51 - PLT10A - K23NHA-BN - Nguyễn Thị Nguyệt -

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI Hoàn cảnh lịch sử và nội dung của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951)? Ý[.]

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

ĐỀ TÀI : Hoàn cảnh lịch sử và nội dung của Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951)? Ý nghĩa lịch

sử của Đại hội đối với cách mạng và với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc XHCN Việt Nam hiện nay?

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Hạnh

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Nguyệt

Mã sinh viên:

Nhóm tín chỉ: 23

1:

2:

Hà Nội, tháng 04 năm 2022

MỤC LỤC

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 2

1.1 Hoàn cảnh lịch sử tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của

1.2 Nội dung Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951) 3

2.1 Ý nghĩa lịch sử của Đại hội đối với cách mạng Việt Nam 7 2.2 Ý nghĩa lịch sử của Đại hội đối với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

ra đời (2/9/1945) mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam - độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Vận mệnh của Đảng gắn liền với vận mệnh của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của toàn dân tộc Ngay sau ngày giành được độc lập (02/9/1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã khẩn trương lãnh đạo nhân dân cả nước bắt tay vào thực hiện đồng thời hai nhiệm

vụ chiến lược gắn xây dựng với bảo vệ chính quyền cách mạng; trong đó trọng tâm là xây dựng, lấy xây dựng làm điều kiện cho bảo vệ Vai trò, chủ trương, đường lối lãnh đạo của Đảng được vạch ra qua kỳ đại hội lần thứ II của Đảng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng là một sự kiện lịch sử trọng đại đánh dấu bước trưởng thành mới về tư tưởng, đường lối chính trị của Đảng Nó

có vai trò và ý nghĩa quan trọng đối với cách mạng Việt Nam, đối với công cuộc xây dựng, bảo vệ tổ quốc Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Nhận thấy tầm quan trọng và ý nghĩa lịch sử to lớn của Đại hội II, chính

vì thế, em đã lựa chọn đề tài “Hoàn cảnh lịch sử và nội dung của Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951)? Ý nghĩa lịch sử của Đại hội đối với cách mạng và với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc XHCN Việt Nam hiện nay” cho bài tiểu luận của mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

a Mục đích nghiên cứu

Tiểu luận sẽ phân tích rõ hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản cũng như ý nghĩa lịch sử của Đại hội để làm rõ sự tiến độ, đúng đắn trong đường lối mà Đảng đã đề ra trong đại hội

b Nhiệm vụ nghiên cứu

Thứ nhất, tổng quan những nghiên cứu, tài liệu, kiến thức có liên quan

đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951)

Thứ hai, nêu rõ hoàn cảnh lịch sử, phân tích nội dung của Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng

Thứ ba, chỉ ra ý nghĩa lịch sử của Đại hội đối với cách mạng Việt Nam

và đối với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc XHCN Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu: Một là, hoàn cảnh lịch sử và nội dung của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951); Hai là, ý nghĩa lịch

sử của Đại hội đối với cách mạng và với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc XHCN Việt Nam hiện nay

b Phạm vi nghiên cứu:

Giới hạn về không gian: phạm vi cả nước

Giới hạn về thời gian: từ năm 1951 đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, quan điểm Đảng cộng sản Việt Nam

- Phương pháp nghiên cứu: đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử; phương pháp lịch sử và logic,

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: Tiểu luận làm rõ các vấn đề lý luận về hoàn cảnh lịch

sử, nội dung của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II Đồng thời, chỉ ra ý nghĩa lịch sử của Đại hội đối với cách mạng và với công cuộc xây dựng, bảo

vệ Tổ quốc XHCN Việt Nam hiện nay

Ý nghĩa thực tiễn: Tiểu luận có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho công

tác nghiên cứu các môn Triết học, Lịch sử Đảng, các môn Văn hóa, và các ngành học có liên quan trong các trung tâm, trường chính trị, các trường đại học, học viện ở nước ta hiện nay

NỘI DUNG

I PHẦN LÝ LUẬN

1.1 Hoàn cảnh lịch sử tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II

của Đảng (2/1951)

Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám đã đưa nhân dân Việt Nam từ người dân nô lệ trở thành người dân một nước độc lập, tự mình quyết định vận mệnh lịch sử của mình Đảng ta từ một đảng hoạt động bất hợp pháp trở thành một đảng nắm chính quyền trong toàn quốc Song, vừa mới ra đời, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã phải đương đầu với những thế lực đế quốc quốc tế

và bọn phản động trong nước cấu kết với nhau để hòng tiêu diệt Đảng Cộng sản, phá tan Việt Minh, lật đổ chính quyền cách mạng Cùng với dã tâm xâm lược nước ta một lần nữa, lại được Mỹ tiếp sức, thực dân Pháp đã bội ước, khiêu khích và tấn công ta về quân sự, lần lượt đánh chiếm Hải Phòng, Lạng Sơn và đến ngày 18-12-1946, chúng đã gửi tối hậu thư cho Chính phủ ta đòi tước khí giới, đòi để cho chúng kiểm soát Thủ đô Hà Nội Trước mắt, nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân ta là củng cố chính quyền cách mạng, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nội phản, cải thiện đời sống nhân dân

Để đưa cuộc kháng chiến chuyển sang giai đoạn phát triển mới với khí thế mới, từ ngày 11 đến ngày 19-2-1951, Đảng triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II tại thôn Chinh, xã Kim Bình, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang

1.2 Nội dung Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951).

Nhằm giải quyết những vấn đề mới mà cách mạng đặt ra, Đại hội đại biểu lần thứ II Đảng Cộng sản Đông Dương được triệu tập từ ngày 11 đến ngày 19-2-1951 Dự Đại hội có 158 đại biểu chính thức và 53 đại biểu dự khuyết thay mặt cho trên 76 vạn đảng viên Đại hội đã nghiên cứu và thảo luận Báo cáo chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Báo cáo Bàn về cách mạng Việt Nam của đồng chí Trường Chinh, Báo cáo về tổ chức và Điều lệ Đảng của đồng chí Lê Văn Lương và các báo cáo bổ sung về Mặt trận dân tộc thống

nhất, chính quyền dân chủ nhân dân, quân đội nhân dân, kinh tế tài chính và về văn nghệ Ngoài ra còn một số tham luận khác

Báo cáo chính trị do Chủ tịch Hồ Chí Minh trình bày (chiều ngày 11-2)

là một văn kiện có giá trị thực tiễn và lý luận to lớn Báo cáo tổng kết những kinh nghiệm phong phú của Đảng trong hơn 20 năm lãnh đạo cách mạng, vạch

ra những phương hướng, nhiệm vụ đưa cuộc kháng chiến thắng lợi hoàn toàn Báo cáo khẳng định đường lối kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài vì độc lập thống nhất, dân chủ của Đảng là đúng đắn, cuộc kháng chiến của nhân dân

ta chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ nhất định thắng lợi Báo cáo nêu hai

nhiệm vụ chính của Đảng lúc này: Một là, đưa kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn; Hai là, tổ chức Đảng Lao động Việt Nam

Sau khi thảo luận Báo cáo chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại hội

đã thông qua nghị quyết khẳng định: đường lối đoàn kết toàn dân, kháng chiến trường kỳ giành độc lập, dân chủ là hoàn toàn đúng, Đảng cần kiện toàn thêm

sự lãnh đạo kháng chiến, tập trung lực lượng lớn hơn nữa để đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn; phải xây dựng Đảng Lao động Việt Nam có chính cương, điều lệ thích hợp với hoàn cảnh Việt Nam

Báo cáo Bàn về cách mạng Việt Nam do đồng chí Trường Chinh trình

bày (ngày 12-2) phân tích một cách hệ thống và sâu sắc toàn bộ đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến dần lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, về các chính sách của Đảng và về Đảng Lao động Việt Nam Báo cáo phân tích xã hội Việt Nam sau Cách mạng Tháng Tám và trong kháng chiến chống Pháp, nêu rõ xã hội Việt Nam chứa chất nhiều mâu thuẫn, trong đó có hai mâu thuẫn

cơ bản Đó là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với đế quốc và tay sai; mâu thuẫn giữa nhân dân, chủ yếu là nông dân với giai cấp địa chủ phong kiến Mâu thuẫn chính là mâu thuẫn giữa nhân dân Việt Nam với đế quốc xâm lược

và tay sai Báo cáo còn nêu rõ sự sắp xếp lực lượng cách mạng như sau: lực lượng cách mạng Việt Nam là giai cấp công nhân, giai cấp nông dân, giai cấp tiểu tư sản và giai cấp tư sản dân tộc, chủ yếu là công nhân và nông dân Lực

lượng lãnh đạo cách mạng Việt Nam là giai cấp công nhân Báo cáo chỉ rõ cách mạng Việt Nam là một cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân “Nhiệm vụ

cơ bản của cách mạng Việt Nam là tiêu diệt bọn đế quốc xâm lược, đánh đổ bọn bù nhìn Việt gian phản nước, làm cho Việt Nam hoàn toàn độc lập và thống nhất; xóa bỏ những di tích phong kiến và nửa phong kiến, làm cho người cày có ruộng; phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây mầm mống cho chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Báo cáo còn nói: “Trong hoàn cảnh chính quyền dân chủ nhân dân tồn tại và được củng cố, những giai đoạn cách mạng sẽ kế tục nhau một cách thuận lợi” Căn cứ tình hình, nhiệm vụ, tính chất cách mạng, Báo cáo vạch ra 12 chính sách của Đảng trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Toàn bộ đường lối cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên chủ nghĩa xã hội của Đảng được Đại hội thảo luận và đúc kết một cách khái quát trong Chính cương Đảng Lao động Việt Nam

Đại hội đã quyết nghị đưa Đảng ra hoạt động công khai với tên gọi mới

là Đảng Lao động Việt Nam, thông qua Chính cương, Tuyên ngôn và Điều lệ

mới của Đảng Điều lệ mới trong đó nêu rõ những nội dung cơ bản về Đảng Lao động Việt Nam và nhấn mạnh “trong giai đoạn này quyền lợi của giai cấp công nhân và nhân dân lao động và của dân tộc là một Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên

nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam” Điều lệ đã nêu ra những quy định chặt chẽ về việc kết nạp đảng viên, về nhiệm vụ học tập lý luận của đảng viên, về chế độ đề cao kỷ luật và dân chủ trong Đảng và việc khuyến khích giúp đỡ quần chúng phê bình chủ trương, chính sách của Đảng, phê bình cán bộ, đảng viên Bản Điều lệ mới do Đại hội thông qua là một bước tiến mới trong công tác xây dựng Đảng Đây là một trong những cơ sở để tăng thêm sức mạnh đoàn kết chiến đấu và tính tiên phong cách mạng của Đảng Lao động Việt Nam

Đại hội quyết định sẽ thành lập những tổ chức cách mạng phù hợp hoàn

cảnh Lào và Campuchia Đảng Lao động Việt Nam có nghĩa vụ giúp đỡ các tổ

chức cách mạng Lào và Campuchia lãnh đạo kháng chiến của hai dân tộc ấy giành thắng lợi cuối cùng

Đại hội bầu ra Ban Chấp hành Trung ương mới gồm 19 ủy viên chính thức và 10 ủy viên dự khuyết Chủ tịch Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch Đảng, đồng chí Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư Bộ Chính trị do Trung ương bầu gồm 7 ủy viên chính thức: đồng chí Hồ Chí Minh, Trường Chinh, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Chí Thanh, Hoàng Quốc Việt, một ủy viên dự khuyết là đồng chí Lê Văn Lương Đây là lần đầu tiên Ban Chấp hành Trung ương Đảng được bầu hợp thức trong một đại hội có đầy đủ đại biểu toàn quốc Ban Chấp hành Trung ương là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng giữa hai kỳ đại hội, chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện Nghị quyết của Đại hội, bổ sung thêm các chủ trương, chính sách mới cho thích hợp với những biến đổi mới của tình hình, để biến Nghị quyết của Đại hội thành hiện thực đưa kháng chiến đến thắng lợi

