- Vẻ khác lạ còn ở hai chữ “ Bài thơ” như sự khẳng định chất thơ của hiện thực, của tuổi trẻ hiên ngang, dũng cảm, vượt lên nhiều thiếu thốn, hiểm nguy của chiến tranh... Trong cái không
Trang 1Ý NGH A NHAN Ĩ ĐỀ C A M T S TÁC PH M Ủ Ộ Ố Ẩ
Văn bản 1: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ - NGÔ GIA VĂN PHÁI
- Là cu n ti u thuy t ghi chép v s th ng nh t c a vố ể ế ề ự ố ấ ủ ương tri u nhà Lê vàoề
th i i m Tây S n di t Tr nh, tr l i B c Hà cho vua Lê.ờ đ ể ơ ệ ị ả ạ ắ
V n b n 2: ă ả ĐỒ NG CHÍ - CHÍNH H U Ữ
- Đồng chí: Nh ng ng i có cùng chí h ng, lí t ng - ây ữ ườ ướ ưở đ được coi là tên g i c a m t tình c m m i, ọ ủ ộ ả ớ đặc bi t xu t hi n và ph bi n trong nh ng n mệ ấ ệ ổ ế ữ ă cách m ng và kháng chi n.ạ ế
- Nhà th l y nhan ơ ấ đề là “Đồ ng chí”đã th hi n ch ể ệ ủ đề tác ph m b i ẩ ở Tình đồng chí là c t lõi, là b n ch t sâu xa c a s g n bó gi a nh ng ng i línhố ả ấ ủ ự ắ ữ ữ ườ cách m ng Tình ạ đồng chí ã giúp ngđ ười lính vượt lên trên m i hu di t c aọ ỷ ệ ủ chi n tranh, bom ế đạn quân thù
Văn bản 3: BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH - PHẠM TIẾN DUẬT
- Nhan đề dài tưởng nh có ch th a, nh ng l i thu hút ngư ỗ ừ ư ạ ườ đọ ởi c cái vẻ
l , ạ độ đc áo c a nó Nhan ủ đề bài th ã làm n i b t m t hình nh r t ơ đ ổ ậ ộ ả ấ độ đc áo c aủ toàn bài và ó là hình nh hi m g p trong th - hình nhđ ả ế ặ ơ ả những chiếc xe
không kính.
- Vẻ khác lạ còn ở hai chữ “ Bài thơ” như sự khẳng định chất
thơ của hiện thực, của tuổi trẻ hiên ngang, dũng cảm, vượt lên nhiều thiếu thốn, hiểm nguy của chiến tranh Hai ch bài th choữ ơ
th y rõ h n cách nhìn, cách khai thác hi n th c c a tác gi ấ ơ ệ ự ủ ả
V n b n 4: ÁNH TR NG - NGUY N DUY ă ả Ă Ễ
- Ánh trăng ch m t th ánh sáng t a ra t v ng tr ng trên b u tr i, ánhỉ ộ ứ ỏ ừ ầ ă ầ ờ sáng d i hi n c a nó có th soi sáng xua i bóng t i n i c n phòng tr t h p ụ ề ủ ể đ ố ơ ă ậ ẹ Đặc
bi t ánh sáng y có th len l i vào nh ng n i khu t l p trong tâm h n con ngệ ấ ể ỏ ữ ơ ấ ấ ồ ười
th c t nh h nh n ra nh ng i u sai trái, h ng con ng i ta n v i nh ng
giá tr ích th c c a cu c s ng Nhan ị đ ự ủ ộ ố đề bài th mang ý nghiã bi u tơ ể ượng
- ánh trăng nh ánh sáng c a hàng nghìn ng n n n ã th p sáng lên m t gócư ủ ọ ế đ ắ ộ
t i c a con ngố ủ ười, th c t nh s ng quên c a con ngứ ỉ ự ủ ủ ười v nghiã tình thuề ỷ chung v i quá kh , v i nh ng n m tháng gian lao nh ng r t hào hùng c a cu cớ ứ ớ ữ ă ư ấ ủ ộ
i ng i lính
đờ ườ
Trang 2Văn bản 5: LÀNG - KIM LÂN
?Tại sao Kim Lân lại đặt tên cho văn bản của mình
là Làng chứ không phải là Làng chợ Dầu ?
