THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY TỪ ĐÓ, NÊU NHỮNG KIẾN NGHỊ ĐỂ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TẠI VIỆT NAM

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY TỪ ĐÓ, NÊU NHỮNG KIẾN NGHỊ ĐỂ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TẠI VIỆT NAM BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ Mã phách HÀ NỘI 2021 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Các từ viết tắt Chữ đầy đủ KH XH Kinh tế Xã hội PCP Phi chính phủ PCPNN Phi chính phủ nước ngoài DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU 1 1.

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY TỪ ĐÓ, NÊU NHỮNG KIẾN NGHỊ ĐỂ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ

TẠI VIỆT NAM

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ

Mã phách:

HÀ NỘI - 2021

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Kết cấu bài tập lớn 2

Phần 1: Thực trạng về hoạt động viện trợ phi chính phủ nước ngoài tại việt nam hiện nay 3

1.1 Khái niệm tổ chức phi chính phủ ở Việt Nam 3

1.2 Hình thức hoạt động tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt nam hiện nay 3

1.3 Phương thức hoạt động viện trợ của các tổ chức phi chính nước ngoài tại Việt Nam 4

1.4 Kết quả hoạt động của tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam 6

1.5 Tác động của tổ chức phi chính phủ nước ngoài đối với Việt Nam 9

Phần 2: Những kiến nghị để quản lý hoạt động viện trợ của các tổ chức phi chính phủ tại việt nam 12

2.1 Đẩy mạnh tuyên truyền thông tin 12

2.2 Hoạt động kiểm tra, giám sát trong công tác quản lý tổ chức phi chính phủ ở Việt Nam 13

2.3 Triển khai nâng cao công tác vận động 14

2.4 Tăng cường đào tại đội ngũ cán bộ 14

2.5 Xây dựng và ban hành luật, hướng dẫn các nghị định nghị quyết có liên quan đến công tác quản lý tổ chức phi chính phủ 15

2.6 Đối với các nhà quản lý và hoạch định chính sách 17

KẾT LUẬN 19

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cần có nhiều nguồn lực cho phát triển, cần khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, góp phần phát triển đất nước, thúc đẩy quan hệ ngoại giao hữu nghị hợp tác giữa nhân dân ta và nhân dân các nước Việc thành lập một

cơ quan liên ngành chuyên trách - Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài đã thể hiện sự công nhận chính thức của Việt Nam đối với sự có mặt

và hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam, đồng thời xây dựng một cơ chế phối hợp, hợp tác giữa Việt Nam với các tổ chức này Tuy nhiên, trong thực tế, quản lý nhà nước đối với tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam là một lĩnh vực khá mới mẻ Mặc dù rất nỗ lực, nhưng Việt Nam vẫn chưa có hệ thống thể chế quản lý hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam hoàn chỉnh, nội dung điều chỉnh chưa theo kịp yêu cầu của sự phát triển, việc triển khai áp dụng hệ thống thể chế đối với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam còn nhiều bất cập Theo tinh thần đó, em đã chọn đề tài “THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ PHI CHÍNH PHỦ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY TỪ ĐÓ, NÊU NHỮNG KIẾN NGHỊ ĐỂ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG VIỆN TRỢ CỦA CÁC TỔ CHỨC PHI CHÍNH PHỦ TẠI VIỆT NAM” làm bài tập lớn kết thúc học phần Quản lý nhà nước đối với các tổ chức phi chính phủ

2 Kết cấu bài tập lớn

Ngoài phần mở đầu và kết luận bài tập lớn gồm 2 Phần:

Phần 1: Thực trạng về hoạt động viện trợ phi chính phủ nước ngoài tại việt nam hiện nay

Phần 2: Những kiến nghị để quản lý hoạt động việ trợ của các tổ chức phi chính phủ tại việt nam

Phần 1: Thực trạng về hoạt động viện trợ phi chính phủ nước ngoài tại việt nam hiện nay

