TIỂU LUẬN: Vận dụng phương pháp dãy số thời gian phân tích tình hình xuất Việt Nam trình hội nhập AFTA giai đoạn 1995 – 2003 dự đốn đến năm 2006 LỜI NĨI ĐẦU Thế giới ngày chứng kiến q trình tồn cầu hoá rộng rãi sâu sắc Sự phụ thuộc kinh tế quốc gia ngày gia tăng Khơng có quốc gia phát triển mà khơng mở rộng mối quan hệ kinh tế đối ngoại, đặc biệt ngoại thương Xu hướng khu vực hóa tồn cầu hóa thể cách rõ nét qua lớn mạnh tổ chức kinh tế khu vực giới: WTO, EU, ASEAN, APEC… Thêm vào đó, cách mạng khoa học kĩ thuật diễn vũ bão việc theo đuổi sách mở cửa hầu hết quốc gia đẩy nhanh q trình quốc tế hố kinh tế giới Rất nhiều nước, đặc biệt nước phát triển đạt thành công lớn trình hội nhập kinh tế nhờ thực chiến lược phát triển kinh tế hướng xuất Hòa nhập với xu trên, từ sau đại hội VI Đảng Nhà nước khẳng định chiến lược phát ổn định phát triển kinh tế đất nước là: "phát huy lợi tương đối, không ngừng nâng cao sức cạnh tranh hàng hoá, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất đời sống, hướng mạnh xuất khẩu", "mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại với tất nước, tổ chức quốc tế, cơng ty tư nhân nước ngồi nguyên tắc giữ vững độc lập, chủ quyền, bình đảng có lợi" phù hợp với chế thị trường có quản lý Nhà nước Việc định chiến lược phát triển kinh tế, đặc biệt coi trọng chiến lược cơng nghiệp hóa hướng xuất yêu cầu thực cấp bách Việt Nam Chiến lược kinh tế hướng xuất giúp Việt Nam huy động tiềm lực lao động tài nguyên để phát triển sản xuất Để thực chiến lược trên, năm qua Việt Nam không ngừng mở rộng quan hệ kinh tế với nước giới Một bước tiến quan trọng lĩnh ngoại giao Việt Nam nhập khối ASEAN (07/1995) Là thành viên ASEAN, Việt Nam cam kết thực CEPT/AFTA Khu vực mậu dịch tự ASEAN (AFTA) đặt cho Việt Nam hội thách thức hoạt động ngoại thương Những hội thách thức đòi hỏi tiến trình thực chiến lựơc cơng nghiệp hóa hướng xuất Việt Nam cần đặt cho sách biện pháp thúc đẩy xuất cho phát huy mặt lợi khắc phục mặt hạn chế Từ thực tế hướng dẫn tận tình giáo viên hướng dẫn PGS.TS Trần Ngọc Phác, em chọn đề tài “Vận dụng phương pháp dãy số thời gian phân tích tình hình xuất Việt Nam trình hội nhập AFTA giai đoạn 1995 – 2003 dự đoán đến năm 2006” với mong muốn từ phân tích thực trạng xuất nhập Việt Nam trình hội nhập AFTA, sở đánh giá mặt ưu nhược điểm hoạt động xuất Việt Nam.Từ đề số biện pháp thúc đẩy xuất Việt Nam trước thềm thiên niên kỷ Ngoài lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu đề tài gồm phần: Chương I : Phương pháp phân tích thống kê Chương II: Vận dụng phương pháp dãy số thời gian phân tích tình hình xuất Việt Nam trình hội nhập AFTA giai đoạn 1995 – 2003 dự đoán đến năm 2006 CHƯƠNG I: PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH THỐNG KÊ A PHƯƠNG PHÁP DÃY SỐ THỜI GIAN I Khái niệm dãy số thời gian Khái niệm dãy số thời gian Mặt lượng tượng thường xuyên biến động qua thời gian Trong thống kê, để nghiên cứu biến động này, người ta thường dựa vào dãy số thời gian Dãy số thời gian dãy trị số tiêu thống kê xếp theo thứ tự thời gian Kết cấu dãy số thời gian Mỗi dãy số thời gian cấu tạo hai thành phần: Thời gian ngày, tuần, tháng, quý, năm… Độ dài hai thời gian liền gọi khoảng cách thời gian Chỉ tiêu tượng nghiên cứu số tuyệt đối, số tương đối, số bình quân Trị số tiêu gọi mức độ dãy số Khi thời gian thay đổi mức độ dãy số thay đổi theo Phân loại Căn vào đặc điểm quy mô tượng qua thời gian phân loại thành: Dãy số thời kỳ biểu quy mô (khối lượng) tượng khoảng thời gian định Trong dãy số thời kỳ mức độ số tuyệt đối thời kỳ, độ dài khoảng cách thời gian ảnh hưởng trực tiếp đến trị số tiêu cộng trị số tiêu để phản ánh quy mô tượng khoảng thời gian dài Dãy số thời điểm biểu quy mô (khối lượng) tượng thời điểm định Mức độ tượng thời điểm sau thường bao gồm toàn phận mức độ tượng thời điểm trước Vì việc cộng trị số tiêu không phản ánh quy mô tượng Tác dụng Dãy số thời gian có hai tác dụng: Thứ nhất: qua dãy số thời gian cho phép nghiên cứu đặc điểm xu hướng biến động tượng theo thời gian, Từ đề định hướng biện pháp xử lý thích hợp Thứ hai: cho phép dự đốn mức độ tượng nghiên cứu có khả xảy tương lai Điều kiện vận dụng Yêu cầu xây dựng dãy số thời gian Phải đảm bảo tính chất so sánh mức độ dãy số nhằm phản ánh cách khách quan biến động tượng qua thời gian Cụ thể: Nội dung phương pháp tính tốn tiêu qua thời gian phải thống nhất, phạm vi tượng nghiên cứu trước sau phải trí, khoảng cách thời gian dãy số nên (nhất dãy số thời kỳ) Tuy nhiên, thực tế yêu cầu thường xuyên bị vi phạm nên địi hỏi phải có chỉnh lí thích hợp để tiến hành phân tích đạt kết cao II Các tiêu phân tích dẫy số thời gian Để nêu lên đặc điểm biến động tượng qua thời gian, người ta thường tính tiêu phân tích sau Mức độ trung bình qua thời gian Chỉ tiêu phản ánh mức độ đại diện tượng suốt thời gian nghiên cứu Tùy theo dãy số thời kỳ hay dãy số thời điểm mà có cơng thức tính khác 1.1 Đối với dãy số thời kỳ Mức độ trung bình theo thời gian tính theo cơng thức sau n y  y2   yn y n y i i 1 = n Trong đó: y i (i = 1, n ) mức độ dãy số thời kỳ n số lượng mức độ dãy số 1.2 Đối với dãy số thời điểm Ta phân thành hai trường hợp sau: 1.2.1 Dãy số thời điểm có khoảng cách thời gian Ta có cơng thức tính sau đây: y1 y  y2   yn 1  n y n 1 Trong đó: y i (i = 1, n ) mức độ dãy số thời điểm có khoảng cách thời gian 1.2.2 Dãy số thời điểm có khoảng cách thời gian khơng Mức độ trung bình theo thời gian tính theo cơng thức sau đây: n y t  y2t2   yntn y  11  t1  t2   tn yt i i i 1 n t i i 1 Trong đó: y i (i = 1, n ) mức độ dãy số thời điểm có khoảng cách khơng ti (i = 1, n ) độ dài thời gian có mức độ y i Lượng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối Chỉ tiêu phản ánh thay đổi quy mô tượng qua