HỌC VIỆN TÀI CHÍNH KHOA SAU ĐẠI HỌC TIỂU LUẬN MÔN TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP ĐỀ TÀI CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Giảng viên TS Nguyễn Thị Bảo Hiền Sinh viên thực hiện Số thứ tự Học viện Tài chính Luận văn tốt nghiệp HÀ NỘI 2022 Sinh viên Hà Thị Thùy Linh vi Lớp CQ5422 03 MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 1 MỞ ĐẦU 2 1 Tính cấp thiết của đề tài 2 2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 2 3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 3 4 Phương pháp nghiên cứu 3 5.
Trang 1HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
KHOA SAU ĐẠI HỌC - -
TIỂU LUẬN MÔN: TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
ĐỀ TÀI CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP
ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Sinh viên thực hiện :
HÀ NỘI - 2022
Trang 2MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT 1
MỞ ĐẦU 2
1 Tính cấp thiết của đề tài 2
2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 2
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 3
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Ý nghĩa của đề tài 3
6 Kết cấu bài tiểu luận 4
CHƯƠNG 1 4
LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 5
1.1 BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 5
1.1.1 Khái niệm về biến đổi khí hậu và ứng phó với biến đổi khí hậu 5
1.1.2 Tác động của biến đổi khí hậu đối với các doanh nghiệp 6
1.1.3 Vai trò của doanh nghiệp trong ứng phó với biến đổi khí hậu 7
1.2 CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 7
1.2.1 Khái niệm Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu 7
1.2.2 Sự cần thiết của Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu 7
1.2.3 Nội dung của Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu 8
Trang 31.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến Chính sách huy động vốn nhằm
hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu 9
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 9
CHƯƠNG 2 10
THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM 10
2.1 HỆ THỐNG VĂN BẢN PHÁP LÝ VỀ CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 10
2.2 THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 10
2.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 11
2.3.1 Những điểm tích cực đạt được 11
2.3.2 Hạn chế còn tồn tại 11
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 12
CHƯƠNG 3 13
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM 13
3.1 BỐI CẢNH KINH TẾ XÃ HỘI VÀ DỰ BÁO VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM 13
3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 14
3.3 ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN GIẢI PHÁP 14
Trang 4KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 15 KẾT LUẬN 16 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17
Trang 5DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU
Trang 61 Tính cấp thiết của đề tài
Biến đổi khí hậu đang trở thành mối đe dọa và thách thức lớnđối với phát triển bền vững của tất cả các nước trên thế giới Thờitiết ở Việt Nam những năm gần đây ngày càng bất thường Hạnhán, ngập lụt, sạt lở, giông tố, bão lũ có diễn biến phức tạp, ảnhhưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào sản xuấtnông nghiệp của nước ta Đặc biệt, Việt Nam được đánh giá là mộttrong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu
do có bờ biển dài
Việt Nam là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khíhậu đến phát triển kinh tế – xã hội Các doanh nghiệp tại Việt Namcũng vì thế mà có những ảnh hưởng nhất định Thời gian qua, ViệtNam đã có nhiều chính sách tích cực nhằm ứng phó với biến đổikhí hậu, trong đó có chính sách huy động nguồn vốn nhằm hỗ trợdoanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu Các chính sách này đãđem lại nhiều kết quả đáng kể, tuy nhiên vẫn còn những tồn tại,hạn chế cần bổ sung, hoàn thiện
Nhận thức được sự quan trọng của chính sách huy động vốn đối
với các doanh nghiệp, em đã lựa chọn đề tài “Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu cho bài tiểu luận của
mình
2 Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề tài được nghiên cứu nhằm đạt được những mục đích sau:
Một là, khái quát chung về chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ
doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu;
Hai là, thực trạng chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh
nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam;
Trang 7Ba là, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách huy
động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu
ở Việt Nam
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợdoanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu;
Phạm vi nghiên cứu: chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanhnghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam
4 Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thiện bài tiểu luận này, trong quá trình nghiên cứu đề tài
em đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tham khảo các tài liệu về chínhsách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biếnđổi khí hậu để thu thập những thông tin cần thiết phục vụ cho việchoàn thành đề tài nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu, tìm hiểu các tài liệu,các tài liệu liên quan đến chính sách huy động vốn
Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp tài liệu: Thống kênhững thông tin, dữ liệu thu thập được để tiến hành phân tích,đánh giá Sau đó thông tin sẽ được tập hợp lại để đưa ra nhữngnhận định tổng hợp, khách quan, từ đó phát hiện những ưu, nhượcđiểm, tìm ra nguyên nhân và giải pháp
5 Ý nghĩa của đề tài
Đề tài đánh giá sơ bộ về chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợdoanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam Kết quảnghiên cứu của đề tài đã bám sát mục tiêu, nhận diện được nhữngthành công, bất cập trong một số chính sách đưa ra Qua đó đề
Trang 8xuất các giải pháp có tính khả thi góp phần hoàn thiện các chínhsách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biếnđổi khí hậu.
6 Kết cấu bài tiểu luận
Ngoài các phần mục lục, danh mục từ viết tắt, danh mục bảngbiểu, tài liệu tham khảo, phụ lục thì tiểu luận gồm ba phần chínhnhư sau:
Chương 1: Lý luận chung về chính sách huy động vốn nhằm hỗ
trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu;
Chương 2: Thực trạng chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu ở Việt Nam;
Chương 3: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách
huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khíhậu ở Việt Nam
Do thời gian tìm hiểu và kinh nghiệm còn nhiều hạn chế nên Bàitiểu luận của em không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mongnhận được ý kiến của cô về bài tiểu luận này Em xin chân thànhcảm ơn!
Trang 9CHƯƠNG 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN
ĐỔI KHÍ HẬU
1.1 BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
1.1.1 Khái niệm về biến đổi khí hậu và ứng phó với biến đổi khí hậu
- Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khíquyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trongtương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giaiđoạn nhất định được tính bằng thập kỷ hay hàng triệu năm Sựbiến đổi có thể là thay đổi thời tiết bình quân hay thay đổi sự phân
bố các sự kiện thời tiết quanh một mức trung bình Biến đổi khíhậu (BĐKH) có thể giới hạn trong một vùng nhất định hay có thểxuất hiện trên toàn cầu Ví dụ: ấm lên, lạnh đi hay sự biến độngcủa khí hậu dài hạn sẽ dẫn tới BĐKH BĐKH sẽ có tác động hếtsức to lớn đến sự sống cũng như hoạt động của con người nóiriêng và của các sinh vật trên trái đất nói chung Một số biểu hiệncủa biến đổi khí hậu:
+ Sự nóng lên của khí quyển và Trái đất nói chung;
+ Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môitrường sống của con người và của các sinh vật trên trái đất;
+ Mực nước biển dâng cao do băng tan dẫn tới gây ngập úng ở cácvùng đất thấp và các đảo nhỏ trên biển;
Trang 10+ Sự di chuyển của các đới khí hậu đã tồn tại hàng nghìn năm trêncác vùng khác nhau của Trái đất dẫn tới nguy cơ đe dọa sự sốngcòn của các loài sinh vật, các hệ sinh thái và các hoạt động có liênquan đến sự sống của con người;
+ Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khíquyển, chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và các chu trìnhsinh địa hóa khác;
+ Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái, chất lượng
và thành phần của thủy quyển, sinh quyển và của các địa quyển
- Ứng phó với biến đổi khí hậu là các hoạt động của con ngườinhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ BĐKH
“Biến đổi khí hậu” và “Ứng phó với biến đổi khí hậu” là rất cầnthiết và là cơ sở quan trọng để chủ động ứng phó và thích ứng vớibiến đổi khí hậu trong thực tế nhằm giảm tối đa những mặt bất lợi
do quá trình biến đổi khí hậu gây ra
1.1.2 Tác động của biến đổi khí hậu đối với các doanh nghiệp
Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức của biến đổi khí hậu (BĐKH) với sự gia tang của nhiều hiện tượng khí hậu cực đoan Nhiều nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra Việt Nam là một trong
10 quốc gia chịu tác động tiêu cực nhất của BĐKH Với ước tính gây thiệt hại lên tới 1,5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hàng năm, BĐKH đang tác động tiêu cực đến các thành tựu phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam
Biến đổi khí hậu có tác động tiêu cực mang tính đa diện đối vớihoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, gây ra tình trạng gián đoạn sản xuất, kinh doanh, giảm năng suất lao động, giảm doanh thu, gián đoạn kênh vận chuyển, tăng chi phí sản xuất, đình
Trang 11trệ mạng lưới phân phối, giảm chất lượng sản phẩm, thiệt hại cơ sởvật chất, thiếu hụt nhân lực và gây thiếu nguồn cung nguyên vật liệu.
Những thiệt hại kể trên càng nhấn mạnh tầm quan trọng và tínhcấp bách của những hành động bảo vệ môi trường Cùng với nhiềuquốc gia trên thế giới, Việt Nam đã và đang tuân thủ nghiêm túcCông ước khung của Liên Hợp Quốc, Nghị định thư Kyoto vàThỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu
1.1.3 Vai trò của doanh nghiệp trong ứng phó với biến đổi khí hậu
Doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong ứng phó với biến đổikhí hậu và phát triển bền vững
Vai trò và sự tham gia của doanh nghiệp trong ứng phó với biếnđổi khí hậu và phát triển bền vững được thể hiện qua các hànhđộng của doanh nghiệp, như: tuân thủ pháp luật môi trường và cáctiêu chuẩn, định mức tiêu thụ năng lượng trong sản xuất; lồngghép các mục tiêu phát triển bền vững trong chiến lược kinhdoanh; có các hành động,chương trình cụ thể trong phòng chốngbiến đổi khí hậu trong chiến lược của công ty; xây dựng cácchương trình tổng thể về phòng trừ giảm nhẹ thiên tai và tham giacác sáng kiến của ngành, khu vực về phòng chống biến đổi khíhậu…
1.2 CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆPỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
1.2.1 Khái niệm Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu
Chính sách huy động và sử dụng vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệpứng phó với biến đổi khí hậu được thể hiện ở các định hướng huyđộng – sử dụng vốn hiệu quả hợp lý
Trang 121.2.2 Sự cần thiết của Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu
Những năm gần đây, Việt Nam đã dành nhiều sự quan tâm đếnbiến đổi khí hậu và đã có những hành động cụ thể để thích ứng vàgiảm thiểu các tác động do BĐKH gây ra Chiến lược quốc gia vềbiến đổi khí hậu của Việt Nam đã khẳng định quan điểm: “Ứngphó với biến đổi khí hậu là trách nhiệm của toàn hệ thống; pháthuy vai trò chủ đạo trong quản lý, điều hành của Nhà nước, nângcao tính năng động, sáng tạo và trách nhiệm của khu vực doanhnghiệp, phát huy sự tham gia và giám sát của các đoàn thể chính trị
xã hội, nghề nghiệp và cộng đồng dân cư”
Các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi sự biến đổi khí hậu,BĐKH đã làm giảm sự phát triển của các doanh nghiệp Vì vậy,Nhà nước cũng như chính bản thân các doanh nghiệp cần có chínhsách huy động vốn để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổikhí hậu đến kết quả hoạt động kinh doanh cũng như sự phát triểncủa doanh nghiệp
1.2.3 Nội dung của Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu.
Hiện nay, các nước đều cho rằng, nguồn lực tài chính cho ứng phó với
BĐKH phải huy động vốn đồng thời và song song cả bên trong lẫn bên ngoài
Cụ thể, các nguồn lực tài chính có thể được huy động vốn từ những nguồnsau:
- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trích lập ra một phần cho ứng phó với
BĐKH;
- Huy động nguồn lực tài chính thông qua hoạt động đầu tư của các doanhnghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân Nguồn lực tài chính này có thể được sửdụng đầu tư trực tiếp dưới các hình thức như: Thành lập và vận hành công ty;
Trang 13ưu đãi về thuế cho doanh nghiệp Như đã nói ở trên, hiện nay cơ chế PPPđang được khuyến khích sử dụng trong việc huy động nguồn lực tài chính từcác doanh nghiệp cho các dự án ứng phó BĐKH;
- Huy động nguồn lực tài chính ứng phó với BĐKH thông qua các định chếtài chính, thông qua hệ thống ngân hàng thương mại, thị trường chứng khoán.Hiện nay, trên thế giới đã hình thành và lưu thông thị trường các bon và tráiphiếu xanh….;
- Huy động nguồn lực tài chính từ nguồn vốn vay ưu đãi và viện trợ của nướcngoài ứng phó với BĐKH, bao gồm: Các quỹ quốc tế, các chương trình quốc
tế, các nguồn vốn song phương và đa phương khác
1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu.
Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến Chính sách huy động vốn nhằm hỗ trợdoanh nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu Một trong số đó có thể kể đếnnhư:
- Môi trường chính trị, pháp luật: có rất nhiều chính sách, nghị định của ChínhPhủ quy định quy mô huy động vốn; môi trường chính trị, các chính sách tiền
tệ, tài chính, lãi suất có ảnh hưởng trực tiếp đến việc huy động vốn;
- Chính sách lãi suất;
- Tình hình chính trị, kinh tế, xã hội: khi quá nhiều các doanh nghiệp chịu ảnhhưởng của biến đổi khí hậu, điều đó đồng nghĩa với việc càng có nhiều doanhnghiệp cần được hỗ trợ Trong khi đó, nguồn vốn hỗ trợ là có hạn do nước ta
là một nước đang trong quá trình phát triển…
Trang 14Ở VIỆT NAM
2.1 HỆ THỐNG VĂN BẢN PHÁP LÝ VỀ CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNGVỐN NHẰM HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍHẬU
- Nghị định số 114/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản
lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay
ưu đãi của nhà tài trợ nước ngoài Vốn vay ODA được ưu tiên sử
Trang 15dụng cho các chương trình thích ứng với biến đối khí hậu, bảo vệmôi trường;
- Quyết định 1719/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí đánh giá dự
án ưu tiên theo Chương trình hỗ trợ ứng phó với BĐKH đã thể hiện quyết tâmứng phó với BĐKH của Việt Nam
2.2 THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HUY ĐỘNG VỐN NHẰM HỖ TRỢDOANH NGHIỆP ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Việt Nam đã có nhiều chính sách huy động vốn, hỗ trợ cácdoanh nghiệp nhằm hỗ trợ ứng phó với BĐKH Cụ thể như, cácchính sách thuế như: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế xuất khẩu,thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế sử dụng đất nôngnghiệp Áp dụng miễn, giảm thuế nhằm khuyến khích các tổ chức,
cá nhân, doanh nghiệp (DN) tham gia các hoạt động bảo vệ môitrường (BVMT); các tổ chức, DN và cá nhân khi gặp thiên tai Hiện nay, các chính sách chi ngân sách nhà nước (NSNN) liênquan đến việc huy động vốn hỗ trợ các doanh nghiệp ứng phó vớiBĐKH được chia thành 2 nhóm: chi NSNN nhằm BVMT, chốngBĐKH; Chi NSNN nhằm giảm nhẹ và khắc phục hậu quả thiên tai Hiện nay ở nước ta, nguồn lực tài chính cho ứng phó vớiBĐKH nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đang được huy động đồngthời nguồn lực trong nước và quốc tế Cụ thể, các nguồn lực tàichính có thể được huy động từ những nguồn sau: Khu vực nhànước, khu vực kinh tế tư nhân, qua các định chế tài chính và thịtrường tài chính; nguồn vốn vay ưu đãi và viện trợ của nước ngoài