Luyện viết một số mở đoạn: Đề bài 1: Nêu suy nghĩ về lòng dũng cảm - Theo lối tương đồng: Cùng với đức hi sinh, tính trung thực, tính tự lập … thì lòng dũng cảm cũng là một trong những đ
Trang 1RÈN KỸ NĂNG TRÌNH BÀY CÁC ĐOẠN VĂN
NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
I KỸ NĂNG VIẾT ĐOẠN MỞ ĐOẠN:
1 Nguyên tắc: Nêu được vấn đề nghị luận.
+ Nếu VĐNL được thể hiện qua câu ca dao, tục ngữ, đoạn thơ hay câu nói nổi tiếng thì phải trích dẫn được ra
+ Nếu VĐNL đặt ra dưới dạng câu chuyện thì phải nêu được tên của câu chuyện ấy
2 Một số cách viết mở đoạn thông dụng:
- Cách 1: Mở đoạn trực tiếp: đi thẳng vào VĐNL
- Cách 2: mở đoạn gián tiếp:
+ Theo lối quy nạp: Nêu ý nhỏ nằm trong VĐNL -> dẫn ra VĐNL
+ Theo lối diễn dịch: Nêu ý khái, ý lớn -> thu hẹp -> dẫn ra VĐNL
+ Theo lối tương đồng: Nêu ý tương tự với VĐNL -> dẫn ra VĐNL
+ Theo lối tương phản: Nêu ý đối lập với VĐNL -> dẫn ra VĐNL
3 Luyện viết một số mở đoạn:
Đề bài 1: Nêu suy nghĩ về lòng dũng cảm
- Theo lối tương đồng: Cùng với đức hi sinh, tính trung thực, tính tự lập … thì lòng dũng cảm cũng là một trong những đức tính quan trọng, cần có ở mỗi con người
- Theo lối quy nạp: Để trở thành con người hoàn thiện, có ích cho xã hội, chúng ta phải rèn luyện cho mình nhiều phẩm chất tốt đẹp Một trong những phẩm chất ta phải kể đến chính là lòng dũng cảm
- Theo lối tương phản: Cuộc sống vốn có rất nhiều khó khăn, thử thách Để vượt qua những khó khăn ấy không thể là những kẻ hèn nhát hay yếu đuối Chỉ những ai có lòng dũng cảm, không sợ gian khó mới có thể vượt qua được để vươn tới thành công
Đề bài 2: Suy nghĩ về câu tục ngữ: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
- Lòng biết ơn là một truyền thống quý báu và tốt đẹp của dân tộc ta Để khuyên nhủ con cháu phải biết gìn giữ và phát huy truyền thống ấy, cha ông ta đã răn dạy qua câu tục ngữ: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
Đề bài 3: Suy nghĩ của em về câu chuyện sau:
Người ăn xin
Lúc ấy, tôi đang đi trên phố Một người ăn xin già lọm khọm đứng ngay trước mặt tôi
Trang 2Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nước mắt Đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu
xí biết nhường nào!
Ông già chìa trước mặt tôi bàn tay sưng húp, bẩn thỉu Ông rên rỉ cầu xin cứu giúp
Tôi lục tìm hết túi nọ túi kia, không có tiền, không có đồng hồ, không có cả một chiếc khăn tay Trên người tôi chẳng có tài sản gì
Người ăn xin vẫn đợi tôi Tay vẫn chìa ra, run lẩy bẩy
Tôi chẳng biết làm cách nào Tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy kia:
- Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả
Người ăn xin nhìn tôi chằm chằm bằng đôi mắt ướt đẫm Đôi môi tái nhợt nở nụ cười và tay ông cũng xiết lấy tay tôi:
- Cháu ơi, cảm ơn cháu ! Như vậy là cháu đã cho lão rồi - Ông lão nói bằng giọng khản đặc
Khi ấy, tôi chợt hiểu rằng: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão
(theo Tuốc-ghê-nhép)
- Tình thương của con người là biển cả mênh mông, lòng nhân ái của con người sẽ giúp chúng ta vượt qua những đau khổ trong cuộc đời Con người của chúng ta sinh ra ai ai đều cũng cần phải có tình thương, lòng nhân ái Điều này
được thể hiện rõ qua câu chuyện “Người ăn xin” của Tuốc-ghê-nhép.
- Mac-xim Gorki đã từng nói: Nơi giá lạnh nhất trên thế gian này không phải là bắc cực mà chính là nơi thiếu vắng tình thương của con người Chỉ cần có tình thương, lòng nhân ái, con người sẽ vượt qua được tất cả những nỗi khổ đau trong
cuộc sống Điều này đã được thể hiện rõ qua câu chuyện “Người ăn xin” của
Tuốc-ghê-nhép
II KỸ NĂNG VIẾT PHẦN THÂN ĐOẠN:
1 Nguyên tắc:
- Đảm bảo các ý theo đúng kiểu dạng bài
- Mỗi ý là một luận điểm, mỗi luận điểm là một đoạn văn
- Diễn đạt: giữa các câu phải đảm bảo sự liên kết
2 Cách viết các đoạn:
a Đoạn giải thích.
- Nếu giải thích những phẩm chất, ý chí, năng lực: bằng cách nêu ra các từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với nó
- Nếu giải thích câu ca dao, tục ngữ: cần giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng -> rút
ra VĐNL từ nghĩa bóng
- Giải thích đoạn thơ, đoạn văn: Nêu ý nghĩa khái quát -> rút ra VĐNL
Trang 3- Giải thích châm ngôn, ngạn ngữ, câu nói nổi tiếng: Giải thích các từ khóa, các
từ quan trọng -> giải thích nghĩa cả câu nói -> rút ra VĐNL
- Giải thích câu chuyện: Phải tóm lược ngắn gọn nội dung câu chuyện -> rút ra
ý nghĩa của câu chuyện -> rút ra VĐNL
* Thực hành:
Đề 1: Suy nghĩ về lòng dũng cảm.
- Dũng cảm là gan dạ, can đảm, không lùi bước trước những khó khăn, gian khổ, hi sinh, biết chấp nhận hi sinh vì lợi ích chung
Đề 2: Suy nghĩ về câu tục ngữ: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
Trước hết, ta cần hiểu được ý nghĩa mà ông cha đã gửi gắm qua câu tục ngữ Nghĩa đen của câu tục ngữ là: khi được ăn quả ngon ngọt, ta phải biết nhớ ơn tới người trồng cây Suy rộng ra, câu tục ngữ muốn nói rằng: khi được hưởng thụ thành quả nào đó thì phải biết ghi nhớ công ơn của những người đã tạo nên thành quả Vậy câu tục ngữ trên chính là bài học về lòng biết ơn Lòng biết ơn là thái độ
trân trọng, ghi nhớ những gì tốt đẹp mà người khác đã dành cho mình Đó là suy
nghĩ, là hành động trả ơn, báo đáp công ơn của bản thân với những người có ơn với mình
Đề 3: Suy nghĩ về câu chuyện “Người ăn xin”.
Câu chuyện “Người ăn xin” lên gợi cho chúng ta hiểu thêm một khía cạnh khác của lòng nhân ái và tình yêu thương Nhân ái xuất phát ngay từ sự cảm thông, thấu hiểu Nhân vật "tôi" trong câu chuyện chẳng có thứ gì cho người ăn xin, nhưng ông lão vẫn cảm động, vẫn cho rằng mình đã nhận được rồi Điều đó xuất phát từ hành động của "tôi" khi đã lục tung cả túi quần, túi áo, cố tìm thứ gì đó để giúp đỡ Cảm động trước cách cố gắng để cho, sự chân thành thực sự và muốn cho của "tôi", dù không tìm thấy một thứ gì cả Rồi cách cảm ơn và bài học rút ra ấy đã giúp chúng
ta nhận ra rằng, tình yêu thương, lòng nhân ái thực sự là biết cảm thông, dù không
có gì nhưng vẫn tìm cách giúp đỡ người khác
b Đoạn bàn luận:
+ Khẳng định khía cạnh đúng đắn của VĐNL
+ Liên hệ thực tế đời sống để đối chiếu, so sánh, phân tích chứng minh (biểu hiện của VĐNL trong thực tiễn)
+ Bàn luận, mở rộng vấn đề trong bối cảnh riêng, chung để bác bỏ những quan điểm sai trái đi ngược lại VĐNL cần bàn
* Thực hành:
Đề 1: Suy nghĩ về lòng dũng cảm.
Người có lòng dũng cảm là người không run sợ, không hèn nhát, dám đứng lên đấu tranh chống lại cái xấu, cái ác, các thế lực tàn bạo để bảo vệ công lí, chính nghĩa Trong xã hội có nhiều người rơi vào hoàn cảnh khó khăn cần sự cứu giúp, lòng dũng cảm sẽ giúp con người hành động thiết thực, giải thoát họ khỏi tình huống đó Nếu trong cuộc sống con người ai cũng có lòng dũng cảm, nghĩa hiệp thì
Trang 4sẽ có nhiều hành động, nghĩa cử cao đẹp, tạo nên một cuộc sống văn minh, đẹp đẽ hơn Lòng dũng cảm đi cùng với tình yêu thương đồng loại, nếu thấy chết mà không cứu, thấy khó khăn mà không giúp thì đó là một con người vô cảm, hèn nhát, lạnh lùng cần bị xã hội đào thải Tuy nhiên trong cuộc sống vẫn còn có những người nhầm tưởng lòng dũng cảm với hành động liều lĩnh, mù quáng, bất chấp công lí Lại có những người hèn nhát, bạc nhược không dám đấu tranh, không dám đương đầu với khó khăn thử thách để vươn lên trong cuộc sống…
Đề 2: Suy nghĩ về câu chuyện “người ăn xin”.
Trong cuộc sống thực tế của chúng ta cũng vậy thôi Bạn chẳng cần phải mang đến thật nhiều cho người khác về vật chất, mà đôi khi chỉ là một ánh mắt, một nụ cười, một cái ôm, một vòng tay, một trái tim ấm áp… Điều đó đã đủ khiến người khác nhận được vô vàn sự giúp đỡ Chính là sự yêu thương, sẻ chia, cảm thông Và người nhận cũng thế, bài học mà họ tìm thấy trong tình người lúc khó khăn, không phải là được cho cái gì mà cách được cho như thế nào Lòng tốt không phải là sự ban phát, bố thí mà được tạo nên bằng sự chân thành, giản dị của đồng cảm, yêu thương Tuy nhiên giờ đây, trong xã hội hiện đại dường như tình người đang trở nên phai nhạt Thay vào đó là sự ích kỷ và vô cảm mà chúng ta đã và đang làm với những người xung quanh Chúng ta khinh miệt những người ăn xin lê lết bên hè phố, chúng ta ghê sợ họ vì sự bẩn thỉu rách rưới Chúng ta vô cảm với những em
bé bị ấu dâm, bắt nạt, bạo hành… Niềm tin giữa con người với người đang bị lụi tàn Vậy lòng nhân ái của con người bây giờ đang ở nơi đâu? Phải chăng là vì chúng ta nghĩ rằng chúng ta cũng đang gặp khó khăn, nghèo nàn nên chúng ta không thể giúp gì được cho người khác? Bạn đừng nghĩ lòng nhân ái, tình yêu thương là cái gì đó to lớn Chỉ cần những hành động đơn giản vô cùng nhưng xuất phát từ trái tim mong muốn đem lại niềm vui, hạnh phúc cho người khác, ấy chính
là bạn đã trao đi lòng nhân ái Chỉ cần một hành động rất nhỏ như vứt rác đúng nơi quy định hoặc chào hỏi bác bảo vệ ở trường cũng đã thể hiện sự quan tâm Rồi còn việc giúp em nhỏ, người già qua đường hay tiết kiệm tiền ủng hộ nhân dân vùng bão lũ, người nghèo,… cũng chính là việc làm của lòng nhân ái Tất cả những điều
đó vô cùng đơn giản Bởi vì tình nhân ái và sự yêu thương luôn tồn tại trong trái tim mỗi con người và nảy nở đơm bông giữa rừng hoa tình người đầy ấm áp
III PHẦN KẾT ĐOẠN: Tổng kết, nêu nhận thức mới, tỏ ý khuyên bảo hoặc
tỏ ý hành động
Đề 1: Suy nghĩ về lòng dũng cảm.
- Là một học sinh, mầm non tương lai của đất nước, ngay từ hôm nay chúng ta hãy rèn luyện cho bản thân lòng dũng cảm để có thể đương đầu với khó khăn, sóng gió trong tương lai sau này Cuộc sống không trải hoa hồng đón những người hèn nhát, việc bạn phấn đấu hôm nay sẽ là quả ngọt cho ngày mai
- Mỗi chúng ta chỉ sống một lần duy nhất, hãy sống hết mình, rèn luyện cho bản thân những đức tính tốt đẹp và trở thành một công dân có ích cho xã hội
Trang 5Đề 2: Suy nghĩ về câu chuyện “Người ăn xin”
- Tình yêu thương, sự tôn trọng quả thật là món quà vô giá và kì diệu Nó đưa con người ta thoát khỏi sự tầm thường và vươn lên từ nghịch cảnh Chỉ cần một hành động nhỏ cũng sưởi ấm lòng ta Hãy sống, hãy cho đi, hãy nhân rộng tình yêu thương để thế giới này ngập tràn những bông hoa của tình thương
- Thật ra lòng nhân ái và tình yêu thương không ai định nghĩa được, nhưng chúng ta vẫn có thể hiểu rằng chia sẻ, thấu hiểu, cảm thông chính là những điều làm nên sự ấm áp trong mối quan hệ giữa người với người Hãy sống, hãy cho đi, hãy nhân rộng tình yêu thương để thế giới này ngập tràn những bông hoa của tình thương
- Từ câu chuyện "Người ăn xin" ta có thể rút ra một thông điệp "lòng nhân ái đôi khi đơn giản chỉ là sự thấu hiểu và sẻ chia bằng một hành động chân thành từ trái tim"
BÀI TẬP VỀ NHÀ:
Viết đoạn văn 200 chữ nêu suy nghĩ về câu cổ ngữ: Ngọc vô cùng quý giá, nhưng ngọc tâm hồn còn quý giá hơn nhiều.