao các kim loại nặng

Thứ hai, Vì điều kiện kinh tế có hạn nên Việt Nam hiện tại đang nhậplại rất nhiều máy móc, thiết bị công nghiệp cũ và thậm chí là rác thải từ cácnước công nghiệp phát triển về tái sử dụng Việc nhập về không kiểm soátđược và không đủ năng lực xử lí rác thải tái sử dụng sẽ làm trầm trọng thêmvấn đề ô nhiễm môi trường hiện tại hơn nữa

Hình 18: Hàng ngàn contenr rác thải thiết bị cũ nhập từ nước ngoài về.

4.2 Các biện pháp thắt chặt quản lí về bảo vệ môi trường mà Việt Nam đã

và đang thực hiện

Tại phiên họp của Chính phủ bàn về nhiệm vụ kinh tế - xã hội 6 tháng cuốinăm 2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có nói: “phải tính toán, kiểm tra vàkiểm soát chặt chẽ các dự án, không vì kinh tế, vì phát triển, vì đầu tư mà bỏqua vấn đề môi trường” Từ đó cho thấy việc chính phủ hành động, tham gia

và quản lý chặt chẽ các vấn đề liên quan đến môi trường là việc không thểkhông thực hiện nếu muốn khắc phục tình trạng môi trường hiện nay

Hoàn thiện hệ thống pháp luật về môi trường, chuẩn bị cơ sở pháp lý cho ứngphó với biến đối khí hậu theo hướng thống nhất, công bằng, hiện đại và hộinhập đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Tiếptục hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành, tiến tới xây dựng Bộ Luật Môitrường, hình thành hệ thống các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi