Jacek Białas Karolina Rusiłowicz Maja Tobiasz Daniel Witko Tình nguyện hồi hương – bản thông tin cho người nước ngoài hồi hương Vác sa va 2013 Tình nguyện hồi hương – bản thông tin cho người nước ngoà[.]
Trang 2Jacek BiałasKarolina RusiłowiczMaja TobiaszDaniel Witko
Tình nguyện hồi hương
– bản thông tin cho người nước
ngoài hồi hương
Vác-sa-va 2013
Trang 3Tình nguyện hồi hương – bản thông tin cho người nước ngoài hồi hương
Jacek Białas
Karolina Rusiłowicz
Maja Tobiasz
Daniel Witko
Bản thông tin được đồng tài trợ bởi Liên Minh Châu Âu trong chương
trình Quỹ Hồi Hương Châu Âu cho người nước ngoài và đồng tài trợ
bởi ngân sách nhà nước Trách nhiệm nội dung hoàn toàn thuộc về tác giả.
Ủy ban Châu Âu không chịu trách nhiệm về phương thức sử dụng các thông
tin dưới đây
Xuất bản:
Helsińska Fundacja Praw Człowieka
ul Zgoda 11, 00-018 Warszawa
tel (0 22) 556 44 40, fax (0 22) 556 44 50
www.hfhr.pl
ISBN 978-83-62245-16-1
In ấn: Kolektyw Wizualny / www.kolektywwizualny.pl
Biên tập và chỉnh sửa: Ewa Ostaszewska-Żuk
Lên trang: Kolektyw Wizualny / www.kolektywwizualny.pl
Thiết kế bìa: Duchno Teresa Duchnowska
Trang 41 Tình nguyện hồi hương là gì?
1 Các hình thức và tổ chức tình nguyện hồi hương
2 Tổ chức tình nguyện hồi hương qua Giám đốc Sở Ngoại Kiều
3 Hỗ trợ qua Tổ Chức Di Dân Quốc Tế IOM
2 Cư TRú Thiếu giấy phép Tại Ba lan – Mạo hiểM Thế nào và quyền lợi Của
người Cư TRú BấT hợp pháp là gì?
4 Bắt giữ và tạm giữ trong trại cho người nước ngoài hoặc trại chờ trục xuất
5 Giam giữ trong trại
6 Giam giữ trong trại chờ trục xuất
6
Mục lục
Trang 53 hậu quả Của việC hồi hương là gì?
1 Lệnh cấm nhập cảnh
2 Rút lệnh rời Ba Lan trong trường hợp hưởng quy chế tình nguyện hồi hương
3 Rút lệnh cấm nhập cảnh trong trường hợp ép buộc về nước
4 Tái xin quy chế tị nạn trong thời gian cấm nhập cảnh
Danh sáCh CáC Tổ ChứC và Cơ quan hỗ TRợ
Trang 6Các hình thức và tổ chứctình nguyện hồi hương
Tổ chức tình nguyện hồi hương qua Giám đốc Sở Ngoại Kiều
Hỗ trợ qua Tổ Chức Di Dân Quốc Tế IOM
1
2
3
Tình nguyện hồi hương là gì?
1
Trang 7Tình nguyện hồi hương là tình huống khi anh/chị muốn rời Ba lan:
tới đất nước nơi anh/chị là công dân hoặc
tới đất nước anh/chị từng cư trú – trong trường hợp anh/chị không thể trở về nước nơi anh/chị là công dân hoặc anh/chị là người vô tổ quốc hoặc
tới đất nước nơi đồng ý tiếp nhận anh/chị;
Quyết định trở về phải được anh/chị đưa ra mà không bị bất cứ áp lực hay sức ép nào Quyết định đó cần dựa trên cơ sở các thông tin chính xác về điều kiện trở về cùng thực
tế trong nước – điểm trở về của anh/chị
Các hình thức và tổ chức
tình nguyện hồi hương
Tình nguyện hồi hương được tổ chức bởi:
Giám đốc Sở Ngoại Kiều (Szef UDSC) hoặc
Tổ chức Di Dân Quốc Tế (IOM) trong khuôn khổ chương trình tình nguyện hồi hương
1
Trang 82 Tổ chức tình nguyện hồi hương qua giám đốc sở ngoại Kiều
Nếu thủ tục xin cư trú tị nạn chưa kết thúc mà anh/chị lại muốn trở về nước mình, anh/chị nên thông báo ý nguyện của mình trên văn bản gửi Giám đốc Sở Ngoại Kiều Văn bản này cần nộp trước thời hạn của lệnh rời Ba Lan đã đưa ra trong quyết định từ chối
tị nạn Tổ chức hỗ trợ tình nguyện hồi hương đảm bảo:
phí tổn mua vé vận chuyển giao thông công cộng tới quốc gia anh/chị đã chọn
và được quyền nhập cư;
phí tổn hành chính liên quan tới thủ tục xin thị thực và giấy phép;
chi phí ăn uống trong thời gian di chuyển
lưu Ý: sau khi giám đốc sở ngoại Kiều nhận được thông báo của anh/ chị về ý định tình nguyện hồi hương thì ngay sau đó, anh/chị được hưởng hỗ trợ xã hội và bảo vệ y tế, y như trong thời gian duyệt đơn xin tị nạn
a
b
c
!
