Câu 6 - Câu có chứa phép liệt kê trong đoạn trích trên là: Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực
Trang 1ĐỀ ĐỌC HIỂU NGỮ VĂN 7 – HK II
ĐỀ 1: Cho câu tục ngữ sau:
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
(Sách giáo khoa Ngữ văn 7, tập 2, trang 12) 1/ Câu tục ngữ trên nằm trong chủ đề tục ngữ nào mà em đã được học?
2/ Mượn câu tục ngữ trên, người xưa muốn khuyên bảo chúng ta điều gì ?
3/ Hãy nêu những biểu hiện (hành động) của em trong việc thực hiện lời khuyên từ câu tục
ngữ trên
4/Em hãy nêu nghĩa đen, nghĩa ẩn dụ của câu tục ngữ trên
5 Trong câu tục ngữ trên, thành phần nào của câu được rút gọn? Rút gọn câu như vậy có
tác dụng gì?
6 Tìm một câu tục ngữ khác cùng nội dung với câu trên Theo em, giá trị kinh nghiệm của
câu tục ngữ trên có ý nghĩa như thế nào với thế hệ trẻ hiện nay?
GỢI Ý:
1.Văn bản : Tục ngữ về con người và xã hội
2.Mượn câu tục ngữ trên, người xưa muốn khuyên bảo chúng ta :
Biết ơn người đã tạo ra thành quả cho mình hưởng thụ
3 HS nêu những biểu hiện ( hành động) trong việc thực hiện ý nghĩa câu tục ngữ trên
4 -Nội dung, ý nghĩa :
+Nghĩa đen : Khi ta ăn một thứ quả ngọt thơm cần nhớ tới công người trồng cây, vun xới…
+ Nghĩa ẩn dụ :
“ăn quả” : hưởng thụ thành quả vật chất, tinh thần
“kẻ trồng cây” : những người đã làm nên thành quả
->Nội dung : khi ta hưởng thụ thành quả phải nhớ ơn những người đã làm nên thành quả đó
5-Rút gọn thành phần chủ ngữ
6-Tác dụng:
+ Giúp câu ngắn gọn, hàm súc
+ Lời dạy đúc kết trong câu tục ngữ có ý nghĩa chung với mọi người
-HS nêu đúng một câu tục ngữ đồng nghĩa: VD: Uống nước nhớ nguồn,…
-Câu tục ngữ nhắc nhở thế hệ trẻ đạo lí về lòng biết ơn:
+ Giúp mỗi người hoàn thiện nhân cách, sống ân nghĩa, có trước, có sau
+ Liên hệ bản thân: thể hiện lối sống tri ân bằng thái độ và những việc làm thiết thực nhất…
ĐỀ 2: Đọc câu tục ngữ sau và trả lời câu hỏi: Tấc đất tấc vàng
a Câu trên nằm trong chủ đề tục ngữ nào mà em đã được học?
Hãy chép thêm một câu tục ngữ cùng chủ đề và giải thích nghĩa của câu
Trang 2- Giải thích đúng nghĩa của câu tục ngữ đó
b Chủ ngữ thường được rút gọn
- Tục ngữ là những lời khuyên, kinh nghiệm mà ông cha ta truyền lại
cho con cháu Đối tượng mà nó hướng đến là chung tất cả mọi người
chứ không riêng ai => Rút gọn chủ ngữ
1 TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
ĐỀ 1: Em hãy đọc kỹ đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta.
Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”
Tinh thần yêu nước của nhân dân ta - Hồ Chí Minh
(Sách Ngữ văn 7, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)
a) Xác định câu chủ đề của đoạn văn?
b) Nêu vấn đề nghị luận của đoạn văn?
c) Chỉ ra hình ảnh so sánh trong đoạn văn? Cho biết tác dụng của hình ảnh so sánhđó
d) Kể tên các văn bản thuộc chủ đề: Văn nghị luận hiện đại Việt Nam đã học trongsách Ngữ văn 7, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
GỢI Ý:
a) Câu chủ đề: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước.”
b) Đoạn văn nghị luận về vấn đề: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
c) Trong đoạn văn, tác giả đã sử dụng hình ảnh so sánh: Tinh thần yêu nước
như một làn sóng vô cùng mạnh mẽ
- Tác dụng của hình ảnh so sánh: Làm cho người đọc có thể hình dung được
cụ thể và sinh động về sức mạnh tinh thần yêu nước của nhân dân ta
d Kể tên các văn bản thuộc chủ đề: Văn nghị luận hiện đại Việt Nam đã học
trong sách Ngữ văn 7, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sự giàu đẹp
của Tiếng Việt; Đức tính giải dị của Bác Hồ; Ý nghĩa văn chương.
ĐỀ 2: Cho đoạn văn sau:
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước, và lũ cướp nước”
a Đoạn văn được trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Nêu ý nghĩa của văn bản đó?b.Tìm và phân loại trạng ngữ có trong đoạn văn trên?
c.Nội dung chính mà đoạn trích trên đề cập đến là gì ?
d.Tìm cụm chủ - vị làm nòng cốt câu trong : Đó là một truyền thống quý báu của ta Cho
biết đó có phải là câu mở rộng không? Vì sao?
GỢI Ý:
a Đoạn văn trên trích trong văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”
Trang 3c Khẳng định sức mạnh tinh thần yêu nước của dân tộc ta khi có giặc xâm chiếm.
d Đó // là một truyền thống quý báu của ta.
C V
=>Không phải câu mở rộng vì chỉ có 1 kết câu C-V làm nòng cốt.
ĐỀ 3: Cho đoạn văn sau:
“…Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý (1) Có khi được trưng bày trong
tủ kính, trong bình pha lê rõ ràng, dễ thấy (2) Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm (3) Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày (4) Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến (5).”
a Đoạn văn trên nằm trong tác phẩm nào? Của ai?
b Em hiểu câu nói: “ Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý.” như thế nào?
c Hãy chỉ ra các câu rút gọn trong đoạn trích và khôi phục lại thành phần rút gọn?
- Nhưng cũng có khi (Các thứ của quý) cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
- Nghĩa là ( Chúng ta) phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho
tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước,công việc kháng chiến
ĐỀ 4: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
(Trích Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Hồ Chí Minh,
Ngữ văn 7, tập hai NXN Giáo dục Việt Nam, 2013)
Câu 1 (0,5 điểm) Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
Câu 2 (0,5 điểm) Từ xưa đến nay thuộc trạng ngữ gì?
Câu 3 (1,0 điểm) Nêu nội dung đoạn trích.
Trang 4Câu 4 (1,0 điểm) Là học sinh em sẽ làm gì để gắn kết tình cảm giữa các thành viên trong
lớp?
Câu 5 (2,0 điểm) Từ đoạn trích phần đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn từ 6 đến 7 câu để
nói về vai trò, trách nhiệm của em đối với tập thể lớp
- HS đưa ra đầy đủ các ý trên đạt điểm tối đa
4 HS đưa ra các cách khác nhau theo quan điểm của bản thân nhưng
cần phù hợp, không vi phạm đạo đức và pháp luật GV chấm cần linh
hoạt
5 Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: vận dụng tốt các thao tác lập
luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Có thể viết đoạn theo
những ý sau:
+ Tích cực học tập rèn luyện tu dưỡng đạo đức nhân cách
+ Sẵn sàng tham gia mọi phong trào, … của tập thể
+ Đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập và các hoạt động của lớp
+ Tự rút ra bài học cho bản thân
ĐỀ 5: Đọc đoạn trích sau:
“ Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các
vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng ”
(SGK Ngữ văn 7, Tập II, Trang 24, NXBGD)
Câu 1 (0,75 điểm) Em cho biết tên tác giả, tác phẩm và thể loại của tác phẩm có đoạn
trích trên
Câu 2 (0,5 điểm) Xác định phép liệt kê sử dụng trong đoạn.
Câu 3 (1,0 điểm) Cho biết nội dung của đoạn văn trên.
Câu 4 (0,75 điểm) Theo em, để “ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc” thế hệ
trẻ đã thể hiện thái độ và những hành động thiết thực nào?
+ Nhắc nhở mọi người ghi nhớ công lao …
- Thái độ: Tự hào về truyền thống yêu nước chống ngoại xâm của dân tộc; biết ơn công lao của các vị anh hùng dân tộc…
- Hành động thiết thực:
Trang 5+ Thắp hương nghĩa trang liệt sĩ; thăm các gia đình chính sách,…
+ Ra sức học tập, rèn luyện để hồn thiện bản thân sau này đĩng gĩp xây dựng quê hương…
ĐỀ 6: Đọc đoạn trích và thực hiện yêu cầu bên dưới:
““Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Cĩ khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng cĩ khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hịm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào cơng cuộc yêu nước, cơng việc kháng chiến.”
(Ngữ văn 7 – Tập 2)
Chọn phương án trả lời đúng từ câu hỏi 1- 4:
Câu 1: Đoạn vaờn trẽn ủửụùc trớch tửứ vaờn baỷn naứo?
A Ý nghúa vaờn chửụng B Tinh thần yẽu nửụực cuỷa nhãndãn ta
C Sửù giaứu ủép cuỷa Tieỏng Vieọt D ẹửực tớnh giaỷn dũ cuỷa Baực Hồ
Câu 2: Tác giả của đoạn văn trên là ai?
Câu 3: Văn bản chứa đoạn trích trên được viết trong thời kì nào ?
Câu 4: Xác định các câu rút gọn cĩ trong đoạn trích trên là:
A Cĩ khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy
B Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý
C Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày
Câu 5: (1,0 điểm): Phân tích cấu tạo câu sau và cho biết cụm chủ - vị nào dùng để mở rộng câu, mở rộng thành phần gì trong câu sau?
“Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng
Câu 5 “Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều
được đưa ra trưng
ĐT C
Trang 6V
C V bày.”
+ Phân tích được cấu tạo câu
+ Nêu đúng cụm c-v đó dùng mở rộng thành phần phụ ngữ cho động từ
Câu 6
- Câu có chứa phép liệt kê trong đoạn trích trên là: Nghĩa là
phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước, công việc kháng chiến.
- Kiểu liệt kê: không theo cặp, không tăng tiến.
ĐỀ 7: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:+
“ Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.”
(Ngữ Văn 7 – tập II)
Câu 1: (0,5 điểm) Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả của văn bản trên là
ai?
Câu 2: (0,5 điểm) Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì? Em có nhận xét gì
về cách lập luận của tác giả?
Câu 3: (0,5 điểm) Nêu nội dung chính của đoạn văn trên?
Câu 4: (1,0 điểm) Xác định các câu rút gọn có trong đoạn văn trên? Nêu tác dụng của các
câu rút gọn đó?
Câu 5: (1,5 điểm) Từ đoạn văn trên, em hãy viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của mình về
tinh thần yêu nước của người Việt Nam ta trong giai đoạn hiện nay?
GỢI Ý:
1 - Văn bản: “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.”- Tác giả: Hồ Chí Minh
2
+ Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
+ Cách lập luận: Đoạn văn có cách lập luận chặt chẽ, luận điểm rõ ràng,
dẫn chứng chân thực, dễ hiểu Tác giả đã mở rộng vấn đề đồng thời rút
ra nhiệm vụ trong thực tiến để phát huy tinh thần yêu nước
3 - Nội dung chính của đoạn văn: Nêu nhiệm vụ phát huy tinh thần yêunước của nhân dân.
4 + Các câu rút gọn trong đoạn văn:
-“Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ
thấy.”
-“Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.”
-“Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm
cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào
công việc yêu nước, công việc kháng chiến.”
+ Tác dụng: Làm cho câu gọn hơn, thông tin được nhanh, tránh lặp
Trang 7những từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước.
Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đã hòa bình và phát triển thì tinh
thần yêu nước của người dân Việt Nam được thể hiện trong mọi lĩnh
vực:
- Trong lao động hằng ngày, với tinh thần tự giác, tích cực, miệt mài của
tất cả mọi người, từ lao động bình thường đến nhà khoa học để làm ra
nhiều sản phẩm vật chất cũng như tinh thần làm giàu cho đất nước
- Tinh thần yêu nước được thực hiện trong việc tìm hiểu, giữ gìn và phát
huy bản sắc dân tộc, những giá trị văn hóa bền vững đồng thời quảng bá
hình ảnh Việt Nam với bạn bè thế giới
- Tinh thần yêu nước được thể hiện trong công việc giữ gìn lãnh thổ,
chủ quyền, an ninh quốc gia, chống lại mọi sự xâm phạm, phá hoại của
các thế lực thù địch, giữ gìn sư đoàn kết, thống nhất dân tộc
ĐỀ 8; Đọc kĩ đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.”
( Ngữ văn 7 – Tập 2)
1 Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai ?
2 Nêu nội dung chính của đoạn văn ?
3 Xác định các câu rút gọn có trong đoạn văn và cho biết rút gọn thành phần nào?
4 Xác định các phép tu từ được sử dụng trong đoạn văn ?
GỢI Ý
1- Đoạn văn trích trong văn bản “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”
- Tác giả Hồ Chí Minh
2 - Nội dung: Nhiệm vụ của Đảng là phải làm cho tinh thần yêu nước của nhân dân ta
được phát huy mạnh mẽ trong mọi công việc kháng chiến
3 Xác định được 3 câu rút gọn:
- Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy
- Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm
- Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến
- Thành phần được rút gọn trong 3 câu: Chủ ngữ
Trang 84 HS xác định 3 biện pháp tu từ được sử dụng :
- So sánh
- Liệt kê
- Điệp ngữ
ĐỀ 9; Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ
kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.”
Câu 1 (1,0 điểm): Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Phương
thức biểu đạt chủ yếu của đoạn văn là gì?
Câu 2 (1,0 điểm): Xác định nội dung chính của đoạn văn.
Câu 3 (1,5 điểm): Chỉ ra các câu rút gọn có trong đoạn trích và cho biết thành phần
nào được rút gọn?
Câu 4 (0,5 điểm): Xác định một phép liệt kê được sử dụng trong đoạn trích?
Câu 5 (1,0 điểm): Phân tích cấu tạo của câu sau và cho biết cụm chủ - vị nào dùng
- Yêu cầu trả lời:
+ Văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.
kháng chiến.(tuỳ theo mức độ diễn đạt của học sinh để cho điểm phù hợp)
+ Đoạn văn gồm ba câu rút gọn:
Câu 1: Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.
Trang 9ĐỀ 10: Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:
“Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,…Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”
( Ngữ văn 7 tập 2, trang 24)
Câu 1 Đoạn văn trên được trích trong tác phẩm nào? (0.5điểm)
Câu 2 Tác giả là ai ? (0.5điểm)
Câu 3 Nêu nội dung chính đoạn trích trên? (1điểm)
Câu 4 Dấu chấm lửng trong câu: “Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ
vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,…” có tác dụng
3 Nội dung của đoạn trích : Thể hiện niềm tự hào và trách nhiệm phải
luôn ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc vì họ đã dũng
cảm đấu tranh giữ nước
4 Tác dụng của dấu chấm lửng trong câu: Tỏ ý còn nhiều vị anh hùng
dân tộc chưa liệt kê hết
ĐỀ 11: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 4:
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yeu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào về những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các
vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
Câu 1: (1 điểm) Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào? Nêu tên tác giả?
Câu 2: (1 điểm) Đoạn văn trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?
Câu 3: (1 điểm)
a Câu văn "Chúng ta có quyền tự hào về những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng,
Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, " sử dụng biện pháp tu từ nào?
b Hãy nêu khái niệm của biện pháp tu từ đó
Câu 4: (1 điểm)
Trang 10a Nêu tác dụng của dấu chấm lửng trong câu văn sau:"Chúng ta có quyền tự hào về
những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, "
a Biện pháp tu từ: Liệt kê
b Liệt kê là sự sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của
tư tưởng, tình cảm
4 - Biểu thị còn nhiều vị anh hùng chưa được liệt kê hết - Hs đặt được câu văn
có sử dụng dấu chấm lửng
ĐỀ 12: Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
(Sách giáo khoa Ngữ văn 7, tập hai, NXBGD 2014)
Câu 1 Đoạn trích trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? (0,5 điểm)
Câu 2 Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích (0,5 điểm)
Câu 3 Nội dung chính của đoạn trích trên là gì ? (1,0 điểm)
Câu 4 Chỉ ra trạng ngữ được sử dụng trong đoạn trích trên và nêu rõ công dụng của
trạng ngữ đó (1,0 điểm)
Câu 5 Từ nội dung đoạn trích trên, hãy viết một đoạn văn ngắn (từ 6 - 8 câu) thể
hiện lòng tự hào về truyền thống yêu nước của nhân dân ta Trong đoạn văn có sử dụng
phép liệt kê, gạch chân dưới phép liệt kê đó (2,0 điểm)
Trang 11- Bản thân là HS, cần làm gì để tiếp nối truyền thống ấy? (rèn luyện đạo đức,tích cực học tập, luôn ghi nhớ công ơn của các anh hùng dân tộc, )
ĐỀ 13: Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước, công việc kháng chiến.”
a Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Và được viết theo phương thứcbiểu đạt chính nào? (0.75 điểm)
b Xác định các câu rút gọn có trong đoạn trích và cho biết các câu đã rút gọn thành phầnnào? (1.0 điểm)
c Tìm và chỉ ra phép liệt kê được sử dụng trong đoạn trích? (0.5 điểm)
d Tìm cụm chủ - vị dùng để mở rộng câu và phân tích cấu trúc câu:
“Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày.” (0.75 điểm)
+ Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy
+ Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm
+ Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh
thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu
nước, công việc kháng chiến
- Thành phần được rút gọn trong 3 câu là: Chủ ngữ
c Phép liệt kê trong câu: Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức,
ĐỀ 14: Đọc hai đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
(1) “Dân phu kể hàng trăm nghìn con người, từ chiều đến giờ, hết sức giữ gìn, kẻ thì thuổng, người thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ, bì bõm dưới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, người nào người nấy lướt thướt như chuột lột Tình cảnh trong thật là thảm”.
Trang 12(Ngữ văn 7- Tập 2)
(2) “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất
cả lũ bán nước và lũ cướp nước”.
(Ngữ văn 7- Tập 2)
Câu 1: (1,5 điểm)
a Đoạn (1) trích trong văn bản nào? Của ai?
b Giải thích ý nghĩa nhan đề văn bản vừa xác định?
Câu 2: (1,5 điểm)
a Thế nào là phép liệt kê?
b Xác định phép liệt kê trong đoạn (2) và cho biết chúng thuộc kiểu liệt kê nào?
b Giải thích ý nghĩa nhan đề:
+ Thể hiện thái độ thờ ơ, vô trách nhiệm của tên quan phủ trước tính mạngcủa hàng vạn người dân nghèo
+ Bằng nhan đề này, tác giả đã phê phán xã hội Việt Nam những năm trướcCách mạng tháng Tám 1945 với cuộc sống lầm than, cơ cực của người dân vàthái độ vô trách nhiệm của bọn quan lại phong kiến
Câu 2 Hs trả lời đúng và đầy đủ các ý theo yêu cầu của đề: (1,5 điểm)
a Nêu đúng khái niệm: Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùngloại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cảnh khác nhau củathực tế hay của tư tưởng, tình cảm
b Xác định phép liệt kê và các kiểu liệt kê
- Phép liệt kê : nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt quamọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước
- Kiểu liệt kê:
+ Xét theo cấu tạo: không theo từng cặp
+ Xét theo ý nghĩa: tăng tiến
Câu 3 Đảm bảo yêu cầu:
- Đặt câu đúng ngữ pháp, sáng rõ, theo đúng yêu cầu
- Chỉ ra cụm C-V làm phụ ngữ cho CDT
ĐỀ 15: Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu từ câu 1 đến câu 2:
''Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn, nó nhấn chìm tất
cả lũ bán nước và lũ cướp nước"
(Ngữ văn 7 – Tập 2)
Trang 13Câu 1: (1,0 điểm): Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời đúng (Từ 1.1
– 1.4)
1.1: Đoạn trích trên sử dụng phương thức biểu đạt chính là:
1.2: Câu: “Mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một
làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn, nó nhấn chìm
tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước" có sử dụng phép:
1.3: Trạng ngữ trong câu “Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh
thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn ” là:
A mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng B Từ xưa đến nay
C mạnh mẽ, to lớn D tinh thần ấy lại sôi nổi
1.4: Nghệ thuật chính của đoạn trích là:
A Miêu tả kết hợp với tưởng tượng, liên tưởng
B Sử dụng phép nhân hóa làm cho sự vật trở nên gần gũi với con người
C Kể chuyện hấp dẫn sáng tạo
D Lập luận chặt chẽ làm sáng tỏ luận điểm
Câu 2: (1,0 điểm): Điền các cụm từ cho trong ngoặc vào chỗ trống ( ) cho đúng:
(Hồ Chí Minh, Phạm Văn Đồng, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Đức tính giản dị của Bác Hồ, yêu nước, quý báu, nồng nàn)
Đoạn trích trên trích từ văn bản (1)của tác
giả (2) Qua bài văn tác giả đã làm rõ một chân lí: “Dân ta có một
lòng (3) yêu nước Đó là một truyền thống (4)
Câu 3 (3,0 điểm): Từ đoạn trích phần I, em hãy:
a) Viết đoạn văn ngắn (7-10 dòng) nêu suy nghĩ của em về tinh thần yêu nước củanhân dân ta
b) Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, em thấy mình cần phải làm gì đểthể hiện và phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc
Câu 3: a) + Hình thức: Đúng hình thức đoạn văn, trình bày sạch đẹp, không sai chính
tả
+ Nội dung:
Trang 14- Khẳng định nhân dân ta có truyền thống yêu nước
- Lí giải thế nào là truyền thống
- Ý nghĩa tác dụng của lòng yêu nước trong quá khứ, hiện tạo và tương lai
b) - Học tập chăm chỉ để có kiến thức mai sau góp sức xây dựng nước nhà
- Làm theo 5 điều Bác Hồ dạy
- Yêu gia đình, yêu quê hương đất nước bằng những việc làm cử chỉ cụ thể
- Tuyên truyền nhắc nhở mọi người cùng thực hiện
ĐỀ 16 :Đọc đoạn văn và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng
(Dẫn theo Ngữ văn 7, Tập hai, NXB Giáo dục, 2003, tr 24)
a) Đoạn văn trên trích từ VB nào? Ai là tác giả?
b) Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì? Câu văn nào là câu nêu luận điểm củađoạn?
c) Nêu nội dung của đoạn văn trên
a/ - Đoạn văn trích từ văn bản : Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
- Tác giả : Hồ Chí Minh
b/ - Phương thức biểu đạt chính : Nghị luận
- Câu văn mang luận điểm : Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến
vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta.
c/ - Nội dung đoạn văn: Chứng minh tinh thần yêu nước của nhân dân ta
trong lịch sử
ĐỀ 17: Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta
Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”.
(Ngữ văn 7, tập 2; NXB Hà Nội, 1986)
Câu 1 Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Xác định thể loại của văn
bản đó?
Câu 2 Nêu xuất xứ của văn bản trên?
Câu 3 Tìm các trạng ngữ trong đoạn văn trên và nêu rõ công dụng của các trạng ngữ ấy? Câu 4 Tìm một cụm C - V làm thành phần của câu hoặc thành phần của cụm từ trong câu
văn: “Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết
thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước” Cho biết cụm C – V ấy làm thành phần
gì?
Câu 5 Trong câu cuối của đoạn văn, tác giả dùng hình ảnh nào để thể hiện cụ thể sức
mạnh của tinh thần yêu nước? Nêu giá trị của việc sử dụng hình ảnh ấy?
Câu 6 Viết một đoạn văn ngắn (từ 5 -> 7 câu) trình bày suy nghĩ của em về lòng yêu
nước của thế hệ trẻ hiện nay Trong đoạn văn có sử dụng phép liệt kê
BỘ ĐỀ ĐÁP ÁN GIỮA KỲ 2 MÔN VĂN FILE WORD Zalo 0946095198
Trang 15Câu 2 - Xuất xứ của văn bản: Bài văn trích trong Báo cáo Chính trị tại Đại hội lần thứ
II, tháng 2 năm 1951 của Đảng Lao động Việt Nam, nay là Đảng cộng sản ViệtNam
+ Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu ở trong câu, góp phần làm
rõ, đầy đủ nội dung, ý nghĩa của câu Nối kết các câu, các đoạn với nhau, góp phần làm cho đoạn văn được mạch lạc
Câu 6
- Yêu cầu về kĩ năng: Viết thành đoạn văn, độ dài 5 – 7 câu Trình bày suy nghĩ phù hợp với vấn đề đặt ra; sử dụng thích hợp phép liệt kê
- Yêu cầu về nội dung: có thể tham khảo các ý sau
+ Lòng yêu nước của thế hệ trẻ ngày nay biểu hiện ở tinh thần rèn luyện, học tập, lao động sáng tạo, đem hết sức mình để xây dựng và bảo vệ đất nước+ Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
* Lưu ý: Nếu đoạn văn không sử dụng pháp liệt kê thì trừ 0,5đ
ĐỀ 18: Cho đoạn văn sau:
Trang 16“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ
xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một
làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân
ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”
Câu 1(1 điểm) Đoạn văn trên thuộc văn bản nào? Tác giả là ai?
Câu 2(0,5 điểm) Cụm từ in đậm trong đoạn trích trên là thành phần nào của câu?
Câu 3 (1 điểm) Xác định một biện pháp nghệ thuật có trong đoạn trích trên và nêu tác
dụng của biện pháp nghệ thuật đó
Câu 4 (3,5 điểm) Bằng những hiểu biết về văn bản mà em vừa xác định ở câu 1, hãy viết
đoạn văn (8- 10 câu) làm sáng tỏ nhận định: “ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó
là một truyền thống quý báu của ta” Trong đoạn văn có sử dụng một câu bị động và phépliệt kê (gạch chân và chú thích rõ)
GỢI Ý:
1 - Đoạn văn trên thuộc văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dânta”
- Tác giả: Hồ Chí Minh
2 Cụm từ in đậm trong đoạn trích: Thành phần trạng ngữ
3 HS xác định (chỉ rõ) được một biện pháp nghệ thuật và nêu tác dụng.
- Biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa, điệp ngữ, liệt kê…
- Tác dụng:
+ Làm nổi bật sức mạnh của tinh thần yêu nước…
+ Thể hiện niềm tự hào về những trang lịch sử vẻ vang của dân tộc…
4 a) Về hình thức:
- Đoạn văn đảm bảo đủ số câu theo yêu cầu, đúng thể loại nghị luậnchứng minh, có câu mở đoạn, diễn đạt mạch lạc, trôi chảy, chữ viết sạch
sẽ, không mắc lỗi chính tả
- Sử dụng câu bị động và phép liệt kê
b) Về nội dung: Đoạn văn cần đảm bảo các ý sau:
* Để chứng minh làm rõ truyền thống yêu nước của dân tộc, Hồ ChíMinh đã đưa ra hàng loạt các dẫn chứng và sắp xếp theo trình tự thờigian từ quá khứ đến hiện tại
- Đâu tiên là những trang sử vẻ vang của dân tộc Đó là những cuộckháng chiến vĩ đại thời Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê lợi,Quang Trung…Những chiến công hiển hách này là chứng cớ hùng hồncho tinh thần yêu nước nồng nàn và bất khuất của dân tộc
- Tiếp theo, tác giả tiếp tục nêu lên những tấm gương tiêu biểu cho tinhthần yêu nước của nhân dân ta trong thời đại ngày nay Đó là nhữngngười Việt Nam chân chính, không phân biệt tuổi tác, địa bàn cư trú, giớitính, nghề nghiệp… Mỗi tầng lớp nhân dân tuy có biểu hiện khác nhaunhưng đều giống nhau nơi nồng nàn yêu nước
-> Như vậy nhờ phép lập luận khoa học, liệt kê hàng loạt các dẫn chứng Tác giả đã chứng minh được tinh thần yêu nước là sức mạnh to lớn đểđưa đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách
Trang 17ĐỀ 19: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bằng cách khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng.
…Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
(Trích Ngữ văn 7, tập hai)
Câu 1: Tác giả của đoạn văn trên là ai?
A Hoài Thanh C Hồ Chí Minh
B Phạm Văn Đồng D Đặng Thai Mai
Câu 2: Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt chính nào?
Câu 3: Dòng nào nêu lên luận điểm của đoạn trích?
A Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý.
B Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.
C Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày.
D Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
Câu 4: Trong câu: “Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm
cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.” tác giả sử dụng phép tu từ nào?
Câu 5: Hãy nối các ý ở cột A với các ý ở cột B sao cho phù hợp:
1 Ăn quả nhớ kẻ trồng cây a Câu đặc biệt
3 Trung đội trưởng Bính khuôn mặt
GỢI Ý:
Trang 18C D C D 1 – b; 2 – a; 3 – d; 4 –
c
ĐỀ 20: Đọc kĩ đoạn văn sau rồi trả lời câu hỏi:
“ Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình Từ những nam nữ công nhân và nông dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ,
1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn văn trên là gì?
2 Câu văn nào là câu nêu luận điểm của đoạn văn?
3 Xác định nội dung chính của đoạn văn?
4 Nhân dân Việt Nam đã tiếp nối truyền thống yêu nước của ông cha như thế nào trong
thời gian đất nước xảy ra đại dịch Covid – 19?
(Hãy trả lời câu hỏi bằng một đoạn văn khoảng10 câu.)
GỢI Ý:
a Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận ( 0.5 điểm).
b.Câu nêu luận điểm : Câu văn mở đầu đoạn văn:
“Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước (0.5 điểm).
c Nội dung chính của đoạn văn: Những biểu hiện của tinh thần yêu nước của nhân dân
ta trong trong thời đại ngày nay – kháng chiến chống Pháp (0.5 điểm)
d Nhân dân Việt Nam đã tiếp nối truyền thống yêu nước của ông cha trong thời gian đất nước xảy ra đại dịch Covid – 19:
- Lòng yêu nước là truyền thống quý báu của nhân dân ta từ ngàn đời, được dân tộcViệt Nam luôn giữ gìn, tiếp nối và phát huy Đặc biệt, trong thời gian đại dịch Covid-19bùng nổ
- Biểu hiện của cụ thể:Toàn thể nhân dân đoàn kết một lòng cùng nhau đẩy lùi dịchbệnh: không phân biệt tuổi tác, giới tính, tôn giáo, nghề nghiệp, nơi ở; đã là người ViệtNam, ai cũng đóng góp công sức của mình cho đất nước trên tinh thần: “Chống dịch nhưchống giặc” Từ Chính phủ hết lòng vì nhân dân đến các bác sĩ ngày đêm âm thầm cứusống người bệnh; từ các chiến sĩ bộ đội, công an dầm sương dãi nắng nhường nơi ở chongười vùng cách li đến những mạnh thường quân đầu tư vật chất để đón kiều bào về nước;
từ học sinh sinh viên đóng góp công sức của mình đến công nhân, nông dân đều tăng giasản xuất là hậu phương vững chắc cho tuyến đầu chống dịch ai cũng đoàn kết một lòngquyết tâm quét sạch dịch bệnh ra khỏi đất nước
- Phê phán: Vẫn còn một số phần tử thờ ơ với dịch bệnh, chống đối người thi hành công
Trang 19Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta làm cho những thứ của quý kín đáo ấy đều được đưa ra
trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh
thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
(Ngữ văn 7- tập 2, NXBGD)
Câu 1 Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Phương thức biểu đạt chínhcủa đoạn văn là gì?
Câu 2 Tìm câu rút gọn trong đoạn trích trên.? Chỉ rõ thành phần được rút gọn?
Câu 3 Chỉ ra thủ pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu in đậm ở đoạn trích trên và nêutác dụng của nó?
Câu 4:Từ sự hiểu biết về văn bản có đoạn trích trên, em hãy viết một đoạn văn (Từ 10-15
câu) làm rõ nhận xét sau: Nhân dân ta ngày nay vẫn đang giữ gìn và phát huy truyền thống ấy.
GỢI Ý:
a
+ Văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta.(0,25 đ)
Tác giả: Hồ Chí Minh (0,25 đ)
+ Phương thức biểu đạt: Nghị luận.(0,5 đ)
b Câu rút gọn: (0,75 đ - mỗi câu đạt 0,25đ)
- Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.
- Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm
- Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến"
* Rút gọn thành phần chủ ngữ.(0,25 đ)
c
- Phép liệt kê (0,25 đ)
- Tác dụng: Diễn tả được đầy đủ những công việc của Đảng để phát huy tinh thần yêu
nước của nhân dân; đồng thời làm tăng tính thuyết phục cho văn bản (0,75 đ)
D.- Về nội dung: (1,75 điểm) Đoạn văn cần đảm bảo các ý sau:
+ Giới thiệu vấn đề (1 đến 2 câu): Yêu nước là một truyền thống quý báu của dân tộc ta
-> Trong lao động dựng xây: Người dân trên mọi lĩnh vực ra sức lao động để làm giàu, đẹp, làm rạng danh cho quê hương… (Liên hệ các bác sĩ, những cô chú công nhân sản xuất khẩu trang…tăng ca,… trong đợt chống covit 19)
-> Trong nghiên cứu, học tập; thể thao …
+ Liên hệ bản thân, rút ra bài học.
ĐỀ 22: Đọc kĩ đoạn văn sau và thực hiện các yêu càu bên dưới:
Trang 20“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính,
trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước, công việc kháng chiến.”
a Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Và được viết theo phương
thức biểu đạt chính nào? (0.75 điểm)
b Xác định các câu rút gọn có trong đoạn trích và cho biết rút gọn thành phần nào?
(1.0 điểm)
c Xác định phép liệt kê được sử dụng trong đoạn trích ? (0.5 điểm)
d Tìm cụm chủ - vị dùng để mở rộng câu và phân tích cụ thể mở rộng thành phần gì
trong câu sau ? (0.75 điểm)
“Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày.”
GỢI Ý:
a - Xác định được đúng văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
- Nêu đúng tác giả: Hồ Chí Minh
- Xác định đúng phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
b
- Xác định đúng ba câu rút gọn Mỗi câu đúng
+ Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy
+ Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
+ Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh
thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công cuộc yêu nước,
công việc kháng chiến.
- Xác định đúng thành phần được rút gọn trong 3 câu là: Chủ ngữ
ĐỀ 23: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của dân ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một
Trang 21làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”
1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? (0.5 điểm)
2 Hãy chỉ ra câu văn nêu luận điểm và xác định nội dung chính của đoạn văn trên?(1.0 điểm)
3 Trong đoạn văn tác giả sử dụng hình ảnh nào để diễn tả sức mạnh tinh thần yêunước? Nêu ý nghĩa của cách sử dụng hình ảnh đó? (1.5 điểm)
4 Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 1 trang giấy thi ) chứng minh rằng “ Dân ta cómột lòng nồng nàn yêu nước” (3.5 điểm)
5 Kể tên các văn bản thuộc chủ đề: Văn bản nghị luận hiện đại Việt Nam đã học trongsách Ngữ văn 7, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (0.5 điểm)
* Câu văn mang luận điểm: - Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước
* Nội dung chính: - Nhận định chung về lòng yêu nước của nhân dân ta
Hoặc: Nói về tinh thần yêu nước của nhân dân ta…
3
* Hình ảnh diễn tả sức mạnh của tinh thần yêu nước:
- “ nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi
sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp
nước”
* Ý nghĩa:
- Tác giả sử dụng hình ảnh so sánh rất độc đáo: “ tinh thần yêu nước”- cái
vô hình, trừu tượng được so sánh với cái cụ thể, hữu hình - “ 1 làn sóng”
-> Tác dụng: Diễn tả một cách sinh động, cụ thể và khẳng định sức mạnh
của tình yêu nước… chính bằng tình yêu nước mà dân tộc ta mới chiến
thắng mọi kẻ thù xâm lược
4 *Mở bài: Từ xưa đến nay, lòng yêu nước luôn là niềm tự hào của dân tộc
Việt, đó là truyền thống quý báu của dân ta…
*Thân bài:
- Giải thích lòng yêu nước: lòng yêu nước: chính là yêu gia đình, yêu
xóm làng thân quen, yêu những lũy tre bờ đê, yêu từng cánh đồng lúa
chín…
- Chứng minh nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn:
- Trong thời chiến:
+ Thưở xưa, lòng yêu nước được thể hiện qua những cuộc đấu tranh của
dân tộc Việt chống giặc Bắc phương: những cuộc đấu tranh của Bà Trưng,
Trang 22Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lơi, Quang Trung
+ Gần hơn là thời kì chống Pháp, Mĩ - những kẻ thù lớn mạnh hơn ta rất
nhiều lần, nhưng bằng tình yêu nước, dân tộc ta đã chiến thắng
+ Nhưng để có được thắng lợi đó, rất nhiều anh hùng đã ngã xuống, hi
sinh thân mình để bảo về non sông:
- Trong thời bình:
+ Lòng yêu nước được thể hiện ở việc nhân dân ta một lòng tin yêu theo
con đường lãnh đạo của Đảng
+ Mọi người đều ra sức học tập, lao động để dựng xây đất nước
+ Đặc biệt trong thời gian đất nước đứng trước thử thách lớn là đại dịch
covid thì tình yêu nước lại được bộc lộ rõ nét (hs tự nêu biểu hiện)
* Kết bài: Khẳng định cách em có thể làm để rèn luyện lòng yêu nước:
Ra sức học tập, giúp đỡ bạn học khó khăn hơn, giữ gìn làng xóm quê
hương sạch đẹp,
Lưu ý: trong khi viết, hs biết lấy dẫn chứng hợp lí để chứng minh
5
Kể tên các văn bản thuộc chủ đề: Văn nghị luận hiện đại Việt Nam đã học
trong sách Ngữ văn 7, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sự giàu
đẹp của Tiếng Viêt; Đức tính giải dị của Bác Hồ; Ý nghĩa văn chương.
ĐỀ 24: : Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
"Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quí báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất
cả lũ bán nước và lũ cướp nước"
(Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Hồ Chí Minh)
a (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt
b (0,5 điểm) Tìm và phân loại trạng ngữ có trong đoạn văn trên
c.(1 điểm)Từ đoạn văn trên, em hãy nêu 4 biểu hiện của tinh thần yêu nước
GỢI Ý:
a.Phương thức biểu đạt: Nghị luận
b.Trạng ngữ: Từ xưa đến nay: Chỉ thời gian
(Hoặc: Mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng: Chỉ thời gian)
c.Biểu hiện của tình yêu nước ví dụ:
- Yêu những điều xung quanh mình(ngôi nhà, cây cối, người thân )
- Cố gắng học giỏi để xây dựng đất nước
- Luôn quảng bá hình ảnh đất nước với bạn bè thế giới
- Sẵn sàng đóng góp công sức khi tổ quốc cần
(Chú ý: HS có thể nêu những biểu hiện khác nhau, miễn phù hợp)
ĐỀ 25: Đọc phần trích sau và trả lời các câu hỏi:
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta.
Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một
Trang 23làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân
ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”
(Ngữ văn 7, tập hai)
Câu 1 (1,0 điểm) Phần trích trên được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Phương
thức biểu đạt chính của phần trích?
Câu 2 (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử sụng trong
câu văn: “Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…”
Câu 3 (1,0 điểm). Nêu nội dung chính của đoạn trích?
Câu 4 (2,0 điểm) Từ việc đọc hiểu nội dung văn bản có chứa phần trích trên, em
thấy mình cần làm gì để kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước của dân tộc ta? (viết đoạn văn khoảng 8- 10 câu)
- Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận 0,5 điểm 2
(1,0
điểm)
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử sụng trong câu
văn: “Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời
đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…”
Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…(0,25
điểm)
0,5 điểm
- Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê:
+ Thể hiện được truyền thống lịch sử đấu tranh dựng nước
và giữ nước lâu dài của cha ông ta trong lịch sử với nhiềuchiến công hiển hách
Nêu nội dung của phần trích?
- Nội dung phần trích: Nêu nhận định về truyền thống
yêu nước (0,5 điểm) và biểu biện của lòng yêu nước trongquá khứ (0,5 điểm)
Trang 24I Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách viết một đoạn văn nghị
luận, biết cách liên kết câu, không sai lỗi chính tả, dùng
từ, ngữ pháp
0,25 điểm
II Về kiến thức: Học sinh có thể trình bày nhiều cách
khác nhau nhưng cần đảm bảo những nội dung cơ bản sau:
1,5 điểm
1.Mở đoạn: HS có thể giải thích lòng yêu nước hoặc chỉ
cần khái quát về lòng yêu nước (là truyền thống tốt đẹpcủa dân tộc Việt Nam ta)
0,25 điểm
2.Thân đoạn: - HS nêu được một số việc làm để thấy
được bổn phận và trách nhiệm của bản thân trong việc kếthừa và phát huy truyền thống yêu nước của ông cha trongxây dựng và phát triển nước nhà như:
0,5 điểm
+ tham gia và các hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội,bạo lực học đường ;
0,25 điểm
3 Kết đoạn: Bài học cho bản thân 0,25 điểm
ĐỀ 26; Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 3:
“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những thứ của quý kín đáo ấy đều được đưa
ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến”.
(“Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” – Hồ Chí Minh)
Câu 1 (0,5 điểm ): Chỉ ra phương thức biểu đạt của đoạn trích.
Câu 2 ( 1 điểm): Theo tác giả Hồ Chí Minh, phải làm gì để tinh thần yêu nước của
tất cả mọi người đều thực hiện vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến?
Câu 3 (1,5 điểm): Tìm 2 câu rút gọn và cho biết chức năng của các câu rút gọn ấy.
Câu 4 (2 điểm): Em hãy viết đoạn văn ngắn (từ 6-8 câu) với câu chủ đề: “Tôi yêu
Tổ quốc mình từ những điều bình dị, thân thuộc nhất”.
GỢI Ý;
1 - PTBĐ : Nghị luận
2 - Theo tác giả Hồ Chí Minh, để tinh thần yêu nước của tất cả mọi
người đều thực hiện vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến
thì: phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo.
3 - Câu rút gọn: HS chọn được 2 trong 3 câu sau:
+ Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ
thấy
+ Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
+ Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo,
làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành
Trang 25vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến”.
- Chức năng: Sử dụng câu rút gọn làm cho câu gọn hơn, thông tin
được nhanh, tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện ở câu trước
5
Viết một đoạn văn ngắn với chủ đề: “Tôi yêu Tổ quốc mình từ
những điều bình dị, thân thuộc nhất”.
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn
Học sinh có thể viết đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng
-phân - hợp, móc xích
b Xác định đúng nội dung của đoạn văn
- HS đưa ra được biểu hiện của tình yêu Tổ quốc từ những điều bình
dị nhất
c Triển khai nội dung của đoạn văn
Học sinh có thể nêu được các biểu hiện của tình yêu Tổ quốc từ
những điều bình dị, gần gũi, gắn bó với cuộc sống của chính mình
như: yêu con người lao động miệt mài xây dựng bản làng xóm thôn
góp phần làm giàu đẹp quê hương; yêu cánh đồng, con suối; yêu mái
nhà sàn; yêu vẻ đẹp của chiếc khăn piêu…
ĐỀ 27; * Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân
ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
(Ngữ văn 7, tập hai)
Câu 1 (0,5 điểm): Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả của đoạn văn
trên là ai?
Câu 2 (0,5 điểm): Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?
Câu 3 (1 điểm): Nội dung đoạn trích trên là gì ?
Câu 4 (1 điểm): Trong câu: Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ
vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,… Tác giả đã sử
dụng biện pháp tu từ nào? Cho biết tác dụng của biện pháp tu từ đó?
Câu 5 (2 điểm): Từ nội dung văn bản trên, viết đoạn văn 6 - 8 câu nêu suy nghĩ của
em về truyền thống yêu nước của dân tộc ta
GỢI Ý
1 - Trích trong văn bản Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Tác giả
Hồ Chí Minh
2 - Phương thức biểu đạt: Nghị luận
3 - Nội dung: Nêu nhận định về lòng yêu nước và biểu biện của lòng
yêu nước trong quá khứ
4 - Biện pháp tu từ liệt kê
Trang 26- Tạo cảm xúc tự hào, phấn chấn về những trang lịch sử vẻ vang qua
tấm gương những vị anh hùng dân tộc
5
* Yêu cầu kỹ năng: Đúng hình thức đoạn văn, đủ số lượng câu, văn phạm
tốt
* Yêu cầu kiến thức:
- Học sinh trình bày được truyền thống yêu nước của Dân tộc ta, được
phát huy cao độ qua một chặng dài lịch sử
- Tình cảm của bản thân đối với thế hệ đi trước, học tập được gì ở
những người anh hùng đó
ĐỀ 28; Đọc kĩ đoạn văn sau rồi trả lời câu hỏi:
……… ‘’ Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ǎn để ủng
hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ sǎn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình.
Từ những nam nữ công nhân và nông dân thi đua tǎng gia sản xuất, không quản khó nhọc
để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ…’’.
"Tinh thần yêu nước của nhân dân ta"- Hồ Chí Minh,
1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn văn trên là gì?
2.Câu văn nào là câu nêu luận điểm của đoạn văn?
3 Xác định nội dung chính của đoạn văn?
4 Nhân dân Việt Nam đã tiếp nối truyền thống yêu nước của ông cha như thế nào trong thời gian đất nước xảy ra đại dịch Covid-19 ?
(Hãy trả lời câu hỏi bằng một đoạn văn 10 đến 12 câu)
GỢI Ý;
1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
2.Câu nêu luận điểm : Câu văn mở đầu đoạn văn:
“Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước
3.Nội dung chính của đoạn văn: Những biểu hiện của tinh thần yêu nước của nhân dân ta
trong trong thời đại ngày nay – kháng chiến chống Pháp
4.Nhân dân Việt Nam đã tiếp nối truyền thống yêu nước của ông cha trong thời gian đất nước xảy ra đại dịch Covid – 19:
- Lòng yêu nước là truyền thống quý báu của nhân dân ta từ ngàn đời, được dân tộc Việt Nam luôn giữ gìn, tiếp nối và phát huy Đặc biệt, trong thời gian đại dịch Covid-19 bùng
nổ
- Biểu hiện của cụ thể: Toàn thể nhân dân đoàn kết một lòng cùng nhau đầy lùi dịch bệnh: không phân biệt tuổi tác, giới tính, tôn giáo, nghề nghiệp, nơi ở Đã là người Việt Nam, ai cũng đóng góp công sức của mình cho đất nước trên tinh thần: “Chống dịch như chống giặc" Tử Chính phủ hết lòng vì nhân dân đến các bác sĩ ngày đếm âm thầm cứu sống người bệnh; từ các chiến sĩ bộ đội, công an dầm sương dãi nắng nhường nơi ở cho người vùng cách li đến những mạnh thường quân đầu tư vật chất để đón kiều bào về nước;
từ học sinh sinh viên đóng góp công sức của mình đến công nhân, nông dân đều tăng gia
Trang 27sản xuất là hậu phương vững chắc cho tuyến đầu chống dịch ai cũng đoàn kết một lòng quyết tâm quét sạch dịch bệnh ra khỏi đất nước
- Phê phán: Vẫn còn một số phần tử thờ ở với dịch bệnh, chống đối người thi hành công
vụ, hành vi ấy thật đáng phê phán
- Bản thân HS thực hiện chỉ thị của Chính phủ: không ra khỏi nhà, đeo khẩu trang, vệ sinh sạch sẽ
ĐỀ 29; Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi cho bên dưới:
“ Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các
vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng ”
(SGK Ngữ văn 7, Tập II, Trang 24, NXBGD)
a) Đoạn văn trên được trích trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?
b) Chỉ rõ câu văn có sử dụng phép liệt kê trong đoạn văn trên và cho biết tác dụng
của phép liệt kê được sử dụng trong đoạn văn đó ?
c) Theo em, để “ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc” chúng ta phải xác
định thái độ và những hành động thiết thực nào?
d) Liên hệ với ngày nay, em hãy kể những việc làm thể hiện tinh thần yêu nước củađồng bào ta trong giai đoạn phòng, chống dịch bệnh Covid-19
- Câu văn có sử dụng phép liệt kê: “ Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử
vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…”
- Tác dụng: Kể tên các vị anh hùng dân tộc để tạo cảm xúc tự hào, phấn chấn về
những trang lịch sử vẻ vang qua tấm gương những vị anh hùng dân tộc ấy
( Học sinh có thể diễn đạt gần giống có thể cho điểm)
Câu c
- Thái độ:
+ Tự hào về truyền thống yêu nước chống ngoại xâm của dân tộc;
+ Biết ơn công lao của các vị anh hùng dân tộc…
- Hành động thiết thực:
+ Thắp hương nghĩa trang liệt sĩ; thăm các gia đình chính sách,…
+ Ra sức học tập, rèn luyện để hoàn thiện bản thân sau này đóng góp xây dựng quêhương…
Trang 28- Nhiều người xung phong lên tuyến đầu chống dịch
* Người chấm tùy theo bài làm của học sinh cho điểm phù hợp.
ĐỀ 30: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi
“Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân
ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”
( Trích Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, SGK Ngữ văn 7, tập hai)
Em hãy chọn đáp án đúng từ câu 1 đến câu 4 bằng cách ghi vào tờ giấy thi một
chữ trước ý trả lời đúng (1,0 điểm)
Câu 1: Tác giả của đoạn trích là ai?
Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.
Câu 3: Nêu nội dung của đoạn trích.
A Lòng yêu nước của đồng bào ta ngày nay
B Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước
C Lòng yêu nước của ông cha ta trong lịch sử
D Ngợi ca tinh thần yêu nước của nhân dân ta
Câu 4: Câu văn "Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu
nước của dân ta" nêu:
Câu 5 (1,0 điểm): Vì sao khi bàn về lòng yêu nước tác giả lại nêu tên các vị anh hùng
trong lịch sử chống giặc ngoại xâm như Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi,Quang Trung, ?
Câu 6 (1,0 điểm): Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép liệt kê trong câu văn: “Chúng ta
có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần HưngĐạo, Lê Lợi, Quang Trung, ”
GỢI Ý:
Câu 5 (1 điểm): Học sinh cần hướng tới các ý sau:
- Các vị anh hùng ấy tiêu biểu, điển hình trong lịch sử về sự hy sinh, tinh thần quả cảm trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm của dân tộc ; Tăng tính thuyết phục cho luận điểm.(0.5điểm)
- Biểu dương tinh thần yêu nước của cha ông để con cháu ngày nay học tập, noi
theo (0.5điểm)
Câu 6 (1 điểm):
- Phép liệt kê trong câu văn: Liệt kê tên tuổi của các vị anh hùng trong lịch sử
chống giặc ngoại xâm (0.25điểm)
- Tác dụng: Nhấn mạnh tinh thần yêu nước nồng nàn của cha ông qua các triều đại
trong lịch sử (0.5điểm)
-Tạo nhịp điệu cho lời văn.(0.25điểm)
Trang 29ĐỀ 31: Đọc kĩ đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“ Tinh thần yêu nước cũng như một thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính,trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, tronghòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những thứ của quý kín đáo ấy đều được đem ratrưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinhthần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việckháng chiến.”
1 Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Của ai? Xác định phương thức biểu đạtchính của đoạn văn trên (1,5 điểm)
2 Chỉ ra những câu văn là câu rút gịn trong đoạn văn trên Cho biết thành phần nàođược rút gọn? Tác dụng của việc sử dụng câu rút gọn đó.( 2 điểm)
3 Từ hiểu biết về văn bản chứa đoạn văn trên và những hiểu biết xã hội, em hãy nêu ítnhất ba biểu hiện về tình yêu nước của người Việt Nam trong cuộc sống xung quanh
em (1,5 điểm)
GỢI Ý:
1 - Đoạn trích trên được trích từ văn bản nào” Tinh thần yêu nước của
nhân dân ta”
+ Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
+ Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo,
làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực
hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
- Các câu rút gọn trên đều rút gọn thành phần chủ ngữ
-Tác dụng: Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh hơn, tránh lặp từ
3 -Học sinh nêu được một số biểu hiện của tinh thần yêu nước trong
cuộc sống hàng ngày: ( mỗi biểu hiện đúng cho 0,5 điểm- tố đa là
+ Rèn luyện trau dồi đạo đức
+ Tích cực lao động, hang hái làm giàu chính đáng
+ Tham gia các hoạt động xã hội ( nhân đạo, tình nguyện )
( HS có thể đưa ra những biểu hiện khác nhưng nều hợp lí thì vẫn
cho điểm tối đa)
Trang 304 - Đây là câu hỏi mở, học sinh có thể tự do bày tỏ suy nghĩ nhưng cần
diễn đạt rõ ràng, phù hợp với chuẩn mực đạo đức
Ví dụ: âm nhạc giúp giải tỏa những áp lực trong cuộc sống, mang
lại niềm vui, xoa dịu nỗi buồn
ĐỀ 32: Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu ở dưới:
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của dân tộc ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.
Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân
ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”
(“Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” - Hồ Chí Minh, SGK Ngữ văn 7, Tập 2)
Câu 1 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?
Câu 2 (0,5 điểm): Tìm trạng ngữ trong câu văn: “Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc
bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.”
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biên pháp tu từ trong câu văn:
“Chúng ta có quyền tự hào vì những trang sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung ”
Câu 4 (1,0 điểm): Qua đoạn trích, em rút ra bài học gì cho bản thân mình? (trình
bày bằng một đoạn văn từ 5-7 dòng).
GỢI Ý:
1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
2 Trạng ngữ : Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng
3 - Biện pháp tu từ: Liệt kê “Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê
Lợi, Quang Trung.”
- Tác dụng:
+ Nhấn mạnh, ca ngợi những trang sử hào hùng, vẻ vang trong lịch sử
chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, ca ngợi công lao của
những bậc anh hùng hào kiệt gắn liền với từng triều đại của dân tộc:
họ đã làm rạng danh cho đất nước, ghi vào lịch sử những mốc son
chói lọi, lẫy lừng; là niềm tự hào muôn đời của dân tộc ta
+ Làm cho lời văn sinh động, gợi cảm, diễn tả đầy đủ, sâu sắc nội
dung cần diễn đạt và bộc lộ thái độ ngợi ca, trân trọng của tác giả
4 HS có thể rút ra bài học từ đoạn trích trên :
Trân trọng, giữ gìn và phát huy truyền thống vẻ vang của dân tộc,
mỗi chúng ta phải có tình yêu quê hương, đất nước, ra sức học tập, rèn
luyện đức tài để trở thành con người có ích, góp phần xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Nâng cao tinh thần cảnh giác, đoàn kết, chung tay xây
dựng đất nước giàu mạnh, không nên sống thiếu trách nhiệm với bản
thân, gia đình và xã hội
(HS có thể nêu những bài học khác đúng, hợp lý vẫn cho điểm tối đa)
ĐỀ 34: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Trang 31“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta.
Từ xưa tới nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi Nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ to lớn Nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn Nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng,
Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”.
(Ngữ Văn 7, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2018)
Câu 1: Hãy cho biết đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả của văn bản là ai? (1.0
điểm)
Câu 2: Tìm trạng ngữ trong đoạn văn sau và cho biết trạng ngữ đó bổ sung ý nghĩa gì
trong câu? (1.0 điểm)
“Từ xưa tới nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi Nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ to lớn Nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn Nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước”
Câu 3: Tìm một câu rút gọn có trong đoạn văn sau và cho biết câu rút gọn đó được rút gọn
thành phần nào? (1.0 điểm)
“Tinh thần yêu nước cũng giống như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong
tủ kính, trong bình pha lê rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi được cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm”.
Câu 4: Trong đoạn văn trên, tác giả đã dùng hình ảnh nào để thể hiện cụ thể sức mạnh của
tinh thần yêu nước? (0.5 điểm)
Câu 5: Trong đoạn văn trên, tác giả đã đưa ra nhận định: “Tinh thần yêu nước là mộttruyền thống quý báu của ta” Em có đồng ý với nhận định đó không? Hãy trả lời từ 3-5câu (1.5 điểm)
GỢI Ý:
1 Văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Tác giả: Hồ Chí Minh
2 Trạng ngữ: Từ xưa đến nay.
Mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng.
Ý nghĩa: Từ xưa đến nay: Trạng ngữ chỉ thời gian.
Mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng: Trạng ngữ chỉ nguyên
nhân
3 Học sinh chỉ cần tìm được một trong hai câu rút gọn sau:
- Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê rõ ràng dễ thấy > Rút gọn chủ ngữ.
- Nhưng cũng có khi được cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm > Rút gọn chủ ngữ.