1.1 Khái niệm tổ chức phi chính phủ ở Việt Nam

Tổ chức phi chính phủ là tổ chức tự nguyện của nhân dân, có tư cách pháp nhân; cùng ngành, nghề, giới, nhu cầu,.v.v hoạt động một cách thường xuyên để thực hiện mục tiêu chung, không vì mục tiêu phân chia lợi nhuận và hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật Việt Nam Các tên gọi ở Việt Nam: tổ chức phi chính phủ, hội từ thiện, tổ chức phi lợi nhuận, quỹ xã hội, quỹ từ thiện, cơ sở bảo trợ,…

1.2 Hình thức hoạt động tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt nam hiện nay

Hiện nay, ở Việt Nam có thể kể ra các loại hình hoạt động về viện trợ của

tổ chức phi chính phủ nước ngoài sau đây:

Các quỹ văn hóa - xã hội thường được gọi là Foundation trong tiếng Anh, hay Fondation trong tiếng Pháp hay Stiftung trong tiếng Đức) Đây là một loại hình tổ chức phi chính phủ nước ngoài nhưng được xếp thành một phạm trù riêng do các quỹ văn - xã thường không trực tiếp triển khai các dự án viện trợ nhân đạo hoặc các dự án phát triển mà chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực kiến trúc thượng tầng về chính trị, văn hóa, giáo dục, thúc đẩy các cải cách về thể chế

và đào tạo, phát triển con người, thúc đẩy tư nhân hóa

Các tổ chức PCPNN có nguồn gốc tôn giáo, ra đời rất sớm và vào Việt Nam hoạt động cũng rất sớm gắn liền với công nghiệp và truyền giáo Lúc đầu

họ coi việc truyền đạo, cải giáo là chính, sau chuyển dần sang coi trọng cả việc đạo và việc đời và Đến nay phần lớn các tổ chức này làm việc đạo tìm cách móc

nối cung cấp tiếp cận sửa sang nhà thờ in sách và phát hành tài liệu đề tài

Khoảng một phần ba các tổ chức phi chính phủ nước ngoài đang hoạt động ở Việt Nam là các tổ chức phi chính phủ có liên quan đến tôn giáo nhưng có tiềm lực lớn đứng sau nên gây không ít khó khăn cho việc quản lý hoạt động của các quốc gia

Các tổ chức PCPNN khác, chuyên hoạt động trên các lĩnh vực nhân đạo,

từ thiện, phát triển bền vững, khắc phục hậu quả thiên tai,…Các tổ PCPNN thuộc loại hình này có phạm vi hoạt động rộng rãi, chủ yếu là những tổ chức được thành lập từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, như những tổ chức PCPNN thuộc dòng OXFAM, các tổ chức Cứu trợ trẻ em, CARE, Action Aid, Thầy thuốc không biên giới, các tổ chức bảo vệ môi trường như WWF, các tổ chức đấu tranh cho quyền lợi phụ nữ…

1.3 Phương thức hoạt động viện trợ của các tổ chức phi chính nước ngoài tại Việt Nam

Viện trợ của các tổ chức PCPNN thường rất đa dạng và không ổn định Phương thức hoạt động cơ bản là trực tiếp làm dự án và trực tiếp quan hệ với địa phương, cơ sở Phát triển nông thôn tổng hợp mang tính cộng đồng trên quy mô huyện hay cụm xã với mục tiêu chung của các dự án này là giải quyết đồng bộ các khó khăn kinh tế xã hội, giúp khu vực đó tự phát triển bền vững sau khi các

tổ chức phi chính phủ đó ngừng tài trợ

Dự án chuyên ngành mang tính cộng đồng là đơn vị huyện, xã, các dự án thường được thực hiện khá rộng rãi trên lĩnh vực y tế như: chăm sóc sức khỏe ban đầu, chống suy dinh dưỡng, cung cấp trang thiết bị y tế cho bệnh viện huyện

các phòng khám đa khoa và trạm y tế xã đào tạo cán bộ y tế cấp cơ sở chú trọng vào vấn đề y tế cộng đồng

Giải quyết công ăn việc làm dạy nghề cho thanh niên, dự án giải quyết lương làm việc trong khuôn khổ Chương trình “lương thực cho lao động của EC” “lương thực cho phát triển của Mỹ” Là cung cấp lương thực cho người lao động ở những vùng khó khăn để họ xây dựng những công trình trên nhằm chủ động hơn nữa trong sản xuất nông nghiệp nhất là ở những vùng nông dân, độc canh lúa, hạn hán kéo dài hoặc bị lạc hậu nặng nề do bão lụt

