Ba giai đoạn đầu của quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng hò chí minh

Mỗi thắng lợi và mỗi bước đi lên của cách mạng ViệtNam đều gắn liền với công lao to lớn của Người, chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta.Tuy nay đã đ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP HỒ CHÍ MINH

MÔN HỌC: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

BÀI ĐIỂN CỨU

BA GIAI ĐOẠN ĐẦU CỦA QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH

VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TƯ TƯỞNG HÒ CHÍ MINH

Giảng viên giảng dạy : N

Nhóm thục hiện : h

Mã môn học : F

TP Hồ Chí Minh, 2021

1

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 4

GIAI ĐOẠN I: HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG YÊU NƯỚC VÀ CHÍ HƯỚNG CỨU NƯỚC 4

1.1 Sơ lược v ề gia đình Hồ Chí Minh 4

1.2 Qúa trình hình thành nên tư tưởng yêu nước 4

GIAI ĐOẠN II: HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG CỨU NƯỚC GI I PHÓNG DÂN T C VI T NAM THEO CON Ả Ộ Ệ ĐƯỜNG CÁCH M NG VÔ SẢN 5 Ạ 2.1 Hành trình ra đi tìm đường cứu nước c a H Chí Minhủ ồ 5

2.2 “Con đường dẫn tôi đến Chủ nghĩa Lenin” của Hồ Chí Minh 5

2.2.1 Bước đầu ti p xúc v i Chế ớ ủ nghĩa Mác-Lênin 5

2.2.2 Ti p nhế ận tư tưởng Chủ nghĩa Mác-Lênin 5

GIAI ĐOẠN 3: HÌNH THÀNH CƠ BẢN TƯ TƯỞNG VỀ CÁCH M NG VI T NAMẠ Ệ 5

3.1 Giai đoạn 1920-1923 5

3.2 Giai đoạn 1923-1924 6

3.3 Giai đoạn 1925-1930 6

3.3.1 Sự hình thành tư tưởng v cách m ng gi i phóng dân tề ạ ả ộc 7

3.3.2 Sự hình thành tư tưởng vè m i quan hố ệ giữ cách m ng thuạ ộc địa và cách m ng chính ạ quố c, cách m ng Vi t Nam v i cách m ng thạ ệ ớ ạ ế giới 9

3.3.3 Sự hình thành tư tưởng H Chí Minh vồ ề Đả ng c ng sộ ản và tư tưởng Hồ Chí Minh v ề người cán b cách mạng 10 ộ 3.4 Tác phẩm Khổng T c a Hử ủ ồ Chí Minh 11

K ẾT LUẬ 12 N TÀI LI U THAM KHỆ ẢO 13

MỞ ĐẦU

-Nam.Danh nhân văn hóa thế giới” (UNESCO – 1987), là “một trong một trăm nhân vật ảnh hưởng nhất thế kỷ XX” (TIME – 2005) Người là người con ưu tú nhất của dân tộc Việt Nam Mỗi thắng lợi và mỗi bước đi lên của cách mạng ViệtNam đều gắn liền với công lao to lớn của Người, chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta.Tuy nay đã đi xa nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho dân tộc và nhân loại ta một di sản đồ sộ, vô cùng quý giá, một hệ tư tưởng có giá trị về nhiều mặt Trong đó phải kẻ đến những cơ sở lý luận hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống

phóng giai cấp, giải phóng con người Với một hệ tư tưởng nhân văn mang ý nghĩa quan trọng, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình đấu tranh giải phóng Cách mạng dân tộc vì vậy chúng taluôn đề cao, biết ơn tư tưởng Hồ Chí Minh lấy đó làm cơ sở để hình thành nên các quan điểm tư tưởng khác Vì thế nên nhóm em quyết định chọn đề tài này để tìm hiểu sâu sắc hơn về nguồn gốc; quá trình hình thành và nội dung tư tưởng của Người

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài:

Đề tài nghiên cứu nội dung về tiểu sử của Hồ Chí Minh và con đường ra đi tìm đường cứu nước của Người để làm rõ quá trình hình thành nên Tư tưởng Hồ Chí Minh ở

3 giai đoạn đầu

3 Đối tượng nghiên cứu

3

Qúa trình hình thành nên Tư tưởng Hồ Chí Minh

4 Phạm vi nghiên cứu

- Thời gian: tóm tắt sơ lược môi trường sống của Hồ Chí Minh từ khi sinh ra cho đến năm 1911 tiếp đến là khoản thời gian ra đi tìm đường cứu nước và 3 giai đoạn hình thành tư tưởng HCM ( từ 1911-1930)

- Về không gian nghiên cứu: Theo phạm vi hoạt động của Hồ Chí Minh Xuyên suốt quá trình tìm đường cứu nước cho đến khi giác ngộ lý tưởng

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luậnTiểu luận được thực hiện dựa trên các quan điểm của chủ nghĩa Mác– Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về chủ nghĩa xã hội, về văn hóa,đạo đức, về con người

6 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận sử dụng những phương thức liên ngành lịch sử kết hợp với logic,đồng thời vận dụng các phương pháp khác như: Phân tích, so sánh tổng hợp,thống kê Sưu tầm các tác phẩm nói, viết về cơ sở lý luận hình thành Tư tưởngHồ Chí Minh

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Hướng người đọc tới quan điểm đúng đắn và sâu sắc sự hình thành phát triểncủa tư tưởng Hồ Chí Minh, từ đó nâng cao năng lực tư duy lý luận, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng và đưa vào thực tiễn thấy được giá trị của tưtưởng Hồ Chí Minh

NỘI DUNG

GIAI ĐOẠ I: HÌNH THÀNH T N Ư TƯỞNG YÊU NƯỚC V À CH Í HƯỚNG

CỨU NƯỚC

Trong thời kỳ này, Hồ Chí Minh đã hình thành tư tưởng yêu nước, thương dân, tha thiết bảo vệ những giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc, ham học hỏi những tư tưởng tiến bộ của nhân loại Đồng thời, Bác có chí hướng cứu nước

1.1 S l ơ ược v ề gia đình Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh thời thơ ấu tên là Nguyễn Sinh Cung, sinh ngày 19/5/1890 tại quê ngoại là làng Hoàng Trù, tỉnh Nghệ An Hồ Chí Minh sinh ra trong một gia đình nhà Nho

cấp tiến, thương dân Những kiến thức từ người cha có ảnh hưởng sâu sắc trong đường

chan hòa với mọi người Bà có ảnh hưởng đến các con bằng tấm lòng nhân hậu và mẫn cảm của người mẹ Mối quan hệ giữa ba chị em của Người (là ông Nguyễn Sinh Khiêm

và bà Nguyễn Thị Thanh) sống đầm ấm, thương yêu lẫn nhau

Người sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước, ngay từ thuở nhỏ đã tiếp thu được truyền thống yêu nước, lòng nhân ái từ gia đình và quê hương đất nước

1.2 Qúa trình hình thành nên tư tưởng yêu nước

Người tiếp xúc với nhiều sách báo Pháp, với nền văn hóa mới và những bàn luận về các phong trào chống Pháp của các sĩ phu yêu nước Người đã chứng kiến sự đối lập giữa cuộc sống lao động nghèo khổ của nhân dân với cảnh sống xa hoa, phè phỡn của bọn thực dân Pháp Người đã thấy được những cuộc biểu tình chống sưu thuế của nông dân bị

5

nhà yêu nước tiền bối đương thời Tiếp thu truyền thống tốt đẹp của quê hương, gia đình, được theo học các vị túc nho và tiếp xúc với nhiều loại sách báo tiến bộ ở các trường, lớp

ở thành phố Vinh, ở thành phố Huế, hiểu rõ tình cảnh nước nhà bị giặc ngoại xâm đô hộ,

Hồ Chí Minh sớm có tinh thần yêu nước và thể hiện rõ tinh thần yêu nước trong hành động

Dục Thanh, Phan Thiết Đặc biệt ở Người là vào thời tuổi trẻ Người đã suy ngẫm sâu sắc

về thời cuộc và Tổ quốc Mặc dù rất khâm phục tinh thần yêu nước của các tiền bối

một ý chí nghị lực phi thường, Người đã quyết tâm tìm cách sang Pháp và các nước phương Tây,

Người nói: “Vào trạc tuổi 13, lần đầu tiên tôi nghe những tiếng Pháp “tự do,

bình đẳng, bác ái” Thế là tôi muốn làm quen với nền văn minh Pháp, tìm xem

những gì ẩn dấu đằng sau những từ mĩ miều ấy Vì thế tôi nảy ra ý muốn sang xem

nước ngoài xem, xem nước Pháp và các nước khác Sau khi xem xét họ làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta" Người cho rằng dân tộc Việt Nam đang là một dân tộc mất quyền độc lập và nhiệm vụ của những người Việt Nam yêu nước là phải

động tự kiếm sống, học hỏi, tìm phương hướng cứu nước, cứu dân

GIAI ĐOẠN II: HÌNH THÀNH T Ư TƯỞNG CỨU NƯỚC GIẢI PH ÓNG D ÂN TỘC VIỆT NAM THEO CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ SẢN