Qua đó ta thấy Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng là một sự kiện lịch

sử trọng đại, đánh dấu bước trưởng thành mới về tư tưởng, đường lối chính trị của Đảng Đảng từ bí mật trở lại hoạt động công khai với tên gọi Đảng Lao động Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển cách mạng

II LIÊN HỆ THỰC TIỄN

2.1 Ý nghĩa lịch sử của Đại hội đối với cách mạng Việt Nam

Tầm vóc và ý nghĩa to lớn của Đại hội II thể hiện ở sự thống nhất của “ý Đảng, lòng Dân”; sự kết hợp giữa trí tuệ của đội tiền phong lãnh đạo với mong muốn, khát vọng độc lập dân tộc và tự do, hạnh phúc của nhân dân; sự lãnh đạo của Đảng nhằm phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; sự vận dụng nhuần nhuyễn, sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh trong thực tiễn cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân; khẳng định mục tiêu đúng đắn: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mà Đảng ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh và toàn thể nhân dân ta đã lựa chọn

Những nội dung mà Đại hội xác định, cùng với Chính cương Đảng Lao động Việt Nam đã trở thành văn kiện có giá trị sâu sắc về tổng kết thực tiễn và

lý luận cách mạng, có ý nghĩa sâu sắc đối với tiến trình phát triển cách mạng Việt Nam sau này Những chủ trương về công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng của Đại hội II đến nay vẫn còn nguyên giá trị Đại hội đã cho ra những bài học

vô cùng quý báu về sự lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Nam, càng

có tầm quan trọng và ý nghĩa sâu sắc hơn đối với việc đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới hiện nay, nhất là việc đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đồng

bộ, ngang tầm nhiệm vụ, đáp ứng những yêu cầu mới của công cuộc xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc

Thực hiện những chủ trương, quyết sách đúng đắn của Đại hội II, những năm 1951 - 1954, dưới sự lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đẩy mạnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, tiến lên giành thắng lợi với Chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ, chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương, tạo điều kiện cho miền Bắc bước vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

Những quyết sách sáng suốt có ý nghĩa to lớn và tinh thần đoàn kết

“quyết chiến, quyết thắng” của Đại hội II tiếp tục lan tỏa, là động lực quan trọng, nền tảng vững chắc để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đánh đuổi đế quốc Mỹ xâm lược ở miền Nam, từng bước giành thắng lợi, với đỉnh cao là Đại thắng mùa Xuân năm 1975, hoàn thành sự nghiệp giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước

2.2 Ý nghĩa lịch sử của Đại hội đối với công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc XHCN Việt Nam hiện nay

Đại hội II in đậm dấu ấn rất đặc biệt trong pho sử vàng của Đảng ta, là đại hội của tinh thần yêu nước, đại đoàn kết toàn dân tộc, của lòng quả cảm sắt son “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, với một khát vọng cháy bỏng về độc lập, tự do cho dân tộc: “Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ” Trong Báo cáo chính trị trình bày tại Đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi

Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước” Đó là tinh thần bất diệt, muôn đời tỏa sáng, dệt nên sức mạnh vĩ đại của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đưa con thuyền cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đó là cội nguồn, tiếp tục là động lực và nguồn lực to lớn để chúng ta khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, đưa dân tộc Việt Nam bước tới đài vinh quang, sánh vai với các cường quốc năm châu như ước nguyện lúc sinh thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại

Đại hội II là bài học sâu sắc về quan điểm kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng Việt Nam; kiên định giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền chủ