BẢO vệ tổ QUỐC xã hội CHỦ NGHĨA

Trong tình hình hiện nay, cục diện thế giới có nhiều biếnđổi, khi chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thoái trào, chủ nghĩa đế quốc và bọnphản động quốc tế lợi dụng tình hình đó đang có nh

HỌC VIỆN QUÂN Y

KHOA LÝ LUẬN MÁC - LÊNIN

Số…

BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Môn học: Chủ nghĩa xã hội khoa học

Bài : 14

Đối tượng : Dài hạn Y - Dược

Năm học : 20… - 20…

Giảng viên : Đại tá, ThS: Nguễn Văn Lập

KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG

1 Phần thủ tục

Khoa : Lý luận Mác - Lênin

Môn học : Chủ nghĩa xã hội khoa học

Đối tượng học viên: Dài hạn Y – Dược

Tên bài giảng : Bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Tên giảng viên : Nguyễn Văn Lập

3 Kỹ thuật tiến hành cơ bản

3.1 Loại bài giảng: Lý thuyết

3.2 Phương pháp: Diễn giảng

3.3 Hình thức tổ chức dạy học: Lên lớp tập trung

3.4 Phương tiện dạy học: Phấn – bảng, máy chiếu

4 Phần thời gian và cấu trúc bài giảng

4.1 Tổ chức lớp:

4.2 Kiểm tra bài cũ:

4.3 Giới thiệu tài liệu tham khảo, nghiên cứu

4.4 Tiến hành nội dung bài giảng:

2

download by : skknchat@gmail.com

giai đoạn hiện nay.

1 Những nhân tố tác động đến sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN hiện nay

2 Nội dung bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN.

3 Những vấn đề chiến lược trong bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

4 Vai trò của Quân đội NDVN trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc XHCN hiện nay.

5 Kiểm tra đánh giá.

6 Tổng kết bài giảng.

7 Nhận xét rút kinh nghiệm

download by : skknchat@gmail.com

Đại tá, ThS: Nguyễn Văn Trường

BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Môn học: Chủ nghĩa xã hội khoa học Bài : 14

Đối tượng : Dài hạn Y - Dược Năm học : 20… - 20…

Giảng viên Đại tá ThS Nguyễn Văn Lập

BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là một trong những quy luật chung củacách mạng xã hội chủ nghĩa, là nhiệm vụ chiến lược không tác rời công cuộc xâydựng chủ nghĩa xã hội Trong tình hình hiện nay, cục diện thế giới có nhiều biếnđổi, khi chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thoái trào, chủ nghĩa đế quốc và bọnphản động quốc tế lợi dụng tình hình đó đang có nhiều âm mưu, thủ đoạn tinh vitấn công điên cuồng và các nước xã hội chủ nghĩa còn lại, do đó, vấn đề bảo vệ

tổ quốc xã hội chủ nghĩa không chỉ là vấn đề lý luận sâu sắc mà còn là vấn đềthực tiễn quan trọng mang tính thời sự và cấp thiết hơn bao giờ hết

I BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA LÀ QUY LUẬT CỦA CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1 Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

* Khái niệm: Tổ quốc là tổng hoà các yếu tố tự nhiên và nhân tố xã hội của

một quốc gia dân tộc được gắn kết chặt chẽ bởi chủ quyền lãnh thổ của đất nước và cộng đồng dân cư với chế độ kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội nhất định.

Tổ quốc là một phạm trù lịch sử, được cấu thành bởi hai phương diện tựnhiên và xã hội của một quốc gia

+ Về tự nhiên, đó là chủ quyền lãnh thổ: vùng đất, vùng trời, vùng biển và

thềm lục địa… đã được hình thành, trong quá trình lịch sử địa bàn cư trú hoạtđộng, sinh sống qua nhiều thế hệ của cộng đồng dân cư các dân tộc trong quốcgia với những bản sắc văn hoá và truyền thống lịch sử

+ Về xã hội, đó là chế độ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, là nhà nước

của giai cấp thống trị xã hội Bản chất của giai cấp thống trị và chế độ xã hội quyđịnh bản chất Tổ quốc Chính điều này thể hiện rõ Tổ quốc của giai cấp nào vàgiai cấp nào không có Tổ quốc

Theo ý nghĩa đó mà C.Mác, Ph.Ăngghen đã khẳng định: “Dưới chủ nghĩa

tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân không có Tổ quốc” (1) Như vậy, theo đúngnghĩa của nó, không thể có Tổ quốc nếu không hội đủ cả hai phương diện tựnhiên và xã hội với mối quan hệ biện chứng của nó Nói cách khác, Tổ quốc làtổng hoà của đất nước - cộng đồng dân tộc và chế độ xã hội

1

Tuyªn ng«n §¶ng céng s¶n, C.M¸c, Ph.¡ngghen, toµn tËp, tËp 4, Nxb CTQG, H.995, tr.623.

