KIỂM SOÁT HỒ SƠ THANH TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN CỦA CỤC THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ VÀ KINH TẾ SỐ, BỘ CÔNG THƯƠNG

Trong những năm qua, cùng với quá trình đổi mới nền kinh tế của đất nước, công tác kiểm soát quỹ ngân sách Nhà nước đã có những đổi mới cơ bản và từng bước hoàn thiện góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế, giải quyết được các vấn đề bức thiết về kinh tế - xã hội. Kiểm soát chặt chẽ các khoản chi ngân sách luôn là mối quan tâm lớn của Đảng, Nhà nước và của các cấp, các ngành, bảo đảm giám sát sự phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính một cách đúng mục đích, có hiệu quả. Đồng thời, đó cũng là một biện pháp hữu hiệu để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Trong bối cảnh nền kinh tế nước ta hiện nay, khi nguồn thu Ngân sách Nhà nước gặp nhiều khó khăn thì tình hình bội chi lại liên tục tăng cao. Đáng lo ngại hơn nữa là tốc độ tăng chi thường xuyên còn cao hơn tăng chi đầu tư phát triển. Vì vậy, việc kiểm soát vấn đề sử dụng các nguồn lực của ngân sách nhà nước đúng mục đích, đúng chế độ, tiết kiệm và hiệu quả là điều mà Nhà nước cần quan tâm hàng đầu và có ý nghĩa rất quan trọng. Để thực hiện tốt vấn đề này thì ngay từ hồ sơ thanh toán các nhiệm vụ chi thường xuyên phải được các cơ quan nhà nước đặc biệt quan tâm, có công tác kiểm soát, kiểm tra, đánh giá chặt chẽ, đúng quy trình. Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, do nhiều yếu tố khách quan, chủ quan việc kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số vẫn còn có những hạn chế như: Hệ thống hồ sơ thanh toán chưa được cập nhật thường xuyên phù hợp với sự thay đổi phát luật và yêu cầu nhiệm vụ chuyên môn; một số thủ tục còn mang tính hình thức chưa thật sự tạo thuận lợi cho việc thanh toán của các phòng ban, trong khi đó lại vẫn còn thiếu một số thủ tục, quy trình cần thiết trong việc kiểm soát hồ sơ thanh toán. Ngoài ra còn có những bất cập khác như trình độ chuyên môn của một số cán bộ kế toán chưa đáp ứng được yêu cầu; việc chi tiêu chưa đúng mục đích, chưa đảm bảo định mức vẫn còn tồn tại. Với những bất cập nói trên, việc kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Văn phòng Cục thương mại điện tử và kinh tế số đòi hỏi cần có sự xem xét, đổi mới nhằm đảm bảo kiểm soát chi thường xuyên hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả công việc của Cục trong thời gian tới. Với các lý do nói trên, tôi đã chọn vấn đề “Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương” làm đề tài luận văn cao học của mình.

Người hướng dẫn khoa học:

TS LƯƠNG VĂN HẢI

Hà Nội- 2020

Tôi đã đọc và hiểu về hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi camkết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạmyêu cầu về sự trung thực trong học thuật Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn vềluận văn của mình.

Học viên Trần Thị Thu Thảo

LỜI CAM ĐOAN

1.1.1 Chi thường xuyên tại các cơ quan hành chính nhà nước 91.1.2 Hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại cơ quan hành chính nhà nước 11

1.2 Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước 13

1.2.1 Khái niệm, mục tiêu kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơquan hành chính nhà nước 131.2.2 Bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hànhchính nhà nước 151.2.3 Nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hànhchính nhà nước 161.2.4 Hình thức, công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơquan hành chính nhà nước 161.2.5 Quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hànhchính nhà nước 19

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước 24

1.3.1 Các nhân tố thuộc về cơ quan hành chính nhà nước 24

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT HỒ SƠ THANH TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN CỦA CỤC THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ VÀ KINH TẾ SỐ,

BỘ CÔNG THƯƠNG 27

2.1 Giới thiệu về Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 27

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Cục Thương mại điện tử và kinh tế số 27

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 27

2.1.3 Cơ cấu tổ chức của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 29

2.1.4 Tình hình nhân sự tại Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 31

2.1.5 Kết quả hoạt động của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 33

2.2 Thực trạng hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 35

2.2.1 Tình hình chi thường xuyên tại Cục thương mại điện tử và Kinh tế số 35

2.2.2 Thực trạng hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 37

2.3 Thực trạng kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 39

2.3.1 Bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 39

2.3.2 Nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 42

2.3.3 Hình thức, công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 52

2.3.4 Quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 56

2.4 Đánh giá thực trạng kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 63

2.4.1 Những kết quả đạt được 63

2.4.3 Nguyên nhân của hạn chế 67

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT HỒ SƠ THANH TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN CỦA CỤC THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ VÀ KINH TẾ SỐ, BỘ CÔNG THƯƠNG 70

3.1 Định hướng hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 70

3.1.1 Mục tiêu kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đến năm 2025 70

3.1.2 Phương hướng hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đến năm 2025 72

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên 73

3.2.1 Hoàn thiện bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 73

3.2.2 Hoàn thiện nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 74

3.2.3 Hoàn thiện hình thức, công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 76

3.2.4 Hoàn thiện quy trình kiểm soát kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 77

3.2.5 Các giải pháp khác 78

3.3 Một số kiến nghị 79

3.3.1 Đối với Bộ Công Thương 79

3.3.2 Đối với Bộ Tài Chính 80

KẾT LUẬN 82 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

STT Chữ viết tắt Nội dung

1 BCT Bộ Công Thương

2 CNTT Công nghệ thông tin

3 CTX Chi thường xuyên

Bảng 2.1: Cơ cấu nhân sự tại Cục Thương mại điện tử và Kinh tế sô từ năm

2017 – 2019 35Bảng 2.2: Tình hình chi thường xuyên tại Cục TMĐT và KTS từ năm 2017 -2019 38Bảng 2.3: Cơ cấu chi thường xuyên theo nhóm mục chi của Cục Thương mại điện

tử và Kinh tế số từ năm 2017-2019 40Bảng 2.4: Tình hình hồ sơ chi thường xuyên tại Cục TMĐT và KTS từ năm

2017 -2019 41Bảng 2.5: Cơ cấu hồ sơ thanh toán chi thường xuyên theo hình thức thanh toán của

Cục TMĐT và KTS từ năm 2017 đến 2019 41Bảng 2.6: Kết quả kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của các chứng từ chi trong hồ

sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục TMĐT và KTS giai đoạn2017-2019 46Bảng 2.7: Tình hình hồ sơ thanh toán chi thường xuyên theo nhóm mục chi của Cục

TMĐT và KTS lập không đúng theo chế độ quy định từ năm 2017-2019 45Bảng 2.8: Tình hình kiểm tra thực chi so với dự toán chi thường xuyên của Cục

TMĐT và KTS tương ứng với từng nhóm mục chi từ năm 2017-2019 .50Bảng 2.9: Thực trạng hình thức kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số từ năm 2017 -2019 52Bảng 2.10: Thực trạng quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên với

hình thức chuyển khoản tại kho bạc 58Bảng 2.11: Thực trạng quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên với

hình thức tiền mặt 61

Sơ đồ 1.1: Bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thương xuyên tại Cơ quan HCNN 18

Sơ đồ 1.2: Quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên theo hình thức

chuyển khoản qua KBNN 23

Sơ đồ 1.3: Quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên theo hình thức

tiền mặt 25

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Cục TMĐT và KTS 32

Sơ đồ 2.2: Bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục TMĐT và KTS 43

Hộp 2.1: Kết quả phỏng vấn sâu về bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường

xuyên của Cục TMĐT và KTS 44Hộp 2.2: Kết quả phỏng vấn sâu về nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường

xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số 51Hộp 2.3: Kết quả phỏng vấn sâu về hình thức, công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán

chi thường xuyên của Cục TMĐT và KTS 56Hộp 2.4: Kết quả phỏng vấn sâu về quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường

xuyên của Cục TMĐT và KTS 62

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

Lý do chọn đề tài

Trong những năm qua, cùng với quá trình đổi mới nền kinh tế của đất nước,công tác kiểm soát quỹ ngân sách Nhà nước đã có những đổi mới cơ bản và từngbước hoàn thiện góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế, giải quyếtđược các vấn đề bức thiết về kinh tế - xã hội Kiểm soát chặt chẽ các khoản chingân sách luôn là mối quan tâm lớn của Đảng, Nhà nước và của các cấp, các ngành,bảo đảm giám sát sự phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính một cách đúng mụcđích, có hiệu quả Đồng thời, đó cũng là một biện pháp hữu hiệu để thực hành tiếtkiệm, chống lãng phí

Trong bối cảnh nền kinh tế nước ta hiện nay, khi nguồn thu Ngân sách Nhànước gặp nhiều khó khăn thì tình hình bội chi lại liên tục tăng cao Đáng lo ngại hơnnữa là tốc độ tăng chi thường xuyên còn cao hơn tăng chi đầu tư phát triển Vì vậy,việc kiểm soát vấn đề sử dụng các nguồn lực của ngân sách nhà nước đúng mụcđích, đúng chế độ, tiết kiệm và hiệu quả là điều mà Nhà nước cần quan tâm hàngđầu và có ý nghĩa rất quan trọng Để thực hiện tốt vấn đề này thì ngay từ hồ sơthanh toán các nhiệm vụ chi thường xuyên phải được các cơ quan nhà nước đặc biệtquan tâm, có công tác kiểm soát, kiểm tra, đánh giá chặt chẽ, đúng quy trình

Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, do nhiều yếu tố khách quan, chủ quanviệc kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục Thương mại điện tử vàKinh tế số vẫn còn có những hạn chế như: Hệ thống hồ sơ thanh toán chưa được cậpnhật thường xuyên phù hợp với sự thay đổi phát luật và yêu cầu nhiệm vụ chuyênmôn; một số thủ tục còn mang tính hình thức chưa thật sự tạo thuận lợi cho việcthanh toán của các phòng ban, trong khi đó lại vẫn còn thiếu một số thủ tục, quytrình cần thiết trong việc kiểm soát hồ sơ thanh toán Ngoài ra còn có những bất cậpkhác như trình độ chuyên môn của một số cán bộ kế toán chưa đáp ứng được yêucầu; việc chi tiêu chưa đúng mục đích, chưa đảm bảo định mức vẫn còn tồn tại Vớinhững bất cập nói trên, việc kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Vănphòng Cục thương mại điện tử và kinh tế số đòi hỏi cần có sự xem xét, đổi mớinhằm đảm bảo kiểm soát chi thường xuyên hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quả

công việc của Cục trong thời gian tới.

Với các lý do nói trên, tôi đã chọn vấn đề “Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi

thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương” làm

đề tài luận văn cao học của mình

Kết cấu nội dung

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tại liệu tham khảo, phụ lục luận văngồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của

cơ quan hành chính nhà nước

Chương 2: Thực trạng kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của CụcThương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyêncủa Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT HỒ SƠ THANH TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN CỦA CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Tổng quan về hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại các cơ quan hành chính nhà nước

Chi thường xuyên tại các cơ quan hành chính nhà nước

Khái niệm về chi thường xuyên

Theo Luật NSNN số 83/2015/QH13 “Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi củangân sách nhà nước nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chínhtrị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện cácnhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốcphòng, an ninh”

Hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại cơ quan hành chính nhà nước

Khái niệm hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Hồ sơ thanh toán chi thường là hồ sơ công việc gồm toàn bộ (hoặc một) vănbản, tài liệu, chứng từ kế toán có liên quan với nhau phản ánh các nghiệp vụ kinh tế

tài chính phát sinh và đã hoàn thành làm căn cứ thanh toán các khoản chi thanhxuyên tại các cơ quan hành chính nhà nước.

Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

Khái niệm, mục tiêu kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

Khái niệm kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Trong giáo trình Quản lý học, Nxb Đại học kinh tế quốc dân, năm 2012 có ghi

“ Kiểm soát là quá trình giám sát, đo lường, đánh giá và điều chỉnh hoạt động nhằmđảm bảo sự thực hiện theo kế hoạch”

Từ nhận định trên có thể khái quát khái niệm về kiểm soát hồ sơ thanh toánchi thường xuyên như sau:

“Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên là quá trình các bộ tại cơ quanHCNN sử dụng các công cụ để tiến hành kiểm tra, giám sát, đánh giá các hồ sơthanh toán chi thường xuyên nhằm đảm bảo các yêu cầu sau:

Thứ nhất, các khoản chi thường xuyên phải phù hợp với chính sách, chế độ,định mức chi tiêu do Nhà nước quy định theo những nguyên tắc, phương thức quản

lý tài chính trong công việc cấp phát và thanh toán chi thường xuyên, góp phần loại

bỏ các khoản chi sai chế độ

Thứ hai, hồ sơ thanh toán phải đảm bảo đầy đủ tài liệu, chứng từ thanh toán và

hồ sơ được lập theo đúng quy định của pháp luật

Mục tiêu kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

“- Đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ của các chứng từ chi: KTV tiếp nhận chứng

từ và kiểm tra theo đúng mẫu quy định đối với từng khoản chi, trên chứng từ phảighi đầy đủ các yếu tố theo đúng nguyên tắc lập chứng từ kế toán

- Đảm bảo đúng chế độ quy định: Hồ sơ thanh toán chi thường xuyênđược lập theo đúng chế độ quy định bao gồm: các khoản chi phải có trong

dự toán được duyệt; đúng chế độ, tiêu chuẩn định mức do cơ quan HCNNquy định; có đầy đủ hồ sơ, hóa đơn, chứng từ liên quan theo tính chất yêucầu của từng khoản chi

- Đảm bảo thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.”

Bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

Sơ đồ 1.1: Bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thương xuyên

tại Cơ quan HCNN

(Nguồn: Tác giả tổng hợp dựa trên Nghị định 11/2020/NĐ-CP) Nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước:

- Kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của các chứng từ chi

- Kiểm tra các điều kiện chi theo đúng chế độ quy định

- Kiểm tra thực chi so với dự toán chi thường tương ứng với từng khoản chi

Hình thức, công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

Việc kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan HCNN được thực hiện theo 2 hình thức: Trong khi lập hồ sơ thanh toán chi thường xuyên và sau khi lập hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Các công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước: Các văn bản pháp lý và quy chế chi tiêu nội bộ.

Quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên có hai quy trình kiểm soát theo hai hình thức thanh toán chi thường xuyên đó là thanh toán bằng tiền mặt và thanh toán bằng chuyển khoản qua KBNN

Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của

cơ quan hành chính nhà nước

Các nhân tố thuộc về cơ quan hành chính nhà nước

Các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài cơ quan hành chính nhà nước

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT HỒ SƠ THANH TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN CỦA CỤC THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ VÀ

KINH TẾ SỐ, BỘ CÔNG THƯƠNG

Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Chức năng của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số hiện chức năng tham mưu, giúp Bộtrưởng Bộ Công Thương quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật đối với lĩnhvực TMĐT và hoạt động KTS; tổ chức, quản lý hoạt động sự nghiệp dịch vụ côngthuộc lĩnh vực, phạm vi quản lý của Cục theo quy định của pháp luật và phân cấp,

ủy quyền của Bộ trưởng

Nhiệm vụ và quyền hạn

- Về quản lý hoạt động TMĐT:

“Chủ trì hoặc tham gia nghiên cứu, xây dựng để trình Bộ trưởng ban hànhhoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, các chiếnlược, kế hoạch, cơ chế, chính sách, giải pháp hỗ trợ và phát triển TMĐT; Hướngdẫn, thẩm định, chỉ đạo, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, tổng kết tình hình thực hiện các

chiến lược, kế hoạch, cơ chế, chính sách thuộc lĩnh vực TMĐT.

- Về phát triển TMĐT và KTS

Chủ trì hoặc tham gia nghiên cứu, xây dựng để trình Bộ trưởng ban hành hoặctrình cấp có thẩm quyền ban hành các chiến lược, giải pháp, chính sách, cơ chếnhằm định hướng phát triển các ứng dụng KTS, khuyến khích và hỗ trợ doanhnghiệp thực hiện quá trình chuyển đổi số; Thiết lập và vận hành những hạ tầng thiếtyếu cho hoạt động TMĐT và KTS; xây dựng khung kiến trúc và nền tảng kỹ thuậtdùng chung cho các mô hình kinh doanh dựa trên ứng dụng công nghệ số,

- Về dịch vụ công trực tuyến và phát triển chính phủ điện tử

Chủ trì xây dựng và trình Bộ trưởng phê duyệt chiến lược, quy hoạch, kếhoạch, chương trình mục tiêu, chương trình hành động và các đề án, quyết định, chỉthị về ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng chính phủ điện tử ngành côngthương; tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt; Xây dựng, tổ chức triển khai vàduy trì, cập nhật kiến trúc Chính phủ điện tử tại BCT; Chủ trì, phối hợp với các cơquan, đơn vị xây dựng và vận hành hệ thống kỹ thuật phục vụ việc cung cấp trựctuyến các dịch vụ công ngành công thương; làm đầu mối phối hợp và kết nối kỹthuật với Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN;

- Về đào tạo phát triển nguồn nhân lực TMĐT và KTS

Tổ chức phổ biến, tập huấn, bồi dưỡng, hướng dẫn về các văn bản quy phạmpháp luật và nghiệp vụ, chuyên môn TMĐT và công nghệ số cho công chức làmcông tác TMĐT và KTS ngành Công Thương

- Về phát triển khoa học và công nghệ

Tổ chức nghiên cứu và triển khai nhiệm vụ khoa học công nghệ, ứng dụng tiến

bộ kỹ thuật về TMĐT và KTS trong ngành công thương

- Về hợp tác quốc tế

Chủ trì hợp tác quốc tế trong lĩnh vực TMĐT, phát triển KTS; Làm đầu mốitham gia các nhóm làm việc về TMĐT, KTS trong các thể chế hợp tác đa phương vàkhu vực; tham gia các cơ chế hợp tác xuyên biên giới về thuận lợi hóa TMĐT vàphát triển KTS.”

- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng giao

Cơ cấu tổ chức của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

CỤC TRƯỞNG

PHÓ CỤC TRƯỞNG 1 PHÓ CỤC TRƯỞNG 2 PHÓ CỤC TRƯỞNG 3

Văn phòngPhòng Hợp tác quốc tếPhòng Dịch vụ công và Chính phủ điện tử Phòng Nghiên cứu ứng dụng KTS Phòng Chính sách Trung tâm Phát triển TMĐT Phòng Quản lý hoạt động TMĐT Trung tâm Tin học và Công nghệ số

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Cục TMĐT và KTS

Nguồn: Văn phòng Cục TMĐT và KTS

Tình hình nhân sự tại Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Tình hình nhân sự tại Cục TMĐT và KTS được thể hiện ở bảng tổng hợp

Nội dung CTX tại Cục TMĐT và KTS bao gồm 4 nhóm chính sau:

- Chi thanh toán cá nhân

- Chi nghiệp vụ chuyên môn,

- Chi mua sắm sửa chữa tài sản.

