Chương 5 1 Thực trạng sử dụng mạng xã hội Facebook và Instagram ở Việt Nam Việt Nam là một trong số những nước có tốc độ phát triển nhanh về công nghệ thông tin, số người sử dụng internet, mạng xã hội[.]
Trang 1Chương 5
1 Thực trạng sử dụng mạng xã hội Facebook và Instagram ở Việt Nam:
Việt Nam là một trong số những nước có tốc độ phát triển nhanh về công nghệ thông tin, số người sử dụng internet, mạng xã hội lớn và ngày càng tăng Theo thống kê, đến tháng 1/2020 Việt Nam có số người sử dụng internet lên đến 68,17 triệu người (chiếm tỷ lệ 70% số dân); số lượng người dùng mạng xã hội
là 65 triệu người (chiếm tỷ lệ 67% số dân Việt Nam là quốc gia đứng thứ 18 thế giới về tỷ lệ người dân sử dụng internet, trong đó thanh, thiếu niên chiếm tỷ
lệ khá lớn Kết quả một số điều tra cũng cho thấy, một bộ phận người trẻ hiện nay đang bị phụ thuộc vào Internet và mạng xã hội Nhiều ý kiến cho rằng, khả năng tự kiểm soát của một bộ phận người trẻ trong việc sử dụng Internet và mạng xã hội còn chưa cao
a) Đối với Facebook:
Năm 2018, người dùng Internet ở Việt Nam đạt 33.86 triệu người, tăng 6.9% so với năm 2017 Dự đoán năm 2022, ở Việt Nam sẽ có khoảng 40.55 triệu người dùng Facebook Tính đến quý 2 năm 2017, có hơn 2 tỷ lượt truy cập Facebook mỗi ngày Việt Nam hiện đang xếp thứ 7 trong số các quốc gia có lượng người dùng lớn nhất Tính chung về mảng mạng
xã hội, Việt Nam có khoảng 40% người dùng, phân bổ chủ yếu là ở giới trẻ và ngày càng đa dạng về đối tượng và lượng người sử dụng Vào tháng 5/2019 Việt Nam có 57,43% cư dân sử dụng Facebook (Theo báo cáo của Social Media Stats)
Có thể nói, mạng xã hội Facebook ra đời là một trong những bước tiến của các phương tiện truyền thông mới, bởi thực sự nó đã mang đến nhiều tiện ích, đáp ứng nhu cầu, mục đích vô cùng đa dạng của mỗi cá nhân: từ công việc, học tập, kinh doanh và đặc biệt là khả năng mở rộng và thiết lập các mạng lưới giao tiếp một cách nhanh chóng mà không bị giới hạn
về không gian và thời gian với chi phí rẻ nhất
Theo một báo cáo kết quả khảo sát của sinh viên hiện nay, có tới 81,5%
sinh viên được hỏi trả lời rằng Facebook là mạng xã hội mà họ sử dụng nhiều nhất Tỷ lệ sử dụng đối với các xã hội lớn khác như YouTube, Instagram, Zalo, đều thấp hơn nhiều so với Facebook Tần suất sử dụng Facebook có sự khác biệt đối trong sinh viên do phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như: quỹ thời gian, không gian, các công việc mang tính chất giải trí và học tập,…
Đáng chú ý là, những thời điểm mà sinh viên thường sử dụng Facebook vẫn là: trong thời gian nghỉ ngơi ở nhà, bất kể lúc nào có thể, giữa giờ nghỉ giải lao trên lớp Đa số sinh viên dành từ 1-3 tiếng (46,8%) trong
Trang 2ngày để sử dụng Facebook Số lượng sinh viên dùng Facebook từ 3 tiếng trở lên cũng khá cao, nếu tính cả số sinh viên dùng Facebook trên 6 tiếng/ngày thì tỷ lệ này đạt tới (42,2%), cho thấy việc sử dụng Facebook với thời gian dài (thậm chí rất dài) trong sinh viên không phải là hiện tượng hiếm gặp Địa điểm truy cập mạng xã hội của thanh thiếu niên cũng rất đa dạng và phong phú, phần lớn phụ thuộc và nơi sinh sống và làm việc của nhóm đối tượng khi sử dụng mạng xã hội Nhìn chung, có thể thấy có 04 địa điểm thanh, thiếu niên thường xuyên truy cập mạng xã hội bao gồm: ở nhà, quán internet, nơi làm việc-học tập, thư viện Kết quả khảo sát cho thấy thanh, thiếu niên có thể sử dụng mạng xã hội bất
kỳ nơi đâu có kết nối Internet
b) Đối với Instagram:
Instagram đang thôn tính thế giới như thế nào?
Sự ra mắt của Instagram Stories vào tháng 8.2016 đã thúc đẩy gia tăng mạnh mẽ về số lượng và mức độ tương tác người dùng Số người sử dụng hàng ngày từ con số ít hơn 20% trên tổng số người dùng hoạt động hằng tháng được ghi nhận vào tháng 10.2016 đã tăng lên hơn 60% vào tháng 9.2017 Instagram hiện có hơn 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng Tuyên bố này được đưa ra ngay sau các thông báo của con số 800 triệu người dùng hàng tháng vào tháng 9.2017, 700 triệu trong tháng 4.2017 và 600 triệu vào tháng 12.2016
(Từ tháng 1/2013 đến 6/2018, lượng người dùng Instagram hàng tháng đã tăng từ 90
triệu lên 1 tỷ người.)
Theo một khảo sát của sinh viên trường ĐH kinh tế-luật thành phố HCM
về mục đích cũng như thời gian sử dụng nền tảng Instagram, 83,5% các
Trang 3bạn sinh viên đã trả lời với phương án “Giải trí” Mặt khác, cũng có đến 69,1% truy cập với mục đích chia sẻ hình ảnh cũng như tâm sự cá nhân Tần suất sử dụng Instagram thường xuyên chiếm đến 38,1%, rất thường xuyên chiếm 28.9% Qua những con số trên, có thể nói mạng xã hội nói chung và Instagram nói riêng đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của sinh viên Và một điều chắn chắn hơn cả đó chính là những số liệu trên có thể tăng, thậm trí là tăng cao trong tương lai sắp tới
2 Mục đích sử dụng Facebook và Instagram:
Mạng xã hội tạo ra một hệ thống cho phép người dùng có thể kết nối, giao lưu, chia sẻ những thông tin hữu ích vậy nên mục đích của người sử dụng các nền tảng mạng xã hội là vô cùng phong phú:
• Chia sẻ, cập nhật thông tin và hình ảnh: Một trong những sức hút mãnh
liệt của MXH đó chính là khả năng cập nhật thông tin nhanh như vũ bão
Sẽ chẳng cần mất tiền đi mua báo giấy, cũng chẳng mất thời gian ngồi chờ xem thời sự, mỗi người chỉ cần lấy điện thoại ra và vào MXH là tất
cả những tin tức nóng hổi, những sự kiện mới nhất trong và ngoài nước
sẽ hiện lên trước mắt
• Giao lưu, kết nối bạn bè: MXH là một không gian giao tiếp công cộng
trực tuyến tạo liên kết dễ dàng, thuận tiện, nhanh nhất giữa con người với nhau thông qua nhiều hình thức liên kết rộng rãi chứ không bị giới hạn không gian Thông qua mạng xã hội người dùng có thể chia sẻ niềm vui của mình đến với mọi người xung quanh và nhận lại những chia sẻ
an ủi của bạn bè khi gặp chuyện buồn qua những chia sẻ những tâm sự của mình trên mạng xã hội
• Giải trí : MXH còn là một kênh giải trí hữu ích sau mỗi giờ làm việc
căng thẳng đầy mệt mỏi MXH chứa đựng hàng trăm những video hài hước của các nước trên thế giới, hàng ngàn những bức ảnh vui nhộn đầy sáng tạo của các bạn trẻ và hàng nghìn những đoạn phim cắt ra từ những tác phẩm điện ảnh kinh điển và cả những trò chơi thú vị… để giải trí, quên đi những muộn phiền trong cuộc sống
• Kinh doanh : Nếu như trước đây việc bán hàng được thực hiện trực tiếp
ở chợ, siêu thị thì hiện nay với sự phát triển của mạng xã hội người dùng
có thể kinh doanh, quảng cáo online trên mạng xã hội mà không mất phí Người kinh doanh có thể kinh doanh các sản phẩm trên các trang mạng
xã hội hoặc với những nhà kinh doanh chuyên nghiệp họ có thể tạo các trang bán hàng riêng Có thể nói hiện nay việc kinh doanh trên mạng xã
hội khá phổ biến và được nhiều người quan tâm
3 Ảnh hưởng của mạng xã hội Facebook và Instagram:
Trang 43.1 Ảnh hưởng t ích cực của mạng xã hội
Những năm gần đây, mạng xã hội đã có bước phát triển mạnh mẽ, tác động lớn đến đời sống xã hội tại các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam Mạng xã hội đã trở thành một thuật ngữ phổ biến với những tính năng đa dạng cho phép người dùng kết nối, chia sẻ, tiếp nhận thông tin một cách nhanh chóng, hiệu quả Không thể phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội
- MXH ngày càng góp phần quan trọng trong việc củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và điều hành của Chính phủ
Trong những năm qua, tình trạng quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, hách dịch tại một số cơ quan, đơn vị, địa phương đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của chính quyền, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước Vì vậy, việc xây dựng một chính quyền gần dân, thấu hiểu tâm tư nguyện vọng của nhân dân là một trong những chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, vai trò của MXH đã và đang được các cơ quan, tổ chức nhà nước sử dụng một cách có hiệu quả, giúp thu hẹp khoảng cách với người dân
- MXH góp phần tích cực vào sự phát triển nhận thức, tư duy và kỹ năng sống của con người MXH đang ngày càng trở thành nơi
cung cấp tin tức, kiến thức về tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Chỉ với một vài thao tác đơn giản, người dùng sẽ luôn nhận được những thông tin cập nhật kịp thời về lĩnh vực, vấn đề mà mình quan tâm theo dõi Qua đó giúp họ có thể nắm bắt được các
xu thế của đời sống phục vụ cho công việc và cuộc sống của mình Bên cạnh đó, trên MXH có nhiều trang dạy kỹ năng sống như ngoại ngữ, nấu ăn, sửa chữa, giao tiếp, tâm lý, thể thao… giúp người dùng có những kỹ năng cơ bản cần thiết trong cuộc sống hiện đại mà không cần đến lớp hay đóng học phí
- MXH góp phần tích cực vào sự phát triển của văn hóa cộng đồng.
Văn hóa MXH là một bộ phận của văn hóa cộng đồng và có ảnh hưởng ngày càng lớn đến văn hóa cộng đồng Nhờ áp dụng tiến
bộ của khoa học kỹ thuật, MXH cho phép người dùng có thể kết nối, tương tác với bạn bè, gia đình, cộng đồng ngày một thuận tiện hơn Người dùng có thể dễ dàng chia sẽ tình cảm, niềm vui, nổi buồn… với cộng đồng Sự tham gia của cá nhân vào các công việc chung của cộng đồng cũng được thúc đẩy Thực tế từ khi
Trang 5MXH phát triển, việc “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” được thực hiện sinh động hơn Công tác xã hội như cứu trợ thiên tai, xóa đói giảm nghèo… có nhiều khởi sắc Nội lực của cộng đồng được phát huy hiệu quả hơn trong công cuộc phát triển kinh tế- xã hội Các hình thức kinh doanh online trên MXH của cá nhân và doanh nghiệp ngày càng phát triển, mang tính chuyên nghiệp
- MXH góp phần thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế trên lĩnh vực văn hóa của Việt Nam
Các MXH, nhất là MXH xuyên quốc gia như Facebook, Youtube… đã tạo ra những cơ hội, khả năng tiếp xúc, giao lưu văn hóa, thúc đẩy xích lại gần nhau, hiểu biết lẫn nhau giữa dân tộc ta với các dân tộc khác trên thế giới Thông qua MXH, thế giới biết đến Việt Nam hơn như một dân tộc yêu chuộng hòa bình, tôn trọng công lý, năng động với một kho tàng các giá trị văn hóa phong phú, đầy bản sắc
a) Ảnh hưởng tích cực của Instagram:
- Thương mại – mua hàng trực tuyến:
Từ năm 2014 đến năm 2017, Instagram có mức tăng trưởng người dùng là 350%, vượt xa Facebook và YouTube Nền tảng này còn có ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của người dùng Hơn 70% tài khoản Instagram thường ra quyết định mua sắm dựa vào thứ họ thấy trên mạng xã hội này
Việc trao đổi hay mua bán đã không còn quá xa lạ đối với người dùng
sử dụng nề tảng xã hội này Từ phụ kiện quần áo cho đến các loại nhu yếu phẩm Instagram cũng được người dùng coi như một sàn thương mại trực tuyết tương tự shoppe hay lazada Không khó để có thể tìm thấy những shop bán hàng của địa phương hay thậm chí là nước ngoài trên Instagram Sự phong phú này đã góp phần không nhỏ khiến nền tảng này có ảnh hưởng đến hành vi mua sắm của người dùng ngày một mạnh mẽ
Trang 6- Xu hướng Instagrammability: những tác động, ảnh hưởng đối với ngành du lịch:
Người dùng Instagram chắc cũng không còn cảm thấy quá xa lạ đối với cum từ “check in” hay còn gọi là “ gắn thể địa điểm” Nếu tò mò hay muốn tìm thông tin về một địa điểm nào đó, chỉ cần kích vào hình ảnh được đăng tải, những thông tin về địa điểm, nơi chốn sẽ được đưa ra rất cụ thể
Nếu như trước đây, nhu cầu tham quan và chi phí chuyến đi là hai tiêu chí hàng đầu khi khách du lịch quyết định lựa chọn điểm đến thì nay với sự bùng nổ của mạng xã hội, đặc biệt trong đó là Instagram, thì những tiêu chí này đã có sự thay đổi Cuộc khảo sát về tiêu chí lựa chọn điểm đến năm 2019 được đăng tải trên The Independent cho biết: 40,1% người đi du lịch quyết định lựa chọn điểm đến vì bức ảnh đẹp; chi phí cho chuyến đi chỉ chiếm 24% trong tiêu chí lựa chọn; mục đích phát triển cá nhân chiếm 22,6%; cơ hội trải nghiệm ẩm thực địa phương chiếm 9,4% và cơ hội để tham quan ngắm cảnh chỉ chiếm vỏn vẹn 3,9%
Trang 7b) Ảnh hưởng tích cực của Facebook:
Vấn đề kinh doanh, buôn bán trên Facebook:
Những năm gần đây, facebook được xem là “mảnh đất màu mỡ”
để những người thích kinh doanh có thể rao bán những mặt hàng của mình Thực tế, có rất nhiều người kinh doanh online và thành công,
có cuộc sống dư dả nhờ công việc kinh doanh đó Bên cạnh đó, người mua hàng cũng sẽ rất thuận tiện khi chỉ cần ngồi nhà, chọn một mặt hàng trên Facebook và đợi người ta chuyển hàng đến chứ không cần phải mất công đi lựa chọn ở những cửa hàng xa xôi
Một số mặt hàng kinh doanh trên Facebook bao gồm:
1 Thời trang: quần áo, mũ nón, giày dép…
2 Mỹ phẩm
3 Bán đồ cũ: quần áo cũ, sách vở cũ,
4 Phụ kiện: Điện thoại, laptop, tai nghe
5 Và một số ngành hàng khác: ăn uống, quà tặng
Hầu hết mọi người khi mới bắt đầu kinh doanh online đều chọn bán hàng qua facebook cá nhân Khách hàng chủ yếu là bạn bè, người quen Vì vậy, rất khó để sản phẩm có thể tiếp cận đến khách hàng mới.Việc xây dựng fanpage là rất cần thiết để xây dựng hình ảnh thương hiệu Nó giúp những khách hàng có nhu cầu thực sự dễ dàng tiếp cận và mua sản phẩm của bạn Đồng thời một fanpage được đầu tư chuyên nghiệp khiến khách hàng tin tưởng và an tâm hơn khi trải nghiệp mua sắm cùng thương hiệu của bạn
Khi xây dựng fanpage, bạn phải định hướng rõ ràng sản phẩm phù hợp với nhóm đối tượng khách hàng nào? Chiến lược quảng cáo ra sao? Kế hoạch tìm kiếm khách hàng mới và giữ chân khách hàng cũ
là gì?
Trang 8Ví dụ: Quảng cáo son môi.
Trước hết cần xác đinh mục tiêu khách hàng:
Bán son là một ngành mà nó hẹp về mục tiêu vì đa phần là nữ, nhưng
nó lại rộng về độ tuổi vì người 12-35-40 ai cũng sử dụng son, vì làm đẹp là nhu cầu không giới hạn của chị em phụ nữ
– 150,000 – 300,000VND ( học sinh, sinh viên, mẹ bỉm sữa , người
có thu nhập thấp )
– 300,000 – 500,000VND( học sinh, sinh viên, nhà giàu, người có thu nhập trung , hoặc cao )
– 500,000 – 1,000,000VND( dành cho những bạn cuồng son, thích dòng son ngon, chất lượng cao như channel,SYC, )
– Trên 1,000,000VND( Thường là những người nổi tiếng, những nhà có thương hiệu cá nhân )
Tăng tương tác cho page:
Muốn tăng tỷ lệ tương tác cho page khi bán son bạn phải cân nhắc đến những vấn đề sau:
• Nội dung bài viết, độ hấp dẫn của nó
• Các hình thức bài post: có thể là đăng bán hàng, chia sẻ nội dung
về làm đẹp với son, hay là những hot trends
• Cập nhật hot trend liên quan đến sản phẩm để giảm giá, tri ân, vouncher…
• Livestream thường xuyên để giữ sự tin tưởng khách hàng
• Feedback khách hàng yêu thích son của page cho nhiều người viết
• Sử dụng các công cụ tăng like, tăng cmt làm mầm móng tạo hiệu ứng đám đông, tạo sự tin tưởng cho bài post sản phẩm trong thời gian đầu( 1 trang 10k like mà không có like nào trong bài post thì thua ) Tiếp cận và thu hút khách hàng: Hãy không ngừng kết nối bằng cách chia sẻ thông tin về shop trên các fanpage, diễn đàn, forum trực
Trang 9tuyến gắn với đối tượng khách hàng là học sinh, sinh viên hoặc phụ nữ; kết bạn và mời like hoặc tổ chức trò chơi tăng tương tác với khách hàng Bên cạnh đó cố gắng chia sẻ những kinh nghiệm, hướng dẫn, review, giải đáp thắc mắc về sản phẩm Để tạo sự tin tưởng, niềm tin của khách hàng với bạn
3.2 Ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội
- Làm trì trệ các hoạt động sống của con người
Những hoạt động sống cơ bản của con người như ăn, ngủ, giải trí
sẽ bị ảnh hưởng xấu nếu như lạm dụng sử dụng mạng xã hội lâu dài Do chúng ta thường xuyên sử dụng mạng xã hội vào những lúc thời gian nghỉ ngơi, lẽ ra cơ thể cần được nghỉ ngơi thì lại dành sức để truy cập vào mạng xã hội Khi chúng ta sử dụng nó trong bữa ăn thì bạn sẽ bị mất tập trung, làm gián đoạn quá trình hấp thu thức ăn, gây ra các hiện tượng như rối loạn tiêu hóa gây
ra hiện tượng đầy bụng, đau dạ dày Còn nếu sử dụng mạng xã hội trước khi đi ngủ sẽ làm giảm sút chất lượng giấc ngủ, khiến cho thời gian ngủ bị ngắn lại, gây tình trạng mất ngủ trầm trọng, khiến
cơ thể mệt mỏi Đặc biệt, nếu mỗi người tiếp nhận được các thông tin xấu, gây hoảng loạn tinh thần, hay những lời góp ý không thiện chí, những vấn đề tiêu cực bên ngoài sẽ tác động ảnh hưởng tới tâm lý
- Mạng xã hội tốn quá nhiều thời gian
Thời gian là vàng bạc, nhưng mỗi người nói chung và giới trẻ hiện nay nói riêng lại dành quá nhiều thời gian để lướt web, chơi game, chát chít trên mạng xã hội Facebook mà không chú tâm hơn vào việc cần làm thực tế hơn Những bạn sử dụng điện thoại thông minh hoặc có laptop thì sẽ có thời gian vào mạng nhiều hơn, tần xuất hàng ngày đều đặn và phần lớn thời gian để truy cập mạng xã hội với những câu chuyện vô cùng hấp dẫn tràn lan trên mạng Chúng ta dường như đang lạm dụng Facebook và không kiềm chế được bản thân Chắc hẳn chúng ta đều nhận ra rằng khoảng thời gian eo hẹp có mỗi ngày được dùng để thư giãn, giải trí nhưng rất nhiều công việc lại không được thực hiện mà chỉ dành cho mạng xã hội, làm sao nhãng rất nhiều vấn đề Khi quá chú tâm vào mạng xã hội sẽ khiến cho bản thân bị phụ thuộc vào
nó, làm giảm chất lượng công việc, cuộc sống
- Rủi ro tiếp cận nội dung độc hại:
Dưới đây là vài ví dụ về nội dung độc hại mà ta có thể dễ dàng bắt gặp trên các nền tảng mạng xã hội:
Trang 10+) Nội dung khiêu dâm
+) Nội dung kinh dị như máu me, tai nạn, ma quỷ, bạo lực, giết người, khủng bố, v.v
+) Nội dung về chất kích thích, chất gây nghiện như rượu, bia, cần sa, ma tuý,v.v
+) Nội dung mang yếu tố gây hấn, tổn thương người khác như: v.v
+) Nội dung tin tức không chính xác, sai sự thật
- Giảm tương tác giữa người với người:
Thử tưởng tượng xem bạn bè và người thân của mình sẽ cảm thấy thế nào khi gặp mặt họ mà bạn cứ dán mắt vào trang MXH qua màn hình smartphone Điều đó không chỉ khiến mỗi người dành ít thời gian cho người thật việc thật ở quanh mình, mà còn khiến họ buồn phiền khi coi trọng bạn bè “ảo” hơn những gì ở trước mắt Dần dần, các mối quan hệ sẽ bị rạn nứt và sẽ chẳng ai còn muốn gặp mặt mình nữa
- Ảnh hưởng đến quyền riêng tư:
Từng có tin đồn các trang mạng Facebook bán thông tin cá nhân của người sử dụng, lại thêm nhiều nguy cơ từ hacker, virus Những điều này đều cảnh báo rằng sự riêng tư cá nhân đang dần mất đi trong khi mạng xã hội càng phát triển Nếu bạn không khôn ngoan khi post thông tin trên mạng, địa chỉ nhà, số điện thoại thì chính chúng sẽ gây ra rất nhiều phiền phức trong tương lai Nguy hiểm nhất là những cuộc gọi giả mạo, lừa đảo
- Liều thuốc độc cho cả sức khoẻ thể chất và tinh thần:
Các nghiên cứu gần đây cho thấy những ai sử dụng mạng xã hội càng nhiều thì càng cảm thấy tiêu cực hơn, thậm chí có thể dẫn đến trầm cảm Điều này đặc biệt nguy hiểm với những ai đã được chẩn đoán mắc bệnh trầm cảm từ trước
Bên cạnh đó, ánh sáng tỏa ra từ màn hình các thiết bị điện tử sẽ đánh lừa não của bạn, gây rối loạn nhịp sinh học Từ đó dẫn đến tình trạng hiếu ngủ, ảnh hưởng nghiêm trọng cho sức khỏe và tinh thần
- Bạo lực trên mạng:
“Anh hùng bàn phím” là một từ không còn xa lạ trong thời gian gần đây Người ta cảm thấy thoải mái trên mạng nên họ thường nói những điều mà ngoài đời không dám phát biểu
Nếu bạn là một trong những người hay phát ngôn thô lỗ và nhục
mạ người khác trên mạng thì hãy dừng lại ngay lập tức! Bạn không “vô danh” như bạn nghĩ đâu Vấn nạn bạo lực trên mạng