- Đặt tên “Làng” mà không ph i là “ả Làng chợ Dầu” vì n u th thì v nế ế ấ tác gi c p t i ch n m trong ph m vi nh h p c a m t làng c th t
tên là “Làng” vì truy n ã khai thác m t tình c m bao trùm, ph bi n c a ngệ đ ộ ả ổ ế ủ ười nông dân Vi t Nam th i kì ệ ờ đầu c a cu c kháng chi n ch ng Pháp: Tình yêuủ ộ ế ố làng quê g n li n v i lòng yêu nắ ề ớ ước và tinh th n kháng chi nầ ế
V n b n 6: L NG L SA PA- NGUY N THÀNH LONG ă ả Ặ Ẽ Ễ
- Lặng lẽ Sa Pa, đó chỉ là cái vẻ lặng lẽ bên ngoài của một
nơi ít người đến, nhưng thực ra nó lại không lặng lẽ chút nào, bởi đằng sau cái vẻ lặng lẽ của Sa Pa là cuộc sống sôi nổi của những con người đầy trách nhiệm đối với công việc, đối với đất nước, với mọi người mà tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng một mình trên đỉnh núi cao Trong cái không khí lặng im của Sa Pa Sa Pa mà nhắc tới người ta chỉ nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi lại có những con người ngày đêm lao động hăng say, miệt mài lặng lẽ, âm thầm, cống hiến cho đất nước
V n b n 7: CHI C L ă ả Ế ƯỢ C NGÀ- NGUY N QUANG SÁNG Ễ
- Hình nhả Chiếc lược ngà xuyên su t toàn b câu chuy n, nó là c u n iố ộ ệ ầ ố tình c m c a cha con ông Sáu.ả ủ Chiếc lược ngà là v t k ni m c a ng i chaậ ỷ ệ ủ ườ yêu thương con vô cùng ã đ để ạ l i cho con trước lúc hy sinh V i ôngớ Sáu, chiếc lược ngà nh ph n nào g m i tâm tr ng c a ông trong nh ngư ầ ỡ ố ạ ủ ữ ngày chi n khu.ở ế Chiếc lược ngà còn là minh ch ng cho tình c m gi a haiứ ả ữ
cha con ông Sáu => chi c lế ược c a hi v ng và ni m tin, là quà t ng c a ngủ ọ ề ặ ủ ười
ã khu t
V n b n 8: MÙA XUÂN NHO NH - THANH H I ă ả Ỏ Ả
- Nhan đề bài th là m t sáng t o ơ ộ ạ độ đc áo, m t phát hi n m i m c a nhàộ ệ ớ ẻ ủ
th Nó th hi n quan i m v s th ng nh t gi a cái riêng và cái chung, gi aơ ể ệ đ ể ề ự ố ấ ữ ữ cái cá nhân và cái c ng ộ đồng Mùa xuân nho nhỏ còn th hi n nguy n cể ệ ệ ướ chân thành c a Thanh H i, ông mu n s ng ủ ả ố ố đẹp, s ng v i t t c s c s ng tố ớ ấ ả ứ ố ươi trẻ
c a mình, mu n ủ ố được c ng hi n nh ng gì tinh túy nh t, t t ố ế ữ ấ ố đẹp nh t c a mìnhấ ủ cho cu c ộ đời chung, cho đấ ướt n c
V n b n 9: NH NG NGÔI SAO XA XÔI - LÊ MINH KHUÊ ă ả Ữ
Trang 3- Nhan đề Những ngôi sao xa xôi mang ý ngh a n d Hình nh Nh ng ngôi sao ĩ ẩ ụ ả ữ
g i liên tợ ưởng v nh ng tâm h n hôn nhiên ề ữ ồ đầy m m ng và lãng m n c a nh ng n ơ ộ ạ ủ ữ ữ thanh niên xung phung tr tu i chi n ẻ ổ ế đấu trên tuy n ế đường Trường S n trong nh ng ơ ữ
n m kháng chi n ch ng M Nh ng n thanh niên xung phong nh nh ng ngôi sao xa ă ế ố ỹ ữ ữ ư ữ xôi to ánh sáng l p lánh trên b u tr i Ph n cu i truy n ng n, hình nh Nh ng ngôi saoả ấ ầ ờ ầ ố ệ ắ ả ữ
xu t hi n trong c m xúc h n nhiên m m ng c a Phấ ệ ả ồ ơ ộ ủ ương Định - Ngôi sao trên b u tr i ầ ờ thành ph , ngôi sao trong x s th n tiên c a nh ng câu chuy n c tích.ố ứ ở ầ ủ ữ ệ ổ
Tình hu ng c a 4 truy n ng n 9 ố ủ ệ ắ
Truyện ngắn 1 Làng - Kim Lân
- Nhà v n Kim Lân ã ă đ đặt nhân v t ông Hai vào m t tình hu ng r t gay c n.ậ ộ ố ấ ấ
Ông Hai v n r t yêu làng, lúc nào c ng t hào và khoe khoang v ngôi làng c aố ấ ũ ự ề ủ
mình v i s giàu có và tinh th n kháng chi n Nh ng ớ ự ầ ế ư đột nhiên ông nh n ậ được
tin sét ánh mang tai t nh ng ngđ ừ ữ ườ ải t n c - làng ông theo Tây, làm vi t gian.ư ệ
Ông vô cùng au đ đớ ủ ổn t i h và nh c nhã Cách t o tình hu ng nh v y nhà v nụ ạ ố ư ậ ă
Kim Lân mu n làm n i b t lòng yêu làng g n li n v i lòng yêu nố ổ ậ ắ ề ớ ước và tinh
th n kháng chi n c a ngầ ế ủ ười nông dân Vi tệ Nam th i k u c a cu c khángờ ỳ đầ ủ ộ
chi n ch ng Pháp.ế ố
Truyện ngắn 2 Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn
Thành Long
- Truy n ng n L ng lệ ắ ặ ẽ Sa Pa có tình hu ng r t n gi n Câu chuy n ch xoayố ấ đơ ả ệ ỉ
quanh cu c g p g tình c c a nhân v t anh Thanh niên v i ông Ho s già vàộ ặ ỡ ờ ủ ậ ớ ạ ĩ
cô K s tr di n ra trong vòng ba mỹ ư ẻ ễ ươi phút trên nh núi Yên S n cao haiđỉ ơ
nghìn sáu tr m mét Cu c g p g b t ng nh ng ã ă ộ ặ ỡ ấ ờ ư đ để ạ l i trong lòng m i nhânỗ
v t nh ng n tậ ữ ấ ượng sâu s c v lí tắ ề ưởng và m c ích s ng Cách t o tình hu ngụ đ ố ạ ố
nh v y nhà v n Nguy n Thành Long mu n làm n i b t hình nh nh ng conư ậ ă ễ ố ổ ậ ả ữ
ngườ đi ang lao động âm th m l ng l , ầ ặ ẽ đầy trách nhi m ệ để ố c ng hi n h t mìnhế ế
cho đấ ướt n c, cho công cu c xây d ng ch ngh a xã h i Mi n B c nh ng n mộ ự ủ ĩ ộ ở ề ắ ữ ă
70 c a th k XX.ủ ế ỷ
Truyện ngắn 3 Chiếc lược ngà - Nguyễn
Quang Sáng.
- Tình hu ng1: Anh Sáu sau tám n m xa nhà i làm kháng chi n, chuy n nghố ă đ ế ế ỉ
phép th m quê tră ước khi chuy n ể đơn v này v i anh th t ý ngh a b i anh sị ớ ậ ĩ ở ẽ
c g p con - a con gái duy nh t c a anh Nh ng bé Thu ã không nh n ra
anh là cha Lúc bé Thu nh n ra anh là cha thì anh l i ph i lên ậ ạ ả đường Tình
hu ng này th hi n rõ nh t tình c m c a bé Thu v i ông Sáu.ố ể ệ ấ ả ủ ớ
Trang 4- Tình hu ng2: chi n khu lúc nào anh c ng nh v con, anh d n h t tâm l cố Ở ế ũ ớ ề ồ ế ự vào vi c t o ra cây lệ ạ ược ngà để ặ t ng con Nh ng anh ch a k p trao chi c lư ư ị ế ược cho con thì anh ã hy sinh trong m t tr n càn c a gi c M Tình hu ng này thđ ộ ậ ủ ặ ỹ ố ể
hi n rõ nh t tình c m c a ông Sáu v i bé Thu.ệ ấ ả ủ ớ
- T o tình hu ng nh v y Nguy n Quang Sáng mu n ca ng i tình c m cha conạ ố ư ậ ễ ố ợ ả sâu n ng c a anh Sáu và bé Thu trong hoàn c nh éo le c a chi n tranh góp ph nặ ủ ả ủ ế ầ
th hi n tể ệ ưởng ch ủ đề ủ c a tác ph m: tình c m cha con, tình c m gia ình làẩ ả ả đ thiêng liêng và b t di t ấ ệ đồng th i là l i lên án t cáo t i ác c a chi n tranh ãờ ờ ố ộ ủ ế đ gây ra cho bao gia ình Vi tđ ệ Nam
Truyện ngắn 4 Những ngôi sao xa xôi - Lê
Minh Khuê.
- Ba nữ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước Họ là những
nữ thanh niên còn rất trẻ tuổi Công việc của họ là theo dõi máy bay địch ném bom, đo đếm khối lượng đất đá bị bom địch đào xới, san lấp mặt đường và phá bom nổ chậm Công việc của họ thật khó khăn vất vả và luôn phải đối mặt với cái chết Nét nổi bật ở họ là lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm với công việc được giao Họ còn mang những nét tính cách của những cô gái trẻ: hồn nhiên, trong sáng, nhạy cảm và nhiều mơ mộng Việc tạo tình huống trên nhà văn Lê Minh Khuê muốn thể hiện tâm hồn hồn nhiên trong sáng đầy mơ mộng và lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kêt, tình đồng chí đồng đội của người lính trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước