Giải pháp phát triển ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh an giang

Tiêu chí hoạt động sản xuất của ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An Giang:...10 1.3.. Lý do chọn đề tài: Gạo đồ Việt Nam nghe lạ mà quen, từ những năm 2000 thì ngành công nghiệ

KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ CÔNG

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài: 5

2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu: 5

3 Ý nghĩa nghiên cứu đề tài: 6

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN GẠO ĐỒ CỦA TỈNH AN GIANG 6

1.1 Khái quát chung về nhành công nghiệp chế biến gạo đồ: 6

1.1.1 Khái niệm gạo đồ: 6

1.1.2 Công dụng của gạo đồ: 6

1.1.3 Đặc điểm của hạt gạo đồ: 8

1.1.4 Giá trị thương phẩm: 9

1.2 Tiêu chí hoạt động sản xuất của ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An Giang: 10

1.3 Phân tích qui trình công nghệ sản xuất gạo đồ: 11

1.3.1 Quá trình ngâm: 11

1.3.2 Quá trình hấp: 11

1.3.3 Quá trình ủ nóng: 12

1.3.4 Quá trình sấy: 12

1.3.5 Làm nguội sau sấy: 13

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN GẠO ĐỒ CỦA TỈNH AN GIANG 14

2.1 Tình hình sản xuất của ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An Giang: 14

2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An Giang: 15

2.2.1 Điều kiện tự nhiên: 15

2.2.2 Sự phát triển của thị trường gạo đồ: 15

2.2.3 Nguyên liệu đầu vào: 16

2.2.4 Công nghệ chế biến: 16

2.2.5 Lao động: 18

2.2.6 Các chính sách kinh tế của Nhà nước: 18

2.2.7 Nhà cung ứng: 19

2.2.8 Đối thủ cạnh tranh: 19

2.2.9 Sản phẩm thay thế: 20

2.3 Đánh giá chung về sự phát triển ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An Giang: 20

2.4 Những thuận lợi và khó khăn đối với ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An giang: 21

2.4.1 Thuận lợi: 21

2.4.2 Khó khăn: 22

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN GẠO ĐỒ TỈNH AN GIANG 23

3.1 Đầu tư, đổi mới cơ sở hạ tầng để thuận tiện áp dụng công nghệ hiện đại trong việc chế biến gạo đồ: 23

3.2 Thu hút vốn đầu tư nước ngoài: 23

3.3 Triển khai các giải pháp đồng bộ kịp thời: chủ động nghiên cứu và khai thác các cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp khôi phục đầu tư, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh chế biến gạo đồ: 25

3.4 Xây dựng chiến lược Marketing vào ngành công nghiệp chế biến gạo đồ: 25

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 26

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Gạo đồ Việt Nam nghe lạ mà quen, từ những năm 2000 thì ngành công nghiệp chế biến gạo đồ đã xuất hiện do doanh nghiệp nước ngoài xây dựng nhà máy chế biến gạo đồ tại tỉnh Long An, nhưng số lượng xuất khẩu khá khiêm tốn, khoảng 3 – 4 nghìn tấn/năm và gần như chỉ dừng ở mức thăm dò thị trường

Mãi đến những năm 2010, ngành công nghiệp chế biến gạo đồ mới có những bước tiến nhờ vào Công ty cổ phần Đầu tư Vinh Phát đã tham gia thị trường xuất khẩu gạo đồ và đây cũng là doanh nghiệp đầu tiên của Việt Nam khai phá thị trường này Tổng Công ty Lương thực Miền Nam (VinaFood 2) cũng bắt đầu tham gia thị trường XK gạo đồ và đầu tư xây dựng 3 nhà máy sản xuất gạo đồ, gồm: Long An, Tiền Giang và An Giang

Nhưng tại sao đến nay ngành công nghiệp chế biến gạo đồ lại không quá nổi trội?