- Chi khác, bao gồm các khoản chi không nằm trong nhóm mục chi trên như

chi tiếp khách, chi phí lệ phí cho lái xe.”

Thực trạng hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục Thương mại điện tử

và Kinh tế số

Nhìn chung, hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục TMĐT và KTS tươngđối nhiều và phức tạp, nội dung chi đa dạng, đòi hỏi công tác kiểm soát hồ sơ thanhtoán chi thường xuyên phải đặc biệt cẩn thận tỉ mỉ, nắm rõ và áp dụng linh hoạt quyđịnh, định mức chi NSNN.”

Thực trạng kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mạiđiện tử và Kinh tế số

Nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mạiđiện tử và Kinh tế số

Hình thức, công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của CụcThương mại điện tử và Kinh tế số

Quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mạiđiện tử và Kinh tế số

Đánh giá thực trạng kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Những kết quả đạt được

Một là, về tổ chức bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Hai là, về mục tiêu, nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Ba là, về công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên “

Bốn là, về quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Hạn chế

Một là, bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Hai là, nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Ba là, về công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Bốn là, về quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Nguyên nhân của hạn chế

Nguyên nhân thuộc về Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Nguyên nhân thuộc về môi trường bên ngoài Cục Thương mại điện tử và Kinh

tế số

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT HỒ SƠ THANH TOÁN CHI THƯỜNG XUYÊN CỦA CỤC THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ VÀ KINH TẾ SỐ,

BỘ CÔNG THƯƠNG Định hướng hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Mục tiêu kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại

điện tử và Kinh tế số đến năm 2025

Phương hướng hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên củaCục Thương mại điện tử và Kinh tế số đến năm 2025

Một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Hoàn thiện bộ máy kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của CụcThương mại điện tử và Kinh tế số

Hoàn thiện nội dung kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của CụcThương mại điện tử và Kinh tế số

Hoàn thiện hình thức, công cụ kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyêncủa Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Hoàn thiện quy trình kiểm soát kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyêncủa Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Các giải pháp khác

Một số kiến nghị

Đối với Bộ Công Thương

Đối với Bộ Tài Chính

KẾT LUẬN

Kiểm soát chi NSNN nói chung và kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thườngxuyên của Cục TMĐT và KTS nói riêng là một trong những nội dung quan trọngnhằm hướng tới xây dựng một cơ chế quản lý NSNN công khai, minh bạch, bảođảm cho NSNN được sử dụng một cách hiệu lực, hiệu quả Mặc dù vấn đề kiểmsoát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cơ quan hành chính nhà nước khôngphải là một vấn đề mới, nhưng nó lại là một vấn đề rộng và phức tạp, có liên quanđến nhiều cơ quan, ban ngành, chính quyền các cấp Nội dung của đề tài mà tác giảtrình bày không có tham vọng đưa ra mọi giải đáp cho tất cả các câu hỏi về hoànthiện cơ chế kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Tuy nhiên, Luận văn là sự hệ thống hoá những quan điểm, mục tiêu, giải phápcũng như những điều kiện với hy vọng góp phần hoàn thiện cơ chế kiểm soát hồ sơthanh toán chi thường xuyên tại các cơ quan HCNN trong thời gian tới

Luận văn đã đi sâu phân tích từ cơ sở lý luận đến thực tiễn về kiểm soát hồ sơthanh toán chi thường xuyên qua đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công táckiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục TMĐT và KTS Mặc dù đã rất

cố gắng trong nghiên cứu, song những kết quả nghiên cứu không thể tránh khỏi nhữngthiếu sót, hạn chế Ngoài những đóng góp của luận văn, chắc chắn rằng sẽ có nhữngvấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu sâu rộng thêm để không ngừng cải tiến và hoànthiện công tác kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan HCNN

Người hướng dẫn khoa học:

TS LƯƠNG VĂN HẢI

Hà Nội- 2020

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong những năm qua, cùng với quá trình đổi mới nền kinh tế của đất nước,công tác kiểm soát quỹ ngân sách Nhà nước đã có những đổi mới cơ bản và từngbước hoàn thiện góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế, giải quyếtđược các vấn đề bức thiết về kinh tế - xã hội Kiểm soát chặt chẽ các khoản chingân sách luôn là mối quan tâm lớn của Đảng, Nhà nước và của các cấp, các ngành,bảo đảm giám sát sự phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính một cách đúng mụcđích, có hiệu quả Đồng thời, đó cũng là một biện pháp hữu hiệu để thực hành tiếtkiệm, chống lãng phí

Một quốc gia được vận hành hoạt động xuyết suốt, không bị gián đoạn, ổnđịnh chính trị, kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng và luôn có xu hướngphát triển thì chi ngân sách nhà nước chính là công cụ chủ yếu Hai nhiệm vụ chiquan trọng nhất của bất kỳ Nhà nước nào đó chính là nhiệm vụ chi đầu tư và chithường xuyên Trong đó chi đầu tư giúp thực hiện nhiệm vụ xây dựng và phát triển

về cơ sở hạ tầng, tạo tiền đề cho nền kinh tế phát triển, còn chi thường xuyên nhằmđảm bảo nhu cầu, hoạt động cần thiết hàng ngày của bộ máy nhà nước

Trong bối cảnh nền kinh tế nước ta hiện nay, khi nguồn thu Ngân sách Nhànước gặp nhiều khó khăn thì tình hình bội chi lại liên tục tăng cao Đáng lo ngại hơnnữa là tốc độ tăng chi thường xuyên còn cao hơn tăng chi đầu tư phát triển Vì vậy,việc kiểm soát vấn đề sử dụng các nguồn lực của ngân sách nhà nước đúng mụcđích, đúng chế độ, tiết kiệm và hiệu quả là điều mà Nhà nước cần quan tâm hàngđầu và có ý nghĩa rất quan trọng Để thực hiện tốt vấn đề này thì ngay từ hồ sơthanh toán các nhiệm vụ chi thường xuyên phải được các cơ quan nhà nước đặc biệtquan tâm, có công tác kiểm soát, kiểm tra, đánh giá chặt chẽ, đúng quy trình

Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số là cơ quan nhà nước thuộc Bộ CôngThương với chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Công Thương quản lý nhànước và tổ chức thực thi pháp luật đối với lĩnh vực Thương mại điện tử và hoạtđộng Kinh tế số; tổ chức, quản lý hoạt động sự nghiệp dịch vụ công thuộc lĩnh vực.phạm vi quản lý của Cục theo quy định của pháp luật và phân cấp, ủy quyền của Bộtrưởng Với bối cảnh thế giới đang bước vào cuộc cách mạng 4.0, Thương mại điện

tử là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm của nhiều quốc gia vì những đóng góplớn của nó cho tăng trưởng kinh tế, Cục càng phải nâng cao vai trò của mình trongviệc quản lý các hoạt động thương mại điện tử, góp phần vào mục tiêu phát triểnthương mại điện tử quốc gia trong giai đoạn sắp tới Để đạt được kết quả trên, bêncạnh các hoạt động chuyên môn thì việc kiểm soát chi ngân sách nhà nước, đặc biệc

là chi thường xuyên là hoạt động thiết yếu cho bất kỳ cơ quan nhà nước nào, trong

đó công tác kiểm soát hồ sơ thanh toán là khâu quan trọng trong việc kiểm soát chithường xuyên được hiệu quả, đúng định mức, tiết kiệm, chống lãnh phí Trongnhững năm gần đây, Văn phòng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã xây dựngđược quy trình kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên khá chi tiết, việc ápdụng công nghệ thông tin vào công tác kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

đã đạt được những kết quả đáng kể

Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, do nhiều yếu tố khách quan, chủ quanviệc kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại Cục Thương mại điện tử vàKinh tế số vẫn còn có những hạn chế như: Hệ thống hồ sơ thanh toán chưa được cậpnhật thường xuyên phù hợp với sự thay đổi phát luật và yêu cầu nhiệm vụ chuyênmôn; một số thủ tục còn mang tính hình thức chưa thật sự tạo thuận lợi cho việcthanh toán của các phòng ban, trong khi đó lại vẫn còn thiếu một số thủ tục, quytrình cần thiết trong việc kiểm soát hồ sơ thanh toán Ngoài ra còn có những bất cậpkhác như trình độ chuyên môn của một số cán bộ kế toán chưa đáp ứng được yêucầu; việc chi tiêu chưa đúng mục đích, chưa đảm bảo định mức vẫn còn tồn tại Vớinhững bất cập nói trên, việc kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Vănphòng Cục thương mại điện tử và kinh tế số đòi hỏi cần có sự xem xét, đổi mớinhằm đảm bảo kiểm soát chi thường xuyên hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu quảcông việc của Cục trong thời gian tới

Với các lý do nói trên, tôi đã chọn vấn đề “Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi

thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương” làm

đề tài luận văn cao học của mình

2 Tổng quan nghiên cứu

Trong thời gian qua, vấn đề kiểm soát chi thường xuyên của các đơn vị sửdụng ngân sách nhà nước luôn dành được nhiều sự quan tâm và đã có nhiều bài viếtcũng như những công trình nghiên cứu khoa học được thực hiện Cụ thể:

Luận án “Đổi mới và hoàn thiện hoạt động của Hệ thống Kho bạc Nhà nướctrong điều kiện chuyển sang kinh tế thị trường” năm 1993, của NCS Nguyễn ThịBất, tại trường Đại học Kinh tế quốc dân, đã hệ thống hóa và làm rõ thêm nhữngvấn đề lý luận về: Chức năng, nhiệm vụ của Kho bạc Nhà nước (KBNN); các mốiquan hệ kinh tế giữa KBNN với các cơ quan, các tổ chức trong nền kinh tế quốc dân

và sự hoạt động của Hệ thống KBNN tại một số quốc gia trên thế giới Luận án đãphân tích và làm rõ sự ra đời và phát triển của Hệ thống KBNN tại Việt Nam qua:quá trình hình thành; thực trạng về hoạt động quản lý NSNN; tín dụng Nhà nước;quản lý tiền mặt, thanh toán, kế toán; sự cần thiết phải đổi mới và hoàn thiện hoạtđộng của Hệ thống KBNN trong điều kiện chuyển sang kinh tế thị trường Đồngthời đề xuất một hệ thống gồm 3 nhóm giải pháp trọng tâm, nhằm đổi mới và hoànthiện hoạt động của Hệ thống KBNN ở Việt Nam

Luận án “Một số giải pháp nhằm tăng cường kiểm soát chi NSNN qua KBNNtrong điều kiện ứng dụng tin học” năm 2004, của NCS Lê Ngọc Châu, tại Học việnTài chính, đã hệ thống hóa và làm rõ thêm những vấn đề lý luận về: Chi NSNN vàkiểm soát chi NSNN; ứng dụng tin học trong kiểm soát chi NSNN qua Hệ thốngKBNN; những yếu tố tác động đến chất lượng, hiệu quả kiểm soát chi NSNN trongđiều kiện ứng dụng tin học Luận án đã phân tích và làm rõ thực trạng kiểm soát chiNSNN qua Hệ thống KBNN trong điều kiện ứng dụng tin học ở Việt Nam hiện nay,như: Thực trạng kiểm soát chi NSNN qua KBNN ở Việt Nam giai đoạn 1991-2001;thực trạng ứng dụng tin học trong kiểm soát chi NSNN qua KBNN hiện nay; đánhgiá sự cần thiết phải tăng cường kiểm soát chi NSNN qua Hệ thống KBNN trongđiều kiện ứng dụng tin học

Luận án “Đổi mới quản lý chi Ngân sách nhà nước (NSNN) trong điều kiệnkinh tế thị trường của Việt Nam” năm 2008, của NCS Nguyễn Thị Minh, tại Họcviện Tài chính, đã hệ thống hóa và làm rõ thêm những vấn đề lý luận về NSNN, chiNSNN, quản lý chi NSNN trong nền kinh tế thị trường; mối quan hệ phân cấp quản

lý kinh tế và phân cấp quản lý NSNN; cơ chế quản lý chi NSNN; sự cần thiết phải

đổi mới phương thức chi Luận án đã khẳng định vai trò của chi NSNN trong nềnkinh tế thị trường thông qua việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế Luận án cũng trình bầykhái quát thực trạng quản lý chi NSNN của nước ta về phương thức quản lý chi theoyếu tố đầu vào; theo chương trình mục tiêu, dự án; theo kết quả đầu ra và chu trìnhngân sách trong khuôn khổ chi tiêu trung hạn Từ đó rút ra những kết quả đạt được,những hạn chế cùng với nguyên nhân của việc quản lý chi NSNN trong những nămvừa qua, nhất là từ khi có Luật NSNN, và đánh giá những sửa đổi bổ sung, gópphần tăng tiềm lực tài chính quốc gia.

