ĐỀ CƯƠNG ôn tập KHẢO sát CHẤT LƯỢNG kì 2 KHỐI 7

Việc lược bỏ một số thành phần câu thường nhằm những mục đích sau: + Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước.. câu đặc

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG KÌ 2 KHỐI 7

I. Lí thuyết

1. Phần Tiếng Việt

Câu rút

gọn

Khi nói hoặc viết có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn Việc lược bỏ một số thành phần câu thường nhằm những mục đích sau:

+ Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước

+ Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ)

-Bao giờ cậu

đi Hà Nội?

-Ngày mai.

(câu đặc biệt

Câu rút gọn là câu ta có thể khôi phục được các

thành phần câu đã bị rút gọn

VD: Khôi phục > Ngày mai tớ đi Hà Nội

Câu đặc

biệt

Là loại câu không có cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ

Thường dung để:

+Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn

+ Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng

+ Bộc lộ cảm xúc + Gọi đáp

-Trời ơi! Cô

giáo tái mặt nước mắt giàn giụa>>

Trời ơi! >Là

câu đặc biệt,

Câu đặc biệt không thể khôi phục các thành phần

của câu đó

VD: trời ơi >

Trời ơi

Thêm

trạng ngữ

cho câu

-Về ý nghiã, trạng ngữ được thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, cách thức diễn ra sự việc nêu trong câu

-Về hình thức:

+ Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu, cuối câu hay giữa câu

+ giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một quãng nghỉ khi

nói hoặc một dấu phẩy khi viết

-Công dụng:

+xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu, góp phần làm cho nội dung của câu được đầy đủ chính xác

+ Nối kết các câu, các đoạn văn với nhau, góp phần làm cho đoạn văn, bài văn được mạch lạc

Vd: Dưới bóng tre xanh, đã từ

người dân cày Việt … hoang Tre ăn

ở với người, đời đời, kiếp kiếp,…

Trong một số trường hợp

để nhấn mạnh ý, chuyển ý hoặc thể hiện những tình huống, cảm xúc nhất định, người ta có thể tách trạng ngữ, đặc biệt là trạng ngữ đứng cuối câu, thành những câu riêng

2. Phần Văn bản Nghị luận chứng minh

Tinh

thần yêu

nước

của

nhân

dân ta

Hồ Chí

Minh

Trích

“Báo cáo chính trị”

(1951)

Nghị luận

- Lòng yêu nước là giá trị tinh thần cao quý

Dân ta ai cũng có lòng yêu nước Cần phải thể hiện lòng yêu nước của mình bằng việc làm cụ thể

Ý nghĩa : Truyền thống yêu nước quý báu của

nhân dân ta cần được phát huy trong hoàn cảnh lịch sử mới đề bảo vệ đất nước

- Bố cục rõ ràng, mạch lạc, lập luận chặt chẽ

- Dẫn chứng chọn lọc tiêu biểu phong phú, vừa cụ thể, vừa khái quát

- Hình ảnh so sánh sinh động dễ hiểu

Đức

tính

giản dị

của Bác

Hồ

Phạm

Văn

Đồng

Trích “ Chủ Tịch

Hồ Chí Minh, tinh hoa

và khí phách dân tộc,lương tâm của thời đại”

Nghị luận

Giản dị là đức tính nổi bật ở Bác Hồ: giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người,

trong lời nói và bài viết Ở Bác, sự giản dị hào hợp với đời sống tinh thần phong phú, với tu tưởng và tình cảm cao đẹp.

- Luận điểm ngắn gọn, rõ ràng

- Hệ thống luận cứ đầy đủ, xác đáng, chặt chẽ

- Dẫn chứng cụ thể, phong phú, chính xác, giàu sức thuyết phục

- Bình luận sâu sắc, chưa đựng tình cảm của người viết

3. Tục ngữ

Khái niệm tục ngữ: là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện kinh nghiệm của nhân dân

về mọi mặt (tự nhiên, lao động, sản xuất, xã hội), được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hàng ngày Đây là một thể loại văn học dân gian

Tục ngữ

về thiên

nhiên và

lao động

sản xuất

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối

Giá trị: Giúp con người có ý thức chủ động để nhìn nhận, sử dụng thời gian, công việc, sức lao động vào thời điểm khác nhau trong 1 năm

Tục ngữ

về con người và

xã hội

Một mặt người bằng mười mặt của thái độ coi trọng con người, giá trị con người của nhân dân ta.

Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

Khẳng định chân lí về sức mạnh của đoàn kết

Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa

Nhận xét về cách dự đoán nắng, mưa dựa trên cơ sở xem sao trên trời Từ đó góp phần sắp xếp công việc hợp lí

Đói cho sạch, rách cho thơm

=> Giá trị: giáo dục con người phải có lòng tự trọng, giữ gìn nhân cách, phẩm giá trọng mọi hoàn cảnh, tình huống

Ráng mỡ gà có nhà thì giữ

Giá trị: Biết nhìn nhận thời tiết, có ý thức chủ động, giữ gìn nhà cửa, hoa

Không thầy đố mày làm nên

Giáo dục: Phải biết kính trọng thầy, tìm thầy mà học

Nhất thì, nhì thục

Ý nghĩa: Khẳng định tầm quan trọng của thời vụ và của đất đai đã được khai phá, sự chăm bón thuần thuộc của con người

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

- Vận dụng trong hoàn cảnh: Thể hiện tình cảm của con cháu đối với ông bà cha mẹ; của học trò đối với thầy cô; của nhân dân đối với những người anh hùng, liệt sĩ…

II. Đề minh họa

ĐỀ 1

I Phần đọc hiểu ( 5 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay mỗi khi Tổ Quốc bị xâm

lâng, thi tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô củng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn,

nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.”

(Ngữ văn 7, học kì II) Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2: Văn bản chứa đoạn trích trên ra đời trong hoàn cảnh nào?

Câu 3 Cho biết nội dung chính của đoạn văn? Chỉ ra câu văn nêu luận điểm của đoạn?

Câu 4 Tìm các trạng ngữ của câu trong đoạn văn trên và nêu rõ ý nghĩa của những trạng ngữ ấy?

Câu 5 Vì sao nói văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” thuộc kiều văn nghị luận chính trị - xã hội?

Câu 6 Trong đoạn văn trên, tác giả đã dùng hình ảnh nào để thể hiện cụ thể sức mạnh của tinh thần yêu nước? Việc sử dụng hình ảnh ấy có ý nghĩa như thế nào?

Câu 7 Văn bản trên là một trong những tác phẩm nghị luận tiêu biểu cho tinh thần yêu nước của dân tộc Em hãy tìm 03 biểu hiện cho thấy tinh thần yêu nước của học sinh Việt Nam trong thời đại hiện nay

Phần làm văn

Hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về lòng yêu nước

ĐỀ 2

I. Phần đọc hiểu (4 điểm).

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

“Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung… Chúng ta phải ghi ngớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”

(Ngữ văn 7, tập hai)

Câu 1 (1,0đ): Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt nào? Nêu hoàn

cảnh sáng tác của văn bản?

Câu 2 (1,0đ): Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó?

Câu 3 (1,0đ): Chỉ ra câu văn nêu luận điểm (Câu chủ đề) của đoạn văn? Để chứng minh cho luận điểm đó, tác giả đã đưa dẫn

chứng theo trình tự nào?

Câu 4 (1,0đ): Nội dung chính của đoạn văn?

II. Phần tự luận (6 điểm)

Viết đoạn văn chứng minh luận điểm: Thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay luôn có những việc làm thiết thực, ý nghĩa thể hiện tinh

thần yêu nước bất diệt.

ĐỀ 3 PHẦN I: ĐỌC - HIỂU

Đọc các câu sau và trả lời câu hỏi:

- Thương người như thể thương thân

- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

- Một cây làm chẳng lên non

Ba cây chụm lại lên hòn núi cao

Câu 1 Theo em làm thế nào để phân biệt tục ngữ và ca dao?

Câu 2 Giải thích các câu trên theo mẫu ở bảng sau

1

2

3

4

Câu 3 Trong những câu trên, câu nào là câu rút gọn và rút gọn thành phần nào? Cho biết tác dụng của việc rút gọn câu?

Câu 4 Tại sao tục ngữ, ca dao thường dùng câu rút gọn mà chúng ta vẫn hiểu được nội dung của nó?

Câu 5 Tìm thêm một câu tục ngữ/thành ngữ có cùng nội dung ý nghĩa và một câu tục ngữ/thành ngữ có nội dung trái ngược

với nội dung các câu tục ngữ trên

PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN

Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ: ”Lá lành đùm lá rách”