TIỂU LUẬN HỌC PHẦN LUẬT KINH TẾ HỘ KINH DOANH VÀ NHỮNG THUẬN LỢI KHÓ KHĂN CỦA HỘ KINH DOANH TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

Theo Khoản 1 Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP: “Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với ho

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI (CS II)

KHOA LUẬT

BÀI TIỂU LUẬN HỌC PHẦN

LUẬT KINH TẾ

Học Kỳ:1 Năm học: 2021-2022

HỘ KINH DOANH VÀ NHỮNG THUẬN LỢI KHÓ KHĂN CỦA HỘ KINH DOANH TẠI VIỆT NAM

HIỆN NAY

Sinh viên thực hiện: Quách Tuệ Danh

Lớp: Đ20KD3

Tp.Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI (CS II)

KHOA LUẬT

BÀI TIỂU LUẬN HỌC PHẦN

LUẬT KINH TẾ

Học Kỳ:1 Năm học: 2021-2022

HỘ KINH DOANH VÀ NHỮNG THUẬN LỢI KHÓ KHĂN CỦA HỘ KINH DOANH TẠI VIỆT NAM

HIỆN NAY

Sinh viên thực hiện: Quách Tuệ Danh

Lớp: Đ20KD3

Tp.Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: Khái quát về pháp luật Việt Nam về hộ kinh doanh……… 2

1.1 Khái niệm và đặc điểm của pháp Luật Việt Nam về hộ kinh doanh……… …2

1.1.1 Khái niệm……… …………2

1.1.2 Đặc điểm……….……… 2

CHƯƠNG 2 Thực tế hoạt động và vai trò của hộ kinh doanh tại Việt Nam hiện nay……….……… ……….… 6

2.1 Thực tế hoạt động của hộ kinh doanh ở Việt Nam hiện nay.……… ….… 6

2.1.1 Thuận lợi….……… ……….6

2.1.2 Khó khăn, vướng mắc hiện nay…… ……….……… ………… 6

2.2 Vai trò của hộ kinh doanh trong sự phát triển kinh tế xã hội……… 7

CHƯƠNG 3 Giải pháp 8

KẾT LUẬN……… 10

DANH MỤC VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đều có quyền tự do kinh doanh và bình đẳng trước pháp luật Trong đó, kinh tế tư bản tư nhân (hộ kinh doanh) là một loại hình kinh doanh đặc biệt có tính đặc thù của hệ thống tổ chức kinh doanh ở Việt Nam Loại hình này có một số yếu tố thuộc về lịch sử của Việt Nam

và một số yếu tố do Nhà nước tạo nên Dù loại hình kinh doanh này đã xuất hiện từ rất lâu và gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế đất nước Nhưng không ít các chủ hộ kinh doanh hiện nay vẫn thắc mắc liệu mình có phù hợp với mô hình kinh doanh này nhất là trong xu thế công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước hay không và thực tế hoạt động của hộ kinh doanh ở Việt Nam hiện nay ra sau? Những thuận lợi cũng như khó khăn và các vướng mắc gặp phải trong quá trình hoạt động kinh doanh? Tầm vai trò của

hộ kinh doanh và những giải pháp kiến nghị nhằm giúp nền kinh tế ngày càng phát triển trong tình hình dịch bệnh hiện nay của đất nước Từ những lí do trên, tôi chọn đề tài “Hộ kinh doanh và những thuận lợi khó khăn của hộ kinh doanh tại Việt Nam hiện nay” để làm đề tài tiểu luận kết thúc môn học

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ HỘ KINH DOANH

1.1 Khái niệm và đặc điểm pháp luật của Việt Nam về hộ kinh doanh

1.1.1 Khái niệm

Trong chiều dài phát triển lịch sử nền kinh tế ở Việt Nam, hộ kinh doanh là một trong những hình thức kinh doanh phát triển từ rất sớm và cho đến nay vẫn khẳng định được tầm quan trọng trong việc phát triển nền kinh tế đất nước Tên gọi “Hộ kinh doanh” cũng đã được thay đổi qua các văn bản, theo đó tại nghị định 02/2000/NĐ-CP được gọi là “Hộ kinh doanh cá thể” và từ nghị định

88/2006/NĐ-CP đến nghị định 01/2021/NĐ-88/2006/NĐ-CP hiện nay được gọi là “Hộ kinh doanh” Hộ kinh doanh chỉ tồn tại dưới dạng cá nhân kinh doanh nên không phải là một loại hình doanh nghiệp Hiện nay luật doanh nghiệp cũng không có định nghĩa cụ thể

về hộ kinh doanh Theo Khoản 1 Điều 79 Nghị định 01/2021/NĐ-CP: “Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ Trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thì ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh Cá nhân đăng ký hộ kinh doanh, người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh là chủ hộ kinh doanh.”

