skkn một số giải pháp giáo dục trẻ 4 5 tuổi sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại trường mầm non

Việc giáo dục sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn năng lượng cho trẻ mầm non là bước đầu giúp trẻ có những hiểu biết về nguồn năng lượng, và có thói quen tốt đối với việc sử dụng tiế

I TÊN ĐỀ TÀI: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC TRẺ LỚP CHỒI 2 SỬ

DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ TẠI TRƯỜNG MẦM NON.

II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, MÔ TẢ NỘI DUNG:

1.Lý do chọn đề tài:

Năng lượng có vai trò sống còn đối với cuộc sống con người, nó quyết định sự tồn tại, phát triển và chất lượng cuộc sống của con người mà tiêu biểu là điện, nước, xăng dầu Vai trò của năng lượng thể hiện cụ thể qua việc sử dụng điện, nước, xang dầu của con người cho các hoạt động sản xuất, đi lại, xây dựng và đời sống hằng ngày

Chúng ta thử tưởng tượng nếu ngày hôm nay không có các nguồn năng lượng

ấy, cuộc sống xung quanh sẽ ra sao? Nếu con người chỉ biết sử dụng, mà không biết giữ gìn, bảo vệ thì nguồn năng lượng sẽ cạn kiệt, dẫn đến tình trạng thiếu điện, nước trầm trọng ảnh hưởng đến sản xuất, kinh tế, sinh hoạt Một trong những nguyên nhân

cơ bản gây nên cạn kiệt năng lượng là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trở thành một vấn đề cấp bách có tính chiến lược toàn cầu và là vấn đề có tính xã hội sâu sắc cần được giáo dục cho con người ngay từ tuổi thơ Việc giáo dục sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn năng lượng cho trẻ mầm non là bước đầu giúp trẻ có những hiểu biết về nguồn năng lượng, và có thói quen tốt đối với việc sử dụng tiết kiệm hiệu quả nguồn năng lượng trong sinh hoạt hàng ngày Hiểu được tầm quan trọng của việc sử dụng nguồn năng lượng tiết kiệm hiệu quả, tôi luôn tìm tòi những giải pháp tốt nhất để giúp trẻ có ý thức nhiều hơn trong việc sử dụng tiết kiệm nguồn năng lượng Chính vì vậy tôi đã lựa chọn đề

tài: “Một số giải pháp giáo dục trẻ lớp Chồi 2 sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ở trường Mầm Non 3 ” làm sáng kiến kinh nghiệm trong năm học

2019-2020

2.Mô tả nội dung:

Đầu năm hoc 2019-2020 tôi được Ban Giám Hiệu phân công dạy lớp Chồi 2 với

sỉ số lớp là 42 cháu, qua một tháng (tháng 9) chăm sóc và dạy các cháu thì tôi rất lo lắng vì kết quả đạt được sau các hoạt động cho trẻ tự vệ sinh cá nhân trẻ không biết tiết kiệm nước, xả nước thoải mái và làm tung tóe nước ra ngoài, sau những lần dạy trẻ tiết kiệm điện nhắc trẻ tắt quạt khi không sử dụng thì trẻ không nhớ,….và đều đặc biệt làm tôi suy nghĩ là đa số các cháu không nhận dạng được các loại năng lượng và những kết quả đó tôi đã thống kê qua một số mặt như sau:

2.1.Kết qủa khảo sát đầu năm :

Số trẻ biết Tỷ lệ

Trẻ biết nhận dạng các loại năng lượng 10/42 23,8%

Trẻ biết tắt điện, nước khi không sử dụng 15/42 37,7%

Trẻ có hành vi tiết kiệm điện nước trong gia đình 19/42 45,2%

Trẻ biết sử dụng năng lượng thay thế hiệu quả 15/42 37,7%

2.2 Nguyên nhân thực trang :

Thuận lợi

-Ban giám hiệu thường xuyên chỉ đạo sao sát về chuyên môn dự giờ thăm lớp

và hướng dẫn giáo viên thực hiện nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả cho trẻ

-Vị trí lớp học thông thoáng có thể tận dụng được ánh sáng và gió tự nhiên -Lớp được phân chia đúng theo độ tuổi nên thuân lợi trong việc lựa chọn mục tiêu để giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Bên cạnh những thuận lợi trên tôi còn gặp không ít những khó khăn sau:

Khó khăn

-Diện tích lớp hẹp so với sỉ số lớp, nên còn gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động dạy trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