Trang 32thời đại Tinh thần yêu nước trong các cuộc kháng chiến chốngPháp, Mỹ…
Học sinh diễn đạt mạch lạc, không sai lỗi chính tả, đúng sốcâu…
2 ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
ĐỀ 1: Em hãy đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu ở bên dưới:
“Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc rất lớn: Việc cứu nước, cứu dân đếnviệc rất nhỏ, trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nói chuyện với cáccháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhàăn Trong đời sống của mình, việc gì Bác tự làm được thì không cần người giúp, cho nênbên cạnh Bác người giúp việc và phục vụ có thể đếm trên đầu ngón tay, và Bác đã đặt cho
số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì,Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi!”
(Phạm Văn Đồng - “Đức tính giản dị của Bác Hồ”
SGK Ngữ văn 7 NXB Giáo dục, 2016 tr 53)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chủ yếu được sử dụng trong đoạn văn trên?
Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn văn trên? (0,5 điểm)
Câu 3: Nhận xét về nghệ thuật chứng minh của tác giả ở đoạn văn? Những chứng cứ ở
đoạn này có giàu sức thuyết phục không? Vì sao? ( 1,5 điểm)
Câu 4: Từ nội dung đoạn văn trên em hãy trình bày suy nghĩ của mình về việc học tập và
làm theo tấm gương của Bác? ( 0,75 điểm)
Câu 3 Nhận xét nghệ thuật chứng minh:
- Đoạn văn tiếp tục chứng minh sự giản dị trong đời sống của Bác thể hiệnqua việc làm và quan hệ với mọi người bằng luận cứ chân thật, lí lẽ xácđáng, dẫn chứng cụ thể, thuyết phục
- Nêu luận cứ: Bác suốt đời làm việc suốt ngày làm việc từ việc lớn đến việcnhỏ
- Dẫn chứng:
+ việc lớn: việc cứu nước, cứu dân + việc nhỏ: trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nóichuyện với các cháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân
+ người giúp việc và phục vụ có thể đếm trên đầu ngón tay,+ đặt cho số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiếnthắng : Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi !
- Những chứng cứ ở đoạn văn giàu sức thuyết phục vì: Luận cứ chân thật, rõràng (giản dị trong việc làm, lối sống); dẫn chứng phong phú, cụ thể xác thực.Hơn nữa những điều tác giả nói ra được đảm bảo tính chân thực bằng mối
Trang 33quan hệ gần gũi, lâu dài, gắn bó và tình cảm chân thành của tác giả với BácHồ.
Câu 4 Yêu cầu về kỹ năng: - Học sinh có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau
nhưng phải hợp lý, có sức thuyết phục
Dưới đây là một số ý mang tính định hướng:
- Trong học tập, trong công việc:
+ Học tập và làm việc tự giác, việc gì tự mình làm được thì tự làm, không nên
ỷ vào sự giúp đỡ của người khác
+ Học tập và làm việc hết mình để đem lại hiệu quả cao
- Trong quan hệ với mọi người:
+ Thân thiện, quan tâm, gần gũi, không chia bè phái
ĐỀ 2: Đọc kĩ đoạn văn và trả lời câu hỏi:
“ Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn, lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm, ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất Ở việc làm nhỏ đó, chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ Cái nhà sàn của Bác vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng, và trong lúc tâm hồn của Bác lộng gió thời đại, thì cái nhà nhỏ đó luôn luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa vườn, một đời sống như vậy thanh bạch và tao nhã biết bao!
( Đức tính giản dị của Bác Hồ, Phạm Văn Đồng, SGK Ngữ Văn 7 , tập 2).
Câu1: Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt chính nào?
Câu 2: Chỉ ra và nêu tác dụng của phép liệt kê trong câu: “ Con người của Bác, đời sống
của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống.”
Câu 3:Viết một câu văn nêu nội dung chín của đoạn văn trên.
Câu 4: Từ đoạn văn trên, hãy viết một đoạn văn ngắn (5-7 câu) nêu suy nghĩ của em: Con người sống cần phải giản dị?
GỢI Ý:
1 Phương thức biểu đạt chính được viết trong đoạn văn là: Nghị luận
2 -Phép liệt kê là:
+ Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị;
+Bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống
-Tác dụng của phép liệt kê: Liệt kê những chi tiết để làm sáng tỏ Bác là
con người sống giản dị, điều đó được mội người kính trọng, tin yêu
3 Bác Hồ giản dị trong đời sống, trong việc ăn, việc ở, chứng tỏ Bác rất
quý trọng thành quả lao động của mọi người
4 HS viết đoạn văn: Trên cơ sở nội dung của đoạn trích, học sinh biết
vận dụng kiến thức đời sóng và kĩ năng về dạng văn chứng minh để tạo
lập văn bản Đoạn văn phải có kết cấu rõ ràng, viết đúng chủ đề; đảm
bảo tính liên kết về nội dung và hình thức; diễn đạt trôi chảy, không
mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp, đảm bảo đúng số câu
Trang 34a.Đảm bảo thể thức của đoạn văn.
b.Xác định đúng vấn đê: Con người cần sống giản dị
c.Triển khai hợp lý nội dung đoạn văn: Thực hiện tốt phương thức lập
luận Có thể viết đoạn văn theo các ý sau:
Con người sống cần giản dị, vì:
-giản dị giúp con người đỡ tốn thời gian, sức lực vào những việc
không cần thiết và luôn được mọi người cảm thông giúp đỡ
-Sống giản dị đem lại bình yên và hạnh phúc cho gia đình
-giản dị tạo ra cái đẹp trong cuộc sống
-Sống giản dị góp phần tạo ra mối quan hệ chan hòa, thân thiện với
nhau, tránh được thói hư tật xấu
-
ĐỀ 3: Đọc kĩ câu văn sau và trả lời các câu hỏi:
Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống.
a Câu văn trên được trích từ văn bản nào? Ai là tác giả bài văn? Cho biết hoàn cảnh
ra đời của văn bản đó
b Bằng kiến thức sau khi học xong văn bản và bằng những hiểu biết của mình vềBác Hồ, hãy viết một đoạn văn ngắn (7- 10 câu) để làm sáng tỏ nhận định trên về Bác
GỢI Ý:
a.- Tên văn bản: Đức tính giản dị của Bác Hồ (hs có thể nêu tên văn bản là: Chủ tịch Hồ
Chí Minh, tinh hoa khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại)
- Tác giả: Phạm Văn Đồng
- Văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ trích từ bài Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại - diễn văn trong Lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1970)
b Học sinh có thể có nhiều cách diễn đạt khác nhau song cần nêu được một số ý cơ bảnnhư sau:
- Bữa cơm vài ba món đạm bạc, giản đơn
- Cái nhà sàn chỉ vẻn vẹn có vài ba phòng lộng gió và ánh sáng
- Đồ dùng của Bác cũng rất giản dị: quần nâu, áo ka ki, dép cao su, chiếc va li nhỏ
- Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc; việc tự làm được, không nhờ người giúp
ĐỀ 4: Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi:
“ Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, căn nhà, lối sống Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn, lúc ăn không để rơi vãi một hột cơm, ăn xong, cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất Ở việc làm nhỏ đó, chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ Cái nhà sàn của Bác vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng, và trong lúc tâm hồn của Bác lộng gió thời đại thì cái nhà nhỏ đó luôn luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa vườn, một đời sống như vậy thanh bạch và tao nhã biết bao ! Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc rất lớn: việc cứu nước, cứu dân đến việc nhỏ nhất, trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nói chuyện với các cháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn… Trong đời sống của mình, việc gì Bác tự làm được thì không cần người giúp, cho nên bên cạnh Bác người giúp việc
và phục vụ có thể đếm trên đầu ngón tay, và Bác đã đặt cho số các đồng chí đó những cái
Trang 35tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi!”
( Ngữ văn 7, tập 2, trang 53)
Câu 1 Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào? Tác giả của đoạn văn trên là ai?
Câu 2 Đâu là câu chủ đề của đoạn văn?
Câu 3 Xác định phương thức biểu đạt và nội dung chính của đoạn văn ?
Câu 4 Chỉ ra phép tu từ trong câu văn: Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như
thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống.” và nêu tác
như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, căn nhà, lối sống”
Câu 3 - PTBĐ: nghị luận (0,25đ)
- Nội dung đoạn trích (0,5đ): ca ngợi sự giản dị trong đời sống của Bác Hồ
Câu 4 - Chỉ ra đúng phép tu từ liệt kê: (0,25 đ) và chỉ ra đúng các từ
ngữ được liệt kê : bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống ( 0,25 đ)
- Nêu được tác dụng của biện pháp liệt kê: nhấn mạnh, khẳngđịnh sự giản dị của Bác trên mọi phương diện của đời sống0,5đ):
Câu 5 *Về kĩ năng :
- Đúng hình thức đoạn văn , đảm bảo số câu theo quy định
- Diễn đạt rõ ràng, đúng văn phạm, không mắc lỗi chính tả
ĐỀ 5: Cho đoạn văn:
“Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn, lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm, ăn xong, cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất Ở việc làm nhỏ đó, chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ.”
(Ngữ văn 7, tập 2)
a Đoạn văn trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?
Trang 36b Đoạn văn sử dụng phương thức biểu đạt nào?
c Xác định phép liệt kê trong đoạn văn trên
d Từ nội dung trong đoạn văn trên em học tập được điều gì ở Bác?
