1. Trang chủ
  2. » Tất cả

09nguyen-xuan-thanh-hoang-minh-tuan

5 2 0

Đang tải... (xem toàn văn)

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 5
Dung lượng 578,93 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Múê ăíìu Thñ nghiïơm víơt lñ TNVL úê trûúđng trung hoơc phöí thöng lađ möơt trong nhûông nöơi dung quan troơng giuâp hoơc sinh HS hònh thađnh nïn nhûông neât nhín caâch con ngûúđi thöng

Trang 1

NGUÝÎN XUÍN THAĐNH* - HOAĐNG MINH TUÍỊN**

Ngađy nhíơn bađi: 15/05/2017; ngađy sûêa chûôa: 19/06/2017; ngađy duýơt ăùng: 20/06/2017

Abstract: The article presents some issues of wave optical waves in teaching at high school in terms of theoretical issues of light interference on

the Michelson experiment and Newton’s rings; designing experiments to measure the homogeneous light wavelength. Morever, the article gives some

instruction to evaluate results of experiment of students towards competence development with aim to develop comprehensively the cognitive ability of

students

Keywords: Experiment, Homogeneous light wavelength, Michelson interference, Newton’s rings

1 Múê ăíìu

Thñ nghiïơm víơt lñ (TNVL) úê trûúđng trung hoơc phöí thöng

lađ möơt trong nhûông nöơi dung quan troơng giuâp hoơc sinh (HS)

hònh thađnh nïn nhûông neât nhín caâch con ngûúđi thöng qua

nhûông kô nùng tòm hiïíu khoa hoơc vađ caâc thao taâc tû duy

logic víơt lñ, ăöìng thúđi viïơc sûê duơng thñ nghiïơm trong giaêng

daơy giuâp HS hiïíu síu sùưc hún caâc khaâi niïơm, hiïơn tûúơng víơt

lñ; cuêng cöị vađ khùưc síu nhûông kiïịn thûâc, kô nùng thu ặúơc tûđ

thûơc tiïîn vađ caâc bađi giaêng lñ thuýịt, giuâp HS tin tûúêng vađo

caâc chín lñ khoa hoơc [1]. TNVL ăođi hoêi HS phaêi biïịt víơn

duơng möơt caâch töíng húơp caâc kiïịn thûâc lñ thuýịt vađ thûơc

nghiïơm, caâc kô nùng hoaơt ăöơng trñ oâc vađ chín tay, vöịn hiïíu

biïịt vïì víơt lñ, kô thuíơt, vađ thûơc tïị ăúđi söịng ăïí tûơ mònh xíy

dûơng phûúng aân, lûơa choơn phûúng tiïơn, xaâc ắnh ăiïìu kiïơn

thñch húơp, tûơ mònh thûơc hiïơn caâc thñ nghiïơm theo quy trònh,

quy tùưc ăïí thu thíơp vađ xûê lñ caâc kïịt quaê nhùìm giaêi quýịt möơt

caâch khoa hoơc, töịi ûu bađi toaân cuơ thïí ặúơc ăùơt ra [2]. TNVL

noâi chung vađ caâc thñ nghiïơm vïì quang hoơc soâng noâi riïng

giuâp HS cuêng cöị vađ khùưc síu nhûông kiïịn thûâc, kô nùng thu

ặúơc tûđ caâc bađi giaêng lñ thuýịt, giuâp HS tin tûúêng vađo caâc

chín lñ khoa hoơc [3]. Viïơc khai thaâc sûê duơng thñ nghiïơm

trong daơy hoơc lađ cú súê ăïí hònh thađnh nùng lûơc chung vađ

nùng lûơc chuýn biïơt cíìn thiïịt cuêa ăùơc thuđ daơy hoơc böơ mön

Víơt lñ trong nhađ trûúđng phöí thöng, ređn luýơn khaê nùng tûơ

hoơc cho HS úê trïn lúâp hoùơc trong caâc hoaơt ăöơng traêi nghiïơm

saâng taơo. Búêi vò hònh thûâc nađy ặúơc xem noâ vûđa lađ möi

trûúđng nhûng cuông vûđa lađ phûúng tiïơn ăïí hònh thađnh vađ

phaât triïín möơt söị kô nùng hoơc tíơp tñch cûơc cho HS [4], [5]

Thñ nghiïơm vïì giao thoa aânh saâng cuêa Chûúng trònh Víơt lñ

12 lađ möơt trong nhûông phíìn thñ nghiïơm quan troơng giuâp HS

hiïíu roô hún vïì baên chíịt aânh saâng cuông nhû caâc hiïơn tûúơng

giao thoa aânh saâng

Vúâi mön Víơt lñ 12, caâc khaâi niïơm vïì giao thoa aânh saâng,

nhiïîu xaơ aânh saâng, quang phöí,  lađ caâc khaâi niïơm hïịt sûâc

“khö khan” vađ khaâ trûđu tûúơng. Ăiïìu ăoâ lađm cho HS khoâ hònh

dung nöơi dung bađi hoơc, ăöi khi cođn hiïíu nhíìm caâc khaâi niïơm

vađ caâc hiïơn tûúơng víơt lñ vúâi nhau. Viïơc tùng cûúđng sûê duơng

TNVL trong giaêng daơy phíìn Quang hoơc soâng giuâp HS hiïíu

síu sùưc hún caâc khaâi niïơm, hiïơn tûúơng víơt lñ, giaêi thñch ặúơc caâc hiïơn tûúơng víơt lñ ăang xaêy ra trong thïị giúâi tûơ nhiïn vađ xung quanh nhû: caâc hiïơn tûúơng ăùơc trûng cho tñnh chíịt soâng cuêa aânh saâng ăoâ lađ sûơ giao thoa, nhiïîu xaơ, taân sùưc, híịp thuơ, taân xaơ vađ phín cûơc aânh saâng, caâc hiïơn tûúơng cíìu vöìng

Bađi viïịt ăïì cíơp ăïịn víịn ăïì “Thiïịt kïị thñ nghiïơm xaâc ắnh bûúâc soâng aânh saâng ăún sùưc” ăïí töí chûâc daơy hoơc phíìn giao

thoa aânh saâng (Víơt lñ 12).

2 Nöơi dung nghiïn cûâu

2.1 Cú súê lñ thuýịt

Giao thoa aânh saâng lađ hiïơn tûúơng gùơp nhau cuêa hai hay nhiïìu soâng aânh saâng, kïịt quaê trong trûúđng giao thoa seô xuíịt hiïơn nhûông vín saâng vađ nhûông vín töịi xen keô nhau

Ăiïìu kiïơn ăïí xaêy ra hiïơn tûúơng giao thoa: caâc soâng aânh saâng phaêi lađ soâng kïịt húơp. Nguýn tùưc taơo ra hai soâng aânh saâng kïịt húơp: tûđ möơt soâng duy nhíịt taâch ra thađnh hai soâng riïng biïơt (vñ duơ: khe Young, gûúng Fresnel, lûúông lùng kñnh Fresnel, baân thíịu kñnh Billet, gûúng Lloyd )

Ăiïìu kiïơn cûơc ăaơi giao thoa lađ hai dao ăöơng saâng cuđng pha vúâi nhau  122k hay hiïơu quang löơ:

1 2

L L L k

     vúâi k 0; 1;  2;  (1) Ăiïìu kiïơn cûơc tiïíu giao thoa hai dao ăöơng saâng ngûúơc pha vúâi nhau:   12(2 + 1)k  hay hiïơu quang löơ:  1 2 (2 1)

2

L L L k

      vúâi k 0; 1;  2;  (2)

2.1.1 Giao thoa kïị Michelson Trïn  hònh 1 trònh bađy sú ăöì nguýn lñ cuêa giao thoa kïị

Michelson vađ hònh aênh vín giao thoa quan saât ặúơc khi coâ hiïơu chónh. Tia saâng ăún sùưc phaât ra tûđ nguöìn S chiïịu túâi baên thuêy tinh moêng hai mùơt song song P dûúâi goâc 450 Mùơt sau cuêa baên P ặúơc maơ möơt lúâp baơc moêng coâ hïơ söị

* Böơ Giaâo duơc vađ Ăađo taơo

** Trûúđng Ăaơi hoơc Sû phaơm - Ăaơi hoơc Thaâi Nguýn

Trang 2

Taơp chñ Giaâo duơc söị 411

phaên xaơ lađ 0,5. Ăïịn mùơt maơ baơc cuêa P, tia saâng bõ taâch

thađnh hai tia: tia khuâc xaơ (tia thûâ nhíịt) truýìn vuöng goâc

ăïịn gûúng G 1 (ăùơt nùìm ngang) phaên xaơ trúê laơi ăi qua P

cho tia khuâc xaơ truýìn ăïịn ăíìu thu (tia R1); cođn tia phaên xaơ

(tia thûâ hai) túâi vuöng goâc vúâi gûúng G2 (ăùơt thùỉng ặâng),

sau khi phaên xaơ taơi G2 tia nađy truýìn túâi lúâp maơ baơc cuêa P

vađ bõ phaên xaơ taơi P vađ truýìn ăïịn mùưt ngûúđi quan saât (tia

R2). Hai tia R1 vađ R2 lađ caâc tia kïịt húơp, chöìng lïn nhau vađ

cho ta hònh aênh giao thoa

Vò tia thûâ nhíịt ăi qua baên P ba líìn, cođn tia thûâ hai ăi

qua P möơt líìn nïn hiïơu quang löơ cuêa hai tia lúân, vín giao

thoa quan saât ặúơc lađ nhûông vín bíơc cao, nhòn khöng

roô neât

Hònh 1 Sú ăöì nguýn lñ giao thoa kïị Michelson

Ăïí khùưc phuơc ăiïìu nađy, ta ăùơt baên P’ giöịng hïơt P nhûng

khöng traâng baơc trïn ặúđng ăi cuêa tia thûâ nhíịt ăïí buđ hiïơu

quang löơ do caâc líìn truýìn qua P (lađm cho quaông ặúđng

truýìn cuêa hai tia trong thuêy tinh nhû nhau). Khi gûúng G 2

di chuýín möơt khoaêng ặúđng 2 thò hiïơu quang löơ giûôa hai

tia seô thay ăöíi möơt lûúơng bùìng 

Míîu vín seô bõ dõch ăi möơt vín. Nïịu hiïơu quang löơ giaêm

thò seô coâ möơt vín biïịn míịt, ngûúơc laơi, nïịu nhû hiïơu quang

löơ tùng (khi G2 dõch chuýín ra xa hún vúâi gûúng baân maơ) thò

seô coâ möơt vín múâi ặúơc sinh ra úê tím cuêa hïơ vín. Dûơa vađo

tñnh chíịt nađy cuêa giao thoa kïị mađ ta coâ thïí ûâng duơng ăïí ăo

chiïìu dađi vúâi ăöơ chñnh xaâc ríịt cao (túâi 10-8m). Bùìng caâch

dõch chuýín gûúng G 2 song song vúâi chñnh noâ doơc theo tia

saâng möơt ăoaơn bùìng nûêa bûúâc soâng, hiïơu quang löơ cuêa hai

tia seô thay ăöíi möơt bûúâc soâng, kïịt quaê hïơ vín giao thoa seô

thay ăöíi möơt khoaêng vín. Víơy, muöịn ăo chiïìu dađi cuêa möơt

víơt, ta dõch chuýín gûúng G 2 tûđ ăíìu nađy ăïịn ăíìu kia cuêa víơt

vađ ăïịm söị vín dõch chuýín. Nïịu hïơ thöịng vín dõch chuýín

m khoaêng vín thò chiïìu dađi cuêa víơt cíìn ăo lađ:

2

l m

Nïịu di chuýín gûúng G 2 möơt khoaêng caâch ăaô biïịt dm vađ

ăïịm söị vín biïịn míịt hoùơc söị vín ặúơc sinh ra N, ta coâ

thïí tñnh ặúơc bûúâc soâng cuêa aânh saâng cuêa nguöìn saâng

nhû sau:

2

2

m m

d

d N

N

2.1.2 Giao thoa cho hïơ vín trođn Newton: Trong tûơ

nhiïn, aânh saâng coâ thïí giao thoa mađ khöng cíìn böị trñ caâc nguöìn saâng ăiïím hay khe heơp. Vñ duơ: trûúđng húơp giao thoa trïn caâc baên moêng ặúơc chiïịu saâng búêi aânh saâng mùơt trúđi hoùơc ăeđn kñch thûúâc lúân

(caâc nguöìn saâng röơng), ăoâ lađ sûơ giao thoa ặúơc taơo nïn búêi caâc tia phaên xaơ trïn hai mùơt  cuêa baên  moêng

Trong trûúđng húơp nađy, ta

coâ, khi phaên xaơ trïn möi trûúđng chiïịt quang hún möi trûúđng aânh saâng túâi, pha dao ăöơng cuêa aânh saâng thay ăöíi möơt lûúơng , ăiïìu ăoâ cuông tûúng ặúng vúâi viïơc coi quang löơ cuêa tia phaên xaơ dađi thïm möơt ăoaơn

2

.

Hïơ caâc vín saâng vađ vín töịi coâ hònh trođn ăöìng tím nùìm xen keô nhau - goơi lađ hïơ vín trođn Newton. Hïơ vín trođn Newton

göìm möơt thíịu kñnh phùỉng - löìi ăùơt tiïịp xuâc vúâi möơt baên thuêy

tinh phùỉng (hònh 2). Lúâp khöng khñ giûôa thíịu kñnh vađ baên

thuêy tinh lađ baên moêng coâ bïì dađy thay ăöíi. Chiïịu möơt chuđm tia saâng ăún sùưc song song vuöng goâc vúâi baên thuêy tinh Caâc tia saâng phaên xaơ úê mùơt trïn vađ mùơt dûúâi cuêa baên moêng nađy seô giao thoa vúâi nhau, taơo thađnh caâc vín giao thoa coâ cuđng ăöơ dađy, ắnh xûâ úê mùơt cong cuêa thíịu kñnh phùỉng - löìi Trong trûúđng húơp nađy, hiïơu quang löơ cuêa caâc tia saâng phaên xaơ trïn hai mùơt cuêa baên nïm khöng khñ taơi võ trñ ûâng vúâi ăöơ dađy dk cuêa baên bùìng:  1 2 2

2

k

L L L d

Ăaơi lûúơng 2 xuíịt hiïơn lađ do aânh saâng truýìn qua lúâp nïm khöng khñ túâi mùơt trïn

cuêa baên thuêy tinh phùỉng P vađ  bõ  phaên  xaơ  trïn  mùơt cuêa baên nađy. Nhû víơy, phaên xaơ  trïn  möi  trûúđng  chiïịt quang  hún  möi  trûúđng aânh  saâng  túâi  lađ  khöng khñ. Vúâi k 0; 1; 2;  ta coâ cûơc  tiïíu  giao  thoa

1 2 (2 1)

2

L L L k

ûâng vúâi ăöơ dađy:

2

k

G 1

G 2

S

R 1

R 2

0

Hònh 2 Giao thoa cho hïơ vín trođn Newton

Hònh 3 Baân kñnh vín töịi thûâ k

Trang 3

Goơi R lađ baân kñnh mùơt löìi cuêa thíịu kñnh L. Vò dk << R ,

nïn tñnh ặúơc baân kñnh r k cuêa vín töịi thûâ  k :

2

Ăùơt (6) vađo (7), ta ặúơc: 

2

k

r

k R

Thûơc tïị khöng thïí ăaơt ặúơc sûơ tiïịp xuâc ăiïím giûôa mùơt

thíịu kñnh phùỉng - löìi L vađ mùơt baên phùỉng thuyê tinh P, nïn

vín töịi chñnh giûôa cuêa hïơ vín trođn Newton khöng phaêi lađ

möơt ăiïím mađ lađ möơt hònh trođn. Vò thïị, ăïí xaâc ắnh chñnh xaâc

bûúâc soâng cuêa aânh saâng ăún sùưc, ta phaêi aâp duơng cöng thûâc

(8) ăöịi vúâi hai vín töịi thûâ k vađ thûâ i:

k

rkRr i2i .R

Suy ra:  2 2  

k i

hay 

 

B b



Trong ăoâ, ăaơi lûúơng B = r k + r i vađ b = r k - r i coâ thïí dïî dađng

ăo ặúơc bùìng thûúâc trùưc vi thõ kñnh cuêa kñnh hiïín vi

2.2 Thiïịt bõ thñ nghiïơm

2.2.1 Hïơ giao

thoa kïị Michelson:

Ăûúơc böị trñ nhû trïn

hònh 4,  göìm  coâ:

Nguöìn saâng laser; Hai

gûúng  phùỉng;  Mađn

quan saât; Thíịu kñnh;

Gûúng  baân  maơ;

Thûúâc Panme coâ ăöơ

chia nhoê nhíịt lađ 10-6m

Caâch ăoơc thûúâc panme: trïn thûúâc panme coâ hai thûúâc

lađ thûúâc chñnh vađ thûúâc phuơ (thûúâc trođn), trïn thûúâc phuơ

coâ 25 ăöơ chia, möîi ăöơ chia nhoê nhíịt trïn thûúâc phuơ lađ m,

khi thûúâc phuơ quay ặúơc möơt vođng thò thûúâc chñnh dõch

chuýín möơt vaơch, víơy möîi ăöơ chia nhoê nhíịt trïn thûúâc

chñnh lađ 25 m

2.2.2 Hïơ vín trođn Newton: Sú ăöì quang hoơc quan saât

hïơ vín trođn Newton böị trñ nhû trïn hònh 5:

Hïơ thöịng chiïịu saâng phaên xaơ - truýìn qua göìm möơt

boâng ăeđn Ă phaât ra aânh saâng truýìn qua möơt thíịu kñnh tuơ

quang Q (mađu ăoê, xanh hoùơc tñm), röìi chiïịu vađo mùơt tíịm

kñnh G ăùơt nghiïng möơt goâc 450. Sau khi vûđa phaên xaơ vûđa

truýìn qua tíịm kñnh G, caâc tia saâng doơi theo phûúng thùỉng

ặâng vađo möơt nïm khöng khñ giúâi haơn giûôa thíịu kñnh phùỉng

- löìi L eâp saât vúâi mùơt baên thuyê tinh P. Khi ăoâ, caâc tia saâng

phaên xaơ trïn hai mùơt cuêa baên nïm khöng khñ giao thoa vúâi

nhau taơo thađnh möơt hïơ vín giao thoa göìm caâc vođng trođn

saâng vađ töịi nùìm xen keô nhau úê mùơt trïn cuêa nïm khöng khñ

Hïơ vín giao thoa nađy ặúơc goơi lađ hïơ vín trođn Newton.

Coâ thïí nhòn thíịy roô hïơ vín trođn Newton khi ăùơt mùưt quan saât chuâng qua hïơ thöịng thõ kñnh T vađ víơt kñnh V trong öịng ngùưm cuêa kñnh hiïín vi (hònh 5).

Hònh 5 Sú ăöì quang hoơc hïơ vín Newton

2.3 Thiïịt kïị thñ nghiïơm

2.3.1 Ăo bûúâc soâng aânh saâng bùìng giao thoa kïị Michelson

- Chónh thiïịt bõ ăïí quan saât ặúơc hïơ vín giao thoa:

+ Lùưp laser He-Ne vađo giaâ quang hoơc vađ gùưn vađo gûúng

G1, G2 vađo võ trñ ăaô ghi trïn giao thoa kïị; + Bíơt nguöìn laser, ăiïìu chónh laser sao cho tia laser chiïịu thùỉng ăïịn gûúng G1, vađ phaên xaơ trúê laơi

ăuâng vađo giûôa khe múê cuêa nguöìn saâng laser;

+ Ăùơt baên baân maơ P vađo

võ trñ nhû hònh veô vađ ăiïìu chónh goâc lïơch cuêa noâ sao cho chuđm tia phaên xaơ tûđ baên P chiïịu ăïịn tím gûúng G2 (tûúng ûâng vúâi goâc lïơch 450 cuêa baên P ăöịi vúâi chuđm tia laser túâi). Trïn mađn aênh seô quan saât thíịy hai vïịt saâng phaên xaơ tûđ gûúng

G1 vađ G2; + Ăiïìu chónh baên P ăïịn khi hai vïịt saâng nađy truđng nhau nhíịt thò cöị ắnh baên P; + Ăiïìu chónh ăöơ nghiïng cuêa gûúng G 2 (bùìng vñt vi chónh phña sau G2) cho ăïịn khi hai vïịt saâng trïn mađn truđng nhau hoađn toađn, luâc nađy mùưt coâ thïí quan saât ặúơc hïơ vín giao thoa; + Lùưp thíịu kñnh vađo giaâ ăúô vađ ăùơt vađo khoaêng giûôa laser vađ baên P (võ trñ ặúơc chó díîn trïn giao thoa kïị) ăïí múê röơng chuđm tia laser;

+ Ăiïìu chónh thíịu kñnh ăïí thu ặúơc möơt hïơ vín giao thoa göìm caâc vođng trođn ăöìng tím saâng vađ töịi xen keô nhau trïn mađn aênh

- Ăo bûúâc soâng aânh saâng:

+ Khi quay thûúâc panme thò gûúng G 2 dõch chuýín vađ nhû víơy hïơ thöịng vín giao thoa trïn mađn quan saât dõch chuýín, ăïịm söị vín dõch chuýín;

+ Ăoơc vađ ghi võ trñ ăíìu vađ võ trñ cuöịi cuêa thûúâc tûúng ûâng

Hònh 6 Thiïịt bõ quan saât hïơ vín

Newton

Hònh 4 Thiïịt bõ thñ nghiïơm giao thoa kïị Michelson

Ă

Q

Trang 4

Taơp chñ Giaâo duơc söị 411

vúâi söị vín giao thoa dõch chuýín vađo baêng söị liïơu, tûđ ăoâ suy

ra bûúâc soâng aânh saâng cíìn ăo

2.3.2 Ăo bûúâc soâng aânh saâng bùìng hïơ vín trođn Newton:

- Lùưp thõ kñnh T coâ thûúâc trùưc vi vađo ăíìu trïn cuêa öịng

ngùưm N. Ăùơt höơp H chûâa thíịu kñnh phùỉng - löìi vađ baên phùỉng

thuyê tinh P lïn mím cùơp víơt 1 (hònh 6). Cùưm phñch ăiïơn vađo

nguöìn ăiïơn ~ 220V vađ bíơt cöng - tùưc ăïí ăeđn Ă chiïịu saâng

(mađu ăoê, xanh hoùơc tñm) truýìn ăïịn ăuâng võ trñ cuêa chíịm

ăen nhoê trïn mùơt baên nïm khöng khñ trong höơp H. Chíịm

ăen nhoê nađy chñnh lađ vín töịi nhoê nhíịt cuêa hïơ vín trođn

Newton (tím cuêa noâ truđng vúâi ăiïím tiïịp xuâc giûôa thíịu kñnh

phùỉng - löìi L vađ baên phùỉng thuyê tinh P)

- Nhòn tûđ phña ngoađi kñnh hiïín vi vađ vùơn vñt chónh nhanh

2 ăïí haơ thíịp díìn víơt kñnh V xuöịng gíìn saât mùơt höơp H

Ăùơt mùưt saât thõ kñnh T quan saât thõ trûúđng trong öịng

ngùưm N cuêa kñnh hiïín vi. Vùơn tûđ tûđ vñt chónh nhanh 2 ăïí

níng díìn öịng ngùưm N lïn cho túâi khi nhòn thíịy hïơ vín trođn

Newton. Vùơn tiïịp vñt chónh chíơm 3 (lïn hoùơc xuöịng) cho túâi

khi nhòn thíịy roô hïơ vín trođn Newton

- Duđng tay xoay thõ kñnh 1 sao cho hai vaơch cheâo chûô

thíơp coâ möơt vaơch nùìm ngang vađ möơt vaơch thùỉng ặâng. Dõch

chuýín höơp H sao cho tím cuêa hïơ thöịng vín trođn truđng vúâi

giao ăiïím cuêa hai vaơch cheâo chûô thíơp

- Choơn vín thûâ i (trong hïơ vín trođn Newton) lađ vín töịi coâ

ặúđng kñnh nhoê nhíịt ûâng vúâi i = 1 vađ vín thûâ k lađ vín töịi thûâ

5. Quay thûúâc panme (úê ngoađi trùưc vi thõ kñnh) sao cho giao

ăiïím cuêa hònh chûô thíơp truđng vúâi meâp traâi cuêa vín töịi thûâ k

(ăiïím K trïn  hònh 7). Ăoơc söị nguýn trïn thûúâc milimet cođn

söị leê ăoơc trïn tröịng cuêa panme. Ăoâ lađ toơa ăöơ tûúng ăöịi cuêa

ăiïím K. Sau ăoâ ặa giao ăiïím cuêa chûô thíơp vïì ăiïím I,

truđng vúâi meâp phaêi cuêa vín thûâ i, röìi vïì võ trñ K’, truđng vúâi

meâp phaêi cuêa vín thûâ K. Ăoơc toơa ăöơ tûúng ăöịi cuêa ăiïím I vađ

ăiïím K’. Tûđ hònh 7, ta nhíơn thíịy:

B = rk + ri = KO + OI = KI =  n in k ;

b = rk + ri = OK’ + OI = IK’ = n k'n i

Trong ăoâ n i , n k , n k’ lađ toơa ăöơ cuêa caâc ăiïím I, K vađ K

Ăoơc vađ ghi giaâ trõ cuêa n i , n k , n k’ vađo baêng 1.

Thûơc hiïơn laơi caâc ăöơng taâc trïn 5 líìn ăïí tòm giaâ trõ trung

bònh cuêa B vađ b. Ghi söị liïơu ăo ặúơc vađo baêng 1:

2.4 Baâo caâo kïịt quaê thñ nghiïơm

2.4.1 Xaâc ắnh bûúâc soâng aânh saâng bùìng giao thoa kïị Michelson

- Baêng söị liïơu caâc líìn ăo (baêng 1):

Baêng 1 Söị liïơu caâc líìn ăo bûúâc soâng aânh saâng bùìng giao thoa kïị Michelson

- Viïịt kïịt quaê cuêa        ( )  m

- Nhíơn xeât kïịt quaê ăo

2.4.2 Xaâc ắnh bûúâc soâng aânh saâng bùìng giao thoa hïơ vín trođn Newton

- Baêng söị liïơu caâc líìn ăo (baêng 2):

Baêng 2 Söị liïơu caâc líìn ăo bûúâc soâng aânh saâng bùìng giao thoa hïơ vín trođn Newton

- Tñnh giaâ trõ trung bònh vađ sai söị tuýơt ăöịi cuêa B vađ b:

+ Giaâ trõ trung bònh cuêa B:

3

= (10 )

+ Sai söị tuýơt ăöịi cuêa B:

B B n nm

+ Giaâ trõ trung bònh cuêa B:

3

= (10 )

+ Sai söị tuýơt ăöịi cuêa B:

b b n nm

- Tñnh sai söị vađ giaâ trõ trung bònh cuêa bûúâc soâng

+ Sai söị tûúng ăöịi trung bònh cuêa 

R

B b

Hònh 7 Hïơ vín trođn Newton

b

Võ trñ ăíìu (x 0 )

Võ trñ cuöịi (xn)

Khoaêng dõch chuýín 0

m n

dxx

Söị vín dõch chuýín: N

Bûúâc soâng

2d m N

 

Sai söị

i

  

1

2

3

4

5 Trung bònh

R = 855 (mm)

1

2

3

4

5

(Xem tiïịp trang 36)

Trang 5

nghiïn cûâu khoa hoơc nhû: Tòm hiïíu vai trođ cuêa vi khuíín ăïịn

ăúđi söịng víơt nuöi, cíy tröìng; ÛÂng duơng cuêa vi sinh víơt trong

cöng nghïơ lïn men, kô thuíơt lađm dûa, cöng nghïơ tïị bađo taơo

giöịng víơt nuöi cíy tröìng

2.4.2 Nhoâm giaêi phaâp ăöịi vúâi GV:

- Ăííy maơnh viïơc TH, tûơ böìi dûúông chuýn mön, nghiïơp

vuơ, níng cao NL daơy hoơc. Möîi GV phaêi tñch cûơc tham gia

caâc lúâp böìi dûúông chuýn mön nghiïơp vuơ do Böơ, Súê GD-ĂT

töí chûâc; tñch cûơc ûâng duơng cöng nghïơ thöng tin - truýìn

thöng, sûê duơng caâc thiïịt bõ hiïơn ăaơi vađo DH; tham gia tñch

cûơc nghiïn cûâu nöơi dung, chûúng trònh vađ xíy dûơng tađi liïơu

giaêng daơy cho HS chuýn Sinh hoơc theo ắnh hûúâng phaât

triïín NL ngûúđi hoơc; thûúđng xuýn cíơp nhíơt vađ víơn duơng caâc

phûúng phaâp, kô thuíơt DH tñch cûơc vađo quaâ trònh DH nhû:

nïu víịn ăïì, húơp taâc, theo goâc, theo dûơ aân, khaâm phaâ, bađn

tay nùơn böơt, kô thuíơt öí bi, hûúâng díîn nghiïn cûâu khoa hoơc

theo hûúâng DH phaât triïín NLTH cho HS

- Tûđng GV phaêi chuê ăöơng xíy dûơng chûúng trònh, líơp kïị

hoaơch DH phaât triïín NL ngûúđi hoơc, trong ăoâ coâ töí chûâc DTH

vađo trong kïị hoaơch thûơc hiïơn nhiïơm vuơ nùm hoơc; tiïịp tuơc ăííy

maơnh hún nûôa viïơc chuýín ăöíi tûđ kiïím tra, ăaânh giaâ kiïịn thûâc

sang kiïím tra, ăaânh giaâ NL cuêa HS. Coi ăoâ lađ ăöơng lûơc ăïí thuâc

ăííy viïơc ăöíi múâi phûúng phaâp hoơc tíơp cuêa HS

- Dađnh thúđi gian thñch ăaâng cho viïơc nghiïn cûâu vađ ređn

luýơn cho HS nhûông KN thađnh phíìn cuêa NLTH

- Thûúđng xuýn quan tím vađ ăöơng viïn HS ăïì xuíịt caâc

yâ tûúêng nghiïn cûâu khoa hoơc, tñch cûơc tham gia vađo viïơc

hûúâng díîn HS nghiïn cûâu khoa hoơc

* * * DTH lađ möơt phûúng thûâc DH tñch cûơc nhùìm hònh thađnh vađ phaât triïín NLTH, tûơ nghiïn cûâu cho HS. Qua ăiïìu tra thûơc traơng, chuâng töi thíịy viïơc töí chûâc DTH cho

HS chuýn Sinh hoơc ăïí ređn luýơn caâc KN thađnh phíìn cuêa NLTH hiïơn víîn chûa ặúơc chuâ yâ, chûa trúê thađnh ýịu töị bùưt buöơc trong nhađ trûúđng THPT chuýn. Ăïí hiïơn thûơc hoâa quaâ trònh DTH nhùìm phaât triïín NLTH cho HS, cíìn thiïịt phaêi thûơc hiïơn ăöìng böơ caâc giaêi phaâp tûđ xíy dûơng chûúng trònh ăïịn khíu kiïím tra, ăaânh giaâ vađ coâ sûơ tham gia tñch cûơc cuêa caâc cíịp quaên lñ, GV vađ HS, trong ăoâ GV ăoâng vai trođ then chöịt. 

Tađi liïơu tham khaêo

[1] Quöịc höơi (2005). Luíơt Giaâo duơc. NXB Chñnh trõ Quöịc gia - Sûơ thíơt

[2] Ban Chíịp hađnh Trung ûúng (2013). Nghõ quýịt söị 29-NQ/TW ngađy 04/11/2013 vïì ăöíi múâi cùn baên, toađn diïơn  giaâo  duơc  vađ  ăađo  taơo,  ăaâp  ûâng  ýu  cíìu  cöng nghiïơp hoâa, hiïơn ăaơi hoâa trong ăiïìu kiïơn kinh tïị thõ trûúđng  ắnh  hûúâng  xaô  höơi  chuê  nghôa  vađ  höơi  nhíơp quöịc tïị

[3] Böơ GD-ĂT (2015). Dûơ thaêo Chûúng trònh giaâo duơc phöí thöng töíng thïí (trong chûúng trònh giaâo duơc phöí thöng múâi).

[4] Nguýîn Caênh Toađn - Nguýîn Kyđ - Vuô Vùn Taêo -Buđi  Tûúđng  (1998). Quaâ  trònh  daơy  -  tûơ  hoơc.  NXB Giaâo duơc

[5] Nguýîn Caênh Toađn - Lï Haêi Yïịn (2012). Xaô höơi hoơc tíơp, hoơc tíơp suöịt ăúđi  vađ kô nùng tûơ hoơc. NXB Dín trñ

+ Sai söị trung bònh cuêa :

= Bb = m

k i R

+ Sai söị trung bònh cuêa :

 

= m

  

- Viïịt kïịt quaê cuêa pheâp ăo:

= = (m)

   

- Nhíơn xeât kïịt quaê ăo

3 Kïịt luíơn

Bađi viïịt seô giuâp cho thíìy/cö giaâo daơy víơt lñ coâ thïm

nguöìn tû liïơu böí ñch khi daơy hoơc “Giao thoa aânh saâng” cho

HS. Ăöìng thúđi, bađi viïịt nađy seô goâp phíìn khúi díơy niïìm ăam

mï nghiïn cûâu khoa hoơc, sûơ saâng taơo trong quaâ trònh nhíơn

thûâc, tûđ ăoâ goâp phíìn taơo cho caâc em ýu thñch mön Víơt lñ

noâi chung vađ quang hoơc soâng noâi riïng. 

Tađi liïơu tham khaêo

[1] Nguýîn Ăûâc Thím - Nguýîn Ngoơc Hûng (1998)

Hûúâng díîn hoơc sinh giaêi quýịt víịn ăïì trong daơy hoơc Víơt lñ. Taơp chñ Nghiïn cûâu giaâo duơc, söị 6, tr 15-18 [2] Nguýîn Xuín Thađnh - Phaơm Höìng Dûúng - Buđi

Vùn Hiïịn (2011). Chïị taơo vađ sûê duơng böơ thñ nghiïơm hiïơu ûâng quang ăiïơn sûê duơng ăeđn LED cöng suíịt cao trong  caâc  bađi  thûơc  hađnh  xaâc  ắnh  giúâi  haơn  quang ăiïơn vađ hùìng söị Plank theo chûúng trònh Chuýn Víơt

lñ. Taơp chñ Thiïịt bõ Giaâo duơc, söị 26, tr 35-38.

[3] Nguýîn Xuín Thađnh (chuê biïn) - Phaơm Quöịc Toaên

- Tríìn Vùn Huy (2010). Daơy hoơc theo chuíín kiïịn thûâc,

kô nùng mön Víơt lñ lúâp 12. NXB Ăaơi hoơc Sû phaơm [4]  Tríìn  Baâ  Hoađnh  (2002). Nhûông  ăùơc  trûng  cuêa phûúng phaâp daơy hoơc tñch cûơc. Taơp chñ Giaâo duơc, söị

32, tr 3-5

[5] Tríìn Baâ Hoađnh (1999). Phaât triïín trñ saâng taơo cuêa hoơc sinh vađ vai trođ cuêa giaâo viïn. Taơp chñ Nghiïn cûâu giaâo duơc, söị 25, tr 5-8

Tiïịn hađnh thñ nghiïơm

(Tiïịp theo trang 28)

Ngày đăng: 14/04/2022, 09:00

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w