5

download by : skknchat@gmail.com

Như vậy, Tổ quốc chỉ ra đời khi xã hội xuất hiện giai cấp và nhà nước.

Trong xã hội có giai cấp đối kháng, đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến sự thayđổi chế độ chính trị, nhà nước và giai cấp cầm quyền, do đó cũng làm cho cácyếu tố kinh tế, chính trị của Tổ quốc thay đổi theo

* Đặc trưng các loại hình Tổ quốc

Lịch sử xã hội loài người từ khi có giai cấp là lịch sử thay thế nhau củacác giai cấp thống trị xã hội, gắn với nó là Tổ quốc do giai cấp ấy đại diện.Trong lịch sử đã tồn tại hai loại hình Tổ quốc khác hẳn nhau về bản chất

- Tổ quốc do giai cấp bóc lột đại diện, là Tổ quốc gắn liền với chế độ tư nhân

chiếm hữu về tư liệu sản xuất Trong loại hình Tổ quốc này đầy rẫy các mâu thuẫn

và bất công, có giai cấp bóc lột và giai cấp bị bóc lột, có kẻ giàu người nghèo Đặcbiệt, trong Tổ quốc tư bản chủ nghĩa áp bức giai cấp và áp bức dân tộc làm cho mâuthuẫn giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản và giữa các dân tộc bị áp bức vớichủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốc ngày càng gay gắt hơn

- Tổ quốc XHCN là Tổ quốc mà trong đó GCCN và nhân dân lao động do Đảng cộng sản lãnh đạo đã thiết lập chế độ XHCN, GCCN và nhân dân lao động trở thành chủ nhân chân chính của Tổ quốc.

Tổ quốc XHCN đầu tiên trên thế giới là Tổ quốc Nga Xô viết, ra đời sauthắng lợi của cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 Tổ quốc XHCN gắn liềnvới chế độ công hữu về TLSX Trong Tổ quốc XHCN không có áp bức giai cấp

và áp bức dân tộc, mọi người đều được tự do, bình đẳng về mặt chế độ xã hội,

Tổ quốc XHCN có những đặc trưng khác hẳn về chất so với các loại hình Tổquốc trong lịch sử Những đặc trưng cơ bản đó là một quốc gia dân tộc có nềnđộc lập thật sự, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ

+ Do nhân dân lao động làm chủ, nền tảng xã hội là liên minh giữa giaicấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức, do Đảng Cộng sản lãnhđạo, thực hiện chủ yếu thông qua Nhà nước XHCN

+ Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế

độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội

+ Có nền văn hoá xã hội chủ nghĩa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

+ Con người được giải phóng khỏi sự áp bức bóc lột, bất công, làm theonăng lực hưởng theo lao động, có cuộc sống dân giàu, nước mạnh, xã hội côngbằng, dân chủ, văn minh.

+ Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết, và giúp đỡ nhau cùngphát

triển

+ Có quan hệ hữu nghị hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền của nhau, các bên cùng có lợi

Đối với GCCN và nhân dân lao động, Tổ quốc XHCN chính là môi trường

tự nhiên và xã hội thuận lợi để họ phát triển toàn diện Với ý nghĩa đó, Tổ quốcXHCN là loại hình Tổ quốc phát triển cao nhất trong lịch sử phát triển của nhânloại

Như vậy, khái niệm Tổ quốc và khái niệm dân tộc tuy nội hàm có những

điểm giống nhau, nhưng không trùng khít hoàn toàn

Tổ quốc bao hàm trong đó dân tộc, đất nước và chế độ xã hội

Còn khi nói đến dân tộc, đó là một cộng đồng người ổn định được hìnhthành trong lịch sử, có chung một phương thức sinh hoạt kinh tế, có một lãnh thổchung ổn định, có một ngôn ngữ phát triển được lấy làm ngôn ngữ chung, có néttâm lý riêng, biểu hiện trong bản sắc văn hoá dân tộc

Ngày nay, các Tổ quốc thường là những quốc gia dân tộc hoặc quốc gia đadân tộc gắn với một chế độ chính trị xác định Tổ quốc ra đời gắn liền với sự rađời của nhà nước của một quốc gia có chủ quyền

2 Bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là một tất yếu khách quan

* Xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin

Quan điểm về bảo vệ thành quả cách mạng của GCCN mà C.Mác và Ph.Ăngghen đã vạch ra là cơ sở khoa học quan điểm về bảo vệ Tổ quốc XHCN

- Theo C.Mác & Ph.Ăngghen, dưới sự thống trị của GCTS, GCCN không

có Tổ quốc Cái Tổ quốc mà GCTS rêu rao, thực chất đó là Tổ quốc của GCTS

Do đó, GCCN không phải bảo vệ cái mà họ không có là Tổ quốc của GCTS

Trái lại, để giải phóng mình và giải phóng toàn xã hội, GCCN phải đứnglên đấu tranh lật đổ quyền lực thống trị của GCTS, phải giành lấy chính quyền,giành lấy dân chủ, trở thành giai cấp thống trị xã hội, trở thành giai cấp dân tộc,đại biểu cho dân tộc Trong cuộc chiến đấu đó, GCCN từng bước giành được

7

download by : skknchat@gmail.com

những thắng lợi và phải biết bảo vệ và phỏt huy những thành quả thắng lợi đú,tiến tới giành những thắng lợi to lớn hơn và giành được thắng lợi cuối cựng.

Với tư cỏch là người đại diện cho dõn tộc, GCCN cú Tổ quốc của mỡnh,

họ là người đại diện cho Tổ quốc, họ cú nhiệm vụ phải đẩy lựi sự tấn cụng củabọn phản cỏch mạng để bảo vệ những thành quả cỏch mạng đó đạt được, bảo vệ

Tổ quốc của mỡnh (1)

- Kế thừa và phỏt triển những tư tưởng đú của C.Mỏc &Ph.Ăngghen,V.I.Lờnin là người cú cụng đúng gúp to lớn trong việc bảo vệ và phỏt triển họcthuyết bảo vệ Tổ quốc XHCN, trong giai đoạn CNĐQ và thực tiễn bảo vệ chớnhquyền Xụviết những năm sau cỏch mạng thỏng Mười Nga 1917

Ngay sau khi cuộc cỏch mạng XHCN thắng lợi, nhà nước của GCCN vànhõn dõn lao động được thiết lập thỡ Tổ quốc XHCN cũng bắt đầu hỡnh thành.GCCN bắt tay vào cụng cuộc cải tạo xó hội cũ và xõy dựng xó hội mới - xó hộiXHCN

* Xuất phỏt từ quy luật xõy dựng đi đụi với bảo vệ

- Cựng với nhiệm vụ xõy dựng CNXH, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc XHCNcũng được đặt ra một cỏch cấp bỏch, nú trở thành nhiệm vụ chiến lược của cỏcnước XHCN Hai nhiệm vụ này gắn bú hữu cơ với nhau trong suốt quỏ trỡnhcỏch mạng XHCN Vấn đề này đó được Đảng ta khẳng định: “Xõy dựng chủnghĩa xó hội, bảo vệ Tổ quốc xó hội chủ nghĩa vẫn là hai nhiệm vụ chiến lược cúquan hệ hữu cơ với nhau” (1)

- Thực tiễn cỏch mạng thế giới và nước ta đó khẳng định, xõy dựng CNXH

gắn liền với bảo vệ Tổ quốc XHCN là một quy luật của cỏch mạng XHCN.

Ngay từ những năm cuối thế kỷ XIX, V.I.Lờnin đó chỉ rừ: Do quy luật phỏttriển khụng đều của CNĐQ mà CNXH cú thể giành thắng lợi khụng đồng thời ởcỏc nước Do đú, trong suốt TKQĐ từ CNTB lờn CNCS trờn phạm vi thế giới,CNXH và CNTB là hai chế độ xó hội đối lập nhau cựng tồn tại và đấu tranh với

nhau hết sức quyết liệt Vỡ vậy, V.I.Lờnin khẳng định: Một cuộc cỏch mạng chỉ

cú giỏ trị khi nú biết tự bảo vệ Người nhấn mạnh: “Kể từ ngày 25 thỏng 10 năm

1917 chỳng ta là những người chủ trương bảo vệ Tổ quốc Chỳng ta tỏn thànhbảo vệ Tổ quốc, nhưng cuộc chiến tranh giữ nước mà chỳng ta đang đi tới

1 Xem C.Mác& Ph.Ăngghen Toàn tập, tập 4, Nxb CTQG, H1995, tr.528.

1 ĐCSVN, Cơng lĩnh xây dựng đất nớc trong thời kỳ quá độ , Nxb CTQG., H.1991, tr.4.

8

download by : skknchat@gmail.com

là một cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chủ nghĩa xã hội với tư cách là Tổ quốc” (2).

* Xuất phát từ âm mưu thủ đoạn của kẻ thù

- Sau thắng lợi của cách mạng XHCN, GCTS trong nước tuy đã bị đánh

đổ về mặt chính trị, nhưng chúng vẫn chưa từ bỏ tham vọng muốn quay trở lạiđịa vị thống trị đã mất, nên chúng tìm mọi cách liên kết với các phần tử phảnđộng và chủ nghĩa tư bản bên ngoài, hòng lật đổ chính quyền cách mạng còn nontrẻ của giai cấp công nhân

- Lịch sử đã chứng minh rằng từ khi Tổ quốc xã hội chủ nghĩa xuất hiện,nhân dân các nước XHCN phải đương đầu chống trả những âm mưu và hànhđộng lật đổ, xâm lược của kẻ thù bên trong và bên ngoài Sau thắng lợi cáchmạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga năm 1917, 14 nước đế quốc tập trungbao vây hòng tiêu diệt nước Nga Xôviết Trong nước, bọn phản động nổi lênkhắp nơi gây nên cuộc nội chiến thảm khốc (1918-1921) Và sau này, nhân dânLiên Xô phải chống trả quyết liệt chủ nghĩa phát xít, bảo vệ thành công Tổ quốc

xã hội chủ nghĩa (1941-1945) Từ khi chủ nghĩa xã hội phát triển thành hệ thốngthế giới, thì sự chống phá của kẻ thù càng quyết liệt hơn như cuộc chiến tranh ởTriều tiên, các cuộc bạo loạn phản cách mạng để lật đổ nhà nước xã hội chủnghĩa ở Hunggari, Tiệp khắc, Balan và ở hòn đảo tự do Cuba Đặc biệt, ở nước

ta, sau thắng lợi của cuộc cách mạng Tháng Tám năm 1945, Nhà nước Việt Namdân chủ cộng hoà ra đời, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra ngang tầm với nhiệm

vụ xây dựng đất nước và chính quyền cách mạng còn non trẻ

Để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, nhân dân ta dưới sự lãnhđạo của Đảng đã phải tiến hành hai cuộc kháng chiến chống đế quốc Pháp vàxâm lược Mỹ, chống lại cuộc chiến tranh xâm lược của các thế lực phản động ởbiên giới Tây Nam và phía Bắc của Tổ quốc

Khi CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ vào cuối những năm

80 đầu 90 của thế kỷ XX, CNXH lâm vào thoái trào, thì vấn đề bảo vệ Tổ quốc ởcác nước XHCN đặt ra hết sức quan trọng và cấp thiết Chủ nghĩa đế quốc tiếptục đẩy mạnh âm mưu chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ, thậm chí

sẵn sàng tiến hành chiến tranh xâm lược, sử dụng vũ khí công nghệ cao tiến côngcác nước xã hội chủ nghĩa khi cần thiết, hòng xoá bỏ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu là một tổn thất của phongtrào cách mạng thế giới, song nó cũng để lại cho các nước XHCN bài học sâusắc là: xây dựng chủ nghĩa xã hội phải gắn liền với bảo vệ Tổ quốc XHCN Cónhư vậy, Tổ quốc xã hội chủ nghĩa mới tồn tại và phát triển Thực tiễn trên đây

một lần nữa chứng minh luận điểm nổi tiếng của V.I.Lênin: Giành chính quyền

đã khó, nhưng giữ được chính quyền còn khó khăn hơn.

II BẢO VỆ TỔ QUỐC VIỆT NAM XÃ HỘI CHỦ NGHĨA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

1 Những nhân tố tác động đến sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay

Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay chịuảnh hưởng sâu sắc của các nhân tố tác động trên thế giới, khu vực và trong nước.Những nhân tố này vừa có những mặt thuận lợi, vừa có những khó khăn, tháchthức đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của nhân dân ta

- Sự sụp đổ của hệ thống XHCN thế giới vào những thập niên cuối của thế

kỷ XX tác động tiêu cực, gây nên những khó khăn, phức tạp đến sự nghiệp bảo

vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của nhân dân ta

Sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc XHCN của nhân dân ta trước đây thường xuyênnhận được sự giúp đỡ về mọi mặt của các nước XHCN Sự giúp đỡ về vật chất vàtinh thần chúng ta nhận được trước đây, nay không còn nữa Nhân dân ta phải tự lựccánh sinh nhiều hơn trong bảo vệ Tổ quốc và trong xây dựng đất nước hiện nay

Sự sụp đổ của XHCN hiện thực ở Liên Xô và Đông Âu, ở mức độ nhấtđịnh cũng gây tâm lý hoài nghi, thiếu tin tưởng vào chế độ XHCN của một bộphận cán bộ, nhân dân ta Tuy nhiên, mặc dù trước những tác động tiêu cực đó,một số nước XHCN vẫn đứng vững, tiến hành sự nghiệp cải cách, mở cửa, đổimới, đạt được nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực đời sống xã hội, tạo ra thế

và lực mới cho sự phát triển của chủ nghĩa xã hội trong những năm tới Đúngnhư Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định:

“Chủ nghĩa xã hội trên thế giới từ những bài học thành công và thất bại, cũng như từ khát vọng và sự thức tỉnh của các dân tộc, có điều kiện và khả năng có

10

download by : skknchat@gmail.com

bước phát triển mới theo quy luật tiến hoá của lịch sử, loài người nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội” (1).

- Trong một vài thập kỷ tới của thế kỷ XXI, ít có khả năng xảy ra chiến

tranh thế giới Nhưng chủ nghĩa đế quốc, đứng đầu là đế quốc Mỹ tiếp tục thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình” gây tình hình căng thẳng ở nhiều nước và khu vực trên thế giới.

Lợi dụng các vấn đề dân tộc, tôn giáo, chủ nghĩa đế quốc vẫn tiếp tục gâynên chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, khủng bố ở nhiều nơi trên thế giới,với tính chất ngày càng phức tạp hơn Đây là nhân tố tác động trực tiếp đến tìnhhình bảo vệ Tổ quốc ở nước ta hiện nay Thực tiễn những năm gần đây như cuộcchiến tranh ở Côsôvô, Nam tư, IRắc, tình hình phức tạp trong vấn đề khủnghoảng hạt nhân ở Bắc Triều Tiên, ở IRan và tình hình ở Tây Nguyên nước ta đầunăm 2001, 2004 đã chứng minh điều đó

- Trên thế giới hiện nay, hoà bình, hợp tác và phát triển là xu thế lớn, phản

ánh đòi hỏi bức xúc của các quốc gia dân tộc Các quốc gia độc lập ngày càngtăng cường cuộc đấu tranh để tự lựa chọn và quyết định con đường phát triển củamình Cuộc đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, dân sinh, tiến bộ vàcông bằng xã hội đang có những bước tiến mới

Các nước lớn, sau sự sụp đổ của trật tự thế giới hai cực, đang điều chỉnhchiến lược và các mối liên minh mới, vừa lợi dụng và kiềm chế lẫn nhau nhằmxác lập trật tự thế giới đa cực, chống lại tham vọng của Mỹ thiết lập trật tự thếgiới đơn cực do Mỹ làm bá chủ

Tất cả những động thái đó làm cho các thế lực đế quốc hiếu chiến, báquyền không dễ gì làm mưa làm gió Trái lại xu thế hoà hoãn, vừa hợp tác, vừađấu tranh, vừa liên kết, vừa cạnh tranh trong quan hệ quốc tế phát triển song diễnbiến hết sức phức tạp Các nước đang phát triển như nước ta có thể lợi dụng bốicảnh đó để tập trung phát triển kinh tế, tăng cường tiềm lực về mọi mặt sứcmạnh bảo vệ Tổ quốc

- Thế giới đang trong quá trình hội nhập và hợp tác trên nhiều lĩnh vực

trước hết là kinh tế, vừa tạo ra những thời cơ vận hội mới cho kinh tế nước ta