GỢI Ý:
a -Trích từ văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ
- Tác giả : Phạm Văn Đồng
b Phương thức biểu đạt: Nghị luận
c Phép liệt kê trong đoạn trích: Bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống
d Học sinh nêu một số phẩm chất đáng quý của Bác Hồ để học tập:
- Sự giản dị trong lối sống
- Gọn gàng, ngăn nắp trong sinh hoạt
Tôn trọng những người lao động xung quanh mình…
ĐỀ 6: Em hãy đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu ở bên dưới:
“Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc rất lớn: Việc cứu nước, cứu dân đếnviệc rất nhỏ, trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nói chuyện với cáccháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhàăn Trong đời sống của mình, việc gì Bác tự làm được thì không cần người giúp, cho nênbên cạnh Bác người giúp việc và phục vụ có thể đếm trên đầu ngón tay, và Bác đã đặt cho
số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì,Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi!”
(Phạm Văn Đồng - “Đức tính giản dị của Bác Hồ”
SGK Ngữ văn 7 NXB Giáo dục, 2016 tr 53)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chủ yếu được sử dụng trong đoạn văn trên? (0,5
điểm)
Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn văn trên? (0,5 điểm)
Câu 3: Chỉ ra ít nhất một phép liệt kê trong đoạn trích trên? (0,5 điểm)
Câu 4: Nhận xét về nghệ thuật chứng minh của tác giả ở đoạn văn? Những chứng cứ ở
đoạn này có giàu sức thuyết phục không? Vì sao? ( 1.5 điểm)
Câu 5.Từ nội dung đoạn văn trên em hãy trình bày suy nghĩ của mình về việc học tập và
làm theo tấm gương của Bác ( khoảng 200 chữ)
GỢI Ý:
Câu 1 Phương thức biểu đạt chủ yếu: Nghị luận
Câu 2 Nội dung chính: Nói về sự giản dị của Bác trong việc làm và trong quan hệ với
mọi người
Câu 3 Phép liệt kê: và Bác đã đặt cho số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý
chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng,Lợi!”
Trang 37Câu 4 Nhận xét nghệ thuật chứng minh:
- Đoạn văn tiếp tục chứng minh sự giản dị trong đời sống của Bác thể hiệnqua việc làm và quan hệ với mọi người bằng luận cứ chân thật, lí lẽ xácđáng, dẫn chứng cụ thể, thuyết phục
- Nêu luận cứ:Bác suốt đời làm việc suốt ngày làm việc từ việc lớn đến việcnhỏ
- Dẫn chứng:
+ việc lớn: việc cứu nước, cứu dân
+ việc nhỏ: trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nóichuyện với các cháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân
+ người giúp việc và phục vụ có thể đếm trên đầu ngón tay,
+ đặt cho số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiếnthắng : Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi !
- Những chứng cứ ở đoạn văn giàu sức thuyết phục vì: Luận cứ chân thật, rõràng (giản dị trong việc làm, lối sống); dẫn chứng phong phú, cụ thể xác thực.Hơn nữa những điều tác giả nói ra được đảm bảo tính chân thực bằng mốiquan hệ gần gũi, lâu dài, gắn bó và tình cảm chân thành của tác giả với BácHồ
5 Học sinh có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau nhưng phải diễn đạt hợp
lý, có sức thuyết phục
Dưới đây là một số ý mang tính định hướng:
- Trong học tập, trong công việc:
+ Học tập và làm việc tự giác, việc gì tự mình làm được thì tự làm, không nên
ỷ vào sự giúp đỡ của người khác
+ Học tập và làm việc hết mình để đem lại hiệu quả cao
- Trong quan hệ với mọi người
+ Thân thiện, quan tâm, gần gũi, không chia bè phái
ĐỀ 7: Cho đoạn văn :
“ Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều
biết : bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn, lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm, ăn xong, cái bát bao giờ cũng sạch và thức
ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất Ở việc làm nhỏ đó , chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ
”
1/ Đoạn văn trích trong tác phẩm nào ? Tác giả là ai ? Phương thức biểu đạt chínhcủa văn bản trên là gì ?
2/ Xác định phép liệt kê trong đoạn văn trên
3/ Xác định trạng ngữ và chỉ ra cụm chủ vị mở rộng trong câu văn:’ “ Ở việc làm
nhỏ đó , chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ” Cho biết cụm C-V mở rộng
cho thành phần nào trong câu ?
Trang 384/ Từ nội dung trong đoạn văn trên em học tập được điều gì ở Bác ? Viết một đoạnvăn ngắn khoảng 8 -10 câu trình bày suy nghĩ của em về Bác , trong đó có sử dụngphép liệt kê Gạch chân phép liệt kê đó
- HS viết 1 đoạn văn 8-10 câu
GỢI Ý: 1.- Đoạn văn trên trích trong tác phẩm “ Đức tính giản dị của Bác Hồ”(0,25đ).
- Tác giả : Phạm Văn Đồng (0,25đ)
- Phương thức biểu đạt : Nghị luận (0,25đ)
2 - Phép liệt kê : bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống.(0,25đ)
3 - Xác định trạng ngữ : Ở việc làm nhỏ đó (0,5đ)
- Chỉ ra cụm chủ vị mở rộng trong câu văn: “ Ở việc làm nhỏ đó , chúng ta càng thấy
Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ”
Cụm C-V dùng để mở rộng thành phần phụ ngữ cho cụm động từ trong đoạn văn là :
Bác / quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính
C V
trọng như thế nào người phục vụ làm phụ ngữ cho động từ : “thấy”(1đ)
4 - Hình thức : HS viết 1 đoạn văn 8-10 câu , sử dụng phép liệt kê và gạch chân Trình bày
mạch lạc rõ ràng (1,0đ)
- Nội dung : HS trình bày suy nghĩ của em về Bác, em học tập được điều gì ở Bác ?(1,5đ)
ĐỀ 8: Cho đoạn vănsau trích trong tác phẩm “Đức tính giản dị của Bác
a Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng hiệu quả trong đoạn văn trên và nêu ngắn gọntác dụng của biện pháp tu từ đó
b Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng cho đời đời con cháu noi theo Bản thân
em học tập được nét đẹp nào trong phong cách, lối sống của Người? Em đã, đang và sẽlàm gì để phát huy nét đẹp đó trong cuộc sống của mình? (Trình bày trong một đoạn vănkhoảng 5-7 câu)
GỢI Ý: A.Biện pháp nghệ thuật: Liệt kê
- Tác dụng: Giúp người đọc cảm nhận được một cách đầy đủ, toàn diện đức tính giản dị của Bác, đó là:
+ Người giản dị trong đời sống: bữa cơm, đồ dùng, ngôi nhà
+ Người giản dị trong lao động: chăm chỉ, chủ động làm mọi công việc của mình
B.Viết đoạn:
- Hình thức:
+ Đúng hình thức đoạn
+ Đoạn văn khoảng 5 - 7 câu
- Nội dung: HS có nhiều cách diễn đạt, song đảm bảo nội dung chính:
+ Khẳng định Bác Hồ - một nhân cách lớn, một tấm gương sáng cho đời đời con cháu noi theo
+ Học tập từ tấm gương Bác Hồ: cách sống giản dị, thái độ tích cực, chăm chỉ lao động
Trang 39+ Thái độ, hành động tích cực học tập theo gương Bác.
ĐỀ 8: Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu ở dưới:
“Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn, lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm, ăn xong, cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất Ở việc làm nhỏ đó, chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ Cái nhà sàn của Bác vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng và trong lúc tâm hồn của Bác lộng gió thời đại thì cái nhà nhỏ đó luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương thơm của hoa vườn, một đời sống như vậy thanh bạch và tao nhã biết bao! Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc rất lớn: việc cứu nước, cứu dân đến việc rất nhỏ, trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nói chuyện với các cháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn Trong đời sống của mình, việc gì Bác tự làm được thì không cần người giúp, cho nên bên cạnh Bác người giúp việc và phục
vụ có thể đếm trên đầu ngón tay, và Bác đã đặt cho số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi!”
(“Đức tính giản dị của Bác Hồ” - Phạm Văn Đồng, SGK Ngữ văn 7-Tập 2)
Câu 1 (0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?
Câu 2 (0,5 điểm): Tìm trạng ngữ trong câu văn: “Trong đời sống của mình, việc gì
Bác tự làm được thì không cần người giúp cho nên bên cạnh Bác người giúp việc và phục
vụ có thể đếm trên đầu ngón tay, và Bác đã đặt cho số đồng chí đó những cái tên mà gộp lại là ý chí chiến đấu và chiến thắng: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi!”
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biên pháp tu từ nổi bật trong câu văn
sau: “Bác suốt đời làm việc, suốt ngày làm việc, từ việc rất lớn: việc cứu nước, cứu dân đến việc rất nhỏ, trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nói chuyện với các cháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn ”?
Câu 4 (1,0 điểm): Qua đoạn trích, em rút ra bài học gì cho bản thân mình? (trình
bày bằng một đoạn văn từ 5-7 dòng).
Câu 5 (2.0 điểm)
Vẻ đẹp trong đời sống của Bác được thể hiện như thế nào trong văn bản Đức tính giản dị của Bác Hồ? Qua đó em học tập được gì từ Bác?
GỢI Ý:
1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
2 Trạng ngữ: Trong đời sống của mình.
3 - Biện pháp tu từ: Liệt kê “việc cứu nước, cứu dân đến việc rất nhỏ,
trồng cây trong vườn, viết một bức thư cho một đồng chí, nói chuyện
với các cháu miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi
làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn”
- Tác dụng:
+ Nhấn mạnh, ca ngợi lối sống giản dị của Bác Hồ Đó là sự hòa hợp
giữa con người vĩ đại với con người bình dị, gần gũi, chan hòa