-Chưa có bồn rửa tay riêng cho lớp

-Tivi lớp không sử dụng được nên chưa thu hút trẻ trong việc trình chiếu các hình ảnh giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

-Một số bé quá hiếu động như bé: Phúc Vinh, Huỳnh Gia Phúc, Khải, Tuấn Kiệt, khả năng tập trung chú ý chưa cao trong các hoạt động hay quậy phá Bên cạnh đó, lớp lại có một số bé khá nhút nhát, thể trạng yếu không thích tham gia các hoạt động tập thể như bé Khánh Duy, Tiên Và một số bé cá biệt, chậm phát triển trí tuệ như bé: Minh Phúc

-Do phụ huynh đa số chưa có thời gian quan tâm đến trẻ nhất là việc giáo dục cho trẻ những hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả

-Một số phụ huynh còn chưa tích cực phối hợp với giáo viên, mà coi đó như là trách nhiệm hoàn toàn của giáo viên và coi việc dạy trẻ tiết kiệm năng lượng là chưa cần thiết, nên biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn

2.3.Đề ra giải pháp :

-Tự bồi dưỡng để nâng cao kiến thức về năng lượng và tiết kiệm năng lượng -Giáo dục kiến thức, hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả cho trẻ qua các hoạt động trong ngày và mọi lúc, mọi nơi

-Sưu tầm tài liệu, đồ dùng, tranh ảnh, trò chơi, bài tập để tổ chức các hoạt động

-Giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm cho trẻ qua tạo môi trường.

-Giáo dục những kiến thức, hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả cho trẻ qua việc phối hợp với phụ huynh

2.4.Những nội dung đạt được :

Sau khi áp dụng “Một số giải pháp giáo dục trẻ 4 – 5 tuổi sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ở trường Mầm Non 3-phường 3-Thành phố Vĩnh Long.”thì bản thân tôi tự đưa ra chỉ tiêu để đạt được trên trẻ ở cuối năm là :

-86% trẻ biết nhận dạng các loại năng lượng

-97% trẻ biết tắt điện, nước khi không sử dụng.

-95% trẻ có hành vi tiết kiệm điện nước trong gia đình

- 83% trẻ biết sử dụng năng lượng thay thế hiệu quả

III.CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN :

1 Giải pháp 1: Tự bồi dưỡng để nâng cao kiến thức về năng lượng và

tiết kiệm năng lượng:

Muốn trẻ có ý thức tốt trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả thì việc đầu tiên tôi phải xác định dạy trẻ biết một số năng lượng gần gũi và thường sử dụng như: ánh sáng, gió, nước, xăng, dầu,…Để có được kiến thức về năng lượng và tiết kiệm năng lượng, tôi luôn tìm đọc các tài liệu, sách báo trên mạng Iternet, tham khảo tài liệu tổ chức thực hiện giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả trong trường mầm non Cụ thể:

- Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả là sử dụng năng lượng một cách hợp

lý, nhằm giảm mức tiêu thụ năng lượng, giảm chi phí năng lượng cho hoạt động của các phương tiện, thiết bị sử dụng năng lượng mà vẫn đảm bảo nhu cầu năng lượng cần thiết cho các quá trình sản xuất, dịch vụ và sinh hoạt

- Còn tiết kiệm nên được hiểu theo nghĩa rộng hơn là giảm kinh phí cho mọi người, mọi gia đình và cũng là tiết kiệm cho quốc gia Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả góp phần giữ gìn nguồn năng lượng, đảm bảo nhu cầu sử dụng trước mắt cũng như lâu dài của gia đình và cộng đồng

- Giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả cho trẻ mầm non là cung cấp những kiến thức về năng lượng và hình thành ở trẻ các hành vi, thói quen cùng với người lớn sử dụng tiết kiệm năng lượng như: Điện có từ đâu, làm thế nào để tiết kiệm điện, làm thế nào để sử dụng điện được an toàn, tắt điện khi ra khỏi phòng, khi không xem ti vi, không nên mở tủ lạnh trong thời gian dài, không mở cửa khi máy điều hòa, máy sưởi đang bật, và để nội dung giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả cho trẻ mầm non đạt hiệu quả cao thì giáo viên cần có kế hoạch giáo dục phù hợp của chủ đề, của hoạt động

Từ những kiến thức tôi cập nhật và hiểu biết như trên, tôi đưa ra các phương pháp giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả Và đặc biệt sự gương mẫu trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm của người giáo viên luôn có vai trò quan trọng để giúp trẻ hình thành thái độ và ý thức tiết kiệm trong cuộc sống Vì vậy trong mọi hoạt động tôi đều chú ý như tắt bóng đèn, quạt trước khi ra khỏi phòng, tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, sử dụng nước vừa phải, không xả nước lãng phí

Với những việc làm trên giúp tôi luôn đạt kết quả tốt trong việc giáo dục trẻ lớp mình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

2 Giải pháp 2: Giáo dục kiến thức, hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả cho trẻ qua các hoạt động trong ngày và mọi lúc, mọi nơi

Tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ đều được cô giáo cung cấp những kiến thức kỹ năng theo kế hoạch mỗi chủ đề Đó là điều kiện để giáo dục cho trẻ kiến thức, hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả, thông qua các hoạt động đó, cô

có thể lồng ghép để giáo dục cho trẻ một số kiến thức, hành vi như: Điện – nước có

từ đâu, vì sao phải tiết kiệm điện – nước, làm như thế nào để tiết kiệm – nước…, để nội dung giáo dục trẻ sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả vào chương trình hiệu quả tôi thực hiện các bước sau:

2.1 Xây dựng kế hoạch

Khi xây dựng kế hoạch tôi lựa chọn nội dung sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả phù hợp với điều kiện và cuộc sống của trẻ, phù hợp với chủ đề của hoạt động Ví dụ: Chủ đề Bản thân, về kiến thức, trẻ biết nhu cầu bản thân trẻ về năng lượng điện- nước như: ánh sáng để đọc sách, sưởi ấm, xem ti vi, nghe nhạc, nước để tắm rửa, vệ sinh cơ thể Làm thế nào để tiết kiệm năng lượng điện- nước: Tắt điện, quạt khi ra khỏi phòng, tắt ti vi khi không xem, vặn xả nước vừa phải, Về kỹ năng ; chú ý quan sát và bắt chước những việc làm của người lớn: khi ra khỏi nhà phải tắt điện Về thái độ không đồng tình với những hành vi không tiết kiệm điện – nước Chủ đề Gia đình, Trẻ biết các đồ dùng sử dụng điện – nước trong gia đình, cách sử dụng và sử dụng tiết kiệm Chủ đề giao thông Trẻ biết lợi ích của nhiên liệu (xăng, dầu, ga ) và biết cách tiết kiện như đi xe đạp thay cho việc đi ô tô xe máy Chủ đề

hiện tượng tự nhiên: trẻ biết lợi ích năng lượng mặt trời, năng lượng gió, biết tận dụng ánh nắng, sức gió làm nguồn năng lượng thay thế Từ mục tiêu tôi xây dựng kế hoạch trong các hoạt động như:

-Hoạt động trong thời gian đón trả trẻ:

+Trò chuyện với trẻ, cho trẻ kể về những vận dụng trong gia đình thường sử dụng điện - nước

+Cho trẻ lựa chọn những đồ dùng, vật dụng sử dụng điện nước trong đồ chơi gia đình

+Xem tranh phân biệt các hành vi đúng sai trong sử dụng năng lượng điện-nước

-Hoạt động học:

+Nhu cầu của bé: Ai cần đến năng lượng, năng lượng có từ đâu, tắt quạt điện, ti

vi, khóa vòi nước , khi không dùng

+Đồ dùng trong gia đình: Đếm các đồ dùng sử dụng điện, so sánh việc tiêu thụ điện, nước trong các gia đình

-Hoạt động góc:

+Góc phân vai: Đóng kịch “Một ngày mặt trời không có chiếu sáng”

+Góc học tập: Nối hình ảnh ổ điện với các đồ dùng sử dụng điện, nhiên liệu với đồ dùng sử dụng nhiên liệu (xăng dầu)

+Góc nghệ thuật: Làm mô hình ngôi nhà đặc biệt có nhiều cửa sổ, trên mái nhà

có các tấm pin thu nạp ánh nắng mặt trời

+Góc xây dựng: Xây dựng một khung cảnh truờng mầm non của bé với lớp học nhiều cửa sổ, sân truờng có nhiều cây xanh

-Hoạt động thí nghiệm: Làm diều, chong chóng, cối xay gió

2.2 Tổ chức hoạt động học

Ví dụ: Chủ đề “Bản thân”

Hoạt động khám phá đề tài “Nhu cầu của bé”:

-Với đề tài trên trẻ biết được nhu cầu của bản thân, kể được nhu cầu của bản thân; biết điện có từ đâu, đồ dùng nào sử dụng điện, trẻ thực hiện môt số hành vi tiết kiệm điện, phân biệt được các hành vi tiết kiệm điện Từ đó trẻ có thái độ tiết kiệm điện trong sinh hoạt hằng ngày

-Sau khi chuẩn bị đầy đủ tôi tiến hành tổ chức hoạt động như sau:

+Cho trẻ kể về nhu cầu của bản thân (Nhu cầu ăn ngủ, vui chơi học tập, ngoài

ra nhu cầu trên nhu cầu sử dụng năng lượng như xem ti vi, sưởi ấm, nghe nhạc

+Cung cấp cho trẻ kiến thức điện có từ đâu, bé làm gì để tiết kiệm năng lượng +Các trò chơi củng cố

+Xem video clip, hình ảnh có nội dung sử dụng tiết kiệm năng lượng, trẻ nói nội dung của đoạn phim,hình ảnh

+Nối các đồ dùng với các thiết bị sử dụng

+Gạch bỏ những hành vi sai khi sử dụng điện, nước

VD: Với chủ đề “Trường mầm non – Gia đình”

Dạy trẻ biết lợi ích của điện

-Dạy trẻ nhận biết một số đồ dùng sử dụng điện trong trường mầm non, trong gia đình:

+Đồ dùng để thắp sáng: Bóng đèn tuýp, đèn tròn, đèn chum, đèn bàn

+Đồ dùng để nghe, nhìn : Ti vi, máy tính

+Đồ dùng phục vụ cho ăn uống : Tủ lạnh, bếp điện, ấm điện, nồi cơm điện … +Đồ dùng phục vụ sinh hoạt : Máy giặt, bình nóng lạnh, quạt máy, điều hòa… -Dạy trẻ biết lợi ích của điện:

+Giúp đèn điện sáng để cung cấp ánh sáng

+Giúp quạt máy, máy điều hòa để tạo mát hoặc làm ấm

+Giúp cho ti vi, máy móc hoạt động.

+Giúp cho tủ lạnh hoạt động để lưu giữ thức ăn

+Giúp cho nồi cơm điện, ấm điện (nối cơm chín ,nấu nước sôi)

-Dạy trẻ thông qua các hoạt đông:

+Cho trẻ tham gia thảo luận về trách nhiệm của trẻ trong việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả

+Tắt quạt, ti vi, máy vi tính…khi không sử dụng

+Nhắc nhở mọi người cùng thực hiện

+Thảo luận các câu hỏi: “Ai cần đến năng lượng ?”,“Năng lượng có từ đâu ?” +So sánh việc tiêu thụ năng lượng giữa các gia đình

+Đếm các đồ dùng sử dụng điện

+Trò chuyện về hóa đơn thu tiền điện hàng tháng của gia đình

Với hoạt động tạo hình:

-Hãy vẽ thêm miệng vào khuôn mặt của cô và mẹ để thể hiện thái độ của mẹ và

cô cách các con sử dụng điện

-Làm mô hình một ngôi nhà đặc biệt: Ngôi nhà có nhiều cửa sổ.Trần mái nhà có tấm pin thu nạp ánh sáng mặt trời

-Xây dựng một khung cảnh trường mầm non của bé: Lớp học có nhiều cửa sổ Sân trường có nhiếu cây xanh

VD: Chủ đề “Nghề nghiệp”

Dạy trẻ biết rằng tất cả các nghề trong xã hội đều có sử dụng đến năng lượng VD: Dạy trẻ biết nghề bác sĩ dùng các thiết bị có sử dụng nguồn điện dể chữa bệnh cho mọi người như: máy siêu âm, máy chup X Quang Nghề giáo viên dùng các thiết bị như máy vi tính, ti vi, đàn organ Nghề đánh bắt cá sử dụng xăng dầu để động cơ tàu thuyền hoạt động được

- Xem clip bác công nhân nhà máy điện, nước, nhà máy sản xuất xăng, dầu đến nói chuyện: Điện – nước được làm ra từ đâu ? Xăng dầu được làm từ đâu ?

-Sưu tầm tranh ảnh về các công việc của các bác công nhân nhà máy điện, nhà máy xăng dầu, trạm cấp thoát nước,

-Nhận biết các hành vi sử dụng tiết kiệm năng lượng trong sản xuất

-Bên cạnh đó cần giáo dục cho trẻ biết là trẻ còn nhỏ không nên đụng vào hay sờ vào các thiết bị điện hay ổ cắm điện vì có thể ngây nguy hiểm cho trẻ

VD: Chủ đề “Tết – mùa xuân”

Cho trẻ trồng cây hưởng ứng ngày Tết trồng cây, cô cùng trẻ tưới nước, chăm sóc cây thường xuyên để dạy trẻ biết rằng cây xanh rất cần cho chúng ta

VD: Dạy trẻ nhận biết được quá trình lớn lên của cây xanh và biết được lợi ích của cây đối với con người là cung cấp không khí, oxy

Dạy trẻ biết con người, cây xanh và mọi vật trên trái đất đều cần nước, không có nước sẽ không có sự sống

VD: Với chủ đề “Hiện tượng tự nhiên”.

Dạy cho trẻ biết về lợi ích của năng lượng mặt trời :

+Năng lượng mặt trời có thể tạo ra điện: Nên lắp đặt những tấm pin thu nạp ánh nắng mặt trời lên mái nhà để tạo ra điện sử dụng trong nhà

+Sử dụng năng lượng mặt trời làm khô quần áo, thay cho việc sấy khô hoặc là

ủi quần áo

+Nhà kính sử dụng năng lượng mặt trời để sưởi ấm làm cho cây cối phát triển +Năng lượng mặt trời làm cho ô tô chuyển động

-Lợi ích năng lượng gió :

+Những chiếc tua –bin khổng lồ có thề sử dụng năng lượng gió tạo ra điện +Thuyền sử dụng sức gió để chạy trên sông, trên biển

+Chúng ta dùng sức gió để diều bay trên bầu trời

-Lợi ích năng lượng sức nước:

+ Sử dụng sức nước để tạo ra điện

Dạy trẻ biết sống tiết kiệm, không lãng phí nước sạch, chỉ dùng nước sạch khi cần thiết ( làm vệ sinh trước và sau ăn: rửa tay, súc miệng và đi vệ sinh, …), không

mở nước để tràn hoặc nghịch phá nước như vậy sẽ rất lãng phí Dạy trẻ câu khẩu hiệu

“ Giọt nước quí hơn vàng”

VD: Đối với chủ đề “Hiện tượng tự nhiên”.

Dạy trẻ biết nguồn năng lượng sạch bao gồm năng lượng mặt trời, gió, nước, dạng năng lượng sạch này không làm hại đến môi trường như những năng lượng khác như (than, dầu lửa, khí ga tự nhiên)

Đối với chủ đề “Quê hương – Đất nước- Bác Hồ”.

Cô cho trẻ xem tranh, đọc thơ, truyện và trò chuyện về sự tiết kiệm năng lượng như: truyện “Đom đóm thắp sáng”… và các hình ảnh về tiết kiệm năng lượng Qua việc cho trẻ xem những tư liệu đó sẽ giúp cho trẻ thêm yêu quê hương đất nước và học nhiều đức tính tốt đẹp của Bác

Bước đầu dạy và giải thích đơn giản cho trẻ hiểu lời dặn của Bác “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình ” qua câu nói này ta rèn cho trẻ kĩ năng sống, trẻ tự làm những việc vừa sức của mình như: trẻ tự lao động phục vụ cho bản thân mình (tự thay quần áo, làm vệ sinh cá nhân, ) khi thực hiện những việc đó trẻ biết tiết kiệm điện, nước

2.3 Tổ chức giáo dục trẻ thông qua hoạt động vui chơi:

Hoạt động ngoài trời: có ý nghĩa đặc biệt với trẻ mầm non Thông qua qua hoạt

động ngoài trời giáo viên có thể giáo dục cho trẻ nhiều kiến thức, kĩ năng rồi hình thành cho những cơ sở ban đầu trong đó có việc giáo dục môi trường cho trẻ ngay tại bậc mầm non, tham gia hoạt động này trẻ sẽ được bảo vệ nguồn nước, tiết kiệm nước

-VD: Tổ chức cho trẻ tham gia tưới nước, trồng cây trong vườn trường nhưng tôi luôn theo dõi nhắc nhở trẻ phải biết tiết kiệm nước, không để nước văng vãi ra ngoài, phải biết giữ gìn nguồn nước