Về kiến thức: - Hiểu được khái niệm phương trình bậc nhất hai ẩn, hệ phương trình bậc nhất hai ẩn và nghiệm của hệ phương trình bậc nhất hai ẩn.. - Hiểu và ghi nhớ các bước giải và biện
Trang 1Tiết thứ: 35 Ngày soạn: 07/11/2012
§4 HỆ PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT NHIỀU ẨN (tiết 1)
I MỤC TIÊU:
1 Về kiến thức:
- Hiểu được khái niệm phương trình bậc nhất hai ẩn, hệ phương trình bậc nhất hai ẩn
và nghiệm của hệ phương trình bậc nhất hai ẩn
- Hiểu và ghi nhớ cách tính D, Dx, Dy
- Hiểu và ghi nhớ các bước giải và biện luận hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn bằng định thức
2 Về kỷ năng:
- Giải được các hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn
- Biện luận được hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn trong trường hợp đơn giản
3 Về tư duy thái độ:
- Rèn luyện tư duy sáng tạo, khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề
- Tạo nên tính cẩn thận, chính xác
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1 Chuẩn bị của thầy :
- Giáo án, bài giảng điện tử
2 Chuẩn bị của trò:
- Ôn lại các kiến thức đã học ở lớp 9 về hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
o Gợi mở vấn đáp, thuyết giảng, đặt và giải quyết vấn đề chú trọng đến hoạt động tích cực của học trò Sử dụng sơ đồ tư duy để củng cố bài học…
IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC:
1 Kiểm tra bài cũ: Cho HS đứng tại chỗ nhắc lại các kiến thức cũ.
Câu 1: Nêu khái niệm về phương trình bậc nhất hai ẩn (x và y)?
Câu 2: Viết nghiệm tổng quát của phương trình: 𝟐𝒙−𝒚=𝟏?
Câu 3: Trong mặt phẳng tọa độ 𝑶𝒙𝒚, tập hợp các điểm biểu diễn nghiệm của phương trình 𝟐𝒙−𝒚=𝟏 là đường thẳng nào?
Câu 4: Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn có dạng như thế nào? Chúng ta đã học được những cách giải nào?
Câu 5: Giả sử (𝒅) là đường thẳng 𝒂𝒙+𝒃𝒚=𝒄 và (𝒅′) là đường thẳng 𝒂′𝒙+𝒃′𝒚=𝒄′, hãy xét vị trí tương đối của (𝒅) và (𝒅′) khi hệ (𝑰)
2 2
2 2
ax+ by = c (a + b 0) a'x+ b'y = c' (a' + b' 0)
duy nhất, vô nghiệm và vô số nghiệm?
2 Đặt vấn đề bài mới :
Chúng ta vừa ôn lại những kiến thức đã học về hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn ở lớp 9 Vậy liệu có phương pháp khác để giải hệ này hay không? Chúng ta sẽ trả lời câu hỏi đó trong bài hôm nay
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu khái niệm hệ phương trình bậc nhất hai ẩn.
1 Hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn:
(sgk)
+ GV chiếu và giới thiệu lại định nghĩa ở Slide 6
HOẠT ĐỘNG 2: Xây dựng công thức
Trang 2Nội dung kiến thức Hoạt động của GV – HS
2 Giải và biện luận hệ hai phương trình
bậc nhất hai ẩn
a)
Xây dựng công thức GV: Giao nhiệm vụ cho học sinh:
Các HS làm việc cá nhân vào vở nháp theo nhiệm vụ sau:
Tổ 1, 2: Bằng phép cộng đại số, hãy khử 𝒙 trong hệ (I)
Tổ 3, 4: Bằng phép cộng đại số, hãy khử 𝒚 trong hệ (I)
HS: giải và lên bảng trình bày
GV: dẫn dắt và hướng dẫn học sinh để đi đến bảng tóm tắt giải và biện luận hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn
HOẠT ĐỘNG 3: Thực hành giải và biện luận:
b) Thực hành giải và biện luận:
Định thức:
Biểu thức 𝑝𝑞’ – 𝑝’𝑞, với 𝑝, 𝑞, 𝑝’, 𝑞’ là những
số thực, được gọi là một định thức cấp 2 và kí
hiệu là: p
q
p'
q'.
Ví dụ: 1 -3
2 4 1 4 2. .( )3 10.
a
a
b
'
'
'
'
x
b
b
c
c
'
'
'
y
a
D
'
'
'
'
Ví dụ 1: Bằng phương pháp sử dụng định
thức, hãy giải các hệ sau:
2x 3y 12
y x 2
2
x 2 2y 8
a) ĐS Hệ phương trình vô nghiệm
b) 3 2 8 8 2 33 6
Ví dụ 2: Cho hệ phương trình:
+ GV giới thiệu định thức cấp hai
+ HS tính và phát biểu
+ GV giới thiệu định thức cấp hai áp dụng để giải và biện luận hệ
? Hãy nêu cách em nhớ để tính các định thức trên?
+ GV: Chiếu hai ví dụ
+ HS lên bảng giải
+ HS tính và phát biểu
Trang 3( 1) (2 3) 0
a) Tính 𝐷, 𝐷𝑥, 𝐷𝑦?
b) Tìm a để hệ có nghiệm duy nhất
c) Trong trường hợp hệ có ngiệm duy nhất,
hãy tìm hệ thức liên hệ giữa x và y không phụ
thuộc a?
+ GV : Chiếu ví dụ 2
+ HS : lên bảng giải câu a)
+ GV: cùng với HS giải câu b
+ Câu c) Gợi ý để HS về nhà làm
4- Củng cố bài:
- Cho HS ôn lại cách tính các định thức
- Vẽ sơ đồ tư duy nêu các bước giải và biện luận hệ hai phương trình bậc nhất hai ẩn
+ Cho HS làm câu hỏi trắc nghiệm nếu còn thời gian: 5- Dặn dò HS về nhà: + Học thuộc các công thức tính định thức + Học thuộc các bước giải và biện luận hệ bậc nhất hai ẩn + Chứng minh rằng trong trường hợp có nghiệm duy nhất thì nghiệm của (II) cũng chính là nghiệm của (I) + Chứng minh rằng trong trường hợp vô số nghiệm thì nghiệm của (I) chính là nghiệm phương trình 𝒂𝒙+𝒃𝒚=𝒄 + Làm bài tập: 31, 32, 33 (Sgk) 6- Bổ sung, rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
………
………
………
………
………