Vấn đề dạy nghề thường được thực hiện tại các đô thị nơi đông đúc dân

cư, có nhiều thanh niên không có công ăn việc làm thu nhập thấp, người khuyết tật Mục tiêu của dự án là trang bị kiến thức về một nghề nghiệp nhất định để có việc làm và tăng thu nhập Dự án sản xuất hàng hóa nguyên tắc chung là tiếp cận thị trường bỏ vốn ra đào tạo, dùng nguyên liệu là lao động tại chỗ để sản xuất hàng hóa và tạo điều kiện để bán hàng Mục tiêu chung là chuyển giao công nghệ dạy nghề thích hợp và tăng thu nhập

Vốn đối ứng: Là khoản vốn đóng góp của phía Việt Nam bằng tiền mặt hoặc hiện vật để tiếp nhận và thực hiện các khoản viện trợ vốn đối ứng có thể lấy

từ ngân sách của nhà nước từ đối tượng thụ hưởng hoặc các nguồn lợi khác theo điều 3 Nghị định 80 ngày mùng 8 tháng 7 năm 2020

Mục đích của hỗ trợ cho lĩnh vực kinh tế tư nhân mở các lớp đào tạo nghề

về quản trị kinh doanh và hỗ trợ vốn cho thanh niên kể cả một số nghèo không

có công ăn việc làm thiếu vốn và số vốn nhỏ nhưng thiếu kinh nghiệm kinh doanh và vốn lớn để mở rộng sản xuất

Tăng cường năng lực đây là dạng của dự án nhằm giúp các cơ quan tổ chức của Việt Nam tăng cường khả năng tổ chức quản lý điều hành và phát triển Người tình nguyện, những người này được tổ chức PCP tuyển chọn để cơ sở tự nguyện sang Việt Nam giúp việc

1.4 Kết quả hoạt động của tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam

Các tổ chức PCPNN đóng vai trò hỗ trợ tài chính, hỗ trợ kỹ thuật và hỗ trợ phương pháp Khoảng 76,1% tổ chức PCPNN hoạt động ở nước ta đóng vai trò

hỗ trợ tài chính; hơn 58,2% có vai trò hỗ trợ kỹ thuật và gần 52,2 % hỗ trợ

phương pháp Song song với hỗ trợ tài chính thì các hỗ trợ về kỹ thuật và hỗ trợ phương pháp sẽ đảm bảo các dự án của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài được triển khai bảo đảm chất lượng

Không dừng lại ở đó, các tổ chức PCPNN còn góp phần thúc đẩy ngoại giao nhân dân, đóng vai trò cầu nối thông tin giữa Việt Nam và các nước trên thế giới, là kênh thu hút vốn đầu tư và mở rộng quan hệ đối ngoại, từ đó nâng cao hình ảnh của Việt Nam với thế giới, giới thiệu về môi trường đầu tư cởi mở, thân thiện, minh bạch của Việt Nam Ngày càng có nhiều có tổ chức PCPNN đăng ký hoạt động tại Việt Nam Số lượng các tổ chức PCPNN có quan hệ với Việt Nam tăng liên tục, từ 400 tổ chức năm 1996 lên hơn 1.100 tổ chức năm 2017

Bên cạnh sự gia tăng về số lượng tổ chức, giá trị viện trợ của các tổ chức PCPNN cho Việt Nam tăng đáng kể qua các năm Theo thống kê của Cơ quan thường trực Ủy ban, giá trị viện trợ PCPNN giải ngân cho Việt Nam tăng từ 79 triệu USD năm 1996 lên 304,7 triệu USD năm và 279,5 triệu USD năm 2017

đoạn 1996 - 2017 đạt hơn 4,1 tỷ USD Theo báo cáo của Ủy ban, tính đến tháng 7-2018, Việt Nam có quan hệ với hơn 1.000 tổ chức PCPNN, trong đó, khoảng

500 tổ chức PCPNN hoạt động thường xuyên tại Việt Nam, hằng năm hỗ trợ khoảng 3.000 chương trình, dự án và cấp các khoản viện trợ