1.1.2 Đặc điểm

Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành

lập nên hộ kinh doanh không có tư cách của doanh nghiệp Vì không có tư cách của doanh nghiệp nên sẽ không không được mở chi nhánh, văn phòng đại diện, không được thực hiện các quyền mà doanh nghiệp đang có như hoạt động xuất nhập khẩu hay áp dụng Luật phá sản khi kinh doanh thua lỗ

Theo Điều 80 nghị định 01/2021/NĐ-CP về quyền thành lập hộ kinh doanh và nghĩa vụ đang kí hộ kinh doanh “ Chủ thể thành lập hộ kinh doanh là cá nhân, hộ kinh doanh là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy

định của Bộ luật dân sự Ngoại trừ những trường hợp sau sẽ không được thành lập hộ kinh doanh đó là người chưa thành niên, người gặp khó khăn trong việc nhận thức làm chủ hành vi và người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, bị tạm giam, đang chấp hành hình phạt của pháp luật” Trong đó các nhân, thành viên của hộ kinh doanh đã thàn lập họ kinh doanh sẽ không được đồng thời làm chủ của doanh nghiệp tư nhân hoặc làm thành viên hợp danh của công ty hợp danh trừ trường hợp được sự nhất trí của các thành viên hợp danh còn lại”

Theo Điều 79 nghị định 01/2021/NĐ-CP số lượng thành viên của hộ kinh doanh

do cá nhân thành lập là một thành viên Trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thì ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh đồng thời cũng là chủ hộ kinh doanh

Theo đó, hộ kinh doanh do một cá nhân thành lập và làm chủ thì cá nhân đó là người duy nhất chịu trách nhiệm đối với mọi hoạt động của hộ kinh doanh Trong trường hộ kinh doanh do hộ gia đình thành lập thì nghĩ vụ về tài chính sẽ được chia sẽ cho các thành viên của hộ gia đình và mỗi thành viên sẽ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các khoảng nợ và nghĩa vũ tài sản khác cho đến khi thanh toán hết các khoảng nợ

Xét theo Điều 74 Bộ Luật Dân Sự thì hộ kinh doanh không đủ điều kiện có tư cách pháp nhân vì hộ kinh doanh chỉ tồn tại dưới dạng kinh doanh cá nhân, không

có sự độc lập về tài sản giữ chủ hộ kinh doanh với tài sản của hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh là một trong những hình thức kinh doanh phát triển từ rất sớm và cho đến nay vẫn khẳng định được tầm quan trọng trong việc phát triển nền kinh

tế đất nước Tuy nhiên, mô hình kinh doanh này thường chỉ ở mức vừa và nhỏ Các chủ hộ kinh doanh lựa chọn các mô hình này giúp dễ dàng quản lí, dễ dàng kiểm soát nguồn vốn trong việc hoạt động kinh doanh Việc thành lập hộ kinh anh cũng giúp chủ hộ chịu ít sức ép hơn trong việt tổ chức và quản lí, đồng thời cũng hạn chế được những thủ tục pháp lí từ quy định của pháp luật

Trước đây hộ kinh doanh chỉ được chọn một địa điểm để kinh doanh, không được

mở rộng hoạt động kinh doanh Tuy nhiên, hiện nay hộ kinh doanh đã có thể mở

rộng hoạt động kinh doanh và có thêm nhiều địa điểm kinh doanh Cụ thể tại Điều

86 nghị định 01/2021/NĐ-CP quy định như sau: “Một hộ kinh doanh có thể hoạt động kinh doanh tại nhiều địa điểm nhưng phải chọn một địa điểm để đăng ký trụ

sở hộ kinh doanh và phải thông báo cho Cơ quan quản lý thuế, cơ quan quản lý thị trường nơi tiến hành hoạt động kinh doanh đối với các địa điểm kinh doanh còn lại.”

Để thành lập hộ kinh doanh thì cần phải đăng kí tại các cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi đặt trụ sở hộ kinh doanh Việc đăng kí giúp các cơ quang

dễ dàng dàng kiểm soát hoạt động kinh doanh của chủ hộ tránh những hiện tượng

“núp bóng” dưới tên gọi hộ kinh doanh để buôn bán hàng cấm hay những việc làm trái pháp luật Việc đăng kí thành lập hộ kinh doanh được quy định rõ tại Điều 87 nghị định 01/2021/NĐ-CP cụ thể như sau: “Đăng ký hộ kinh doanh được thực hiện tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi đặt trụ sở hộ kinh doanh

Hồ sơ đăng kí hộ kinh doanh gồm giấy đề nghị đăng kí hộ kinh doanh, giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với chủ hộ kinh doanh, thành viên hộ gia đình đăng ký

hộ kinh doanh trong trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh, bản sao biên bản họp thành viên hộ gia đình về việc thành lập hộ kinh doanh trong trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh, bản sao văn bản

ủy quyền của thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh đối với trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh Sau khi tiếp hồ sơ đăng kí, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện có trách nhiệm trao Giấy biên nhận và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cho hộ kinh doanh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện phải thông báo bằng văn bản cho người nộp hồ sơ hoặc người thành lập hộ kinh doanh biết Thông báo phải nêu rõ lý do và các yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ (nếu có) Nếu sau 03 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ

sơ đăng ký hộ kinh doanh mà không nhận được Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh hoặc không nhận được thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ đăng ký

hộ kinh doanh thì người thành lập hộ kinh doanh hoặc hộ kinh doanh có quyền khiếu nại, tố cáo theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo Định kỳ vào tuần làm việc đầu tiên hàng tháng, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện gửi danh sách hộ kinh doanh đã đăng ký tháng trước cho Cơ quan thuế cùng cấp, Phòng Đăng ký kinh doanh và cơ quan quản lý chuyên ngành cấp tỉnh.”

Mỗi hộ kinh doanh đều có tên riêng để dễ nhận diện cũng như giúp khách hàng

dễ dàng tìm được sản phẩm thông qua tên gọi Các hộ kinh doanh không được tự

ý đặt tên và cần tuân thủ theo quy định của pháp luật về việc đặt tên cho hộ kinh doanh của mình nhằm tránh bị kẻ xấu giả mạo để trục lợi cá nhân gây mất uy tín cho hộ kinh doanh Theo đó, tại Điều 88 nghị định 01/2021/NĐ-CP có quy định

rõ về việc đặt tên hộ kinh doanh như sau: “ Hộ kinh doanh có tên gọi riêng Tên của hộ kinh doanh bao gồm hai thành tố theo thứ tự cụm từ “Hộ kinh doanh” sau

đó đến tên của hộ kinh Tên riêng được viết bằng các chữ cái trong bản chữ cái tiếng Việt, các chữ F, J, Z, W, có thể kèm theo chữ số, ký hiệu Không được sử dụng từ ngữ, ký hiệu vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc cũng như không được sử dụng các cụm từ “công ty”,

“doanh nghiệp” để đặt tên hộ kinh doanh và cuối cùng là tên riêng của hộ kinh doanh không được trùng với tên riêng của hộ kinh doanh đã đăng kí trong phạm

vi cấp huyện.”

CHƯƠNG 2 THỰC TẾ HOẠT ĐỘNG VÀ VAI TRÒ CỦA HỘ KINH DOANH TẠI

VIỆT NAM HIỆN NAY 2.1 Thực tế hoạt động của hộ kinh doanh tại Việt Nam

2.1.1 Thuận lợi

Nhiều người lựa chọn mô hình kinh doanh “hộ kinh doanh” vì việc thành lập dễ

dàng, hồ sơ đăng kí không quá phức tạp Số lượng thàn viên là cá nhân hoặc một nhóm người là có thể thành lập hộ kinh doanh Giúp chủ hộ dễ dành quản lí cũng như chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh Chỉ cần một cá nhân hay hộ kinh doanh không vi phạm các quy tắc của pháp luật

là có thể dễ dàng đăng kí các ngành nghề mà pháp luật không nghiêm cấm Vì sản xuất các mặt hàng thủ công nên các chủ hộ kinh doanh chỉ cần công nghệ đơn giản truyền thống cũng đủ cho việc hoạt đông kinh doanh Vì quy mô hoạt động không quá lớn và số lượng cá thể không vượt quá mười người và hầu hết là người trong gia đình chủ hộ dễ dàng quản lí cũng như có được sự tin tưởng cao từ người thân trong gia đình Lệ phí thành lập rẻ cũng như chế độ kế toán đơn giản chỉ cần sáu loại sổ sách kế toán Cách nộp thuế đơn giản, nếu hộ kinh doanh đăng kí thuế theo hình thức thuế khoán thì không cần tổng hợp hóa đơn Tuy nhiên, nếu hộ kinh doanh đăng kí thuế theo cách tính trực tiếp trên cơ sở kê khai thu nhập hằng tháng thì cần tập hợp hóa đơn GTGT

2.1.2 Khó khăn, vướng mắc hiện nay

Vì chỉ có quy mô nhỏ cũng như số lượng cá thể không vượt quá mười người và chủ yếu là người trong gia đình nên nguồn vốn cũng bị hạn chế hơn so với các doanh nghiệp lớn, kèm theo đó là sự hạn chế về việc các hộ kinh doanh khó tiếp cận nguồn tính dụng ngân hàng Quy mô nhỏ ít người biết đến nên thời gian đầu

sẽ rất khó khăn để xây dựng thương hiệu Việc chạy quảng cáo là thật sự cần thiết

để thu hút khách hàng trong thời đại kinh doanh 4.0 nhằm cạnh tranh các mặt hàng với các đối thủ trong cùng lĩnh vực nếu không các chủ hộ mới bắt đầu kinh

doanh đã tự loại mình ra khỏi “cuộc chơi” Hộ kinh doanh không được quyền kinh doanh trong một số ngành nghề mà chỉ doanh nghiệp mới được làm

Về bản chất, hộ kinh doanh cũng có những khó khăn như doanh nghiệp vừa và nhỏ nhưng trong nhiều chính sách lại bị loại ra khỏi phạm vi hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Hiện nay, do dịch bênh Covid 19 nên nhiều hộ doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong việc kinh doanh Theo một khảo sát được thực hiện bởi 161 chi nhanh BIDV trên 63 tỉnh thành thì có 1016 hộ kinh doanh từ năm 2020 đến nay đều chịu sự khó khăn do dịch bệnh gây ra Việc khó tiếp cận nguồn tín dụng ngân hàng đã trở thành thách thức không nhỏ đối với các chủ hộ

Dù hằng năm hộ kinh doanh đóng góp đến 32,33% GDP nước ta nhưng vẫn chưa được nhà nước chú ý Họ cần được sự hổ trở nhiều hơn để đẩy mạnh sự phát triển kinh doanh trong bối cảnh nước nhà đang gặp khó khăn về nền kinh tế Dù đã được Chính phủ hỗ trở lên đến hàng nghìn tỉ đồng nhưng vấn đề muôn thuở tại Viêt Nam vẫn là vấn đề pháp lí, nhiều thủ tục hành chính khiến cho việc tiếp cận dòng tiền hộ trợ còn gặp nhiều hạn chế, khó khăn Việc thực hiện chỉ thị là cần thiết song điều đó cũng ảnh hưởng đến nguồn cung cầu khiến thị trường mất cân bằng ảnh hưởng nặng nề đến việc kinh doanh của các chủ hộ gây ra vấn nạn hàng tồn kho lâu ngày gây dễ hỏng hóc, kèm theo đó là nguồn vốn thấp nên khó duy trì việc kinh doanh nên dễ gây thua lỗ

2.2 Vai trò của hộ kinh doanh trong sự phát triển kinh tế xã hội

Hiện nay, các hộ kinh doanh là một trong những nguồn lực lớn về kinh tế góp phần vào việc tăng trưởng kinh tế địa phương Theo số liệu thống kê vào năm

2020, trên cả nước có khoảng 5,5 triệu hộ kinh doanh tổng tài sản ước tính trên

655 tỉ đồng trong đó có trên 2,2 triệu tỉ đồng là doanh thu, đóng góp 34%GDP và nộp hơn 12 nghìn tỉ tiền thuế Các hộ kinh doanh còn giúp giải quyết việc làm cho hàng triệu người dân trên cả nước Từ những số liệu trên ta thấy hộ kinh doanh đã và đang ngày càng chiếm vai trò quang trọng trong việc chuyển dịch cơ

cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP

Đối với các thủ tục đăng kí cần có sự phối hợp giữa các cơ quan đăng kí và cơ quan thuế

Các quy định về mặt pháp lí chưa phù hợp với thực tiễn đơn cử như việc chống trùng tên giữa các hộ kinh doanh trong địa bàn quận huyện

Cơ sở dữ liệu các hộ kinh doanh cần có sự thống nhất tránh gây khó khăn trong việc tra cứu cũng như trong việc tổng hợp các bản báo cáo về tình hình phát triển

Vì hộ kinh doanh cũng có những khó khăn như doanh nghiệp vừa và nhỏ nên cần xem xét các khoảng hỗ trợ như doanh nghiệp vừa và nhỏ tránh sự thiếu hụt về nguồn vốn và dễ dàng tiếp cận với nguồn vốn ngân hàng hơn nữa

Về các khoảng hỗ trợ cần đơn giản hóa các thủ tục pháp lí nhằm giúp nguồn tiền đến tay các chủ hộ sớm nhất và chính xác nhất