Trang 93 hỗ trợ qua Tổ Chức Di Dân quốc Tế ioM
Chương trình tình nguyện hồi hương và tái hội nhập do Văn phòng IOM tại Vác-sa-va tiến hành gồm có:
tư vấn về hồi hương, trong đó cung cấp các thông tin cụ thể về quốc gia trở về
hỗ trợ làm thủ tục lấy giấy thông hành trong những trường hợp cần thiết
khám nghiệm y tế trong những trường hợp cần thiết
tổ chức chuyến đi tới đích cuối của quốc gia hồi hương
hỗ trợ tái hội nhập, là khâu quan trọng trong quá trình hỗ trợ của IOM Khác với Giám đốc Sở Ngoại Kiều Trong chương trình hỗ trợ hồi hương do Giám đốc Sở Ngoại Kiều thực hiện không có hỗ trợ tái hội nhập
Nhờ chương trình giúp tái hội nhập, vào ngày về lại nước mình, anh/chị được hưởng một khoản tiền hỗ trợ để thỏa mãn các nhu cầu cơ bản trong những ngày đầu trở lại đất nước
Ngoài ra anh/chị còn có cơ hội dành được khoản tiền lớn hơn cho việc bắt đầu hoặc
Trang 10duy trì cơ sở kinh tế, cho giáo dục hoặc hỗ trợ lương Tuy vậy, khoản tiền hỗ trợ này chỉ được công nhận khi anh/chị tự soạn thảo chương trình hỗ trợ và được IOM thông duyệt Khoản hỗ trợ được chuyển tải bằng hiện vật và được văn phòng IOM cung cấp tại quốc gia hồi hương
Ngoài đó, còn một hình thức hỗ trợ tái hội nhập cá thể khác dành cho người hồi hương
là trẻ em không nơi nương tựa, cho bệnh nhân cần hỗ trợ y tế tại quốc gia gốc, nạn nhân buôn người hoặc các trường hợp cần lưu tâm đặc biệt
người được hưởng quy chế tình nguyện hồi hương:
là những ai từng xin hưởng quy chế tị nạn chính trị tại Ba Lan và tình nguyện trình đơn ngưng thủ tục xin tị nạn hoặc đã từng nhận quyết định từ chối;
là những ai đang cư trú tại Ba Lan thiếu giấy phép cư trú;
những trường hợp là nạn nhân buôn người
Để có thêm thông tin liệu trường hợp của mình có đủ điều kiện xin hỗ trợ của IOM hay
Trang 11ioM Międzynarodowa organizacja ds Migracji,
ul Mariensztat 8, 00-302 Warszawa,
tel (+48 22) 5389186, faks (+48 22) 5389185,
e-mail: iomwarsawavr@iom.int (+48 22) 5389187,(+48 22) 5389212
Nếu anh/chị muốn nhập hưởng chương trình quy chế hồi hương tình nguyện, anh/chị cần điền lá đơn dài 3 trang Anh/chị có thể làm đơn bằng cách:
tự điền đơn tại Điểm tư vấn hồi hương;
điền đơn qua Internet tại trang www.iom.pl từ mục Dobrowolne powroty;
gọi điện tới IOM và nhờ nhân viên gửi mẫu đơn qua số fax của anh/chị
Trang 12Bắt giữ và tạm giữ trong trại cho người nước ngoài hoặc trại chờ trục xuấtGiam giữ trong trại
Giam giữ trong trại chờ trục xuất
2
Trang 13Nếu anh/chị ở lại Ba Lan không có giấy phép cư trú hợp pháp (như visa, giấy phép cư trú), cơ quan nhà nước có thể đưa ra quyết định đối với anh/chị, trong đó cơ quan nhà nước quyết định liệu anh/chị có phải ra khỏi lãnh thổ Ba Lan hay không (nếu trước đó anh/chị chưa từng có quyết định như thế, ví dụ sau khi đơn tị nạn của anh/chị bị từ chối) Bất kể ra đi dưới hình thức nào, anh/chị có thể chịu bổn phận cư trú tại địa điểm quy định cho tới khi rời Ba Lan, có thể phải cam kết trình diện tại cơ quan nhất định hoặc bị giam tại nhà giam cho người nước ngoài hoặc trại chờ trục xuất
hiện, trong luật Ba lan có hai loại hình quyết định mang kết luận cam kết rời Ba lan Đó là
quyết định phải cam kết rời lãnh thổ Ba Lan và
quyết định trục xuất
Các quyết định như trên đều có thể bị khiếu nại, khi đơn khiếu nại được nạp trong vòng
14 ngày, gửi tới ủy ban đã đưa ra quyết định đó
Trang 14lưu Ý! Nếu anh/chị có thành viên gia đình sinh sống tại Ba Lan (vợ/chồng, bạn
phối ngẫu, con cái) hãy tiết lộ điều đó với các cơ quan! Các cơ quan chức năng có trách nhiệm quan tâm tới chi tiết đó Việc trục xuất không thể được tiến hành nếu xâm hại tới quyền lợi của anh/chị trong cuộc sống gia đình hoặc/và đời sống riêng
tư Tuy vậy, điều này chỉ được ứng dụng khi việc cư trú của anh/chị không gây tổn hại tới quốc phòng hay an ninh quốc gia hoặc an bình xã hội
lưu Ý! Hãy nhớ rằng trong trường hợp nhận quyết định đòi cam kết rời Ba Lan
cũng như trong trường hợp nhận quyết định trục xuất khỏi Ba Lan, anh/chị có thể nạp đơn yêu cầu cơ quan hữu trách gửi bản dịch quyết định đó cho anh/chị Khi đó,
cơ quan hữu trách sẽ dịch nội dung quyết định cũng như cơ sở pháp lý của văn bản, quá trình xét duyệt và bảng hướng dẫn liệu anh/chị có được quyền khiếu nại hay không và khiếu nại như thế nào, sang ngôn ngữ anh/chị yêu cầu Nhưng hãy nhớ, rằng thời gian nạp đơn khiếu nại được tính từ ngày nhận đơn bằng tiếng Ba Lan
lưu Ý! Nếu tại Ba Lan đang diễn ra quá trình tố tụng liên quan anh/chị và anh/chị
cần có mặt để trình diện tại cơ quan công quyền của Ba Lan, bất kể với vai trò gì, hoặc tình cảnh đặc biệt cần sự có mặt của anh/chị tại Ba Lan (ví dụ như việc ly dị),
!
!
!
Trang 15trong quyết định Thời hạn này có thể được gia hạn một lần với thời gian lâu nhất
giam giữ trong trại
anh/chị có thể bị giữ trong trại khi:
anh/chị đã có quyết định mang phán quyết trục xuất dù thiếu phán quyết về thời hạn rời Ba Lan hoặc
1
2
Trang 16anh/chị chưa rời Ba Lan trong hạn định đã đưa ra trong quyết định mang phán quyết trục xuất hoặc
quá trình tố tụng về việc trục xuất đang tiếp diễn và tòa công nhận có khả năng anh/chị bỏ trốn
giam giữ trong trại chờ trục xuất
Anh/chị có thể bị giam giữ trong nhà giam chờ trục xuất (aresztu w celu wydalenia) nếu có quan ngại rằng anh/chị không chấp hành các quy tắc của trại giam (ośrodek strzeżony) Tòa là cơ quan ra quyết định giam giữ Anh/chị có thể bị giữ tại trại giam hoặc nhà giam tới 90 ngày, tuy vậy tòa có thể ra hạn 90 ngày tiếp theo đó nữa Cứ như vậy, lâu nhất là
1 năm
lưu Ý! Trên cơ sở quyết đoán của tòa về việc giam giữ anh/chị trong nhà giam chờ trục xuất hoặc trại giam, anh/chị được quyền khiếu nại qua trung gian là tòa nơi đưa ra quyết đoán đó Đơn khiếu nại cần được nộp 7 ngày kể
từ ngày công bố phán quyết! Đơn khiếu nại cần được viết bằng tiếng Ba lan.3
!