Luận văn “Hoàn thiện công tác kế toán phục vụ kiểm soát thu, chi tại các đơn

vị Hành chính sự nghiệp của Kho bạc Nhà nước huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình”năm 2015 của Nguyễn Hoàng Nhân, tại Trường Đại học Lao động – xã hội

Bài viết đăng trên tạp chí Quản lý Ngân quỹ quốc gia “Đề xuất và giải phápquy trình kiểm chi Ngân sách Nhà nước qua Kho bạc Nhà nước” của tác giảHoàng Thị Xuân nêu tầm quan trọng của NSNN tác động đến tình hình kinh tế

xã hội nói chung và nền tài chính nói riêng, từ đó xác định việc quản lý và sửdụng hiệu quả các khoản chi ngân sách có ý nghĩa to lớn, góp phần nâng caonguồn lực tài chính, thúc đẩy nền kinh tế pháp triển Quy trình kiểm soát chi làmột công cụ trong quá trình kiểm soát chi của KBNN đối với các đơn vị quan hệngân sách, đảm bảo tính chặt chẽ, linh hoạt, tinh gọn là yêu cầu được đặt ra Từnhững đề xuất và giải pháp của tác giả có phân tích được ưu, nhược điểm của quytrình kiểm soát chi tại KBNN

Tuy nhiên, các đề tài, công trình nghiên cứu này phần nhiều tập trung về việckiểm soát chi phí qua Kho bạc Nhà nước Như vậy trong thực tế, việc kiểm soát hồ

sơ chi phí thường xuyên trong phạm vi đơn vị sử dụng ngân sách vẫn chưa đượcnghiên cứu, xem xét một cách đầy đủ, toàn diện

Đối với nội dung “quản lý chi thường xuyên trong cơ quan nhà nước” nóichung là một vấn đề không mới mang tính cấp thiết, phổ biến ở các đơn vị sử dụngngân sách Vì vậy đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này Một số đề tàiđiển hình về quản lý chi thường xuyên có thể nêu ra là:

Nguyễn Ngọc Ánh (2019)“ Quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp xã,phường trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam” - Luận văn thạc sĩ quản lýkinh tế Đại học Đà Nẵng Luận văn đã nghiên cứu, xác lập các tiền đề khoa học vàthực tiễn để đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý chithường xuyên ngânsách cấp xã, phường trên địa bàn thị xã Điện Bàn

Lê Thị Liên (2018) “Hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên tại đại họcNông Lâm - Đại học Huế” - Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế Đại học Huế Luậnvăn đã nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng công tác quản lý chi thường xuyêntại đơn vị nghiên cứu từ đó đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện công tác quản

lý chi thường xuyên tại trường đại học Nông Lâm - Đại học Huế

Hoàng Anh Sơn (2017) “Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước huyệnĐăk Hà, tỉnh Kon Tum” –Luận văn thạc sĩ Kinh tế phát triển – Đại học Đà Nẵng.Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về NSNN cấp huyện

và công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện Phân tích thực trạng côngtác quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện Đăk Hà hiện nay để đánh giá kết quảđạt được, hạn chế và tìm ra nguyên nhân, từ đó đề xuất phương hướng và giải phápnhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách cho Huyện Đăk Hà.Các đề tài, luận văn nghiên cứu nói trên có điểm chung đều tập trung nghiên cứu

về quản lý chi thường xuyên trong cơ quan nhà nước, chưa nghiên cứu cụ thể về kiểmsoát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước Chính vìvậy, có thể nói việc nghiên cứu vấn đề Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên củađơn vị sử dụng ngân sách nhà nước mà tôi đã lựa chọn là một đề tài mới

3 Mục tiêu nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu và đề xuất các giải pháp hoànthiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử vàkinh tế số, Bộ Công Thương Để đạt được mục đích nghiên cứu đó, luận văn cầnhoàn thành các mục tiêu cụ thể như sau:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát hồ sơ thanh toán chithường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

- Phân tích, đánh giá một cách khách quan thực trạng kiểm soát hồ sơ thanhtoán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, Bộ Công Thương

Từ đó rút ra được những đánh giá về kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân của

hạn chế trong hoạt động kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên.

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát hồ sơthanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, BộCông Thương đến năm 2025

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử vàkinh tế số, Bộ Công Thương

4.2 Phạm vi nghiên cứu

+ Về nội dung: Đề tài tập chung nghiên cứu kiểm soát hồ sơ thanh toán chithường xuyên của Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, Bộ Công Thương trướckhi chi, bao gồm các nội dung: Bộ máy, nội dung, hình thức, công cụ và quy trìnhkiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên Cục Thương mại điện tử và kinh tế số.+ Về không gian: Luận văn nghiên hoạt động kiểm soát hồ sơ thanh toán chithường xuyên tai Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, Bộ Công Thương

+ Về thời gian:

Số liệu thứ cấp được thu thập từ 2017 đến năm 2019

Số liệu sơ cấp được thu thập từ tháng 4 năm 2020

Các giải pháp được đề xuất và định hướng đến 2025

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung nghiên cứu

Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên cơ quan hành chính nhà nước

Các nhân tố thuộc về cơ quan hành chính nhà nước

Các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài cơ quan hành chính nhà nước

Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

Bộ máy kiểm soátNội dung kiểm soát

Hình thức, công cụ Quy trình kiểm soát

Mục tiêu Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước: 

Ngăn chặn các khoản chi không đủ điều kiện 

Cảnh báo kịp thời các sai phạm trong hồ sơ thanh toán  

Thực hiện tiết kiệm chi ngân sách 

Sơ đồ 1: Khung nghiên cứu của đề tài

Nguồn: Tác giả đề xuất trên cơ sở tổng hợp tài liệu

5.2 Quy trình và phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài dự kiến áp dụng phương pháp nghiên cứuđịnh tính kết hợp với nghiên cứu định lượng theo các bước sau