thời gian Nếu mức độ tượng tăng lên trị số tiêu mang dấu dương (+) ngược lại mang dấu âm (-) Tùy theo mụch đích nghiên cứu, ta có tiêu lượng tăng (hoặc giảm) sau đây: 2.1 Lượng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối liên hoàn (hay kỳ) Chỉ tiêu phản ánh thay đổi quy mô hai thời gian liền Cơng thức tính sau:  i  yi  yi 1 (i = 2, n ) Trong đó: δi lượng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối liên hoàn n số lượng mức độ dãy số 2.2 Lượng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối định gốc Chỉ tiêu phản ánh thay đổi quy mô tượng khoảng thời gian dài Nếu kí hiệu  i lượng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối định gốc, ta có:  i = y i - y1 (i = 2, n ) Từ ta có: n ∆n =   i (i = 2, n ) i2 Công thức cho ta thấy, tổng đại số lượng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối kì lượng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối định gốc 2.3 Lượng tăng (hoặc giảm) tuyêt đối bình quân Đại diện cho lượng tăng (hoặc giảm)tuyệt đối kỳ Nếu ký hiệu  lượng tăng (hoặc giảm) tuyệt đối trung bình ta có: n    i i2 n 1  n y  y1  n n 1 n 1 Tốc độ phát triển Tốc độ phát triển số tương đối (thường biểu lần phần trăm) phản ánh tốc độ xu hướng phát triển tượng qua thời gian Tùy theo mụch đích nghiên cứu, ta có loại tốc độ phát triển sau đây: 3.1 Tốc độ phát triển liên hoàn (hay kỳ) Chỉ tiêu phản ánh phát triển tượng qua hai thời gian liền Công thức: ti  yi (i = 2, n ) yi 1 Trong đó: ti tốc độ phát triển liên hoàn thời gian i so với thời gian i-1, tính theo lần hay % yi-1 mức độ tượng thời gian i-1 yi mức độ tượng thời gian i 3.2 Tốc độ phát triển định gốc Chỉ tiêu phản ánh phát triển tượng khoảng thời gian dài Công thức: yi y1 Ti  (i = 2, n ) Đơn vị lần % Trong đó: T i tốc độ phát triển định gốc y1 mức độ dãy số yi mức độ tượng thời gian i Giữa tốc độ phát triển liên hồn tốc độ phát triển định gốc có mối quan hệ tích quan hệ thương chặt chẽ Thứ nhất: Tích tốc độ phát triển liên hồn tốc độ phát triển định gốc Tức là: t2.t3 tn = Tn Hay: t i  Ti (i = 2, n ) Thứ hai: Thương hai tốc độ phát triển định gốc tốc độ phát triển liên hoàn hai thời gian Tức là: Ti  ti Ti 1 (i = 2, n ) 3.3 Tốc độ phát triển bình quân Là trị số đại biểu tốc độ phát triển liên hồn Vì tốc độ phát triển liên hồn có quan hệ tích nên để tính tốc độ phát triển bình qn, người ta sử dụng cơng thức số trung bình nhân Nếu kí hiệu t tốc độ phát triển trung bình, cơng thức tính sau: n t  n 1 t 2t3 t n  n 1  ti i2 Vì: n t i  Tn  i2 yn y1 Nên ta có: t  n 1 yn y1 Từ cơng thức cho thấy: nên tính tiêu tốc độ phát triển trung bình tượng biến động theo xu hướng định Tốc độ tăng (hoặc giảm) Chỉ tiêu phản ánh mức độ biến động tượng hai thời gian tăng (+) giảm (-) lần (hoặc %) Tương ứng với tốc độ phát triển, ta có tốc độ tăng (hoặc giảm) sau đây: 4.1 Tốc độ tăng (hoặc giảm) liên hoàn (hay kỳ) Chỉ tiêu phản ánh tốc độ tăng (hoặc giảm) qua hai thời kỳ liền Công thức:  i yi 1 (i = 2, n ) Hay:  yi  yi 1 y y  i  i 1 yi 1 yi 1 yi 1 (nếu tính theo đơn vị lần)  ti  (%) = ti(%) – 100 (nếu tính theo đơn vị %) 4.2 Tốc độ tăng (hoặc giảm) định gốc Nếu kí hiệu Ai (i = 2, n ) tốc độ tăng (hoặc giảm) định gốc thì: Ai  i y1 Ai  yi  y1 yi y1   y1 y1 y1 (i = 2, n ) Hay: Ai = T i – (nếu tính theo đơn vị lần) Ai (%) = Ti (%) – 100 (nếu tính theo đơn vị %) 4.3 Tốc độ tăng(hoặc giảm) bình quân Là tiêu tương đối thể nhịp điệu tăng (hoặc giảm) đại diện thời kỳ định Cơng thức tính sau: a  t 1 Hoặc: a (%)  t (%)  100 Giá trị tuyệt đối 1% tăng (hoặc giảm) tốc độ tăng (hoặc giảm) kì Chỉ tiêu cho biết 1% tăng (hoặc giảm) tốc độ tăng (hoặc giảm) liên hồn tương ứng với quy mơ cụ thể Quan sát đồ thị ta nhận thấy tổng kim ngạch xuất tăng giảm không ổn định theo năm Năm 1995 năm có kim ngạch xuất thấp năm 2003 năm có kim ngạch xuất cao Kim ngạch xuất giai đoạn tăng lên trừ năm 1998 năm 2002 hai năm có kim ngạch xuất giảm so với năm trước Như cần quan sát đồ thị phần hiểu tình hình xuất giai đoạn Để hiểu cặn kẽ them tình hình xuất Việt Nam vào ASEAN, tiếp tục phân tích tình hình xuất phân theo lãnh thổ theo tiêu dãy số thời gian Ta có bảng sau: TỔNG KIM NGẠCH XUẤT KHẨU PHÂN THEO LÃNH THỔGIAI ĐOẠN 1995 - 2003 Đơn vị tính: TrUSD Nước Indonesia Malaisia Philipin Singapo ThaiLan Năm 1995 53,8 110,6 41,5 689,8 101,3 1996 45,7 77,7 132,0 1290,0 107,4 1997 47,6 141,6 240,6 1215,9 235,3 1998 317,2 115,2 401,1 740,9 295,4 1999 420,0 256,5 393,2 876,4 312,7 2000 248,6 413,9 478,4 885,9 372,3 2001 264,3 337,2 368,4 1043,7 322,8 2002 332,0 347,8 315,2 961,1 227,3 2003 467,2 453,9 345,1 1024,5 335,3 Trước hết ta phân tích tổng kim ngạch xuất Việt Nam vào năm nước ASEAN thông qua đồ thị sau: 1400 1200 1000 Indonexia Malaixia 800 Philipin 600 Singapo 400 200 ThaiLan 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 Quan sát đồ thị ta thấy tổng kim ngạch xuất Việt Nam vào ASEAN tập trung chủ yếu vào Singapo chiếm 1/3 kim ngạch xuất vào khu vực này, tiếp đến nước Thái Lan, Philipin, Malaysia Indonesia Từ năm 1995 đến 2003 ta thấy tổng kim ngạch xuất Việt Nam sang nước ASEAN biến động khơng ổn định Trong tổng kim ngạch xuất sang Singapo biến động tăng giảm thất thường Qua đồ thị có nhìn tổng qt tình hình xuất Việt Nam sang nước ASEAN, để hiểu rõ phân tích tổng kim ngạch xuất Việt Nam phân theo lãnh thổ: Bảng 1.2: TÌNH HÌNH BIẾN ĐỘNG TỔNG KIM NGẠCH XUẤT KHẨU PHÂN THEO LÃNH THỔ Chỉtiêu Indonesia Malaisia Philipin Singapo ThaiLan i Năm 1995 ti i ti i ti i ti i ti (trUSD) (%) (trUSD) (%) (trUSD) (%) (trUSD) (%) (trUSD) (%) _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 1996 -8,1 84,94 -32,9 70,25 90,5 318,07 600,2 187,01 6,1 106,02 1997 1,9 104,16 63,9 182,20 108,6 182,27 -74,1 94,25 127,9 219,09 1998 269,6 666,39 -26,4 81,35 