Trang 17Trong phần cuối của bản thông tin này cũng như trong tất cả các nhà/trại giam đều có danh sách các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ pháp lý cho người nước ngoài Anh/chị hãy liên lạc ngay với các tổ chức đó, nhân viên tư vấn luật sẽ giúp chuẩn bị viết kháng đơn.
quan TRỌng: Tòa không được cho ra phán quyết về việc giam giữ trong trại giam hoặc áp dụng giam giữ nhằm trục xuất nếu việc trục xuất có khả năng gây cho anh/chị lâm phải mạo hiểm tính mạng hoặc sức khỏe vậy nên, nếu anh/chị xin tị nạn và anh/chị từng bị bạo hành trong quá khứ hoặc gánh vác trải nghiệm xấu, anh/chị được quyền đệ đơn lên tòa yêu cầu thả khỏi trại/nhà giam
!
Trang 183Lệnh cấm nhập cảnh
Rút lệnh rời Ba Lan trong trường hợp hưởng quy chế tình nguyện hồi hươngRút lệnh cấm nhập cảnh trong trường hợp ép buộc về nước
Trang 19lệnh cấm nhập cảnh
Trong quyết định mang phán cáo anh/chị phải trở về nước, quyết định đó còn mang phán quyết cấm tái nhập cảnh vào Ba Lan hoặc cấm nhập cảnh vào Ba Lan cùng các nước thuộc khối Schengen, đưa ra chỉ định về thời hạn cấm nhập cảnh Có nghĩa là trong thời hạn còn hiệu lực của quyết định, anh/chị nói chung không được quyền nhập cảnh, không được nhận thị thực hay giấy phép cư trú tại Ba Lan cũng như
các quốc gia thuộc khối Schengen Phán quyết đưa ra những thời hạn cấm nhập cảnh khác nhau, tùy thuộc vào lý do khiến phán quyết được đưa ra
Thời gian cấm nhập cảnh là từ 6 tháng tới 3 năm nếu anh/chị từng cư trú tại Ba Lan
thiếu giấy phép, từng vượt biên giới bất hợp pháp, không đủ vật chất để duy trì cuộc sống cho mình tại Ba Lan, đã quá quyền hạn 3 tháng được di chuyển trong khối Schen-gen hoặc từng vi phạm luật về tiểu giao thông biên giới
Nếu anh/chị từng lao động hoặc hoạt động kinh tế không đúng pháp luật hoặc không chịu trách nhiệm đóng thuế và các vấn đề trên trở thành yếu tố quyết định cho việc đưa
ra quyết định trục xuất về nước, thì thời gian cấm nhập cảnh là từ 1 tới 3 năm.
1
Trang 20Thời gian cấm nhập cảnh là từ 3 tới 5 năm, nếu quyết định được đưa ra là kết quả của
việc các dữ liệu của anh/chị đang nằm trong danh sách người nước ngoài không được mong đợi hoặc trong tài liệu Hệ Thông Tin Schengen (SIS) Tương tự như vậy khi anh/chị đã từng phạm tội hay đã bị phán quyết phạt hạn chế tự do hoặc anh/chị không chấp hành thực hiện quyết định trở về đất nước
Thời hạn tối đa cấm nhập cảnh, 5 năm, được ứng dụng khi anh/chị bị coi là người gây
bất an quốc phòng, ảnh hưởng an ninh quốc gia hoặc trật tự công cộng
Rút lệnh rời Ba lan trong trường hợp hưởng quy chế tình nguyện hồi hương
Hãy nhớ rằng trong trường hợp hưởng quy chế tình nguyện hồi hương, anh/chị có thể nạp đơn xin rút lệnh cấm tái nhập cảnh Trong đơn đó, anh/chị cần chỉ ra rằng anh/chị rời Ba Lan trong hạn định đã quy trong quyết định phán việc trở về và việc anh/chị tái nhập cư vào Ba Lan hay tới các nước khối Schengen sẽ được thực hiện bởi những lý
do chính đáng, nhất là vì yếu tố nhân bản
2
Trang 21Rút lệnh cấm nhập cảnh trong trường
hợp ép buộc về nước
Nếu anh/chị chưa hưởng khả năng tình nguyện hồi hương và anh/chị đã bị trục xuất thì việc rút lệnh cấm tái nhập cảnh và Ba Lan và khối Schengen chỉ có thể được thực hiện
sau khi anh/chị đã trang trải chi phí trục xuất
Chi phí trục xuất người nước ngoài gồm các khoản sau:
chi phí cho thủ tục tố tụng trục xuất;
chi phí lấy vân tay và phí tổn chụp ảnh;
phí tổn khi anh/chị bị giam giữ trong nhà/trại giam chờ trục xuất;
phí tổn khám nghiệm y khoa;
phí tổn vận chuyển tới biên giới hoặc tới biên giới mà anh/chị đi,
nơi anh/chị bị dẫn độ tới hay sân bay hoặc bến tàu thủy của đích tới
3
Trang 22Tái xin quy chế tị nạn trong thời gian cấm nhập cảnh
Hãy nhớ rằng nếu anh/chị muốn trở lại Ba Lan để lần nữa xin quy chế tị nạn mà trước
đó anh/chị đã từng nhận quyết định phải trở về nước mình trong khi thời hạn cấm nhập cảnh Ba Lan còn giá trị, anh/chị có thể bị giữ tại biên giới và bị giam tại nhà/trại giam chờ trục xuất
4
Trang 23Danh sách các tổ chức và cơ quan hỗ trợ:
văn phòng phát ngôn quyền Công
Dân - Biuro Rzecznika praw
văn phòng phát ngôn quyền Trẻ em
- Biuro Rzecznika praw Dziecka
quỹ nhân quyền helsinki - helsińska Fundacja praw Człowieka
ul Zgoda 11, 00-018 WarszawaTel: (+48 22) 556 44 40, (+48 22) 556 44 66 E-mail: hfhr@hfhr.org.pl,
refugees@hfhr.org.pl, www.hfhr.pl, http://programy.hfhr.pl/uchodzcy/
Trang 2420-023 Lublin Tel: (+48 81) 743 68 05 E-mail: fundacja@fipp.org.pl www.fipp.org.pl
Tổ chức Caritas „Caritas”
ul Skwer Kard Stefana Wyszyńskiego
9 01-015 Warszawa Tel: (+48 22) 334 85 00 E-mail: Caritas@caritas.pl www.caritas.pl
quỹ „giải cứu”
Fundacja „ocalenie”
ul Ordynacka 9 / 21 (II piętro) 00-384 Warszawa
Tel: (+48 22) 828 50 54, E-mail: fundacja@ocalenie.org.pl,
hội Can thiệp pháp lý -
stowarzyszenie interwencji prawnej
Trung tâm hỗ trợ pháp lý mang tên
halina nieć - Centrum pomocy
prawnej im haliny nieć
ul Krowoderska 11/7
31-141 Kraków
Tel: (+48 12) 633 72 23
E-mail: biuro@pomocprawna.org
viện phục vụ quốc gia pháp quyền -
instytut na rzecz państwa prawa
Trang 25q uỹ nhân q uyền helsinka tại Ba Lan, với trụ sở tại Vác-sa-va, được thành lập năm 1989
Trước khi thành lập, quỹ đã có bảy năm hoạt động của Ủy ban Helsink tại Ba Lan, hoạt động
bí mật từ năm 1982 Sau khi chuyển đổi chính trị tại Ba Lan vào năm 1989, các thành viên của Ủy ban quyết định xuất diện và thành lập cở sở độc lập phụ trách giáo dục và nghiên cứu về nhân quyền Bởi vào thời điểm đó, hệ thống pháp lý chưa cho phép các tổ chức độc lập hoạt động, Quỹ Nhân quyền Helsinki đã được thành lập dưới hình thức quỹ để thỏa mãn vai trò trên Quỹ Nhân quyền Helsinki là một trong các cơ sở kinh nghiệm và chuyên nghiệp nhất tại Châu Âu hoạt động trong lãnh vực nhân quyền Từ năm 2007, Quỹ đóng vai trò tư vấn thuộc Hội Đồng Xã hội – Kinh tế Liên Hiệp Quốc (ECOSOC). www.hfhr.pl
Từ tháng bảy năm 2012, Quỹ Nhân quyền Helsinki thực hiện dự án „TRỞ VỀ Hỗ trợ pháp
lý và thông tin cho người di cư trở về”, thực hiện tới tháng sáu năm 2015 Dự án, qua tư vấn pháp lý và thông tin cũng như các buổi thăm nhà/trại giam, nhằm thực hiện mục đích để quyền con người của những người hồi hương được tôn trọng Trong khuôn khổ dự án, các chuyên viên pháp lý hỗ trợ miễn phí tất cả những ai là Người nước ngoài:
không có giấy phép cư trú tại Ba Lan;
từng nhận quyết định rời Ba Lan hoặc quyết định trục xuất đồng thời muốn hưởng quy chế tình nguyện hồi hương;