Sở dĩ lâu nay các doanh nghiệp Việt Nam chưa mạnh dạn tham gia vào thị trường gạo đồ là vì xây dựng nhà máy gạo đồ cần vốn đầu tư lớn hơn các nhà máy thường Cùng với việc là làm sao chen chân thị trường gạo đồ thế giới, vì đây là lối đi hẹp nên muốn có vị trí ở thị trường này doanh nghiệp phải rất cố gắng mới mong chiếm được thị phần

Nhìn nhận được vấn đề nan giải của ngành công nghiệp chế biến gạo đồ ở Việt Namđặc trưng là ở tỉnh An Giang nên nhóm đã quyết định lựa chọn đề tài này nhằm tìm hiểu về thực trạng và tìm ra giải pháp để phát triển ngành công nghiệp chế biến gạo

đồ của tỉnh An Giang

2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu:

- Mục tiêu nghiên cứu:

+ Tìm hiểu về thực trạng của ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An Giang.+ Đưa ra các giải pháp nhằm phát triển ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh

An Giang

- Câu hỏi nghiên cứu:

+ Tình hình của ngành công nghiệp chế biến gạo đồ hiện nay như thế nào?

+ Làm cách nào để có thể giúp ngành công nghiệp chế biến gạo đồ phát triển hơn hiện tại?

3 Ý nghĩa nghiên cứu đề tài:

Kết quả nghiên cứu mang lại những ý nghĩa thực tiễn:

- Giúp các doanh nghiệp có thể nhìn rõ được thực trạng hiện nay của ngành để có thể định hướng cùng với việc dễ dàng đề ra các kế hoạch để phát triển ngành công nghiệp chế biến gạo đồ

- Đưa ra các giải pháp thiết yếu cho các doanh nghiệp có thể tham khảo nhằm khắc phục và phát triển ngành công nghiệp chế biến gạo đồ

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu:

Ngành công nghiệp chế biến gạo đồ ở tỉnh An Giang

1.1.1 Khái niệm gạo đồ:

Gạo đồ là loại gạo thu được từ thóc được ngâm nước nóng hoặc sấy trong hơi nước rồi phơi khô sau đó mới được gia công chế biến qua các công đoạn chế biến khác như xay, xát, đánh bóng Trong quá trình đồ lúa có thể được xử lý dưới áp lực hoặc chân không hoàn toàn hoặc một phần

1.1.2 Công dụng của gạo đồ:

tế bào của ruột kết.Tốt cho sức khỏe hê ‘ tiêu hóa.

b Giữ lại mô ‘t số hợp chất thực vật:

Khi gạo lức nguyên hạt được xay nhuyễn để tạo ra gạo trắng, lớp cám và mầm bị loại bỏ Do đó, mô ‘t số các hợp chất thực vật bị mất đi trong quá trình này Tuy nhiên, trong quá trình đồ gạo, mô ‘t số hợp chất thực vâ ‘t (bao gồm axit phenolic có đặc tính chống oxy hóa) được chuyển vào nội nhũ Điều này làm giảm sự mất chất dinh dưỡng trong quá trình tinh chế

Gạo đồ đã được chứng minh là có chứa hàm lượng hợp chất phenolic nhiều hơn 127% so với gạo trắng Trong một nghiên cứu kéo dài 1 tháng ở chuột mắc bệnh tiểu đường, ăn gạo đồ đã bảo vệ thận của chuột chống lại tổn thương tế bào do các gốc tự do không ổn định gây ra, trong khi gạo trắng thì không có tác dụng này

c Cải thiện chất lượng và lưu trữ:

Đồ gạo làm giảm độ dính của gạo, mang lại hạt mịn và tách hạt sau khi nấu chín Điều này đặc biệt hữu ích trong viê ‘c hâm nóng hoặc đông lạnh cơm thừa, tránh vón cục Ngoài ra, gạo đồ đã được bất hoạt các enzyme phân hủy chất béo trong gạo Điều này giúp ngăn ngừa mùi ôi thiêu và tăng thời hạn sử dụng

d Ít ảnh hưởng đến lượng đường trong máu hơn:

Ăn gạo đồ chín có thể không làm tăng lượng đường trong máu nhiều như các loại gạo khác Điều này có thể là do tinh bột kháng và hàm lượng protein của chúng cao hơn Khi những người mắc bệnh tiểu đường loại 2 ăn khoảng 1/8 chén (185 gram) cơm gạo đồ sau khi nhịn ăn qua mô ‘t đêm, lượng đường trong máu tăng ít hơn 35%

so với khi họ ăn cùng một lượng gạo trắng thông thường

Tương tự, trong một nghiên cứu khác ở những người mắc bệnh tiểu đường loại 2,

ăn khoảng 1/4 chén (195 gram) gạo đồ nấu chín, sau một đêm lượng đường trong máu ít hơn 30% so với khi ăn cùng một lượng gạo trắng thông thường Ngoài ra, viê ‘c làm lạnh và hâm nóng cơm thừa cũng làm giảm sự ảnh hưởng của gạo đồ đến lượng đường trong máu

1.1.3 Đặc điểm của hạt gạo đồ:

tế bào của ruột kết

*Giá trị dinh dưỡng

Trong quá trình đồ gạo, một số chất dinh dưỡng hòa tan trong nước di chuyển từ cám của hạt gạo vào nội nhũ Điều này giảm thiểu sự mất chất dinh dưỡng thường xảy ra trong quá trình tinh chế khi làm gạo trắng

Bảng dưới đây so sánh giá trị dinh dưỡng có trong 5,5 ounce (155 gram) gạo đồ với cùng lượng gạo trắng và gạo lứt

Chất xơ 1 gram 0,5 gram 2,5 gram

1.1.4 Giá trị thương phẩm:

Đồ gạo làm giảm độ dính của gạo, mang lại hạt mịn và tách hạt sau khi nấu chín Điều này đặc biệt hữu ích trong viê ‘c hâm nóng hoặc đông lạnh cơm thừa, tránh vón cục Ngoài ra, gạo đồ đã được bất hoạt các enzyme phân hủy chất béo trong gạo Điều này giúp ngăn ngừa mùi ôi thiêu và tăng thời hạn sử dụng Trong quá trình hấp, một số chất dinh dưỡng hoà tan trong nước di chuyển từ cám của hạt gạo vào nội nhụ tinh bột Điều này giảm thiểu việc mất chất dinh dưỡng trong qua trình tinh chế khi làm gạo trắng Gạo đồ có nhiều thiamine, niacin, chất xơ, protein so với gạotrắng thông thường Vì vậy, xét một cách khách quan nhất thì giá trị thương phẩm của gạo đồ cao hơn so với các loại gạo trắng thông thường

1.2 Tiêu chí hoạt động sản xuất của ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An Giang:

- Diện tích:

Diện tích gieo trồng lúa hàng năm của tỉnh có chiều hướng tăng từ 223.600 ha (năm2013) tập trung các giống chủ lực trong sản xuất phù hợp phát triển cho xuất khẩu là: IR50404 ,Jasmine ,OM4900, OM6976, OM5451, Đến năm 2017 diện tích sản xuất lúa là khoảng 650 nghìn ha và đến năm 2019 diện tích khoảng 620 nghìn ha

- Năng suất và Sản lượng:

An Giang có 2 doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh gạo đồ (parboiling) là Công ty TNHH Khiêm Thanh và Công ty Cổ phần Toàn Cầu, có tổng công suất thiết kế 1.200 tấn/ngày

