Giáo án ôn tập nghị luận giải thích, chứng minh ngữ văn 7

Giáo án ôn tập nghị luận giải thích, chứng minh ngữ văn 7

Ngày soạn 15/1/2022 Điều chỉnh

- Có kĩ năng viết đoạn , bài nghị luận chứng minh

II- NỘI DUNG BÀI DẠY

ĐỀ BÀI

I/ PHẦN ĐỌC HIỂU ( 5 điểm )

Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 5 ở dưới.

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi

Dân tộc Việt Nam ta có rất nhiều phẩm chất tốt đẹp được truyền từ thế hệ nàysang thế hệ khác, và một trong số đó là đức tính trung thực “Trung thực” nghĩa làngay thẳng, thật thà, nói đúng sự thật, không làm sai lệch sự thật Trong cuộc sống,người có đức tính trung thực luôn tôn trọng sự thật, chân lý và lẽ phải Riêng tronghọc tập, những biểu hiện của đức tính trung thực là các bạn học sinh không quayhọc, không mang tài liệu trong giờ thi, giờ kiểm tra Trung thực là đức tính cần thiết

và quý báu của mỗi người Nó mang đến một xã hội công bằng và có sự tin tưởnggiữa con người với nhau Người trung thực luôn nhận được sự tin yêu và kính trọngcủa mọi người Ngày nay, tính trung thực lại càng cần thiết hơn vì đức tính này sẽgiúp chúng ta trở thành những con người tốt, được người khác tin tưởng, như lờiBác Hồ đã từng dạy: “Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm”

Câu 1(0,5đ): Đoạn văn trên viết theo phương thức biểu đạt nào? Nghị luận

Câu 2(0,5đ): Đoạn văn sử dụng phép lập luận nào? Lập luận giải thích

Câu 3(0,5đ): Chỉ ra câu văn nêu luận điểm của đoạn trích ?

Dân tộc Việt Nam ta có rất nhiều phẩm chất tốt đẹp được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, và một trong số đó là đức tính trung thực.

Câu 4(1 đ): Hãy nêu nội dung chính của đoạn văn trên?

- Đoạn văn nói về đức tính trung thực cuả con người trong cuộc sống đặc biệt đốivới các em học sinh còn đang ngồi trên ghế nhà trường hãy giữ cho mình đức tínhtrung thực Trung thực là phẩm chất quý báu của con người sẽ được mọi người tinyêu và kính trọng

- Qua đoạn văn người viết muốn ca ngợi đức tình trung thực và mong muốn mọingười hãy thể hiện tính trung thực trong cuộc sống sẽ dược mọi người tin yêu vàkính trọng

Câu 5(1 đ): Biện pháp tu từ nào được sử dụng đặc sắc trong câu văn “Trung thực” nghĩa là ngay thẳng, thật thà, nói đúng sự thật, không làm sai lệch sự thật” ? Nêu

tác dụng của biện pháp tu từ trong đoạn trích đó?

*Biện pháp tu từ: Liệt kê

*Tác dụng của biện pháp tu từ:

- Liệt kê ngay thẳng, thật thà, nói đúng sự thật, không làm sai lệch sự thật

- Diễn tả được đầy đủ hơn những biểu hiện của tính trung thực trong cuộc sông mỗicon người

- Thuyết phục được người đọc người nghe hiểu rõ hơn về tính trung thực của conngười ở mọi khía cạnh trong cuộc sống

- Nghệ thuật liệt kê làm tăng sự diễn đạt cho người đọc

Câu 6(1.5 đ): ) Qua đoạn văn trên em rút ra bài học gì trong cuộc sống?

- Đoạn văn nói về đức tính trung thực cuả con người trong cuộc sống đặc biệt đốivới các em học sinh còn đang ngồi trên ghế nhà trường hãy giữ cho mình đức tínhtrung thực Trung thực là phẩm chất quý báu của con người sẽ được mọi người tinyêu và kính trọng

- Môi chúng ta luôn trung thực mới là con ngoan, trò giỏi

- Không được nói dối cha mẹ, người thân, bạn bè, thầy cô làm mọi người không cònniềm tin vào mình nữa

- Trung thực là đức tính cần thiết của mỗi con người chúng ta cần phát huy tínhtrung thực đẻ không phạm những sai lầm trong cuộc sống

II TẠO LẬP VĂN BẢN (5 điểm)

Chứng minh rằng từ xưa đến nay nhân dân ta luôn sống theo đạo lí :

Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

I Mở bài

- Người Việt Nam có truyền thống yêu thương, đoàn kết

- Ca dao luôn thể hiện vẻ đẹp tâm hồn đó

- Trích dẫn câu ca dao:

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”

II Thân bài

- Trong chống giặc ngoại xâm: Thời Lý, thời Trần, thời Lê, giai đoạn kháng chiếnchống Pháp, chống Mỹ đều giành thắng lợi từ truyền thống yêu nước và gắn kếtthành một khối tạo sức mạnh vô địch.

- Hôm nay, trong công cuộc xây dựng quê hương, tinh thần đoàn kết, “lá lành đùm

là rách”, “Nhiễu điều phủ lấy giá gương…” vẫn phát huy

Phê phán những người sống chưa có lòng yêu thương chia sẻ giúp đỡ con người

3 Bình luận

- Cần phát huy được truyền thống tốt đẹp đó

- Bên cạnh đó còn có những con người sống thờ ơ với cộng động

III Kết bài

- Vẻ đẹp bất diệt của lòng nhân ái

- Thế hệ trẻ cần bồi đắp yêu thương cho trái tim mình

I ĐỌC HIỂU ( 5 điểm)

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các câu hỏi:

“Tiếng Việt trong cấu tạo của nó, thật sự có những đặc sắc của một thứ tiếng kháđẹp Nhiều người ngoại quốc sang thăm nước ta và có dịp nghe tiếng nói của quầnchúng nhân dân ta đã có thể nhận xét rằng: Tiếng Việt là một thứ tiếng giàu chấtnhạc Họ không hiểu tiếng ta, và đó là một ấn tượng, ấn tượng của người “nghe” vàchỉ nghe thôi.Tuy vậy lời bình phẩm của họ chắc không phải là một lời khen xãgiao…Một giáo sĩ nước ngoài( những ngươi truyền đạo thiên chúa rấ thạo tiếngViệt) đã có thể nói tiếng Việt là thứ tiếng “đẹp” và “rất rành mạch trong lối nói, rấtuyển chuyển trong câu kéo, rất ngon lành trong những câu tục ngữ”.Tiếng Việt củachúng ta có một hệ thống nguyên âm và phụ âm khá phong phú Tiếng ta lại giàuthanh điệu Giọng nói của người Việt Nam ngoài hai thanh bằng còn có bốn thanhtrắc Do đó, tiếng Việt có thể kể vào những thứ tiếng giàu hình tượng ngữ âm.” (Sách giáo khoa Ngữ văn 7 tập 2 )

Câu 1(0,5đ): Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên ? Nghị luận

Câu 2(0,5đ): Đoạn văn trên sử dụng phép lập luận nào? Lập luận chứng minh

Câu 3(0,5đ): Tìm câu văn nêu luận điểm của đoạn trích trên?

“Tiếng Việt trong cấu tạo của nó, thật sự có những đặc sắc của một thứ tiếng khá đẹp.

Câu 4(1 đ): Hãy nêu nội dung chính của đoạn văn trên?

- Qua đoạn văn tác giả giải thích về cái đẹp của tiếng Việt là : đẹp trước hết ở mặtngữ âm, hài hòa về mặt âm hưởng, thanh điệu, uyển chuyển cân đối nhịp nhành về

cú pháp Từ vựng dồi dào giá trị thơ, nhạc , họa

- Qua đó tác giả ca ngợi Tiếng Việt là ngôn ngữ đẹp nhất ,trong sang nhất, đáng yêunhất Chúng ta phải trân trọng, tự hào về một thứ tiếng mẹ đẻ vùa đẹp vùa hay

Câu 5(1 đ): Đoạn trích được trình bày theo cách nào và nêu tác dụng:

Đoạn văn được trình bày theo kiểu diễn dịch chặt chẽ thuyết phục

+Luận điểm ,luận cứ rõ ràng

+Dẫn chứng chính xác (chứng cứ khoa học), cụ thể, tiêu biểu, toàn diện

+Đưa những lời nhận xét, đánh giá của người nước ngoài, các giáo sĩ nước ngoàithông thạo tiếng Việt -> tính chất khách quan, thuyết phục

- Tác dụng : làm sáng rõ luận điểm cần CM: “Tiếng Việt trong cấu tạo của nó, thật

sự có những đặc sắc của một thứ tiếng khá đẹp”

Câu 6 (1.5đ): Trong thời kì hội nhập với thế giới, em gửi đến thông điệp gì để

giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

- Qua đoạn văn văn tác giả giải thích về cái đẹp của tiếng Việt là : đẹp trước hết ởmặt ngữ âm, hài hòa về mặt âm hưởng, thanh điệu, uyển chuyển cân đối nhịp nhành

về cú pháp Từ vựng dồi dào giá trị thơ, nhạc , họa

- Tác giả tôn trọng, trân quý, tự hào và ca ngợi giá trị ngôn ngữ Tiếng Việt đẹptrước hết ở mặt ngữ âm, hài hòa về mặt âm hưởng, thanh điệu, uyển chuyển cân đốinhịp nhành về cú pháp

Chúng ta hãy giữ gìn và phát huy vẻ đẹp trong sáng của Tiếng Việt trong thời đạihội nhập với thế giới

-Cần tiếp thu những tinh hoa trong các ngôn ngữ khác, đồng thời tránh lạm dụng,pha tạp khi không cần thiết

+ Trong giao tiếp cần nói năng lịch sự, có văn hóa chính là sự biểu lộ sự trong sángcủa ngôn ngữ

- Phê phán một số người sử dụng tiếng lóng, ngôn ngữ chát, nói năng thô tục, thiếuvăn hóa, mất lịch sự làm cho tiếng Việt mất đi vẻ trong sáng vốn có của nó

TẠO LẬP VĂN BẢN ( 5 điểm

Cho đề văn : Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ " Có công mài sắt có ngàynên kim"

(Xem đề hôm trước đã ôn)

Đọc đoạn ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi 1 đến câu hỏi 3:

" Hầu hết mọi người khi đánh giá thành công thường đánh giá bằng cách xem ai ít bị thất bại nhất Nhưng những người thành công nhất thì cũng trung bình thất bại tới bảy lần trước khi thành công Bạn thấy đấy, nếu càng cố gắng, bạn sẽ càng thu được các bài học quý báu từ sự thất bại và càng trở nên thành công Mỗi lần vấp ngã hãy nhìn nhận lại sự tiến bộ của mình Bạn đừng nản chí vì sau nhiều lần thất bại, thành công có thể đến với bạn ngay sau đó".

( Theo nguồn tin Internet)

Câu 1(0,5điểm):: Hãy chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên?Nghị

luận

Câu 2 (0,5điểm): Hãy chỉ ra câu văn nêu luận điểm của đoạn văn trên?

" Hầu hết mọi người khi đánh giá thành công thường đánh giá bằng cách xem ai

ít bị thất bại nhất.

Câu 3 (0,5điểm): Hãy chép lại câu văn được coi là lí lẽ làm sáng tỏ luận điểm nêu

ra trong đoạn văn?

- HS chép đúng được một trong các câu văn được coi là lí lẽ làm sáng tỏ luận điểm:

+ Bạn thấy đấy, nếu càng cố gắng, bạn sẽ càng thu được các bài học quý báu từ sựthất bại và càng trở nên thành công.

+ Bạn đừng nản chí vì sau nhiều lần thất bại, thành công có thể đến với bạn ngaysau đó

Câu 4( 1điểm) : Theo em có cách nào làm cho vấn đề nêu ở đoạn văn trên thêm

thuyết phục hơn?

- HS có thể đưa thêm dẫn chứng để đoạn văn có sức thuyết phục như:

+ Bạn có nhớ, khi chập chững biết đi, bạn đã bao lần vấp ngã; trong lúc tập xe đạp,bạn cũng trầy xước chân tay Nếu những lúc ấy bạn buông xuôi thì có lẽ đến giờ đi

xe đạp vẫn là một việc khó khăn đối với bạn Rõ ràng, bạn sợ nước thì sẽ chẳng baogiờ biết bơi, bạn sợ thất bại thì sẽ mãi thất bại

+Nhiều người nổi tiếng trên thế giới với những thành công vang dội cũng đã từnggặp thất bại như:

+ Nhà bác học Lui Pa stơ, lúc còn nhỏ chỉ là một học sinh trung bình, môn hóa họcông đứng thứ 15 trong tổng số 22 học sinh

Câu 5 ( 1điểm) Nêu nội dung chính của đoạn văn?

Nêu nội dung chính của đoạn văn

- Đoạn văn nói về sự để có được thành công như mong muốn con người ta gặpkhông ít những thất bại, những thất bại đó là bài học kinh nghiệm quý báu của bảnthân mình Vì vậy để thành công bạn hãy ghi nhớ những lần thất bại thì mới đạtđược thành công ngay sau đó

- Qua đoạn văn tác giả luôn trân trọng, ghi nhớ những lần thất bại đồng thời lấy đó

là bài học quý giá cho bản thân mình trong những lần sau

Câu 6 ( 1,5 điểm): ): Qua đoạn văn trên em rút ra bài học gì cho bản thân trong

cuộc sống

- Đoạn văn nói về sự để có được thành công như mong muốn con người ta gặpkhông ít những thất bại, những thất bại đó là bài học kinh nghiệm quý báu của bảnthân mình Vì vậy để thành công bạn hãy ghi nhớ những lần thất bại thì mới đạtđược thành công ngay sau đó

- Qua đoạn văn tác giả luôn trân trọng, ghi nhớ những lần thất bại đồng thời lấy đó

là bài học quý giá cho bản thân mình trong những lần sau

- Qua đoạn văn đó chúng ta hãy ghi nhớ trong đời dù làm bất kì điều gì cũng không

ít lần thất bại, đó là bài học cho lòng kiên trì và nhẫn nại để đi tới thành công

- Mỗi chúng ta hãy lắng nghe thầy cô giảng bài trên lớp, làm bài tập, kiên trì suynghĩ làm những bài tập khó và nâng cao để trau dồi hiểu biết của mình

+ Những bài tập không hiểu em hỏi thầy hỏi bạn, quyết tâm làm bằng được

- Mỗi chúng ta hãy học tâp qua sách báo, trên mạng giúp cho mình có nhiều kiếnthức, mở mang kiến thức trong bài học và trong cuộc sống

- Không bỏ cuộc sau những lần thất bại

II.PHẦN TỰ LUẬN

Đề: Nhân dân ta thường nhắc nhở nhau:

“Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”

Hãy chứng minh câu tục ngữ trên

1 Mở bài:

- Đoàn kết là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta và đoàn kết tạo nên sức mạnh

2 Thân bài:

* Giải thích câu nói:

- Nghĩa đen: Nếu chỉ có một cây đơn độc thì không thể tạo thành ngọn núi to mà cầnphải có thật nhiều cây chụm lại thì mới tạo thành ngọn núi

- Nghĩa bóng:

+ Một cây: Chỉ một người đơn lẻ tồn tại trong xã hội

+ Ba cây: Chỉ một tập thể người

+ chụm lại: đoàn kết lại

+ núi cao: đích đến cuối cùng của thành công

=> Nghĩa cả câu: Nếu chỉ có một người đơn phương làm việc thì không thể thànhcông bằng một tập thể người cùng nhau đoàn kết

* Chứng minh:

a Trong thực tế lịch sử:

- Nhân dân ta đã đoàn kết chiến đấu và chiến thắng nhiều giặc ngoại xâm, dù chúngmạnh hơn ta rất nhiều

b: Trong đời sống hằng ngày:

- Nhân dân ta đoàn kết trong lao động sàn xuất, cùng nhau góp sức đắp đê ngănnước lũ để bảo vệ mùa màng

c Bài học:

- Đoàn kết tạo nên sức mạnh vô địch Đoàn kết là yếu tố quyết định thành công Bác

Hổ từng khẳng định: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công.

về, Người vẫn yêu thích những món ăn mang đậm quê nhà như cá kho, cà muối…Kể

cả khi hòa bình, về Hà Nội, Người ăn uống vẫn rất thanh đạm Sau khi xong bữa, Người luôn tự tay thu dọn bát đũa gọn gàng để người phục vụ chỉ việc mang đi Quần áo Người mặc thường ngày cũng chỉ là bộ bà ba màu nâu với đôi dép cao su, khi tiếp khách hay đến những sự kiện quan trọng cũng chỉ bộ kaki với đôi giày

vải.Lúc ở chiến khu, Người sống chung với cán bộ, nhân viên, cùng ăn ở, sinh

hoạt như mọi người Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Người cùng Trung ương

Đảng trở về Hà Nội…

(Theo Thu Hạnh/TTXVN)

Câu 1(0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt của văn bản trên?

- Phương thức biểu đạt : Nghị luận

Câu 2(0,5 điểm): Đoạn trích trên gợi nhớ đến tác phẩm nào em đã được học trong

chương trình (Ngữ văn 7 tập 2- NXB GD)

Gợi nhớ đến tác phẩm “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” tác giả Phạm Văn Đồng

Câu 3(0,5 điểm): Xác định câu văn nêu luận điểm của đoạn văn trên?

Đức tính giản dị, thanh bạch của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện trước hết trong lối

ăn, mặc, ở của Người.

Câu 4(1,0 điểm): : Xác định trạng ngữ trong câu in đậm trên, cho biết tác dụng của

trạng ngữ vừa tìm được

Lúc ở chiến khu, Người sống chung với cán bộ, nhân viên, cùng ăn ở, sinh hoạt

như mọi người (TN chỉ nơi chốn)

Câu 5(1.0 điểm): : Nêu nội dung văn bản trên?

- Nội dung văn bản : Bác Hồ vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của dân tộc là người cólối sống giản dị,: trong cách ăn ở, và trang phục Sinh hoạt của người cũng hết sứcgiản dị, sống hòa đồng cùng mọi người, yêu thương mọi người

- Tác giả là người kính trọng, ca ngợi, thương yêu Bác người hi sinh cả cuộc đời chođất nước, vì cuộc sống ấm no của dân tộc

Câu 6(1.5 điểm): : Từ văn bản trên em rút ra bài học gì cho bản thân

- Chúng ta cần nhận thức sâu sắc được Bác Hồ vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu củadân tộc là người có lối sống giản dị,: trong cách ăn ở, và trang phục Sinh hoạt củangười cũng hết sức giản dị, sống yêu thương mọi tầng lớp người

- Chúng ta kính trọng thương yêu Bác người hi sinh cả cuộc đời cho đất nước, vìcuộc sống ấm no của dân tộc

- Mỗi chúng ta hãy học tập đức tính giản dị của Bác, không lãng phí, không xa hoa

- Mỗi chúng ta học tập chăm chỉ tiến bộ, rèn luyện chăm xứng đáng cháu ngaon BácHồ

- Bảo vệ môi trường thiên nhiên nghĩa là bảo vệ các yếu tố kể trên đóng vai trò quantrọng trong cuộc sống con người.

- Vì vậy nhận định khẳng định tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường

b Chứng minh:

- Lợi ích của môi trường thiên nhiên:

+ Không khí: đem lại nguồn khí thở vô tận cho con người Khí oxi duy trì sự sốngcho vạn vật, không có oxi con người sẽ không sống được Bảo vệ không khí trongsạch, con người sẽ sống khỏe mạnh hơn

+ Nguồn nước: trong cơ thể nước chiếm 75%, không có nước con người sẽ chếtkhát, cây cối khô héo Nước phục vụ sinh hoạt cho con người hằng ngày, nó đóngvai trò chính trong nông nghiệp, ngư nghiệp

+ Rừng: cung cấp gỗ dựng nhà cửa Là nơi trú ngụ của các loài vật Rừng giúp cânbằng hệ sinh thái, ngăn lũ, xói mòn đất, điều hòa khí hậu

+ Đất: là nơi ta ở, xây dựng nhà cửa, trường học, trồng trọt

- Hậu quả của việc hủy hoại môi trường thiên nhiên:

+ Lượng khí thải CO2 gia tăng từ các nhà máy, xí nghiệp làm biến đổi khí hậu.Trái đất nóng lên do hiệu ứng nhà kính làm tan băng ở hai cực, nước biển dâng lênnhấn chìm các vùng đất thấp ven biển Tầng ozone bị chọc thủng làm mất lớp bảo

vệ con người trước bức phóng xạ tăng nguy cơ bị ung thư da

+ Khi đất đai bị ô nhiễm, chất độc kéo theo nhiễm vào cây trồng và vật nuôi, conngười ăn vào sẽ ảnh hưởng sức khỏe

+Nước bị ô nhiễm, con người uống vào sẽ tích trữ chất độc hại gây các bệnh

+Tài nguyên rừng có nguy cơ bị cạn kiệt do chặt phá rừng bừa bãi, khai thác khoángsản quá mức gây ra hiện tượng lũ quét, lũ ống, sạt lở đất đe dọa trực tiếp đến sứckhỏe và tính mạng người dân

c Biện pháp:

- Bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ của mỗi cá nhân, mỗi dân tộc mà còn lànhiệm vụ chung của toàn nhân loại

- Trồng cây, gây rừng, trồng cây quanh khu vực sinh sống

- Thu gom rác thải, đổ rác đúng nơi quy định, tái chế rác thải, xử lí chất thải độc hạitrước khi thải ra môi trường

- Hưởng ứng ngày môi trường thế giới

- Sử dụng điện nước tiết kiệm, vệ sinh nhà cửa

- Tuyên truyền lợi ích của môi trường

3 Kết bài:

- Khẳng định lại vấn đề

- Liên hệ bản thân về việc bảo vệ môi trường

C Hướng dẫn học bài:

- Nắm vững nội dung ôn tập

- Bài tập về nhà: viết bài văn nghị luận theo các đề gv đã hướng dẫn

Ngày dạy

TUẦN 26 27.

ÔN TẬP GIỮA KÌ II

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

- HS củng cố lại kiến thức, kĩ năg đã học về văn bản lập luận chứng minh, về công việc tạo lập văn bản nghị luận, về cách sử dụng từ ngữ, đặt câu (đồng thời củng cố kiến thức kinh nghiệm tổng hợp đã học

- Rèn kĩ năng sửa lỗi sai trong bài làm

- Có ý thức sửa lỗi trong bài và rút kinh nghiệm cho bài làm sau

II NỘI DUNG BÀI DẠY

Đề 1:

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu

Đọc sách là sinh hoạt và nhu cầu trí tuệ thường trực của con người có cuộc sống trí tuệ […] Không đọc sách tức là không còn nhu cầu về cuộc sống trí tuệ nữa Và khi không còn nhu cầu đó nữa, thì đời sống tinh thần của con người nghèo đi, mòn mỏi đi, cuộc sống đạo đức cũng mất luôn nền tảng Đây là một câu chuyện nghiêm túc, lâu dài và cần được trao đổi, thảo luận một cách cũng rất nghiêm túc, lâu dài Tôi chỉ muốn thử nêu lên ở đây một đề nghị: Tôi đề nghị các tổ chức thanh niên của chúng ta, bên cạnh những sinh hoạt thường thấy hiện nay, nên có một cuộc vận động đọc sách trong thanh niên cả nước; và vận động từng nhà gây dựng tủ sách gia đình Gần đây có một nước đã phát động phong trào trong toàn quốc mỗi người mỗi ngày đọc lấy 20 dòng sách Chúng ta cũng có thể làm như thế, hoặc vận động mỗi người trong mỗi năm đọc lấy một cuốn sách Cứ bắt đầu bằng việc rất nhỏ, không quá khó Việc nhỏ đấy nhưng rất có thể là việc nhỏ khởi đầu một công cuộc lớn

(Theo Nguyên Ngọc, Một đề nghị, tạp chí Điện tử Tiasang.com.vn, ngày 19-7-2007)

Câu 1(0.5đ): Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên?

Nghị luận

Câu 2(0.5đ): Hãy xác định kiểu loại văn bản cho văn bản trên? Nhật dụng

Câu 3(0.5đ): Hãy chỉ ra câu văn nêu luận điểm trong đoạn văn trên?

Đọc sách là sinh hoạt và nhu cầu trí tuệ thường trực của con người có cuộc sống trí tuệ.

Câu 4: Theo anh/ chị việc nhỏ và công cuộc lớn mà tác giả đề cập đến trong đoạn

văn là gì?

- Việc nhỏ là vận động đọc sách và gây dựng tủ sách trong mỗi gia đình, mỗi người

có thể đọc từ vài chục dòng mỗi ngày đến một cuốn sách trong một năm.

- Công cuộc lớn: Đọc sách trở thành ý thức, thành nhu cầu của mỗi người, mỗi gia đình trong xã hội, phấn đấu đưa việc đọc sách trở thành văn hóa quốc gia, dân tộc

Câu 5: Thông điệp mà tác giả gửi gắm qua đoạn trích?

- Thông điệp: Từ việc khẳng định đọc sách là biểu hiện của con người có cuộc sống trí tuệ, không đọc sách sẽ có nhiều tác hại tác giả đã đưa ra lời đề nghị về phong trào đọc sách và nâng cao ý thức đọc sách ở mọi người

- Việc đọc sách góp phần hoàn thiện nhân cách và làm giàu đời sống tinh thần của con người Tác giả trân trọng và rất yêu việc đọc sách.

- Mỗi chúng ta cần có phương pháp đọc để có thể hiểu được thông điệp mà tác giả muốn truyền tải qua cuốn sách.

- Mỗi chúng ta dành ra thời gian mỗi ngày để đọc sách, vừa giúp chúng ta nâng cao hiểu biết và giúp thư giãn sau một ngày học tập và làm việc căng thẳng.

- Phê phán thực trạng xuống cấp của văn hóa đọc trong thời đại ngày nay đặc biệt

là đối với giới trẻ: Văn hóa đọc dần mai một không chỉ gây tổn thất cho việc truyền

bá tri thức mà còn làm mất dần đi một nét đẹp có tính biểu hiện cao của văn hóa.

TỰ LUẬN.

Chứng minh rằng nói dối có hại cho bản thân

I MỞ BÀI

Giới thiệu vấn đề cần chứng minh đó là nói dối có hại

Lời nói dối có thể che đậy một sự việc xảy ra với người khác tuy nhiên nói dối gâynhiều tác hại trong đó có đánh mất lòng tin từ người khác Lời nói dối gây nhiềuthiệt hại đặc biệt với bản thân chúng ta

II THÂN BÀI

Nói dối là gì? Nói dối là nói sai sự thật sai thực tế nhằm che giấu sự việc nào đó Cóthể sự việc đó ảnh hưởng trực tiếp đến bản thân người nói

Lời nói dối sẽ khiến người khác hiểu sai bản chất của vấn đề lệch lạc sang hướngkhác

Tác hại của lời nói dối

- Lời nói dối ảnh hưởng nghiêm trọng về bản thân như trong học tập, công việc,cuộc sống

* Với bản thân người nói dối: thường xuyên nói dối khiến người khác mất niềm tin

về bạn

-Dần dần những lời nói của bạn sẽ mất giá trị

*Trong học tập: mất niềm tin từ bạn bè, thầy cô, bạn bè không còn tin tưởng hoặctrở nên nghi ngờ khi giao việc cho bạn

*Trong xã hội, cuộc sống: mất giá trị trong lời nói, tập thể xa rời Làm việc gì cũng

bị người khác ngờ vực.Lấy được niềm tin thì khó chứ đánh mất niềm tin rất dễ +Trong câu chuyện cổ tích chàg trai chăn cừu liên tục đánh lừa bác nông dân rằng

có chó sói đến ăn thịt đàn cừu Cả 3 lần đều nói dối Tuy nhiên đến khi chó sói đếnthật lúc này lời nói của cậu bé không còn ai tin, kết quả là cả đàn cừu của cậu đã bịsói thịt

=> lời nói dối làm mất lòng tin của người khác

*Với gia đình: bố mẹ không tin tưởng, làm việc gì cũng bị suy xét, ngờ vực

III KẾT BÀI

Khẳng định lại vấn đề: nói dối có hại Đồng thời liên hệ bản thân

Niềm tin là thứ chỉ có 1 lần duy nhất, đừng vì những lời nói dối mà mất đi niềm tin.Những lời nói chân thật giúp người khác hiểu rõ vấn đề và khiến thế giới trở nên tốtđẹp hơn

Khi một người nói dối, trước hết họ đang đi ngược lại với sự thật, sau đó làlương tâm của mình Trong lòng họ nghĩ một đằng nhưng khi nói ra lại một nẻo.Hoặc có thể là cách nói sai, truyền đạt sai lệch tính chất của sự việc hay tình huốnglàm người khác hiểu nhầm và gây ra nhiều những tác động tiêu cực Nếu nói dốinhư vậy, chúng ta sẽ đánh mất lòng tin của mọi người Các bạn còn nhớ câu chuyện

về cậu bé chăn cừu nói dối dân làng Cuối cùng đàn cừu của anh ta đã bị sói ăn mất

Có lẽ, sau lần ấy anh ta đã phải trả giá cho lời nói dối tưởng chừng như vô hại củamình bằng cả một đàn cừu Nói dối, không chỉ là mất đi tiền bạc vật chất, nó khiếnchúng ta đánh mất nhiều thứ hơn cả lòng tin đó chính là sự tôn trọng Lúc ấy, lời nóicủa ta sẽ mất trọng lượng, rồi chẳng còn ai nghe chúng ta nói, tin chúng ta làm Đó

là một sự bất lương của con người Khi ta nói dối, ta mất sự thiện lương và trungthực, mất lòng tin và cả sự kính trọng của mọi người dành cho bản thân mình Hơnthế, lời nói dối đôi khi khiến chúng ta mất cả tình yêu thương bởi không một tìnhyêu nào trên thế gian là không cần sự trân thành và thủy chung Hết lần này đến lầnkhác, ta lừa dối những người yêu thương mình rồi đến một ngày, họ sẽ không còntin tưởng thậm chí rời xa ta vì bị tổn thương bởi sự lừa lọc và dối trá

Trong cuộc sống hiện đại, con người dường như càng hay nói dối Nhiều ngườinói dối vì lợi ích cá nhân Ví dụ người kinh doanh thì nâng cao giá trị của món hàng.Học sinh nói dối thầy cô để trốn học… Trong một ngày ta đếm không hết hàng tỉnhững lời nói dối của con người Họ biến lời nói dối thành câu cửa miệng, thànhnhững công cụ để kiếm ăn.

Vậy những thế hệ tương lai của đất nước nên làm gì để khắc phục những lời nóidối ấy Trước hết hãy sống thật với chính mình, đừng đi trái với lương tâm để rồilòng mình trở nên hèn mọn Mỗi người hãy rèn luyện cho mình đức tính trung thực

để không bị sa ngã, không hạ thấp giá trị của lời nói khiến chúng mất trọng lượng.Hãy cảnh tỉnh những kẻ gian dối, cho họ biết lời nói của họ nguy hiểm nhường nào Đôi khi lời nói dối nào cũng xuất phát từ lòng tốt, nhằm giúp con người trở nênmạnh mẽ, hướng đến ánh sáng và làm những điều có ích hơn Tuy vậy, ranh giới củachúng thật mong manh, mỗi con người nên tự chủ trước những lời nói dối ấy

Như vậy, nói dối có tác hại rất lớn đối với con người Chúng ta có thể đạt đượcmục đích hiện tại nhưng lại để lại những hậu quả, những vết sẹo lớn mãi về sau Cácbạn, đừng nói dối và hãy sống chân thành

ĐỀ 2

Đề 1: Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu

Người có tính khiêm tốn thường hay cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm,

trau dồi thêm, cần được trao đổi, học hỏi nhiều thêm Người có tính khiêm tốn không bao giờ chịu chấp nhận sự thành công của cá nhân mình trong hoàn cảnh hiện tại, lúc nào củng cho sự thành công của mình ỉà tầm thường, không đáng kể, luôn luôn tìm cách để học hỏi thêm nữa Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế? Đó là vì cuộc đời là một cuộc đấu tranh bất tận, mà tài nghệ của mỗi cá nhân tuy là quan trọng, nhưng thật ra chỉ

là những giọt nước bé nhỏ giữa đại dương bao la Sự hiểu biết của mỗi cá nhân không thể đem so sánh với mọi người cùng chung sống với mình Vì thế, dù tài năng đến đâu cũng luôn luôn phải học thêm, học mãi mãi Tóm lại, con người khiêm tốn là con người hoàn toàn biết mình, hiểu người, không tự đề cao vai trò, ca tụng chiến công của cá nhân mình cũng như không bao giờ chấp nhận một ý thức chịu thua mang nhiều mặc cảm tự ti đối với mọi người Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho những ai muốn thành công trên đường đời.

(Trích Tinh hoa xử thế, Lâm Ngữ Đường, Ngữ văn 7, tập hai, NXB Giáo dục)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên.

PTBĐ: Nghị luận

Câu 2 Xác định luận điểm chính của văn bản trên?

Luận điểm: Lòng khiêm tốn

Câu 3 Để văn bản trên có sức thuyết phục thì cần yếu tố nào khác ?

Yếu tố cần trong văn bản : Dẫn chứng

Câu 4 Nêu nội dung của văn bản?

Văn bản nói về đức tính khiêm tốn của con người trong cuộc sống: muốn thànhcông trên đường đời, mỗi người cẩn trang bị lòng khiêm tốn cho bản thân.

- Tác giả ca ngợi, trân trọng đức tính khiêm tốn chính là phẩm chất tốt đẹp,đáng quý ở mỗi người

Câu 5 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn

văn thứ nhất? Người có tính khiêm tốn thường hay cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm, trau dồi thêm, cần được trao đổi, học hỏi nhiều thêm.

Biện pháp liệt kê: Liệt kê các biểu hiện của khiêm tốn: tự cho mình là kém, phảiphấn đấu thêm, trau dồi thêm, học hỏi thêm,…– Tác dụng của biện pháp liệt kê: Diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những biểuhiện của đức tính khiêm tốn

- Tác giả là người hiểu biết, tôn trọng, đề cao đức tính khiêm tốn ở mỗi người

- Nghệ thuật liệt kê làm tăng sự diễn đạt cho người đọc

Câu 6 Qua văn bản trên em rút ra bài học gì cho bản thân trong cuộc sống?

Văn bản nói về đức tính khiêm tốn của con người trong cuộc sống: muốn thànhcông trên đường đời, mỗi người cẩn trang bị lòng khiêm tốn cho bản thân

-Tác giả ca ngợi, trân trọng đức tính khiêm tốn chính là phẩm chất tốt đẹp, đáng quý

ở mỗi người

- Mỗi chúng ta phải có lòng khiêm tốn thì mới thành công trong cuộc sống

- Lòng khiêm tốn giúp cho con người học hỏi được nhiều điều, có ý thức phấn đấukhông ngừng

- Mỗi con người nên học lối sống khiêm tốn để có thể hòa nhập với cộng đồng vàluôn phấn đấu đóng góp thật nhiều cho xã hội

- Tuy nhiên, khiêm tổn không phải là tự ti, giản dị không phải là xuề xòa, dễ dãi

TỰ LUẬN

Chứng minh bảo vệ môi trường thiên nhiên là bảo vệ cuộc sống của con người

I Mở bài:

Dẫn dắt giới thiệu vấn đề cần chứng minh, khẳng định vấn đề

Trong cuộc sống môi trường thiên nhiên đóng góp một phần rất quan trọng trong hệsinh thái và có tác động to lớn đến con người Nhưng hiện nay thiên nhiên đang bịtàn phá rất nặng nề Bàn về môi trường thiên nhiên có ý kiến cho rằng: "Bảo vệ môitrường thiên nhiên là bảo vệ cuộc sống của con người" Đây là ý kiến hoàn toànđúng đắn đã được thực tế chứng minh

II Thân bài:

Lợi ích của môi trường thiên nhiên:

+ Không khí: đem lại nguồn khí thở vô tận cho con người Khí oxi duy trì sự sốngcho vạn vật, không có oxi con người sẽ không sống được Bảo vệ không khí trongsạch, con người sẽ sống khỏe mạnh hơn

+ Nguồn nước: trong cơ thể nước chiếm 75%, không có nước con người sẽ chếtkhát, cây cối khô héo Nước phục vụ sinh hoạt cho con người hằng ngày, nó đóngvai trò chính trong nông nghiệp, ngư nghiệp

+ Rừng: cung cấp gỗ dựng nhà cửa Là nơi trú ngụ của các loài vật Rừng giúp cânbằng hệ sinh thái, ngăn lũ, xói mòn đất, điều hòa khí hậu

+ Đất: là nơi ta ở, xây dựng nhà cửa, trường học, trồng trọt

Hậu quả của việc hủy hoại môi trường thiên nhiên:

+ Lượng khí thải CO2 gia tăng từ các nhà máy, xí nghiệp làm biến đổi khí hậu.Trái đất nóng lên do hiệu ứng nhà kính làm tan băng ở hai cực, nước biển dâng lênnhấn chìm các vùng đất thấp ven biển Tầng ozone bị chọc thủng làm mất lớp bảo

vệ con người trước bức phóng xạ tăng nguy cơ bị ung thư da

+ Khi đất đai bị ô nhiễm, chất độc kéo theo nhiễm vào cây trồng và vật nuôi, conngười ăn vào sẽ ảnh hưởng sức khỏe

+Nước bị ô nhiễm, con người uống vào sẽ tích trữ chất độc hại gây các bệnh

+Tài nguyên rừng có nguy cơ bị cạn kiệt do chặt phá rừng bừa bãi, khai thác khoángsản quá mức gây ra hiện tượng lũ quét, lũ ống, sạt lở đất đe dọa trực tiếp đến sứckhỏe và tính mạng người dân

3 Biện pháp:

- Bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ của mỗi cá nhân, mỗi dân tộc mà còn lànhiệm vụ chung của toàn nhân loại

- Trồng cây, gây rừng, trồng cây quanh khu vực sinh sống

- Thu gom rác thải, đổ rác đúng nơi quy định, tái chế rác thải, xử lí chất thải độc hạitrước khi thải ra môi trường

- Hưởng ứng ngày môi trường thế giới

- Ra những bộ luật hạn chế lượng khí CO2 thải ra trong ngành công nghiệp

- Hạn chế sử dụng phân hóa học, thuốc trừ sâu

- Sử dụng điện nước tiết kiệm, vệ sinh nhà cửa

- Tuyên truyền lợi ích của môi trường

BÀI LÀM

Bài văn chứng minh bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống của chúng ta

Môi trường có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống và sức khỏe của cộng đồng nhưnghiện nay môi trường đang bị đe dọa một cách nghiêm trọng do chính bàn tay củacon người Vì vậy mỗi chúng ta cần ý thức và hiểu được rằng: bảo vệ môi trường làbảo vệ cuộc sống của chúng ta.

Môi trường là tất cả những gì ở xung quanh chúng ta và rất thân thiện gần gũivới chúng ta Môi trường bao gồm: môi trường tự nhiên và môi trường nhân tạo.Môi trường tự nhiên bao gồm: đất đai, sông ngòi, không khí, cây cối, động thực vật,

……Môi trường nhân tạo là do con người tạo nên như đường xá, nhà máy, xínghiệp,… Tất cả những vấn đề trên đều có ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của conngười

Thật vậy! Môi trường có một mối quan hệ mật thiết tới cuộc sống con người.Những cánh rừng bạt ngàn như những lá phổi xanh khổng lồ đem lại bầu không khítrong lành cho con người Không những thế rừng còn che chắn bão lũ, là nơi trú ngụcủa những loài động vật quý hiếm Vậy mà giờ đây rừng đang bị chính bàn tay conngười tàn phá một cách không thương tiếc dẫn đến thiên tai, lũ lụt xảy ra ngày càngnghiêm trọng dẫn đến bao cảnh đau lòng

Mặt khác nguồn nước cũng đang bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi các chất thải từcác nhà máy dẫn đến cá chết hàng loạt nguồn nước sinh hoạt không được đảm bảodẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm cho con người Ở các thành phố lớn dân cư đôngđường xá cầu cống xuống cấp lượng xe cộ nhiều nên không khí cũng bị ô nhiễmnặng tai nạn giao thông ngày càng nhiều đã cướp đi bao nhiêu sinh mạng Ở nôngthôn, do hình thức và trình độ hiểu biết của người dân chưa cao nên sử dụng phânbón và thuốc trừ sâu không có hiệu quả Từ những vấn đề nêu trên đã giúp chúng tahiểu rõ môi trường có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của cộng đồng nói chung và

sự sống của con người nói riêng Từng ngày từng giờ môi trường đang lên tiếng kêucứu

Vậy mỗi chúng ta phải làm gì để bảo vệ ngôi nhà chung của chúng ta? Có rấtnhiều biện pháp để giữ gìn môi trường xanh - sạch đẹp Là học sinh, chúng ta có thểcùng chung tay trồng cây, gây rừng, trồng cây quanh khu vực sinh sống Hàng ngày,chúng ta và người thân hãy cùng nhau thu gom rác thải, đổ rác đúng nơi quy định,tái chế rác thải, xử lí chất thải độc hại trước khi thải ra môi trường Bên cạnh đó,chúng ta nên tích cực hưởng ứng ngày môi trường thế giới Nhà nước nên ra những

bộ luật hạn chế lượng khí CO2 thải ra trong ngành công nghiệp; hạn chế sử dụngphân hóa học, thuốc trừ sâu và rất nhiều biện pháp hữu hiệu khác để cùng nhau bảo

vệ ngôi nhà chung của chúng mình

Tóm lại ,môi trường có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe cộng đồng Vậy nênchúng ta phải có ý thức giữ gìn môi trường sống Là học sinh chúng ta hãy có ý thứctrồng thêm cây xanh, giữ gìn vệ sinh trường lớp Làm được như vậy là chúng ta đãgóp phần bảo vệ được cuộc sống của chính mình

C Hướng dẫn học bài:

- Nắm vững nội dung ôn tập

- Bài tập về nhà: viết bài văn nghị luận chứng minh theo các đề gv đã hướng dẫn

Ngày soạn 15/2/2022 Điều chỉnh

- Rèn kĩ năng sửa lỗi sai trong bài làm

- Có ý thức sửa lỗi trong bài và rút kinh nghiệm cho bài làm sau

II NỘI DUNG BÀI DẠY

Đề bài:

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Lòng biết ơn là một trí tuệ tuyệt vời trong cuộc sống, xuất phát từ tình yêu và hy vọng Lòng biết ơn là một cảm giác đẹp, một tâm lý lành mạnh, một lương tâm và một động lực Với lòng biết ơn, cuộc sống sẽ được nuôi dưỡng và ánh sáng tinh khiết sẽ luôn lóe lên.

Luôn biết ơn, luôn bày tỏ lòng biết ơn và tha thứ ngay cả với những người đã làm tổn thương chính mình, cuộc sống sẽ đủ đầy, hạnh phúc Người biết ơn cuộc đời, cuộc đời sẽ đền đáp.

Biết ơn cha mẹ, biết ơn món quà của thiên nhiên, biết ơn những món ăn ngọt ngào, biết ơn sự ấm áp của quần áo, biết ơn hoa lá, cỏ cây và côn trùng, biết ơn về nghịch cảnh đau khổ, biết ơn cả đối thủ.

Chỉ những người biết ơn mới có thể gặt hái được nhiều hạnh phúc hơn trong cuộc sống và họ cũng có thể từ bỏ sự đổ lỗi vô nghĩa Những người biết ơn sẽ tràn đầy sức sống, cởi mở và khôn ngoan, họ luôn nhận được may mắn và cuộc sống ít gặp rắc rối.

(Trích báo điện tử “Nhịp cầu đầu tư”, số ra ngày 04/6/2020)

Câu 1 (0,5 điểm) Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?

Câu 2 (0,5 điểm) Tìm câu văn nêu luận điểm của văn bản?

Câu 3 (0,5 điểm) Văn bản trên lập luận bằng cách nào?

Câu 4 ( 1,0 điểm) Nêu nội dung chính của văn bản trên

Câu 5 ( 1,0 điểm) Nêu hiệu quả của một biện pháp tu từ trong câu văn sau: “Biết ơn

cha mẹ, biết ơn món quà của thiên nhiên, biết ơn những món ăn ngọt ngào, biết ơn sự

ấm áp của quần áo, biết ơn hoa lá, cỏ cây và côn trùng, biết ơn về nghịch cảnh đau khổ, biết ơn cả đối thủ.”

Câu 6 (1,5 điểm) Qua văn bản trên, em rút ra bài học gì cho bản thân?

Câu 4 ( 1,0 điểm) Nêu nội dung chính của văn bản trên

- Đoạn văn nói về lòng biết ơn của con người trong cuộc sống: Biết ơn là đạo lí, phẩm chất tốt đẹp của con người, người có lòng biết ơn sẽ gạt hái nhiềuniềm vui , hạnh phúc trong cuộc sống

-Tác giả ca ngợi và tự hào lòng biết ơn, mong muốn mỗi người chúng ta sống luôn

có lòng biết ơn sẽ đêm đến niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống Người có lòng biết

ơn luôn được mọi người kính trọng

Câu 5 ( 1,0 điểm) “Biết ơn cha mẹ, biết ơn món quà của thiên nhiên, biết ơn những

món ăn ngọt ngào, biết ơn sự ấm áp của quần áo, biết ơn hoa lá, cỏ cây và côn trùng, biết ơn về nghịch cảnh đau khổ, biết ơn cả đối thủ.”

- Biện pháp tu từ liệt kê:Diễn tả đầy đủ lòng biết ơn của con người ở mọi lúc mọinơi, mọi đối tượng trong cuộc sống

- Tác giả luôn tôn trọng và ca ngợi, yêu quý lòng biết ơn của con người trongcuộc sống

- Phép liệt kê làm cho câu văn thêm hay ,tăng sự diễn đạt cho người đọc

- Câu 6 (1,5 điểm) Qua văn bản trên, em rút ra bài học gì cho bản thân?

- Qua văn bản chúng ta nhận thức được lòng biết ơn của con người là một đứctính cần phải có trong cuộc sống: Biết ơn là đạo lí , phẩm chất tốt đẹp của conngười, người có lòng biết ơn sẽ gạt hái nhiều niềm vui , hạnh phúc trong cuộcsống

- Tác giả ca ngợi và tự hào lòng biết ơn, mong muốn mỗi người chúng ta sống luôn

có lòng biết ơn sẽ đêm đến niềm vui, hạnh phúc trong cuộc sống Người có lòng biết

ơn luôn được mọi người kính trọng

- Mỗi chúng ra cần rèn luyện lòng biết ơn ngay từ khi còn nhỏ, tạo đức tính và phẩmchất tốt cho con người

- Lòng biết ơn giúp cho con người tạo thói quen trong cuộc sống, là phép lịch sự cầnphải có

- Phê phán và lên án những người chưa có lòng biết ơn, sống ăn cháo đá bát

Đề 1