G IAI ĐOẠN 3: HÌNH THÀNH CƠ ẢN T B Ư TƯỞNG VỀ CÁCH MẠNG VIỆT

NAM

3.1 Giai đoạn 1920-1923

Đây là thời kỳ Người có những hoạt động thực tiễn và hoạt động lý luận sôi nổi, phong phú tiến tới thành lập Đảng Người tích cực sử dụng báo chí Pháp để lên án chủ nghĩa Pháp

Người có một số bài báo đáng chú ý như: Vấn đề dân bản xứ đăng báo L' Humanite'

lập Hội liên hiệp thuộc địa (1921), Tác động tích cực trong các nghiên cứu thuộc địa của Đảng cộng sản Pháp (1922), xuất bản tờ báo Le Paria nhằm tuyên truyền chủ nghĩa mác-lênin vào các nước thuộc địa (1922) và thức tỉnh tinh thần giải phóng dân tộc của nhân dân các nước thuộc địa

3.2 Giai đoạn 1923-1924

Giữa năm 1923 Nguyễn Ái Quốc sang Matxcơva dự Hội nghị quốc tế nông dân và được bầu vào đoàn Chủ tịch của hội

Sau đó người tiếp tục dự Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ 5 và đại hội các đoàn thể quần chúng khác như quốc tế thanh niên , quốc tế Cứu tế đỏ, Quốc tế công hội đỏ,….Việc tham gia các hội nghị quốc tế lớn cũng như học tập lý luận trong trường học, quan sát thực tiễn cách mạng Liên Xô có ảnh hưởng rất lớn đến việc định hình quan điểm cách mạng HCM

Năm 1925, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu Trung Quốc thành lập hội Việt Nam cách mạng thanh niên, Xuất bản báo Thanh niên: Cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên

Người trực tiếp mở các lớp tập huấn, đào tạo và tham gia giảng dạy các lớp bồi dưỡng huấn luyện cán bộ ở Quảng Châu

Đến năm 1927 thì Người cho xuất bản tác phẩm Đường cách mệnh, nhằm chỉ rõ cách mạng Việt Nam phải có Đảng Cộng sản với chủ nghĩa Mác- Lênin làm cốt lãnh đạo;

7

Lực lượng cách mạng giải phóng dân tộc là toàn thể nhân dân Việt Nam trong đó nòng cốt là liên minh công nông

nước, sáng lập Đảng cộng sản Việt Nam tại bán đảo Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc) Với cột mốc lịch sử ngày này, tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam đã hình thành về cơ bản Chính Người đã soạn thảo Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ vắn tắt Những văn kiện đó chính là Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng ta cùng với hai tác phẩm Người đã hoàn thành và xuất bản trước đó là Bản án chế độ thực dân Pháp (1925) và Đường cách mệnh (1927) đã đánh dấu sự hình thành cơ bản tư tưởng HCM

về con đường CM của VN

Có thể nói, giai đoạn từ 1920 đến 1930 đáng được ghi nhận là một trong những giai đoạn quan trọng bậc nhất trong quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh Bởi

vì nếu nội dung chính của tư tưởng HCM là “một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc

về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam” thì giai đoạn này chính là giai đoạn hình thành những tư tưởng cơ bản đó

Đó là sự hình thành tư tưởng HCM

• về cách mạng giải phóng dân tộc

• về mối quan hệ giữa cách mạng thuộc địa và cách mạng chính quốc, cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới

• về Đảng cộng sản và cán bộ cách mạng

Những nội dung tư tưởng hình thành trong giai đoạn này thể hiện ở những hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh và chủ yếu ở các tác phẩm: Bản án chế độ thực dân Pháp (1925), Đường kách mệnh (1927), và các tác phẩm tập hợp trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng (1930)…

3.3.1 Sự hình thành tư tưởng về cách mạng giải phóng dân tộc

- Về mục tiêu cách mạng:

Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải đi theo con đường cách mạng

vô sản Giải phóng dân tộc phải gắn liền với giải phóng nhân dân lao động, giải phóng giai cấp công nhân, phải kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội Người khẳng định:

“Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng

vô sản”

Từ sự phân tích, nhìn nhận một cách khách quan, khoa học, Người đã từng khẳng định: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định lựa chọn đưa cách mạng Việt Nam đi theo con đường của cách mạng Tháng Mười, theo quỹ đạo của cách mạng vô sản Người nói: “Chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ” Từ

đó, Người ra sức tuyên truyền Chủ nghĩa Mác – Lênin vào trong nước, thành lập Đảng cộng sản để lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đến thành công

- Về Bản chất của cách mạng:

Các mạng thuộc địa trước hết là một cuộc “dân tộc cách mệnh”, đánh đuổi đế quốc

Người đã nhìn ra mâu thuẫn cơ bản của một xã hội thuộc địa, đó là mâu thuẫn dân tộc Khát vọng lớn lao nhất của người dân là được độc lập, tự do Vì thế, trước hết phải thực hiện cuộc dân tộc cách mệnh để đánh đuổi ngoại xâm, thành lập chính quyền do nhân dân làm chủ Đây là một cách nhìn nhận, đánh giá hết sức đúng đắn của Hồ Chí Minh

- Về Xác định và tập hợp lực lượng

Giải phóng dân tộc là việc chung của cả dân tộc, phải tập hợp lực lượng dân tộc thành một sức mạnh lớn để chống đế quốc và tay sai

Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, Hồ Chí Minh viết: “Đảng phải thu phục cho được đại đa số dân cày và phải dựa vững vào hạng dân cày nghèo” Đồng thời lại “phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, trí thức trung nông… để lôi kéo họ về phe vô sản giai cấp Còn đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản Việt Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít nữa là làm cho họ trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách

9

mạng thì phải đánh đổ” Qua đó, chúng ta có thể thấy được cách nhìn của Người đã vượt qua được những hạn chế của các đồng chí đương thời của mình Người nhấn mạnh vấn đề đấu tranh giai cấp phải chú ý tận dụng được sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc để đánh đổ kẻ thù chung, đáp ứng yêu cầu khẩn thiết nhất của lịch sử “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”

- Về xác định Phương pháp đấu tranh:

Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, của cả dân tộc đại đoàn kết Phải tổ chức quần chúng, lãnh đạo và tổ chức đấu tranh bằng các hình thức và khẩu hiệu thích hợp Phương pháp đấu tranh để giành chính quyền, giành lại độc lập tự do là bằng bạo lực của quần chúng và có thể bằng phương thức khởi nghĩa dân tộc Hồ Chí Minh thấy rằng chỉ có bằng bạo lực của quần chúng nhân dân, và phải tự dựa vào mình “đem sức ta mà giải phóng cho ta”, chứ không thể ỷ lại trông chờ bên ngoài

Đó là những nhận thức đúng đắn đem lại nền độc lập cho nước ta ngày nay

3.3.2 S ự hình thành tư tưởng vè mối quan hệ giữ cách mạng thuộc địa và cách mạng chính quốc, các h mạng Việt Nam với c ách mạng thế giới

Cách mạng thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có quan hệ mật thiết với nhau Cách mạng thuộc địa không lệ thuộc vào cách mạng ở chính quốc mà có tính chủ động, độc lập Cách mạng thuộc địa có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng ở chính quốc và giúp cho cách mạng ở chính quốc trong nhiệm vụ giải phóng hoàn thành Nhân dân VN hoàn toàn có thể chủ động đứng lên, không ỷ lại chờ đợi cách mạng chính quốc Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới và Người yêu cầu phải đoàn kết chặt chẽ cùng với vô sản thế giới đặc biệt là vô sản Pháp

Sự kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại theo tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành nguồn lực to lớn tạo nên những thắng lợi thần kỳ của quân và dân ta trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ

Cách mạng muốn thành công trước hết phải có đảng cách mạng lãnh đạo, vận động và

tổ chức quần chúng đấu tranh Đảng có vững cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy đúng hướng, tới đích Đảng phải có lý luận làm cốt Đồng thời, Đảng muốn mạnh thì phải có người cán bộ cách mệnh mạnh Vì vậy, Hồ Chí Minh rất chú trọng đến tiêu chuẩn của Người cán bộ cách mạng

Năm 1925, Hồ Chí Minh sáng lập “Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội” với tôn chỉ “trước làm cách mạng quốc gia, sau làm cách mạng quốc tế” Cùng với đó, Người

mở các lớp huấn luyện tại Quảng Châu – Trung Quốc để đào tạo cán bộ Các bài giảng của Người được tập hợp và in thành cuốn “Đường kách mệnh” năm 1927 Đó là những bước chuẩn bị của Hồ Chí Minh cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam, cũng là quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cộng sản và tư tưởng Hồ Chí Minh về người cán

bộ cách mạng

3.3.3 Sự hình ành t th ư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cộng sản và tư tưởng Hồ Chí Minh về người cán bộ cách mạng

Bằng những nghiên cứu lý luận và tổng kết hoạt động thực tiễn, Hồ Chí Minh đã chỉ ra:

• Đảng Cộng Sản là nhân tố quyết định hàng đầu để đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi

-nhân và phong trào yêu nước

• Đảng cần có một đội ngũ cán bộ sẵn sàng hi sinh, chiến đấu vì lý tưởng của Đảng, vì lợi ích và sự tồn vong của dân tộc

• Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân, đội tiền phong của giai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân