b Phản ứng sinh lí gì xảy ra khi các yếu tố kích thích tác động đến cơ thể người làm tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, tăng tiết mồ hôi…?. Cơ chế: Tín hiệu gây stress được chuyển tới vùng dư
Trang 1Câu 1: Xét ty thể A của tế bào tuyến tụy và ty thể B của tế bào cơ tim, hãy dự đoán ty thể của tế bào nào có diện tích màng trong lớn hơn? Tại sao? Trả lời: - Tế bào cơ tim có diện tích bề mặt màng trong ty thể lớn hơn
Vì: Tế bào cơ tim cần nhiều năng lượng cho hoạt động do đó cần nhiều protein và enzim tham gia vào chuỗi truyền điện tử vì thế nên diện tich màng trong
ty thể lớn hơn
Câu 2:
a)Các chất độc hại có trong cơ thể được gan xử lí theo những cơ chế chủ yếu nào?
Trả lời: Theo cơ chế chủ yếu:
- Cơ chế khử độc: Quá trình này thường bao gồm gắn hay kết hợp các chất độc với các chất hữu cơ khác tạo thành các nhóm hoạt động như 1phân tử "đánh dấu" Nhờ đó thận có thể nhận biết và đào thải ra ngoài như các chất cặn bã
- Cơ chế phân huỷ trực tiếp (bởi enzym): Gan phân huỷ trực tiếp các chất độc thành các chất không độc để có thể được sử dụng trong quá trình chuyển hoá b) Phản ứng sinh lí gì xảy ra khi các yếu tố kích thích tác động đến cơ thể người làm tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, tăng tiết mồ hôi…? Nêu cơ chế hình thành phản ứng đó
Trả lời: Đây là phản ứng stress báo động ngắn hạn Cơ chế: Tín hiệu gây stress được chuyển tới vùng dưới đồi → tăng cường hoạt động của hệ thần kinh giao cảm → tăng tiết adrênalin và noadrênalin (từ tuyến thượng thận); đồng thời xung từ thần kinh giao cảm làm xuất hiện những biến đổi có tính chất báo động như: tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, giãn phế quản, tăng tiết mồ hôi … Các phản ứng báo động cùng với các phản ứng đề kháng có tác dụng giảm stress cho cơ thể
Câu 3: Sự tăng lên của nồng độ ion H+ hoặc thân nhiệt có ảnh hưởng như thế nào đến đường cong phân li của ôxi - hêmôglobin (HbO2)? Liên hệ vấn đề này với sự tăng cường hoạt động thể lực
Trả lời:
- Sự tăng ion H+ và nhiệt độ máu làm đường cong phân li dịch về phía phải nghĩa là làm tăng độ phân li của HbO2, giải phóng nhiều O2 hơn
- Sự tăng giảm về ion H+ và nhiệt độ máu liên quan đến hoạt động của cơ thể Cơ thể hoạt động mạnh sẽ sản sinh ra nhiều CO2 làm tăng ion H+ và tăng nhiệt độ cơ thể cũng sẽ làm tăng nhu cầu oxi, nên tăng độ phân li HbO2 giúp giải phóng năng lượng
Câu 4: Ở người, trong chu kì tim, khi tâm thất co thì lượng máu ở hai tâm thất tống đi bằng nhau và không bằng nhau trong những trường hợp nào? Giải thích
Trả lời:
- Trong trường hợp bình thường, lượng máu hai tâm thất tống đi trong mỗi kì tâm thu bằng nhau, vì tuần hoàn máu thực hiện trong 1 vòng kín nên máu tống đi bao nhiêu thì nhận về bấy nhiêu Theo quy luật Frank – Starling thì máu về tâm nhĩ nhiều sẽ chuyển đến tâm thất gây căng các cơ tim, cơ tim càng căng càng chứa nhiều máu sẽ co càng mạnh và lượng máu tống ra càng nhiều Đây là cơ chế tự điều chỉnh của tim đảm bảo cho lượng máu qua tâm thất hai bên luôn bằng nhau
- Có thể không bằng nhau trong trường hợp bệnh lí: giả sử mỗi kì tâm thu, máu từ tâm thất trái tống ra nhiều hơn tâm thất phải thì máu sẽ bị ứ lại trong các
mô gây phù nề, hoặc nếu ngược lại vì lí do nào đó tâm thất phải bơm nhiều mà tâm thất trái chỉ bơm được ít thì sẽ gây nên phù phổi
Câu 5:
a, Ở người, khi căng thẳng thần kinh thì nhịp tim và nồng độ glucôzơ trong máu thay đổi như thế nào? Giải thích
Trả lời: Khi bị căng thẳng thần kinh (stress) tuỷ tuyến trên thận tiết ra adrênalin, một mặt tác động lên tim theo đường thể dịch làm tăng nhịp tim, một mặt phối hợp với cortizôn từ vỏ tuyến trên thận tiết ra gây chuyển hoá gluxit, lipit và prôtêin thành glucôzơ đưa vào máu làm tăng đường huyết
b, Ở chuột thí nghiệm bị hỏng chức năng tuyến tuỵ, mặc dù đã được tiêm hoocmôn tuyến tuỵ với liều phù hợp, nhưng con vật vẫn chết Dựa vào chức năng tuyến tuỵ, giải thích vì sao con vật vẫn chết ?
Trả lời: Mặc dù tiêm hoocmôn tuyến tuỵ nhưng con vật vẫn chết vì tuyến tuỵ là một tuyến pha vừa tiết hoocmôn để điều hoà lượng đường trong máu, vừa tiết dịch tiêu hoá để tiêu hoá thức ăn, nên mặc dù có tiêm hoocmôn nhưng không có dịch tiêu hoá để tiêu hoá thức ăn
Câu 6: Ở người, khi nồng độ CO2 trong máu tăng thì huyết áp, nhịp tim và độ sâu hô hấp thay đổi như thế nào? Tại sao?
Trả lời: Nồng độ CO2 trong máu tăng tác động lên trung khu điều hoà tim mạch ở hành não thông qua thụ thể ở xoang động mạch cảnh và gốc động mạch chủ, làm tăng nhịp và lực co của tim nên làm tăng huyết áp Đồng thời CO2 cũng tác động lên trung khu hô hấp ở hành não dưới dạng ion H+ làm tăng nhịp và độ sâu hô hấp
Câu 7:
a, Trình bày quá trình tiến hóa của hệ tuần hoàn ở các nhóm động vật khác?
Trả lời: - Chưa có hệ tuần hoàn tiến hóa xuất hiện hệ tuần hoàn
- Từ hệ tuần hoàn hở tiến hóa thành hệ tuần hoàn kín
- Từ hệ tuần hoàn đơn tiến hóa thành hệ tuần hoàn kép
- Không có tim → tim có 2 ngăn → tim có 3 ngăn → tim có 3 ngăn, ở tâm thất có vách ngăn hụt → tim có 4 ngăn
b Trình bày sự tiến hóa của tổ chức thần kinh ở các nhóm động vật khác nhau?
Trả lời: - Động vật chưa có tổ chức thần kinh tiến hóa thành động vật có tổ chức thần kinh,
- Sự tiến hóa của tổ chức thần kinh thể hiện ở mỗi dạng cấu trúc kể từ khi hình thành tổ chức thần kinh là:
+ Dạng thần kinh lưới
+ Dạng thần kinh chuỗi
+ Dạng thần kinh hạch
+ Dạng thần kinh ống
c Thế nào là sinh sản vô tính? Ưu, nhược điểm của sinh sản vô tính?
Trả lời:
- Khái niệm sinh sản vô tính:
- Ưu điểm:
+ Cá thể sống độc lập, đơn lẻ vẫn có thể tạo ra con, cháu Vì vậy có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp
+ Tạo ra các cá thể mới giống nhau và giống cá thể mẹ về mặt di truyền
- Nhược điểm: tạo ra các thế hệ con cháu giống nhau về mặt di truyền Vì vậy, khi điều kiện sống thay đổi, có thể dẫn đến hàng loạt cá thể bị chết thậm chí
Trang 2toàn bộ quần thể bị tiêu diệt.
Câu 8:
a Vì sao nói tiêu hóa ở ruột non là giai đoạn quan trọng nhất ?
- Ruột non chứa đầy đủ các loại enzim tiêu hóa
- Ruột non là nơi hấp thụ các chất dinh dưỡng chủ yếu của quá trình tiêu hóa
b Hãy cho biết trong vỉ thuốc tránh thai có chứa những loại hoocmôn nào? Nêu cơ chế tác dụng của các loại hoocmon đó để tránh được thai
- Hai loại hoocmon đó là: ơstrogen và progesteron
- Ơstrogen và progesteron có tác dụng ức chế ngược sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên, do đó không có trứng chín và rụng
Câu 9:
a Hãy giải thích hiệu ứng Bohr và hiện tượng tràn clorit
- Hiệu ứng Bohr: là tác dụng của nồng độ CO2 đến tốc độ giải phóng O2 ở các mô, CO2 tăng → H+ tăng, kích thích HbO2 phân ly giải phóng O2
- Tràn clorit: HCO3- khuếch tán trở ra huyết tương cân bằng với dòng Cl- từ huyết tương đi vào hồng cầu
b Hoạt động của thận được điều tiết như thế nào trong các trường hợp sau:
- Áp suất thẩm thấu trong máu tăng cao sau bữa ăn có quá nhiều muối
- Khối lượng máu giảm do cơ thể bị mất nhiều nước
Trả lời:
- Áp suất thẩm thấu của máu cao kích thích lên vùng dưới đồi làm tăng quá trình giải phóng ADH ở tuyến yên, ADH kích thích ống lượn xa và ống góp tái hấp thụ nước
- Vùng dưới đồi còn gây cảm giác khát, động vật tìm nước uống
- Khối lượng máu giảm làm giảm huyết áp đến thận, bộ máy cận quản cầu tiết renin, renin làm cho angiotensinogen thành angiotensin
- Angiotensin kích thích vỏ thượng thận tiết aldosteron → tăng tái hấp thụ Na+ kèm theo tái hấp thụ nước ở ống lượn xa
- Angiotensin còn làm co động mạch nhỏ đến thận làm giảm lọc ở thận
c, Hãy nêu hai biến đổi cơ bản nhất ở tim và động mạch (động mạch chủ và động mạch phổi) của thai nhi so với người trưởng thành
Trả lời: Hai biến đổi: lỗ Oval giữa tâm nhĩ phải và tâm nhĩ trái; lỗ Botal giữa động mạch chủ và động mạch phổi
d, Nếu sau khi sinh, hai biến đổi đó không hoàn thiện thì sẽ gây hậu quả gì?
Trả lời: Nếu sau khi sinh, hai biến đổi đó không hoàn thiện thì sẽ gây hậu quả: máu bị pha trộn, máu giàu O2 pha trộn với máu giàu CO2, gây cho trẻ thiếu O2 và gây ra nhiều bệnh khác
e, Mô tả hoạt động của các van tim khi tâm thất co và tâm thất dãn?
Trả lời: - Khi tâm thất co: đầu tiên là van nhĩ thất đóng, tiếp sau đó là van thất động mở
- Khi tâm thất dãn: Van thất động đóng, van nhĩ thất mở
f, Tại sao những người hạ canxi huyết lại bị mất cảm giác?
Trả lời: - Ion Ca2+ có tác dụng giải phóng chất môi giới thần kinh từ cúc xinap ra khe xinap, từ đó tác động vào màng sau của xinap, làm xuất hiện điện động trên màng sau xinap
- Nếu thiếu Ca2+ làm cho quá trình giải phóng chất môi giới giảm dẫn đến xung thần kinh không truyền qua các nơron, do đó không có cảm giác Câu 10:
a, Ở giai đoạn trẻ em, nếu thừa hay thiếu GH sẽ gây ra bệnh gì? Vì sao? Nếu muốn chữa bệnh đó bằng cách tiêm GH thì cần tiêm ở giai đoạn nào? Tại sao? Trả lời: - Ở giai đoạn trẻ em nếu thừa GH sẽ dẫn đến bệnh khổng lồ
-Vì GH thúc đẩy quá trình sinh trưởng nhanh hơn so với bình thường
- Thiếu GH thì gây ra bệnh lùn vì thiếu GH thì tốc độ sinh trưởng bị chậm lại
- Để chữa bệnh lùn cần tiêm GH ở giai đoạn thiếu nhi, còn thì trưởng thành thì tốc độ sinh trưởng chậm lại và dừng hẳn, GH không có tác dụng
b, Nếu ta đem cắt bỏ tuyến giáp của nòng nọc thì nòng nọc có biến thành ếch được không? Tại sao?
Trả lời: Nếu ta cắt bỏ tuyến giáp của nòng nọc thì nòng nọc sẽ không biến thành ếch vì không còn có Tiroxin do tuyến giáp tiết ra để kích thích sự biến thái
Câu 11:
a, Cảm ứng là gì ?
Trả lời: Cảm ứng là khả năng (tiếp nhận và) phản ứng lại các kích thích của môi trường (ngoài, trong) nhằm bảo đảm cho sinh vật tồn tại và phát triển
b, Cảm ứng ở một cơ thể Sứa có những đặc điểm gì ?
Trả lời: Sứa là một động vật thuộc ngành ruột khoang, có hệ thần kinh dạng lưới
* Đặc điểm :
- Tốc độ nhanh (kịp thời đáp ứng kích thích)
- Chưa hoàn toàn chính xác (kích thích chỉ ở một điểm bất kỳ trên cơ thể cũng gây phản ứng toàn thân)
- Tiêu tốn nhiều năng lượng
Câu 12: Có người cho rằng, vì bao miêlin có tính chất cách điện nên sự lan truyền luồng xung thần kinh trên sợi thần kinh có bao miêlin sẽ chậm hơn rất nhiều so với sợi không có bao miêlin
Ý kiến này đúng hay sai ? Dùng cơ chế của sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh để giải thích
Trả lời:
* Ý kiến này Sai
* Giải thích:
- Xung thần kinh xuất hiện (tại nơi bị kích thích) khi có sự thay đổi tính thấm của màng (ở nơi này) : Na+ ồ ạt từ dịch mô tràn qua màng vào dịch bào → gây ra sự khử cực (mất phân cực) rồi đảo cực ; tiếp theo, K+ lại tràn qua màng trở ra → tái phân cực → xuất hiện xung
* Ở sợi không có bao miêlin : Khi Na+ tràn vào, bên trong màng xuất hiện một dòng ion chạy từ điểm bị kích thích sang vùng kế tiếp (đang có điện tích – )
→ gây ra sự thay đổi tính thấm của màng ở vùng này → mất phân cực – đảo cực – tái phân cực → xung tiếp tục xuất hiện ở (được truyền qua) vùng này,
cứ như vậy lần lượt từ điểm này sang điểm khác liền kế bên → chậm
* Ở sợi có bao miêlin : Sự khử cực chỉ xảy ra tại eo Ranvier Một hưng phấn dẫn truyền tới eo I làm eo này bị khử cực, sự khử cực này sẽ lan truyền tiếp
Trang 3sang eo II kế bên (do sự chênh lệch điện thế giữa eo I và eo II ; đoạn miêlin giữa hai eo Ranvier hoàn toàn không được hưng phấn) Sau đó luồng xung nhảy tiếp sang eo III (không trở về eo I vì eo I đang ở trạng thái trơ sau kích thích) → luồng xung thần kinh được lan truyền nhanh theo kiểu “nhảy cóc” → nhanh hơn nhiều
Câu 13: Cho biết:
A Một tác giả viết : “Cùng một nguyên nhân, mà có thể làm cho người này vui mừng nhảy cỡn lên trong khi người khác phải phát khóc…Tôi cho rằng, nếu ta cứ vừa chơi đàn vĩ cầm vừa thử lấy roi đánh thật đau một con chó, nhiều lần liên tiếp như thế, thì sau, chắc chắn chó chỉ cần nghe thấy tiếng đàn là
đã tru tréo lên mà bỏ chạy”
B Xét thí nghiệm sau : Hòa một ít bột nhôm vào nước nuôi trùng đế giày (trùng cỏ), rồi cứ sau 10 phút lại vớt vài con ra xem Lúc đầu, thấy không bào tiêu hóa của chúng chứa đầy bột nhôm Chúng đã ăn nhầm một loại thức ăn không thể tiêu hóa được Nhưng càng về sau, lượng bột nhôm trong không bào càng giảm và sau 20 giờ “huấn luyện”, trùng đế giày thôi không ăn nhôm nữa
C Sau đây là câu chuyện có thật do một nhà khoa học kể lại khi gặp một con tinh tinh tên là Chumley : “…Khi cửa lồng mở, nó bước ra với điệu bộ khoan thai, mạnh dạn Sau khi nhìn quanh một lượt, nó quay lại tôi, ngửa ra một bàn tay có lòng đỏ hồng với vẻ chán chường của một kẻ bắt tay sành điệu Nó ngồi vào một chiếc ghế dựa, tỏ ra muốn giải khát Tôi gọi nhà bếp bảo pha trà, người ta bảo tôi Chumley thích trà lắm Đoạn tôi ngồi lại, sắp sửa đốt thuốc Nhưng Chumley gầm gừ và đưa tay ra trước mặt tôi Tôi đưa nó một điếu thuốc Tôi rất đổi kinh ngạc khi thấy nó đặt điếu thuốc vào khoé miệng Tôi đưa hộp diêm cho nó Nó mở hộp quẹt lấy một que diêm, quẹt lên và đốt thuốc Sau đó nó liệng hộp diêm lên bàn, tréo chân lại, ngả mình lên ghế dựa và rít thuốc một cách khoái lạc, thở khói ra lỗ mũi như mây…Nó bưng tô trà tôi đưa bằng hai tay, đoạn chỏ môi dưới vào xem trà còn nóng không và trong trường hợp nóng quá nó thổi một hồi rồi mới uống…”
Nội dung của ba đoạn viết trên đây có liên quan đến ba hình thức học tập ở động vật Xác định tên của các hình thức này?
Gọi tên: A : Học tập theo kiểu điều kiện hóa đáp ứng
B : Học tập theo kiểu điều kiện hóa thao tác (hành động)
C : Học tập theo kiểu học khôn
Trình bày nội dung của hình thức học tập được nói đến trong đoạn C trên đây
Trả lời: Học khôn:
- Học khôn là học có chủ định, có chú ý nên trước một vấn đề, một tình huống cần có giải pháp, con vật tìm cách giải quyết bằng sự phối hợp các kinh nghiệm đã có trước đó qua sự suy nghĩ, phán đoán và qua làm thử
- Học khôn chỉ có ở động vật có hệ thần kinh rất phát triển (người, động vật thuộc bộ Linh trưởng)
Câu 14:
a,Trình bày khái niệm về sinh trưởng
- Sinh trưởng là sự gia tăng kích thước và tăng khối lượng cơ thể do sự tổng hợp và tích lũy các chất trong tế bào (làm tế bào tăng kích thước) và sự phân bào làm tăng số lượng tế bào
- Tốc độ sinh trưởng khác nhau tùy theo mô, cơ quan và thời điểm sinh trưởng
b, Hãy giải thích tại sao khi nuôi cá rô phi, người ta thường thu hoạch cá chỉ sau một năm nuôi khi cá đạt trọng lượng khoảng 1,5 kg đến 1,8 kg mà không tiếp tục nuôi kéo dài đến năm thứ ba để có thể thu hoạch được cá có trọng lượng tối đa 2,5 kg
Giải thích: - Năm đầu tiên cá sinh trưởng nhanh → khối lượng cơ thể tăng nhanh
- Từ năm thứ hai trở đi, tốc độ sinh trưởng chậm lại → để đạt khối lượng cơ thể tối đa cần nhiều thời gian → tiêu tốn nhiều thức ăn và công chăm sóc → chi phí nuôi tăng → hiệu quả kinh tế thấp
Câu 18:
a, Một nữ thanh niên bị bệnh phải cắt bỏ hai buồng trứng, hãy cho biết nồng độ hoocmôn tuyến yên trong máu biến động như thế nào? Chu kì kinh nguyệt
và xương bị ảnh hưởng ra sao? Giải thích
Trả lời:
- Nồng độ FSH và LH tăng lên vì tuyến yên và vùng dưới đồi không bị ức chế ngược bởi estrogen và progesteron
- Chu kì kinh nguyệt không diễn ra vì chu kì kinh nguyệt xảy ra là do estrogen và progesteron được buồng trứng tiết ra gây phát triển và bong lớp niêm mạc
tử cung kèm máu theo chu kì
- Xương xốp dễ gẫy (bệnh loãng xương) nguyên nhân là do thiếu estrogen nên giảm lắng đọng canxi vào xương
b, Khi huyết áp thấp thì quá trình lọc ở cầu thận của cơ quan bài tiết nước tiểu bị trở ngại, thận đã tự điều chỉnh huyết áp bằng cách nào để quá trình lọc trở lại bình thường?
Trả lời: Cầu thận chỉ lọc được dễ dàng khi có áp suất lọc, mà áp suất lọc = huyết áp ( áp suất keo + áp suất thuỷ tĩnh của dịch lọc trong nang Bao man) Huyết áp thấp thì áp suất lọc càng thấp nên trở ngại cho quá trình lọc máu tạo nước tiểu đầu Thận đáp ứng lại bằng cách tiết ra renin điều chỉnh huyết áp qua hệ thống renin-angiotensin-aldosteron (RAAS) để tạo thành Angiotensin II Chất này làm co mạch máu dẫn đến tăng huyết áp
Angiotensin II cũng kích thích tuyến thượng thận tăng tiết hoocmon aldosteron và hoocmon này tác động lên ống lượn xa làm tăng tái hấp thu Na+ và nước
ở ống lượn xa dẫn đến tăng thể tích máu và tăng huyết áp
c, Nêu sự khác biệt về cấu trúc thận của loài động vật có vú sống ở sa mạc với cấu trúc thận của loài động vật có vú sống ở nước Giải thích
Trả lời: - Thận của các loài có vú sống ở sa mạc có vùng tuỷ thận dày hơn nhiều so với vùng tuỷ thận của động vật sống ở nước
- Lý do là vùng tuỷ thận dày chứa quai Henle dài và ống góp nhằm tái hấp thu được nhiều nước trở lại cơ thể, do vậy chúng tiết kiệm được nước Câu 19: Nêu đặc điểm của mao mạch phù hợp với chức năng của chúng Giải thích tại sao bình thường ở người chỉ có chừng 5% tổng số mao mạch là luôn
có máu chảy qua
- Mao mạch có đường kính rất nhỏ đủ chỉ để cho các tế bào hồng cầu di chuyển theo một hàng nhằm tối đa hoá việc trao đổi các chất với dịch mô
- Mao mạch chỉ được cấu tạo từ một lớp tế bào không xếp sít với nhau nhằm giúp cho một số chất cần thiết và bạch cầu có thể dễ ra vào mao mạch nhằm thực hiện chức năng vận chuyển các chất và bảo vệ cơ thể
- Số lượng mao mạch trong các cơ quan là rất lớn, chỉ cần khoảng 5% số mao mạch có máu lưu thông là đủ, số còn lại có tácdụng điều tiết lượng máu đến các cơ quan khác nhau theo các nhu cầu sinh lý của cơ thể Lượng máu tới các mao mạch được điều tiết bởi các cơ vòng ở đầu các động mạch máu nhỏ trước khi tới lưới mao mạch
Câu 20: Nếu sử dụng một tác nhân kích thích tới ngưỡng kích thích vào giai đoạn cơ tim đang co và giai đoạn cơ tim đang giãn Ở mỗi giai đoạn nêu trên,
Trang 4cơ tim sẽ phản ứng lại kích thích đó như thế nào? Nêu ý nghĩa sinh học của hiện tượng trên
Trả lời:
a Ở giai đoạn cơ tim đang co:
- Cơ tim không đáp ứng với các kích thích ngoại lai (không trả lời), vì khi đó các tế bào cơ tim đang ở giai đoạn trơ tuyệt đối hay nói một cách khác, cơ tim hoạt động theo quy luật “tất cả hoặc không”
b Ở giai đoạn cơ đang giãn:
- Cơ tim đáp ứng lại kích thích bằng một lần co bóp phụ gọi là ngoại tâm thu Sau ngoại tâm thu là thời gian nghỉ bù, thời gian này kéo dài hơn bình thường Sở dĩ có thời gian nghỉ bù là do xung thần kinh từ nút xoang nhĩ đến tâm thất rơi đúng vào lúc cơ tim đang co ngoại tâm thu (lúc này cơ tim đang ở giai đoạn trơ tuyệt đối của ngoại tâm thu) Vì vậy cơ phải đợi cho đến đợt xung tiếp theo để co bình thường
- Ý nghĩa sinh học:
+ Trong giai đoạn tâm thu, cơ tim có tính trơ (không đáp ứng bất kì kích thích nào)
+ Tim hoạt động theo chu kì nên giai đoạn trơ cũng lặp lại theo chu kì Nhờ tính trơ của cơ tim trong giai đoạn tâm thu mà cơ tim có giai đoạn nghỉ ngơi xen kẽ với giai hoạt động đồng thời nhờ tính trơ có chu kì này mà cơ tim không bao giờ bị co cứng như cơ vân
Câu 22: Nghiên cứu hoạt động tim của một người thanh niên cho thấy: thời gian tâm nhĩ co là 0,1s, thời gian tâm thất co là 0,3s, kì giãn chung là 0,4s, thể tích tâm thu là 70ml Tính lưu lượng tim của người thanh niên trên
Giải: Công thức tính lưu lượng tim là: Q = Qs × f
Trong đó:
Q là lưu lượng tim
Qs là thể tích tâm thu
f là tần số co tim (số chu kỳ/phút)
Ta có:
- Chu kỳ tim (f) = 60 : 0,8 = 75 nhịp/phút
- Lưu lượng tim là:
Q = 70 × 75 = 5250 ml/phút
Câu 23: Điều gì xảy ra nếu dùng hoocmon Cortizon lâu dài ?
- Cortizon là hoocmon của tuyến thượng thận, nếu dùng hoocmon này chữa bệnh => có ức chế liên hệ ngược âm tính, giảm tiết hoocmon của vùng dưới đồi
=> giảm tiết ACTH ở thuỳ trước tuyến yên
- ACTH giúp duy trì tế bào vỏ tuyến thươngj thận => không có ACTH gây suy thoái tế bào vỏ tuyến thượng thận
Câu 24: GH và hoocmon vùng dưới đồi kích thích thuỳ trước tuyến yên tiết GH, đều được dùng để chữa bệnh lùn ở trẻ em, sự khác nhau của 2 loại hoocmon này khi dùng để chữa bệnh như thế nào ?
- GH tạo ra ở thuỳ trước của tuyến yên khi có sự kích thích ở vùng dưới đồi , nếu thuỳ trước tuyến yên mất khả năng tổng hợp GH thì dùng hoocmon GH
để chữa bệnh
- Nếu thuỳ trước tuyến yên vẫn hoạt động tốt nhưng do thiếu hoocmon của vùng dưới đồi=> dùng hoocmon này để kích thích hoạt động của tuyến yên Câu 25: Một bệnh nhân bị mất nhiều máu sẽ sản sinh ra 1 lượng lớn hoocmon aldosterol từ vỏ tuyến thượng thận Giải thích ?
- Mất máu gây giảm lượng máu trong mạch=> giảm huyết áp => kích thích vỏ thận tiết aldosterol
- Al kích thích ống thận tăng tái hấp thu Na, đào thải K=> tăng tái hấp thu nước
Câu 26: Một người mẹ mơi sinh thường xuất hiện các cơn co tử cung khi cho con bú Giải thích ?
- Khi cho con bú => kích thích hệ TK tiết oxitoxin
- Oxitoxin gây co tử cung
Câu 27: Điều gì sẽ xảy ra với quá trình sản xuất testosterol ở tinh hoàn trong trường hợp tiêm một lượng lớn Testosterol ở một người trưởng thành Giải thích?
- Khi tiêm nhiều Tes… => theo cơ chế liên hệ ngược âm tính => ức chế GnRH ở vùng dưới đồi=> thuỳ trước tuyến yên giảm tiết Lh => giảm tiết Tes… Câu 28: Một đứa trẻ 9 tuổi có những tế bào sinh dục kẽ sản xuất 1 lượng lớn Testosteron Mô tả ảnh hưởng tới sự phát triển cảu đứa trẻ?
- Đứa trẻ sẽ phát triển sớm cơ quan sinh dục, đặc tính sinh dục phụ, tăng phát triển cơ xương
Câu 29: Thuốc tránh thai chứa estrogen và progesteron chỉ được dùng trong 21 ngày, sau đó dừng dùng thuốc hoặc uống giả dược trong 7 ngày Sau đó cô
ta lại dùng thuốc tránh thai Vì sao cô ta lại làm như vây?
- Việc dùng estrogen và progesteron ưcs chế vùng dưới đồi và thuỳ trước tuyến yên => giảm tiết LH, FSH=> trứng không chín và rụng
- 7 ngày dùng giả thuốc => tử cung bong ra gây kinh
Câu 30: Những bệnh lây qua đường tìnhdục( bệnh lậu) có thể làm phúc mạc ở nữ, nhưng không gây viêm ở nam Vì sao?
- Nữ vòi trứng thông qua ổ bụng
- Nam không thông vào ổ bụng
Câu 31: Việc tiết ADH có thể ảnh hưởng bởi môi trường nóng hay lạnh Tại sao?
Gây ra từ môi trường nóng, vì: Môi trường nóng => mò hôi tiết ra làm mất nước => hạ huyết áp, tăng Ptt => kích thích thuỳ sau tuyến yên tiết ADH => gây tái hấp thu nước
Câu 32: Một bệnh nhân luôn khát đi tiểu nhiều, nước tiểu loãng Nếu để có các triệu chứng trên thì bạn phải tiêm hoocmon nào: glucagon, ADH, aldosterol Giải thích?
Đáp án:
- Đái đường: Ptt giảm=> giảm tiết ADH=> giảm tái hấp thu nước=> đi tiểu nhiều
- Đái nhạt: Do tiết ít ADH=> không tái hấp thu nước=> đi tiểu nhiều, nước tiểu loãng
Câu 33: Phần lớn các phòng thí nghiệm có khả năng xách định lượng TSH, T3, T4 trong máu Làm sao ta có thể xác định việc cường giáp là kết quả của việc tuyến yên hoạt động không bình thường hay tuyến giáp hoạt động không bình thường?
- Nếu thiếu TSH là do tuyến yên
Trang 5- Nếu có TSH nhưng không có T3, T4=> do tuyến giáp.
Câu 34: Một giáo viên SLĐV hỏi 2 sinh viên dự đoán phản ứng của bệnh nhân khi thiếu hụt VTMD kinh niên Một sinh viên cho rằng bệnh nhân bị chứng
dư thừa canxi trong máu, một canxi cho rằng lượng canxi máu vẫn trong giới hạn cho phép tuy rằng thấp, nhưng người này sẽ bị chứng loãng xương , người nào đúng?
- Thiếu VTMD => không hấp thụ canxi từ ruột
- Để cân bằng lượng canxi đường huyết thì PTH được sinh ra từ tuyến cận giáp để tăng huy động canxi từ xương => gây loãng xương
Câu 35: Thiét kế thí nghiệm dựa vào lượng đường huyết, để xác định người bị bệnh đái tháo đường, người bình thường và người tiết quá nhiều insulin? Sau bữa ăn:
- Người bình thường tăng đường huyết sau đó bình thường
- Người đái đường: Tăng đường huyết sau đó duy trì ở mức cao
- Người tiết nhiều insulin: đường huyết tăng cao, sau đó đường giảm tới mức bình thường
Câu 36: Dự đoán hậu quả của stress kéo dài?
- Tăng lượng ađrenalin và noradrenalin=> tăng huyết áp, tăng nhịp tim=> gây suy tim
- Tăng cortizon: gây đái đường, suy giảm miễn dịch, giảm khả năng phục hồi vết thương do thiếu pr
Câu 37: Khi ta bị stress thì hoocmon nào tiết ra? ađrenalin, noradrenalin, cortizon
Câu 38 : Giải thích tại sao hệ nội tiết có liên hệ mật thiết với hệ thần kinh ?
- Hệ TK tiết ra các hoocmon điều khiển việc tiết hoocmon của thuỳ trước tuyến yên , đến lượt các hoocmon này lại điều khiển các hoocmon thuộc các tuyến nội tiết khác
- Hệ TK tổng hợp các hoocmon ở thuỳ sau tuyến yên
Câu 39 : So sánh hệ nội tiết và hệ ngoại tiết ?
Hệ nội tiết Hệ ngoại tiết
- Không có ống dẫn, hoocmon tiết thẳng vào máu
- Tiết vào máu - Có ống dẫn, dịch tiết được tiết bằng ống
- Tiết ra ngoài
Câu 40 : Một thanh niên cho rằng một lượng nhỏ VTM là tốt, vậy nếu với lượng lớn còn tốt hơn Vì vậy anh ta đã uống một lượng lớn VTM D Dự đoán ảnh hưởng của VTM D đến lượng canxi huyết và tốc độ tiết hoocmon để điều hoà lượng canxi huyết này ?
- VTM D làm tăng quá trình hấp thu canxi qua thành ruột vào máu=> canxi huyết tăng lên trong máu=> PTH giảm, canxitonin tăng để làm giảm canxi huyết
Câu 41 : Điều gì sẽ xảy ra nếu vỏ thượng thận bị tổn thương và không tiết ra hoocmon ?
Vỏ thượng thận sản xuất hoocmon aldosterol, cortizon
- Al không sản xuất=> mất Na => mất nước=> giảm huyết áp
- Cortizon không sản xuất => mất khả năng điều hoà đường huyết
Câu 42 : Điều gì xảy ra nếu lượng aldosteron xảy ra quá nhiều ?
- Al tái hấp thu Na => hấp thu nước=> huyết áp tăng
- Al tái hấp thu Na và đào thải K=> K trong máu tăng
Câu 43 : Giải thích lượng cortizon, ađrenalin, insulin, glucagon sẽ thay đổi như thế nào ở một người đã không ăn trong vòng 24 giờ ?
- Đường huyết giảm => tăng tiết cortizon( vỏ thượng thận), tăng tiết ađrenalin, noraddrenalin( tuỷ thượng thận), glucagon ở đảo tuỵ
- Cor => phân giả chất béo và pr thành đường
- Ađrenalin + Glucagon gắn vào thụ thể ở gan và tăng giải phóng glucoz ở gan
- Đường huyết giảm=> tiết insulin bíưc chế => giảm quá trình hấp thu glucoz ở các tế bào
Câu 44 : Ở một người bị cường giáp, do hệ thống miễn dịch tạo ra một lượng lớn pr tương tự TSH và gắn vào các tế bào của tuyến giáp và hoạt động như TSH, pr không được điều chỉnh bằng cơ chế liên hệ ngược âm tính Dự đoán ảnh hưởng của pr không bình thường đó và chức năng của tuyến giáp và giải phóng hoocmon từ vùng dưới đồi và thuỳ trước tuyến yên ?
- Pr tương tự như TSH gây tiết quá mức của tuyến giáp nhưng không có tác động liên hệ ngược âm tính => hoocmon thyroxin vẫn tạo ra nhiều
Câu 45 : Giải thích tại sao thiếu VTM D gây xốp xương ?
- VTM D giúp hấp thu Ca ở ruột non
- Nếu thiếu VTM D => Ca huyết giảm => hoocmon PTH được tăng lên trong máu đẻ huy động Ca của xương => gây xốp xương
Câu 46 : Vì sao dùng cortizon lâu ngày lại gây hại vỏ thượng thận ?
- Cortizon ức chế tiết ACTH ở thuỳ trước tuyến yên
- ACTH giúp vỏ thượng thận không bị teo đi
Câu 47 : Một số bệnh ở người gây nên do rối loạn về nội tiết Việc điều trị bằng hoocmon trong một số trường hợp gây hiệu quả rõ rệt nhưng trong một số trường hợ khac slại không có kết quả Hãy giải thích nguyên nhân dẫn đến các trường hợp trên ?
- Điều trị bằng hoocmon không đem lại hiệu quả : do người bệnh không sản xuất được hoocmon cần thiết nhưng tế bào đích có thụ thể tiếp nhận hoocmon vẫn bình thường
- Điều trị bằng hoocmon không đem lại hiệu quả : do tế bào đích có thụthể hỏng => không tiếp nhận hoocmon từ bên ngoài
Câu 48 :
a Vẽ cơ chế điều hoà ngược âm tính với cơ chế điều hoà ngược dương tính của hệ nội tiết ?
b Phân biệt 2 cơ chế trên ?
a.Môi trường => đại não - vỏ não => vùng dưới đồi => tuyến yên => các tuyến nội tiết khác( tuyến đích) => hàm lượng hoocmon trong máu cao (1) điều khiển ngược dòng dài (2) Điều khiển ngược dòng ngắn
b Phân biệt
- Cơ chế điều hoà ngược âm tính : Khi lượng hoocmon tuyến đích được bài tiết vào máu tăng lên séưc chế tuyến yên và vùng dưới đồi bài tiết ra các hoocmon tương ứng
- Cơ chế điều hoà ngược dương tính : Khi lượng hoocmon tuyến đích được bài tiết vào máu tăng lên => gây kíchthích tuyến yên và vùng dưới đồi Câu 49 : Khi con người lâm vào tìnhtrạng căng thẳng thần kinh, sợ hãi hoặc tức giận, loại hoocmon nào được tiết ra ngay ? Hoocmon đó được tiết ra có ảnh
Trang 6hưởng như thế nào đến thành phần của máu, huyết áp, vận tốc máu ?
Hoocmon được tiết ra là ađrenalin
- Hoocmon này làm co mạch ở ngoại vi, tăng dãn mạch ở cơ xương và tim
- Tăng nhịp, gây tăng huyết áp
- Tăng giải phóng glucoz từ glicogentừ gan=> tăng đường huyết
Câu 50 : Giả sử có 2 cơ quan khác nhau VD như gan và tim cùng nhạy cảm với một loại hoocmon nào đó(ađrenalin) Tế bào của cả 2 cơ quan đó có thụ thể giống nhau cho hoocmon đó và phức hệ hoocmon thụ thể tạo ra cùng một tín hiệu hoá học thứ 2 (cAMP) ở cả 2 cơ quan.Tuy nhiên ảnh hưởng ở 2 hoocmon 2 cơ quan lại khác nhau Giải thích ?
- Cùng một hoocmon có thể ảnh hưởng tới 2 cơ quan khác nhau bằng những tác động khác nhau là do : Tín hiệuhoá học thứ 2 có các đích khác nhau trong các tế bào có các chức năng khác nhau
- Ađre ảnh hưởng tới tế bào tim bằng cách tăng TĐC để tế bào co nhanh và mạnh hơn Tuy nhiên tế bào gan không thể co => cAMP sẽ khởi động để glicozen chuyển thành glucoz=> điều đó giải thích tại sao hoocmon có tác dụng rất lớn mà không cần phải có nhiều loại hoocmon
- Một hoocmon có thể được tạo ra một loại thụ thể và một hệ thống tín hiệu thứ 2 được sử dụng nhưng có các đích khác nhau ở trong tế bào khác nhau Câu 51: Nhiều thông số sinh lý VD như đường huyết và Ca huyết, được điều hoà bằng 2 loại hoocmon có tác động trái ngược nhau Những điểm có lợi từ việc sử dụng 2 loại hoocmon thay cho mộtloại hoocmon để duy trì các thông số là gì ?
- Những thông số được điều hoà bởi 2 lọai hoocmon thường có thông số rất hẹp.Sự dao động ra ngoài giới hạn cho phép thường gây hại rất lớn cho cơ thể
=> chỉ có cơ cjế điều hoà ngược âm tính thì không thể duy trì các thông số cần thiết cho cơ thể
Câu 52 : Vì sao người bị bệnh tiểu đường thường khát nước, uống nước nhiều thường tháy đói, ăn nhưng vẫn gầy ?
- Do G trong máu cao => tăng Ptt => uống nhiều nước => đi tiểu nhiều
- Không có G trong tế bào => thiếu năng lượng => gây đói, ăn nhiều nhưng gầy
Câu 53: Những loại hoocmon nào làm tăng đường huyết?
- Glucagon, ađrenalin, chuyển glicogen thành G
- Cortizon chuyển aa thành G
Câu 54: Giải thích tại sao glucagon và insunlin cùng tác động vào tế bào gan nhưng gây tác động trái ngược nhau?
- Phức hệ insulin thụ thể => gây hoạt hoá E
- Phức hệ glucagon - thụ thể tạo ra cAMP, CAMP làm biến đổi glicozen thành G
Câu 55: Tác động của prôgesterol và insulin vào cơ quan đích gây kết quả nhanh chậm khác nhau như thế nào? Giải thích?
- Insulin là pr , nên thụ thể trên màng => vì vậy tác dụng nhanh hơn
- Progesteron là steroit, thụ thể trong tế bào chất => phức hệ thụ thể - hoocmon đã hoạt hoá gen gây phiên mã => lâu hơn
Câu 56: Khi ADH trong máu giảm sẽ gây ảnh hưởng tới huyết áp và Ptt của máu như thế nào?
- ADH giảm, giảm tái hấp thu nước ở thận => mất nước, Giảm huyết áp, tăng Ptt
Câu 57: Ở người bình thường, khi ăn nhiều đường hay ít đường thì hàm lượng đường trong máu vẫn luôn ổn định
a.Nêu tên 2 hoocmon chính tham gia điều hoà đường huyết Nguòn gốc và chức năng cơ bản của 2 hoocmon đó?
b Vẽ sơ đồ giải thích cơ chế truyền tín hiệu của 2 loại hoocmon này?
c Chỉ ra điểm sai khác trong cơ chế truyền tín hiệu của 2 hoocmon trên?
Trả lời: a Hai hoocmon đó là insulin và glucagon :
- Insulin :
+ Nguồn gốc từ tế bào β của tuỵ đảo
+ Vai trò : Kích thích quá trình hấp thụ G vào tế để tạo thành glicogen
- Glucagon :
+ Nguồn gốc : từ tế bào ά của tuỵ đảo
+ Vai trò : Phân huỷ glicogen thành G
b Cơ chế truyền tín hiệucủa 2 hoocmon :
- Hoocmon có bản chất là pr : Hoocmon + thụ thể màng => Pr G => Adenincyclaza (ATP => AMPv) => AMPv => Pr bất hoạt => pr hoạt động
- Hoocmon có bản chất là steroit : Hoocmon + Thụ thể => phức hợp[pr - thụ thể] vào nhân hoạt hoá gen => mARN => pr tương ứng
c Điểm sai khác giữa cơ chế tác động của hoocmon :
Hoocmon có bản chất là pr Hoocmon có bản chất steroit
Thụ thể nằm trên màng tế bào Thụ thể nằm sâu trong TBC (bào tương, nhân)
Theo AMP vòng, cơ chế tác động chủ yếu của hoocmon Tácđộng theo hoạt hoá gen trực tiếp, ít hơn
Hoạt tính mạnh Hoạt tính chậm hơn
Hoocmon tác dụng với AMP vòng, sẽ tác dụng hoạt hoá thành chuỗi E dạng dây truyền và kích hoạt chuỗi phản ứng( khuyếch đại chất truyền tin đầu tiên) Hoocmon khuyếch tán vào trong tế bào đích sau đó kết hợp với các thụ thể nội bào tác dụng lên NST, cấu trúc ADN thúc đẩy ADN tự sao, sao mã, tổng hợp pr
Hoocmon tuyên syên, tuyến tuỵ nội tiết, tuỷ thượng thận, tuyến giáp Hoocmon của vỏ tuyến thượng thận, hoocmon sinh dục
Câu 58 : Khi con người lâm vào tình trạng căng thẳng, sợ hãi hay tức giận thì loại hoocmon nào tiết ra ngay? Hoocmon đó ảnh hưởng như thế nào đến hoạt động của tim?
Hoocmon tiết ra ngay đó là ađrenalin là chất hoá học trung gian Axetincolin, được giải phóng từ các chuỳ xinap thần kinh
- Ảnh hưởng hoạt động của tim :
+ Mới đầu Ax được giải phóng ở chuỳ xináp thần kinh - cơ tim, kích thích màng sau xináp mở kênh K+ => giảm điện thế hoạt động ở cơ tim => tim ngừng đập
+ Sâu đó, Ax ở chuỳ xináp thần kinh – cơ cạn, chưa kịp tổng hợp trong khi đó Ax tại màng sau xinap đã phân huỷ( do E) => tim đập trở lại nhờ tính tự động
Câu 59 : Nếu một người bị ung thư tuyến giáp phải cắt bỏ theo em trong trường hợp này thì nồng độ hoocmon TSH tăng hay giảm ?
- Nếu tuyến giáp bị cắt bỏ => hoocmon TSH trong máu sẽ tăng : Vì khi tuyêếngiáp bị cắt bỏ thì mối liên hệ ngược từ tuyến giáp về vùng dưới đồi và thuỳ trước không còn nữa => tuyên syên tiếp tục tiết TSH => tăng lượng TSH trong máu
Trang 7Câu 60 : Tuyên yên là một tuyến nội tiết rất quan trọng của cơ thể người Em hãy cho biết tuyên yên có ảnh hưởng như thế nào đến bệnh lùn cân đối, bệnh
to đầu ngón, bệnh đái tháo nhạt ?
- Bệnh lùn cân đối : Do thiếu hoocmon tăng trưởng(GH) từ nhỏ Tuy cơ thể ở mức cân đối nhưng mức độ phát triển của cơ thể bị giảm
- Bệnh khổng lồ :Do hoạt động của hoocmon Gh cuả tuyến yên tăng cường lức nhỏ => người to quá mức bình thường
- Bệnh to đầu ngón : Do hoocmon tuyên yên tiết ra hoocmon GH quá nhiều vào tuổi đã trưởng thành
- Bệnh đái tháo nhạt : Do tuyến yên giảm tiết hoocmon ADH => giảm khả năng tái hấp thu nước của các ống góp ở thận
Câu 61: Giải thích cơ chế truyền tin qua xinap hóa học Tại sao mặc dù có cả xinap điện lẫn xinap hóa học, nhưng đại bộ phận các xinap ở động vật lại là xinap hóa học?
* Cơ chế dẫn truyền xung thần kinh qua xinap: Khi điện thế hoạt động tới đầu cùng của xinap gây khử cực màng sinh chất, làm mở kênh điện dẫn đến giải phóng Ca2+ vào trong chuỳ xinap Ca2+ làm bóng tải gắn kết với màng và giải phóng chất truyền tin axetincolin vào khe xinap Chất truyền tin sau đó được gắn vào thụ thể trên màng sau xinap làm xuất hiện thế điện động ở tế bào sau xinap
* Ưu điểm của xinap hoá học:
- Việc truyền thông tin tại xinap hoá học dễ được điều chỉnh hơn so với ở xinap điện, nhờ điều chỉnh lượng chất truyền tin được tiết vào khe xinap Ngoài
ra, mức độ đáp ứng với tín hiệu ở màng sau xinap cũng dễ được điều chỉnh hơn
- Dẫn truyền xung thần kinh theo một chiều
- Chất trung gian hóa học khác nhau ở mỗi xinap gây ra các đáp ứng khác nhau
Câu 62: Để tối ưu hóa hiệu quả trao đổi khí thì bề mặt hô hấp phải có những đặc điểm gì? Giải thích đặc điểm cấu tạo cơ quan hô hấp của chim thích nghi với đời sống bay lượn
* Đặc điểm của bề mặt hô hấp:
- Bề mặt hô hấp cần phải mỏng, rộng và ẩm ướt để các chất khí dễ dàng khuếch tán
- Có mạng lưới mao mạch phát triển và thường chảy theo hướng ngược chiều với dòng khí đi vào để làm chênh lệch phân áp các chất khí giữa hai phía của
bề mặt hô hấp
* Đặc điểm cơ quan hô hấp của chim:
- Dòng máu chảy trong các mao mạch trên thành ống khí ngược chiều với dòng khí đi qua các ống khí
- Phổi của chim gồm nhiều ống khí song song và các túi khí có thể co giãn giúp cho việc thông khí qua phổi theo một chiều và luôn giàu ôxi cả khi hít vào
và khi thở ra