160,5 166,71 -475 60,93 60,1 125,54 1999 102,8 132,41 141,3 222,66 -7,9 98,03 135,5 118,29 17,3 105,86 2000 -171,4 59,19 157,4 161,36 85,2 121,67 9,5 101,08 59,6 119,06 2001 15,7 106,32 -76,7 81,46 -110,0 77,00 157,8 117,81 -49,5 86,70 2002 67,7 125,61 10,6 103,14 -53,2 85,55 -82,6 92,08 -95,5 70,41 2003 135,2 140,72 106,1 130,51 29,9 109,49 63,4 106,60 108,0 147,51 T.bình 51,6 131,02 42,9 119,30 37,9 130,31 41,8 105,07 29,2 116,14 Bảng 1.3: TÌNH HÌNH BIẾN ĐỘNG TỔNG KIM NGẠCH XUẤT KHẨU PHÂN THEO LÃNH THỔ Chỉtiêu Indonexia Malaixia Philipin Singapo ThaiLan I Năm 1995 Ti I Ti I Ti I Ti I Ti (trUSD) (%) (trUSD) (%) (trUSD) (%) (trUSD) (%) (trUSD) (%) _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 1996 -8,1 84,94 -32,9 70,25 90,5 318,07 600,2 187,01 6,1 106,02 1997 -6,2 88,47 31,0 128,03 199,1 579,76 526,1 176,27 134,0 232,28 1998 263,4 589,59 4,6 104,16 359,6 966,51 51,1 107,41 194,1 291,61 1999 366,2 780,67 145,9 231,92 351,7 947,47 186,6 127,05 211,4 308,69 2000 194,8 462,08 303,3 374,23 436,9 1152,80 196,1 128,43 271,0 367,52 2001 210,5 491,26 226,6 304,88 326,9 887,71 353,9 151,3 221,5 318,66 2002 278,2 617,1 237,2 314,47 273,7 759,52 271,3 139,33 126,0 224,38 2003 413,4 868,4 343,3 410,40 303,6 831,57 334,7 148,52 234,0 331,00 Theo bảng tính tình hình biến động tổng kim ngạch xuất phân theo lãnh thổ ta có: Indonexia: Lượng tăng trung bình cao năm nước ASEAN, 51,6 trUSD, tốc độ phát triển trung bình 131,02% Trong giai đoạn tổng kim ngạch xuất giảm vào năm 1996 2000 Tuy nhiên lượng tăng năm khác lại tương đối cao làm cho lượng biến động tuyệt đối trung bình tổng kim ngạch xuất cao so với nước khác So với năm liền trước năm 2000 có kim ngạch xuất giảm nhiều nhất, năm 2000 giảm 171,4 trUSD; năm 1996 có giảm lượng giảm không đáng kể 8,1 trUSD, tức giảm 15,06% Nếu so với năm 1995 năm1996 năm 1997 hai năm có tổng kim ngạch xuất khảu giảm Năm 1997 kim ngạch xuất giảm 6,2 trUSD, tức giảm 11,53% Lượng biến động tuyệt đối liên hoàn cao vào năm 1998 2535,16 trUSD, tương ứng tăng 566,39% Malaixia: Giai đoạn 1995 – 2003 kim ngạch xuất giảm năm 1996,1998,2001 so với năm trước Trong năm 2001 giảm nhiều 76,7 trUSD, tức giảm 18,54% Lượng biến động tuyệt đối trung bình 42,9 triệu USD, tốc độ phát triển trung bình 119,3% Lượng biến động tuyệt đối liên hoàn cao vào năm 2000 157,4 trUSD , tương ứng tăng 61,36% Philipin: Lượng biến động tuyệt đối trung bình 37,9 trUSD, tốc độ phát triển trung bình 130,31% So với năm liền trước từ năm 1995 đến năm 2003 tổng kim ngạch xuất Việt Nam vào Philipin giảm ba năm năm 1999, 2001, 2002; năm 2001 giảm nhiều 110 trUSD, tức giảm 23% Các năm cịn lại có tổng kim ngạch xuất tăng năm 1998 tăng nhiều 160,5 trUSD, tương ứng tăng 66,71% Singapo: Lượng tăng tổng kim ngạch xuất trung bình Việt Nam vào Singapo 41,8 trUSD đứng thứ ba nước nhập hàng hóa Việt Nam, tốc độ phát triển trung bình 105,07% So với năm liền trước tổng kim ngạch xuất Việt Nam giảm 1997, 1998, 2002 Lượng tăng năm lại chênh lệch lớn Trong năm 1996 năm có tổng kim ngạch xuất tăng cao nhất, tăng 600,2 trUSD tăng 87,01% Thái Lan: Tổng kim ngạch xuất Việt Nam vào Thái Lan giảm hai năm 2001 năm 2002 Luợng tăng trung bình thấp năm nước đạt 29,2 trUSD, tốc độ phát triển trung bình 116,14% So với năm 1995 tổng kim ngạch xuất năm cao thể rõ lượng tăng (giảm) định gốc đạt số dương tốc độ phát triển định gốc lớn 100% So với năm liền trước năm 2002 có tổng kim ngạch xuất giảm nhiều nhất, năm 2002 giảm 95,5 trUSD; năm 2001 có giảm lượng giảm khơng đáng kể 49,5 trUSD, tức g iảm 13,3% Qua phân tích biến động tổng kim ngạch xuất Việt Nam sang nước ASEAN ta thấy: Tổng kim ngạch xuất Việt Nam vào năm nước đa số giảm vào năm 1998 2002 làm cho tổng kim ngạch xuất chung Việt Nam 1998, 2002 giảm Phân tích xu hướng biến động Trên cở sở dãy số thời gian, tìm hàm (gọi phương trình hồi quy) phản ánh biến động tượng qua thời gian Cụ thể tìm hàm số biểu biến động xuất nhập qua thời gian giai đoạn 19952003 Để lựa chọn dạng hàm phù hợp phân tích phương trình dựa vào sai số chuẩn SE nhỏ Qua số liệu xuất nhập tìm tham số mơ hình thơng qua hệ phương trình chuẩn trình bày chương I Các mơ hình có dạng: Hàm xu tuyến tính: ŷt = bo + b1t Các tham số hàm xu tuyến tính xác định hệ:  y  nbo  b1  t    ty  bo  t  b1  t  Hàm bậc hai: ŷ t = bo + b1t + b 2t2 Hệ phương trình xác định tham số hàm bậc hai là:  y  nbo  b1  t  b2  t    ty  bo  t  b1  t  b2  t  2  t y  bo  t  b1  t  b2  t  Hàm bậc ba: ŷ t = bo+b1t+b2t2+b3t3 Các tham số phương trình xác định hệ:  y  nbo  b1t  b2t  b3t   t y  bot  b1t  b2t b t   2  t y  bot  b1t  b2t  b3t  3  t y  bot  b1t  b2t  b3t  Để giải hệ phương trình ta có bảng sau: t y ty t2 t2y t3 t4 t5 t6 t3y 1995 997,0 997,0 997 1 1 997,0 1996 1652,8 3305,6 6611 16 32 64 13222,4 1997 1881,0 5643,0 16929 27 81 243 729 50787 1998 1869,8 7479,2 16 29917 64 256 1024 4096 119667,2 1999 2258,8 11294,0 25 56470 125 625 3125 15625 282350,0 2000 2399,1 14394,6 36 86368 216 1296 7776 46656 518205,6 2001 2400,7 16804,9 49 117634 343 2401 16807 117649 823440,1 2002 2248,1 17984,8 64 143878 512 4096 32768 262144 1151027,2 2003 2677,8 24100,2 81 216902 729 6561 59049 531441 1952116,2 Từ bảng ta giải hệ phương trình mơ hình sau:  Hàm xu tuyên tính: y1 = 1202,972 + 167,963t  Hàm bậc hai : y2 = 770,626 + 403,797t – 23,583t2 Hàm bậc ba : y3 = 334,635 + 821,31t – 122,662t2 + 6,604t3  Qua mơ hình vừa tìm ta tính SSE thể bảng sau:  y1  (yt- y1 )2 1370,9 139827,38 12973,66 30324,39 25,24 46661,61 35475,72 483,42 4 89147,62 19233,80 SSE1=356276,19 12850,71 65,36 44158,39 2200,1 3453,20 3441,58 2273,1 2989,90 15869,19 2338,5 1675,91 3863,98 2436,0 59336,08 2494,5 1357,11 1839,29 2079,9 2491,6 2714,6 12372,11 2441,6 2546,6 1872,9 2344,4 2378,7 28531,26 2200,0 2210,7  (yt- y3 )2 1539,4 2008,4 2042,7 23666,74 1769,7 1874,8  y3 1039,8 1483,8 1706,8  (yt- y2)2 1150,8 1538,9  y2 35304,53 2605,1 33571,03 SSE2=184830,08 5282,52 SSE3=122675,61 Từ SSE ta tính SE theo cơng thức: SE  SSE n p Với p số lượng tham số mô hình n-p bậc tự mơ hình Áp dụng cơng thức ta có: SSE1= 225,602 SSE2= 175,513 SSE3= 156,636 So sánh SE ta thấy SE3 nhỏ Do đó, mơ hình biểu diễn biến động nhập theo thời gian thích hợp mơ hình 3:  yt = 334,635 + 821,31t – 122,662t + 6,604t III Dự báo xuất Việt Nam vào ASEAN đến năm 2006 Dự đốn dựa vào phương trình hồi quy Dựa vào phương trình biểu diễn biến động tổng giá trị xuất mà ta tìm chương II ta dự đoán tổng kim ngạch xuất Việt Nam vào ASEAN năm 2004,2005 2006  Phương trình: yt = 334,635 + 821,31t – 122,662t2 + 6,604t3 Năm 2004 (t=10): ŷ2004 = 2885,535(trUSD) Năm 2005 (t=11): ŷ2005 = 3316,867(trUSD) Năm 2006 (t=12): ŷ2006 = 3938,739(trUSD) Dự đoán dựa vào lượng tăng (giảm) tuyệt đối bình quân Theo kết Bảng 1.1 ta được:   210,1 (trUSD) Áp dụng mơ hình dự đốn ta có: Năm 2004 (l = 1): ŷ2004 = 2677,8 + 210,1 x1 = 2887,9 (trUS D) Năm 2005 (l = 2): ŷ2005 = 2677,8 + 210,1 x2 = 3098,0 (trUSD) Năm 2006 (l = 3): ŷ2006 = 2677,8 + 210,1 x3 = 3308,1 (trUSD) Dự đoán dựa vào tốc độ phát triển bình qn Theo kết tính tốn bảng 1.1 ta có: t  113,14% Theo mơ hình dự đốn dựa vào tốc độ phát triển trung bình ta có tổng kim ngạch xuất Việt Nam sang ASEAN năm 2004,2005,2006 là: Năm 2004 (l = 1): ŷ2004 = 2677,8x1,13141 = 3029,663 (trUS D) Năm 2005 (l = 2): ŷ2005 = 2677,8x1,13142 = 3427,761 (trUS D) Năm 2006 (l = 3): ŷ2006 = 2677,8x1,13143 = 3878,168 (trUS D) Dự đoán dựa vào san mũ Theo kết tính tốn SPSS ta chọn  = 0,7;  = 0,0 Tổng kim ngạch xuất Việt Nam sang ASEAN năm 2004, 2005, 2006 là:  Năm 2004: y2004 = 2860,553 (trUSD)  Năm 2005: y2005 = 3070,653 (trUSD)  Năm 2006: y2006 = 3280,782 (trUSD) Dự đốn mơ hình tuyến tính ngẫu nhiên (Phương pháp Box-Jenkins) Theo kết tính tốn SPSS ta chọn p=1; d=1; q=1 Tổng kim ngạch xuất Việt Nam sang ASEAN năm 2004, 2005, 2006 là:  Năm 2004: y2004 = 2824,852 (trUSD)  Năm 2005: y2005 = 2967,807 (trUSD)  Năm 2006: y2006 = 3106,782 (trUSD) IV.NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ Qua việc phân tích tình hình biến động tổng kim ngạch xuất Việt Nam vào nước ASEAN giai đoạn 1995 – 1996 banừg tiêu dãy số thời gian rút số nhận xét khái quát sau: Tổng kim ngạch xuất Việt Nam có xu hướng tăng lên, lượng tăng trung bình giai đoạn 210,1 trUSD Lượng tăng năm 2003 so với năm 1995 1680,8 trUSD Tốc độ phát triển củ giai đoạn 113,14% tăng 13,14% so với giai đoạn trước ; số không nhỏ Tuy nhiên chưa đạt mục tiêu Đại hội XI tăng 28% xuất Tăng trưởng kinh tế chưa vững chắc, cấu hàng xuất chưa cải tiến, hàng thơ hàng sơ chế cịn chiếm tới 60%; mặt hàng công nghiệp xuất tỷ lệ gia cơng cịn lớn, sản phẩm cơng nghiệp chế tạo cịn ít, sản phẩm cơng nghệ cao; sức cạnh tranh hàng hoá dịch vụ xuất yếu giá thành cao, chất lương, mẫu mã Vì để khắc phục nhược điểm em xin đưa số kiến nghị sau: - Tăng cường lãnh đạo Đảng, thuwc phối hợp đồng ngành, cấp - Nâng cao khả cạnh tranh kinh tế, doanh nghiệp doanh nghiệp Nhà nước - Tổ chức xếp lại, đổi hệ thống doanh nghiệp doanh nghiệp Nhà nước - Đổi chế quản lý, tăng cường hệ thống pháp lý - Thực sách phát triển nguồn nhân lực giáo dục đào tạo - Đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước vững mạnh KẾT LUẬN Như với nghiên cứu cho phép kết luận đường cơng nghiệp hố, đại hố dựa tăng trưởng xuất đường đắn Thực tế năm qua cho thấy rõ chuyển đổi ngoại thương Việt Nam nói chung hoạt động xuất nói riêng sang chế thị trường, mở cửa đa phương, bước xoá bỏ nguyên tắc "Nhà nước độc quyền quản lý ngoại thương" sách biện pháp khuyến khích phát triển ngoại thương nhiều thành phần thực tự hố thương mại Chính xuất Việt Nam có tiến triển vượt bậc, góp phần tích cực vào tăng trưởng phát triển chung kinh tế Bên cạnh đó, thời gian qua hoạt động xuất Việt Nam khơng tránh khỏi khó khăn vướng mắc địi hỏi phải có biện pháp tháo gỡ Việc tham gia vào AFTA tổ chức thương mại khác xu tất yếu phát triển kinh tế Điều đặt cho Việt Nam nước có kinh tế phát triển hội thách thức đòi hỏi Việt Nam phải biết tận dụng hôi biện pháp vượt qua thách thức Trong giai đoạn từ đến 2010 Việt Nam phải lựa chọn cho chiến lược ngoại thương đắn, phát huy có hiệu cao lợi so sánh đất nước q trình mở cửa, hợp tác phân cơng lao động phát triển thương mại quốc tế Với đề tài “Vận dụng phương pháp dãy số thời gian phân tích tình hình xuất nhập Việt Nam trình hội nhập AFTA giai đoạn 1995 – 2003 dự đốn đến năm 2006” em trình bày tình hình xuất Việt Nam giai đoạn 1995-2003 thông qua việc sử dụng tiêu dãy số thời gian Đề tài chắn chưa đưa lại cách nhìn tồn diện em hy vọng giúp người đọc phần có cách nhìn khái quát tình hình xuất Việt Nam với kết dự đoán xuất tới năm 2006 sở để Việt Nam đưa giải pháp có hiệu để nâng cao kim ngạch xuất Việt Nam năm năm tới DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Giáo trình lý thuyết thống kê - Nhà xuất giáo dục Niên giám thống kê Thời báo kinh tế Việt Nam ... đề tài ? ?Vận dụng phương pháp dãy số thời gian phân tích tình hình xuất Việt Nam trình hội nhập AFTA giai đoạn 1995 – 2003 dự đoán đến năm 2006? ?? với mong muốn từ phân tích thực trạng xuất nhập Việt. .. số liệu quý Sau áp dụng mơ hình trình bày CHƯƠNG II: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DÃY SỐ THỜI GIAN PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM TRONG Q TRÌNH HỘI NHẬP AFTA GIAI ĐOẠN 1995 – 2003 VÀ DỰ ĐOÁN... đề tài gồm phần: Chương I : Phương pháp phân tích thống kê Chương II: Vận dụng phương pháp dãy số thời gian phân tích tình hình xuất Việt Nam trình hội nhập AFTA giai đoạn 1995 – 2003 dự đoán đến