Bước 1: Nghiên cứu và xác đinh khung nghiên cứu về hoạt động kiểm soát hồ

sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nướcBước 2: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các dữ liệu của Cục Thương mại điện tử

và Kinh tế số để khái quát số liệu liên quan đến kiểm soát thanh toán chi phí theođịnh mức theo các năm và thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua phỏng vấn sâu các cán

bộ, công chức trong Cục Qua đó làm cơ sở cho việc phân tích thực trạng kiểm soát

hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số giaiđoạn 2017-2019

Bước 3: Đánh giá việc thực hiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyêncủa Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số; chỉ rõ các điểm mạnh, điểm yếu trong

kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của Cục Thương mại điện tử và Kinh

tế số Phương pháp đánh giá: theo phương pháp so sánh, đối chiếu với các tiêu chí

đã xây dựng ở Bước 1

Bước 4: Phân tích những nguyên nhân cơ bản dẫn đến những điểm bất cập,hạn chế yếu trong công tác kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của CụcThương mại điện tử và kinh tế số Phương pháp phân tích: dựa trên cơ sở các yếu tốảnh hưởng đến công tác kiểm soát tại Bước 1 để xác định được nguyên nhân cơ bảndẫn đến những bất cập, hạn chế này

Bước 5: Đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chithường xuyên của Cục Thương mại điện tử và kinh tế số dựa trên những phân tíchcác bất cập, hạn chế (ở Bước 4), đồng thời đề xuất một số điều kiện để thực hiệngiải pháp dựa trên những nguyên nhân đã phân tích nói trên

6 Kết cấu nội dung

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tại liệu tham khảo, phụ lục luận văn gồm 3chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của

cơ quan hành chính nhà nước

Chương 2: Thực trạng kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của CụcThương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyêncủa Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương

1.1.1 Chi thường xuyên tại các cơ quan hành chính nhà nước

1.1.1.1 Khái niệm về chi thường xuyên

Theo Luật NSNN số 83/2015/QH13 “Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi củangân sách nhà nước nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước, tổ chức chínhtrị, tổ chức chính trị - xã hội, hỗ trợ hoạt động của các tổ chức khác và thực hiện cácnhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốcphòng, an ninh”

“Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động

thường xuyên của nhà nước với các nội dung chủ yếu là chi tiền công, tiền lương, chimua sắm hàng hóa, dịch vụ; chi chuyển giao thường xuyên” (Đặng Văn Du, Bùi TiếnHanh, 2010)

“Theo tính chất kinh tế, chi thường xuyên là những khoản chi không có trongkhu vực đầu tư và có tính chất thường xuyên để tài trợ cho các hoạt động của các cơquan Nhà nước nhằm duy trì “đời sống quốc gia” Về nguyên tắc, các khoản chi nàyphải được tài trợ bằng các khoản thu không mang tính hoàn trả (thu trong cân đối)của ngân sách Nhà nước.”

1.1.1.2 Đặc điểm về chi thường xuyên

Chi thường xuyên tại các cơ quan HCNN có những đặc điểm cơ bản sau:

.đầu tư phát triển mà được thể hiện qua sự ổn định chính trị - xã hội từ đó thúc đẩy sự

.phát triển bền vững của đất nước

.và

.việc

.thực

.hiện các chính sách kinh tế, chính trị, xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ.”

1.1.1.3 Vai trò của chi thường xuyên

“Chi thường xuyên tại các cơ quan HCNN có vai trò rất quan trọng, thể hiện trêncác mặt cụ thể như sau:

Thứ nhất, chi thường xuyên có tác động trực tiếp đến việc thực hiện các chức

năng của nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội, là một trong những nhân tố có ý nghĩaquyết định đến chất lượng, hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước

Thứ hai, chi thường xuyên là công cụ để nhà nước thực hiện mục tiêu ổn định

và điều chỉnh thu nhập, hỗ trợ người nghèo, gia đình chính sách, thực hiện cácchính sách xã hội góp phần thực hiện mục tiêu cân bằng xã hội

Thứ ba, thông qua chi thường xuyên, Nhà nước thực hiện điều tiết, điều

chỉnh thị trường để thực hiện các mục tiêu của Nhà nước Nói cách khác, chithường xuyên được xem là một trong những công cụ kích thích phát triển và điềutiết vĩ mô nền kinh tế

Thứ tư, chi thường xuyên là công cụ ổn định chính trị, xã hội, quốc phòng và

an ninh Thông qua chi thường xuyên, Nhà nước thực hiện các chính sách xã hội,đảm bảo ổn định, an toàn xã hội và an ninh, quốc phòng.”

1.1.1.4 Nội dung chi thường xuyên

- “ Nhóm các khoản chi thanh toán cho cá nhân: là các khoản chi liên quan

trực tiếp đến con người như chi lương; phụ cấp lương; chi học bổng học sinh, sinhviên; chi đóng bảo hiểm xã hội cho người hưởng lương từ NSNN; chi khen thưởng,phúc lợi tập thể; chi về công tác người có công với cách mạng và các khoản thanhtoán khác cho cá nhân

- Nhóm các khoản chi nghiệp vụ chuyên môn: để đảm bảo hoạt động thường

xuyên của đơn vị thụ hưởng NSNN như thanh toán dịch vụ công cộng; vật tư vănphòng; thông tin tuyên truyền liên lạc; hội nghị; công tác phí; chi thuê mướn; chisửa chữa nhỏ thường xuyên; chi nghiệp vụ chuyên môn từng ngành

- Nhóm các khoản chi mua sắm tài sản, sửa chữa lớn tài sản cố định và xây

dựng nhỏ gồm: chi sửa chữa lớn tài sản cố định và các công trình cơ sở hạ tầng; chi

mua tài sản vô hình; mua sắm tài sản dùng cho công tác chuyên môn

- Nhóm các khoản chi thường xuyên khác gồm: các nhóm của mục lục ngân

sách không nằm trong 3 nhóm mục trên.”

1.1.2 Hồ sơ thanh toán chi thường xuyên tại cơ quan hành chính nhà nước

1.1.2.1 Khái niệm hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Hồ sơ thanh toán chi thường là hồ sơ công việc gồm toàn bộ (hoặc một) vănbản, tài liệu, chứng từ kế toán có liên quan với nhau phản ánh các nghiệp vụ kinh tếtài chính phát sinh và đã hoàn thành làm căn cứ thanh toán các khoản chi thanhxuyên tại các cơ quan hành chính nhà nước

1.1.2.2 Các yêu cầu đối với hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

“Hồ sơ thanh toán chi thường xuyên phải bảo đảm các yêu cầu sau:

- Hồ sơ phải phản ánh đầy đủ, đúng chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị;đúng công việc mà cá nhân chủ trì giải quyết

- Văn bản, tài liệu, chứng từ thanh toán trong mỗi hồ sơ phải đầy đủ, hoànchỉnh, có mối liên hệ chặt chẽ với nhau và phản ánh đúng trình tự diễn biến của vấn

đề, sự việc

- Các tài liệu, chứng từ thanh toán trong hồ sơ phải đảm bảo tuân thủ đúng quyđịnh về chứng từ kế toán theo Luật kế toán, Nghị định số 51/2010/NĐ-CP ngày 14tháng 05 năm 2010 của Chính phủ quy định về hóa đơn bán hàng, cung ứng dịch vụ;Thông tư số 107/2017/TT-BTC ngày 10 tháng 10 năm 2017 của Bộ Tài chính hướngdẫn chế độ kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp và các văn bản khác liên quan

- Văn bản, tài liệu, chứng từ thanh toán đưa vào hồ sơ phải là bản gốc, bảnchính hoặc bản sao hợp pháp có giá trị như bản chính và phải có giá trị.”

1.1.2.3 Phân loại hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

- Hồ sơ thanh toán bằng tiền mặt

Hồ sơ thanh toán bằng tiền mặt là những hồ sơ thanh toán có nội dung chithường xuyên thuộc Điều 6 Thông tư số 13/2017/TT-BTC ngày 15 tháng 02 năm

2017 của Bộ Tài chính về việc quy định quản lý thu, chi bằng tiền mặt qua hệ thốngkho bạc nhà nước được thực hiện thanh toán bằng tiền mặt, bao gồm:

“Một là, các khoản chi thanh toán cá nhân, bao gồm: tiền lương; tiền công;phụ cấp lương; học bổng học sinh, sinh viên; tiền thưởng; phúc lợi tập thể; chi chocán bộ xã, thôn, bản đương chức; chi về công tác người có công với cách mạng và

xã hội; chi lương hưu và trợ cấp xã hội; chi tiền ăn trưa cho trẻ em mầm non, họcsinh; các khoản thanh toán khác cho cá nhân Trừ các trường hợp chi thanh toán cánhân cho các đối tượng hưởng lương từ NSNN thuộc diện bắt buộc phải thanh toánbằng chuyển khoản theo quy định tại Chỉ thị số 20/2007/CT-TTg ngày 24/8/2007của Thủ tướng Chính phủ về việc trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởnglương từ NSNN

Hai là, các khoản chi giải phóng mặt bằng trực tiếp cho dân; chi mua sắm vật

tư do nhân dân khai thác và cung ứng được chính quyền địa phương và chủ đầu tưchấp thuận (bao gồm các khoản chi do chủ đầu tư mua để cấp cho đơn vị thi công);chi xây dựng các công trình do dân tự làm của xã

Ba là, chi một số nhiệm vụ của đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an vàBan Cơ yếu Chính phủ, bao gồm: mật phí; phụ cấp, tiền ăn hạ sỹ quan binh sĩ (trừcác khoản chi thanh toán cá nhân bằng chuyển khoản quy định tại Khoản 1 Điều 6Thông tư này); chi thanh toán đoàn ra; công tác phí, đi phép; chi nuôi phạm nhân,can phạm và các nhu cầu chi thường xuyên khác bằng tiền mặt

Bốn là, chi trả nợ dân (chỉ bao gồm các khoản chi trả trái phiếu, công trái bán

lẻ trong hệ thống KBNN cho các cá nhân; chi trả bằng tiền mặt đối với vàng bạc, đáquý, tư trang tạm giữ cho các nguyên chủ)

Năm là, chi mua lương thực dự trữ (chỉ bao gồm phần do cơ quan Dự trữ ty,công ty lương thực được thanh toán bằng chuyển khoản)

Sáu là, các khoản chi của đơn vị giao dịch có giá trị nhỏ không vượt quá 5triệu đồng đối với một khoản chi; các khoản chi cho các đoàn công tác, chi hỗ trợthôn bản ở các xã và các khoản chi khác cho các đơn vị cung cấp hàng hóa, dịch vụkhông có tài khoản tại ngân hàng, trừ những khoản chi cho những công việc cầnphải thực hiện đấu thầu theo chế độ quy định.”

- Hồ sơ thanh toán bằng chuyền khoản

Tất cả hồ sơ chi thường xuyên không bắt buộc phải thanh toán bằng tiềnmặt đều được phép thanh toán bằng hình thức chuyển khoản qua Kho bạc nhànước,bao gồm:

+ Các hồ sơ chi thường xuyên phải đấu thầu: là các hồ sơ có giá trị từ 50triệu đồng trở xuống

+ Các hồ sơ chi thường xuyên không phải đấu thầu: là các hồ sơ có giá trịtrên 50 triều đồng, trừ hồ sơ thanh toán lương, bảo hiểm và phúc lợi tập thể Đâythường là các hồ sơ mua sắm và sửa chữa lớn tài sản.””

1.2 Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

1.2.1 Khái niệm, mục tiêu kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên của cơ quan hành chính nhà nước

1.2.1.1 Khái niệm kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên

Trong giáo trình Quản lý học, Nxb Đại học kinh tế quốc dân, năm 2012 có ghi

“ Kiểm soát là quá trình giám sát, đo lường, đánh giá và điều chỉnh hoạt động nhằmđảm bảo sự thực hiện theo kế hoạch”

Từ nhận định trên có thể khái quát khái niệm về kiểm soát hồ sơ thanh toánchi thường xuyên như sau:

“Kiểm soát hồ sơ thanh toán chi thường xuyên là quá trình các bộ tại cơ quanHCNN sử dụng các công cụ để tiến hành kiểm tra, giám sát, đánh giá các hồ sơthanh toán chi thường xuyên nhằm đảm bảo các yêu cầu sau:

Thứ nhất, các khoản chi thường xuyên phải phù hợp với chính sách, chế độ,

định mức chi tiêu do Nhà nước quy định theo những nguyên tắc, phương thức quản

lý tài chính trong công việc cấp phát và thanh toán chi thường xuyên, góp phần loại

bỏ các khoản chi sai chế độ

Thứ hai, hồ sơ thanh toán phải đảm bảo đầy đủ tài liệu, chứng từ thanh toán và

hồ sơ được lập theo đúng quy định của pháp luật

Cán bộ chuyên trách tại cơ quan HCNN thực hiện kiểm tra, kiểm soát các hồ