Là doanh nghiệp tiên phong của tỉnh đầu tư dây chuyền sản xuất gạo đồ hiệu quả, Giám đốc Công ty Cổ phần Toàn Cầu ông Trần Ngọc Khanh (ấp Phú Hòa, xã Phú Lâm, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang) cho biết: Từ năm 2010, công ty đã tham gia thị trường xuất khẩu gạo đồ, sản lượng của nhà máy sản xuất gạo đồ ở Phú Tân, An Giang thì khối lượng gạo đồ của Việt Nam đến năm 2011 chắc chắn đã hơn 30.000 tấn, đến năm 2014, bình quân mỗi năm sản lượng từ 60.000-70.000 tấn để xuất sangthị trường Trung Đông với giá cao hơn giá xuất gạo trắng vài chục USD/tấn.Trong ba nhà máy của Vinh Phát chỉ có một nhà máy làm gạo đồ vì đầu tư một nhà máy làm gạo đồ gấp năm lần nhà máy làm gạo trắng Công suất thiết kế nhà máy gạo đồ ở Phú Tân là 15.000 tấn/tháng, mỗi năm công ty đã xuất khẩu khoảng 20 -

30 nghìn tấn gạo đồ Riêng năm 2011, thị trường gạo đồ khá thuận lợi nên công ty

đã tăng sản lượng xuất khẩu lên khoảng 42.000 tấn/năm Giá xuất bình quân 570 USD/tấn, thị trường của công ty là Nigeria, Nga và các nước Trung Đông, châu Phi.Giá gạo đồ hiện nay đang ở mức tương đối cao so với gạo trắng, do vậy năm 2012, công ty có kế hoạch tăng sản lượng XK lên 60 nghìn tấn, nếu thị trường thuận lợi sẽnâng lên 90.000 tấn

Theo VFA (Hiệp hội Lương thưc Việt Nam),năm 2011 nhu cầu gạo đồ của các quốc gia theo Hồi giáo khoảng 3,5 – 4 triệu tấn/năm Sản lượng gạo đồ của Việt Nam có thể đạt 300.000 – 400.000 tấn trong đó sản lượng gạo đồ của tỉnh An Giang chiếm khoảng hơn 50%

1.3 Phân tích qui trình công nghệ sản xuất gạo đồ:

1.3.1 Quá trình ngâm:

Mục đích chính của quá trình ngâm thóc nhằm mang một lượng ẩm từ môi trường vào trong nội nhũ hạt Trong quá trình truyền khối này, nước sẽ hoà tan một phần các vitamin và khoáng từ lớp vỏ và aleurone di chuyển vào trong nội nhũ

Nhờ quá trình ngâm mà thóc hấp thu nước nhanh và đồng đều Nhiệt độ nước càng thấp, thời gian ngâm càng lâu Tuy nhiên nhiệt độ ngâm không nên vượt quá nhiệt

độ hồ hóa của hạt (hồ hóa là quá trình mà các hạt tinh bột chuyển sang dạng sệt, cácsợi tinh bột lắp đầy và gắn các lỗ trống lại với nhau trong hạt) Thời gian ngâm có thể được rút ngắn bằng cách ngâm nó trong nước nóng

Thóc được ngâm trong nước ở nhiệt độ (20 – 300C) trong thời gian 36 – 48 giờ để đạt được ẩm 30%, trong nước nóng (40 – 600C) thì từ 5 – 8 giờ Nếu ngâm trong thời gian dài, các chất hòa tan trong thóc sẽ hòa tan vào nước, hạt bắt đầu nảy mầm,tinh bột xuất hiện sự lên men Nhiệt độ nước và thời gian ngâm ảnh hưởng lên độ hòa tan các chất trong gạo như là màu, mùi và vị Hàm lượng khoáng, sunfit và pH của nước ngâm cũng ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình ngâm

Suốt quá trình ngâm bằng nước nóng (60 – 650C), hạt hấp thụ nước nhanh và đạt độ

ẩm 30 – 35% trong 5 đến 8 giờ phụ thuộc vào các quá trình khác nhau Quá trình hôhấp và sự lên men bị hạn chế

Sau khi ngâm, hạt được làm ráo nước và hàm ẩm đạt khoảng 30% cho quá trình ngâm lạnh hoặc ngâm nóng Lượng nước yêu cầu ngâm thóc gấp khoảng 1,3 lần lượng thóc Như vậy, ngâm 1 tấn thóc cần 1.300 kg nước

1.3.2 Quá trình hấp:

Quá trình hấp có mục đích:

+ Giúp hồ hóa tinh bột 1 phần, giảm khe nứt ở hạt, tránh thất thoát chất dinh dưỡng

đi ngược ra bên ngoài

+ Giảm đáng kể mối liên kết vỏ và nhân, giữa vỏ quả, vỏ hạt và nội nhũ

+ Tăng sự phân bố vitamin và chất khoáng đi vào bên trong nội nhũ, tiếp tục quá trình ngâm

+ Kìm hãm và tiêu diệt phần lớn các hoạt động sinh học ở dạng hoạt động hay dạng nghỉ, như sự phát triển của nấm, bào tử nấm, côn trùng, trứng và ấu trùng của chúng.

Quá trình hấp bằng cách dùng hơi nước để hồ hóa tinh bột cung cấp một lượng nước vào hạt, do sự chênh lệch áp suất hơi sẽ làm nước hấp thụ vào bên trong hạt Trong quá trình hấp, hàm ẩm của hạt thóc sẽ tăng lên khoảng 31% Quá trình hấp thường kéo dài từ 9 – 12 phút, ở 1 – 2 at

1.3.3 Quá trình ủ nóng:

Quá trình ủ nóng tạo điều kiện để nước và nhiệt đi sâu vào bên trong nội nhũ, giúp củng cố và tăng thêm các biến đổi trong quá trình hấp Quá trình ủ nóng thường kéodài khoảng 3 – 4 h

Một phần tinh bột chuyển hóa sâu sắc tạo thành dextrin làm tăng độ tiêu hóa, độ dính và vị ngọt của cơm Do nhiệt độ cao tinh bột bị hồ hóa có tác dụng hàn gắn cácvết nứt, do đó tỷ lệ rạn nứt giảm

Vi sinh vật và côn trùng bị tiêu diệt hoàn toàn và các hoạt động sinh lý của bản thân hạt bị đình chỉ Trong hạt cũng xảy ra những phản ứng hoá học (phản ứng Maillard) làm sẫm màu gạo

1.3.4 Quá trình sấy:

Quá trình sấy nhằm đưa thóc có độ ẩm 25 – 28% hoặc cao hơn nữa trở về độ ẩm 14% thích hợp cho quá trình xay và chế biến tiếp theo (độ ẩm không quá 15,5%) Đồng thời quá trình sấy không được làm rạn nứt hạt

Sấy quá nhanh sẽ sinh ra ứng lực bên trong dẫn đến làm gãy hạt gạo trong khi xay Sau khi sấy, hạt nên được để khoảng vài giờ, tốt nhất là 1 đến 2 ngày để sự khác biệthàm ẩm bên trong và áp suất bên ngoài được cân bằng Nhiệt độ không khí sấy thường vào khoảng 600C

Trong giai đoạn đầu quá trình sấy, nước đi ra nhanh, độ ẩm giảm từ 36% xuống 18% và sau đó giảm chậm từ 18% xuống 14% Giữa hai giai đoạn này nên có

khoảng thời gian nghỉ ở giữa cho hạt, khoảng vài giờ trước khi tiếp tục sấy xuống 14%.

1.3.5 Làm nguội sau sấy:

Quá trình làm nguội sau sấy nhằm mục đích đưa nhiệt độ khối hạt về nhiệt độ môi trường, thuận lợi cho các quá trình chế biến sau này Thường dùng không khí có nhiệt độ khoảng 40 – 200C trong thời gian 15 – 20 phút đưa nhiệt độ khối hạt về nhiệt độ bảo quản Cũng có thể làm nguội tự nhiên bằng cách sử dụng không khí thường Gạo đồ sẽ được dàn trải trên mặt sàn, tận dụng không khí bên ngoài để làm nguội Quá trình làm nguội sau sấy thường kéo dài từ 3 – 4h

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN GẠO ĐỒ CỦA TỈNH AN GIANG 2.1 Tình hình sản xuất của ngành công nghiệp chế biến gạo đồ của tỉnh An Giang:

An Giang có 2 doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh gạo đồ là Công ty TNHH KhiêmThanh và Công ty Cổ phần Toàn Cầu, có tổng công suất thiết kế 1.200 tấn/ngày

Không chỉ bán được giá cao hơn, chế biến gạo đồ còn giải quyết được nhiều khó khăn trong sản xuất lúa gạo hiện tại.

Gạo đồ là sản phẩm được một số nước Đông Âu, Châu Á, Trung Đông rất ưa chuộng, nên việc doanh nghiệp ở An Giang mở rộng sản xuất mặt hàng này là định hướng tích cực, mới mẻ và đi đúng hướng trong bối cảnh hiện nay, để tiếp cận thị trường mới đang có nhu cầu lớn

Hơn nữa, giá xuất khẩu gạo đồ chênh lệch cao hơn so gạo thường từ 40-50

USD/tấn, đây là lợi thế rất tốt Do đó, vấn đề tiếp tục tác động, tạo điều kiện cho cácdoanh nghiệp đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm từ lúa gạo là hết sức cần thiết

Là doanh nghiệp tiên phong của tỉnh đầu tư dây chuyền sản xuất gạo đồ hiệu quả, Giám đốc Công ty Cổ phần Toàn Cầu Trần Ngọc Khanh (ấp Phú Hòa, xã Phú Lâm, huyện Phú Tân) cho biết: Từ năm 2010, công ty đã tham gia thị trường xuất khẩu gạo đồ, đến nay, bình quân mỗi năm xuất khẩu từ 60.000-70.000 tấn sang thị trườngTrung Đông, loại 5% tấm, với giá cao hơn giá xuất gạo trắng vài chục USD/tấn Công ty thu mua lúa tươi với giá rất hấp dẫn: OM 4218 giá 5.200 đồng/kg, OM

6976 giá 5.000-5.100 đồng/kg, IR 50404 giá 4.900 đồng/kg, nhờ đó góp phần tiêu thụ lượng lớn lúa hàng hóa cho nông dân tại đồng Bà Lý Thanh, Giám đốc Công ty TNHH Khiêm Thanh (ấp Long Hòa 2, xã Long Hòa, huyện Phú Tân), đơn vị có kimngạch xuất khẩu gạo khá lớn ở Phú Tân nói rằng: Giá gạo đồ trên thị trường xuất khẩu luôn cao hơn khoảng 50 USD/tấn so với gạo trắng thường cùng loại

Lượng gạo thương mại toàn cầu khoảng 35-36 triệu tấn/năm, trong đó gạo đồ chiếm5-6 triệu tấn Tuy nhiên, nguồn cung loại gạo đồ chủ yếu đến từ Thái Lan và Ấn Độ với trên 70% tổng sản lượng Trong khi đó, Việt Nam đang có nhiều ưu thế so với hai nước xuất khẩu gạo đồ lớn nhất thế giới là Ấn Độ và Thái Lan Gạo Việt Nam

có chất lượng tốt với nhiều chủng loại trong khi hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ xuất khẩu đã được hoàn thiện sau nhiều năm xuất khẩu Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, 3 tháng đầu năm, cả nước đã xuất khẩu được gần 16.400 tấn gạo đồ (chiếm khoảng 1,13% tổng lượng gạo xuất khẩu) Điều đó cho thấy đầu tư gạo đồ làthể hiện sự phát triển của ngành hàng lúa gạo Việt Nam