Trong năm 2020, trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động, đặc biệt, đại dịch Covid-19 tác động mạnh mẽ đến mọi mặt đời sống sống xã hội Tuy vậy, hoạt động của các tổ chức PCPNN và công tác của Ủy ban vẫn đạt được kết quả tích cực Cụ thế, năm 2020, giá trị viện trợ PCPNN cho Việt Nam đạt hơn 220,7 triệu đô la Mỹ Trong đó, viện trợ PCPNN thuộc khu vực Châu Âu chiếm 41.3%, khu vực Bắc Mỹ chiếm 36.2%, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương chiếm 22.5% tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên của Việt Nam như y tế, giải quyết các vấn đề xã hội, phát triển kinh tế-xã hội Đặc biệt, trong năm 2020, các tổ chức PCPNN cũng dành sự ưu tiên, hỗ trợ tích cực cho Việt Nam ứng phó thiên tai, dịch bệnh: 115 tổ chức PCPNN đã hỗ trợ tiền mặt, vật tư

y tế, nhu yếu phẩm, đào tạo, tập huấn trị giá hơn 6,5 triệu đô la Mỹ; hỗ trợ các tỉnh miền Trung chịu ảnh hưởng bởi lũ lụt với giá trị gần 9 triệu đô la Mỹ

Trước tiên là lĩnh vực y tế và dinh dưỡng, các tổ chức PCPNN ở Việt Nam hoạt động rộng khắp trong các lĩnh vực có liên quan đến y tế và ở nhiều cấp khác nhau Theo số liệu từ phụ vụ điều phối các dự án của Bộ Y tế năm 1998 ước tính các tổ chức phi chính phủ nước ngoài giúp 7 triệu USD trong tổng số 74 triệu USD của QDA cho bộ y tế HIV/ AIDS là hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài là đang nâng cao nhận thức về giáo dục HIV/ AIDS ở Việt Nam thông qua việc thực hiện giáo dục cộng đồng Vận động và hỗ trợ việc xây dựng

và triển khai kế hoạch hành động chiến lược phòng chống mù lòa theo sáng kiến

chương trình thị giác năm 2020 ở Việt Nam Tiếp đó các tổ chức phi chính phủ nước ngoài đã lập ra một mạng lưới liên đoàn quốc tế dinh dưỡng, cán bộ y tế tình nguyện tập trung vào dinh dưỡng và sức khỏe bà mẹ trẻ em đưa ra mô hình

về xu hướng tích cực và hỗ trợ các ủy ban bảo vệ chăm sóc trẻ em ở các tỉnh thành phố

Lĩnh vực giáo dục đã hỗ trợ đào tạo giáo viên các cấp ở các vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số Trong thập kỷ qua Việt Nam đã mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế để thực hiện các chương trình giáo dục cho tất cả mọi người chương trình giáo dục cho trẻ em khuyết tật và một số chương trình dự án Giáo dục tổ chức Các tổ chức PCPNN trong lĩnh vực giáo dục có sự trợ giúp về giáo dục tiểu học của tổ chức oxfam Anh tổ chức trẻ em và phát triển của Pháp ở tỉnh Lào Cai và hoạt động của Randda Bamen Tổ chức PCPNN hoạt động trong lĩnh vực giáo dục đã rất quan tâm tới chương trình giáo dục hòa nhập

Xây dựng hạ tầng cơ sở giáo dục và trao đổi giáo dục, hỗ trợ dạy và học ngoại ngữ,cung cấp giáo viên tình nguyện, trang bị bảng viết chống lóa cho các trường học Việt Nam, hỗ trợ học ngoại ngữ, cấp học bổng ưu tiên vùng sâu vùng

xa, hỗ trợ đào tạo công nghệ thông tin cho các trường phổ thông (tiền hỗ trợ giáo dục khoảng 3,55 triệu USD/ năm) để phát triển giáo dục

Lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn, nhiều tổ chức PCPNN hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn trong thập kỷ qua

không ngừng phát triển Ở nông thôn tổng hợp nhiều dự án khác nhau như tín dụng y tế nước sạch giáo dục lồng ghép trong các chương trình và tăng cường thêm phương pháp tiếp cận lồng ghép tạo cho các chương trình của các tổ chức

được hỗ trợ Tín dụng nhỏ tín dụng nhỏ ở khu vực nông thôn là một trong các lĩnh vực năng động nhất của các tổ chức PCPNN Các dự án Tín dụng của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài thường tập trung vào giải quyết vốn vay cho người nghèo, đồng thời lồng ghép nhiều mục đích khác nhau như trong quyền tăng thu nhập thu hẹp khoảng cách giữa người giàu và người nghèo Bên cạnh

đó, còn phát triển nông thôn tổng hợp, cải tạo thủy lợi, quản lý nguồn nước tiết kiệm cải tạo hệ thống tưới tiêu, bảo tồn phát triển hệ sinh thái ven biển, Cấp nước và vệ sinh ở nông thôn,…

Lĩnh vực môi trường là vấn đề mà cả thế giới quan tâm và chung tay giải quyết, các tổ chứ phi chính phủ nước ngoài đã vận động chính sách, nâng cao năng lực đối phó với biến đổi khí hậu, phối hợp quản lý thiên tai, bảo tồn động vật hoang dã và đa dạng sinh học, khắc phục hậu quả chiến tranh,…

1.5 Tác động của tổ chức phi chính phủ nước ngoài đối với Việt Nam

Các tổ chức PCPNN thay đổi đa dạng hóa các loại hình hoạt động sản xuất, chính sách và khung pháp lý cho những vấn đề liên quan kiến thức khoa học kỹ thuật phù hợp cải thiện mức sống và điều kiện sống lao động tăng thu nhập, giảm nợ, tiếp cận với dịch vụ y tế và giáo dục nâng cao lòng tin và ý thức năng lực bản thân tạo lòng tin đối với tổ chức khác nhằm tạo ra cơ hội tiếp cận cho người nghèo và nguồn vốn tín dụng Tuy nhiên, cho đến nay hầu hết các dự

án và chương trình của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài chỉ với những bộ trung bình và tương đối nghèo đòi hỏi các tổ chức phi chính phủ nước ngoài cần phải có những chương trình hoạt động nhằm tiến gần tới các nhóm người nghèo

Đối với nhóm phụ nữ các tổ chức PCPNN đã có một số ảnh hưởng tích cực đối với phụ nữ như: tăng quyền tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong

cộng đồng sự phân công lao động trong gia đình được thay đổi cải thiện cuộc sống của phụ nữ gia đình là là con cái họ Hầu hết các tổ chức phi chính phủ nước ngoài có mục tiêu nâng cao bình đẳng giới Mặc dù vậy các tổ chức PCP thuộc nước ngoài chưa có quan điểm về vấn đề này một cách toàn diện và lâu dài Đôi khi vai trò của phụ nữ trong các dự án các tổ PCPNN dường như hình thức hơn là thực tế

Các nhóm dân tộc thiểu số các tổ chức PCPNN đã góp phần làm thay đổi tích cực trong các cộng đồng dân tộc thiểu số như hỗ trợ cho người nghèo dạy nghề truyền thống, xây dựng vườn thuốc dân tộc, chữa bệnh theo phương pháp

cổ truyền đã giúp tăng thu nhập và khôi phục bản địa của người dân tộc thiểu số Cũng góp phần ổn định cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số tăng cường sự tham gia của

Mặc dù hoạt động giúp người khuyết tật không phải là trọng tâm chính nhưng diễn đàn về những người khuyết tật cũng được các tổ chức PCPNN quan tâm nhằm thúc đẩy sự hợp tác phối hợp thông tin tốt hơn giữa các tổ chức phi chính phủ nước ngoài các tổ chức của những người khuyết tật và các bộ liên quan Một số tổ chức PCPNN chuyên ngành coi trọng tâm là giúp người khuyết tật và đã tổ chức phát triển hoạt động cụ thể thành một phần của chương trình lớn

Hoạt động của tổ chức PCPNN trong lĩnh vực người cao tuổi hầu hết tập trung vào giúp nhà ở và lương thực cho người cao tuổi hoặc hợp tác viên với Viện nghiên cứu y học dân tộc để phát triển thuốc nam luyện tập dưỡng sinh và chống lão hóa