Xây dựng đề cương nghiên cứu tình hình tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh b giai đoạn 2016 2020

Vì vậy, việc xây dựng đề cương nghiên cứu “Tình hình tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020” là rất quan trọng, đem đến cái nhìn khách quan, to

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TIỂU LUẬN MÔN: TỘI PHẠM HỌC

ĐỀ BÀI: “Xây dựng đề cương nghiên cứu tình hình tội

chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh B giai

đoạn 2016-2020.”

HỌ VÀ TÊN: VŨ TRỌNG KHÁNH

MSSV:

LỚP: N01 – TL2

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài: 1

2 Tình hình nghiên cứu đề tài: 1

3 Phạm vi nghiên cứu: 3

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: 3

5 Phương pháp nghiên cứu: 3

B NỘI DUNG 3

Chương I Thực trạng, diễn biến của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020: 3

1 Thực trạng của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020: 4

2 Diễn biến của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020: 7

Chương II Cơ cấu, tính chất của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020: 8

1 Cơ cấu của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020: 8

2 Tính chất của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020: 8

C KẾT LUẬN 9

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Nền kinh tế phát triển, toàn cầu hoá rộng khắp đã du nhập nhiều nền văn hoá, luồng tư tưởng, lối sống mới vào nước ta, đây cũng là yếu tố góp phần gia tăng tội phạm cả về số lượng cũng như hình thức, thủ đoạn ngày càng trở nên tinh vi, phức tạp hơn Chính người thi hành công vụ đã trực tiếp đưa pháp luật vào đời sống, giúp pháp luật phát huy hiệu quả, cũng vì vậy, họ trở thành đối tượng hướng đến của tội phạm

Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất Việt Nam, thuộc vùng Bắc Trung Bộ Dân số Nghệ An theo điều tra dân số năm 2019

có 3.327.791 người Công tác đấu tranh phòng, chống tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả nhất định Nhiều vụ vi phạm được ngăn chặn, xử lý kịp thời, đảm bảo tính giáo dục, răn đe, đồng thời giảm thiểu tối đa thiệt hại đến sức khoẻ, tính mạng của người thi hành công vụ Cần tiếp tục phát huy, tăng cường hiệu quả hơn nữa trong đấu tranh phòng, chống tội phạm trên nhằm bảo vệ sự nghiêm minh của pháp luật, gây dựng lòng tin của quần chúng nhân dân Vì vậy, việc xây dựng đề cương nghiên cứu “Tình hình tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020” là rất quan trọng, đem đến cái nhìn khách

quan, toàn diện về tình hình tội phạm; tạo điều kiện cho việc nghiên cứu về nguyên nhân, đề ra những định hướng phù hợp

để hỗ trợ đẩy lùi loại tội phạm này trên địa bàn tỉnh trong tương lai

2 Tình hình nghiên cứu đề tài:

Tội chống người thi hành công vụ cũng là một trong những vấn đề nóng, thu hút sự quan tâm đặc biệt của nhiều nhà nghiên cứu, cán bộ trực tiếp làm công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm Theo đó, có thể nêu lên một số công trình của các tác giả tên tuổi như:

- Công trình khoa học có vai trò cung cấp lý luận

chung:

+ Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tội phạm học, Nxb CAND, Hà Nội, 2017

+ PGS TS Nguyễn Ngọc Hoà, “Tội phạm và cấu thành tội phạm”, Nxb CAND, Hà Nội, 2006.

+ TS Dương Tuyết Miên, “Tội phạm rõ và tội phạm ẩn trong tội phạm học”, Tạp chí luật học, 3/2010.

+ TS Dương Tuyết Miên, “Tội phạm học nhập môn”, Nxb CAND, Hà Nội, 2009

+ PGS TS Phạm Văn Tỉnh, “Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ ở Việt Nam hiện nay”, Nxb CAND, 2010.

- Công trình khoa học có vai trò định hướng cơ sở thực tiễn:

+ Nguyễn Thị Bích Ngọc, Khoá luận tốt nghiệp – “Tình hình tội chống người thi hành công vụ ở Việt Nam giai đoạn 2006 – 2010”, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội, 2011.

+ Hà Thương Huyền, Luận văn Thạc sĩ – “Tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn Thành phố Hà Nội”, Học viện Khoa

học xã hội, Hà Nội, 2014

Các đề tài, công trình khoa học trên chứa đựng những nghiên cứu rất công phu về tình hình tội phạm và công tác phòng, chống tội phạm cả về lý luận lẫn thực tiễn, là những tài liệu tham khảo hết sức quan trọng

Tuy nhiên, trong số những nghiên cứu trên chưa có công trình nào xem xét tội chống người thi hành công vụ dưới góc độ tội phạm học, hơn nữa, mọi số liệu thực tế được sử dụng làm căn

cứ trong đó đều đã cách đây nhiều năm, tình hình kinh tế - xã hội đã ít nhiều có sự thay đổi Từ đó, em xin đưa ra Đề cương nghiên cứu tình hình tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh B giai đoạn 2016 – 2020

3 Phạm vi nghiên cứu:

Về nội dung, đề tài được nghiên cứu dưới góc độ tội phạm học

về tội chống người thi hành công vụ; Về địa bàn được thực hiện trong phạm vi tỉnh Nghệ An; Về thời gian sẽ dựa trên số liệu

thực tế có liên quan đến tội phạm trên trong giai đoạn từ năm

2016 đến năm 2020 tại tỉnh Nghệ An

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu là tìm hiểu, làm rõ và đánh giá tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ

An Từ đó, có được cơ sở thực tiễn để tìm hiểu nguyên nhân của tội phạm, sau cùng đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm

Nhiệm vụ của đề cương nghiên cứu gồm thu thập, xử lý số liệu, kết hợp với những lý luận về tội phạm học để phân tích nội dung của tình hình tội chống người thi hành công vụ tại tỉnh Nghệ An trong giai đoạn 2016 – 2020

5 Phương pháp nghiên cứu:

Vận dụng một cách linh hoạt, đan xen các phương pháp nghiên cứu như phương pháp thống kê, phương pháp phân tích,

so sánh, phương pháp tổng hợp

B NỘI DUNG

Chương I Thực trạng, diễn biến của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020:

Tình hình tội phạm là “trạng thái, xu thế vận động của tội phạm hoặc nhóm tội phạm hoặc loại tội phạm đã xảy ra trong một đơn vị không gian, đơn vị thời gian nhất định”1 Qua đó, tình hình tội phạm được hiểu về mặt ngôn ngữ là tình hình của hiện tượng tội phạm đã xảy ra trên thực tế và sẽ được hợp thành bởi hai yếu tố Đó là yếu tố thực trạng và yếu tố diễn biến 2

Như vậy, việc trình bày thực trạng và diễn biến của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn

2016 – 2020 sẽ là cơ sở để làm sáng tỏ tình hình tội phạm

1 Theo PGS TS Nguyễn Ngọc Hoà, “Tội phạm và cấu thành tội phạm”, Nxb CAND, Hà Nội,

2006, tr 48

2 Theo Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tội phạm học, Nxb CAND, Hà Nội, 2017, tr 100

1 Thực trạng của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020:

Để có cái nhìn khách quan, toàn diện về thực trạng tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn

2016 – 2020, chúng ta cần căn cứ đồng thời vào số liệu của tội phạm rõ và số liệu tội phạm ẩn Ngoài ra, những tài liệu thu thập được về chỉ số tội phạm cũng đem đến những lợi ích nhất định trong việc nghiên cứu

1.1 Tội phạm rõ:

Tội phạm rõ là “tội phạm đã được xử lý về hình sự và đã được thống kê tội phạm”3

Để xác định tội phạm rõ cần dựa trên thông số về số vụ án xảy ra trên thực tế, theo TS Dương Tuyết Miên thì thời điểm

được coi là tội phạm rõ rất sớm “ngay từ khi cơ quan chức năng nhận được tin báo về tội phạm và có sự xác nhận của cơ quan

áp dụng pháp luật khác rằng đó là hành vi vi phạm”4 Nên việc thống kê số vụ án xảy ra nên có sự kết hợp cùng với cơ quan công an, như vậy sẽ tạo ra tính hoàn thiện vì số vụ án hình sự tìm ra thủ phạm và bị đưa ra xét xử luôn nhỏ hơn thực tế Ba

nhân tố để xác định tội phạm rõ gồm: “Có người chứng kiến hoặc phát hiện ra tội phạm; tội phạm đã được tường thuật, tố cáo với công an; cơ quan công an hoặc cơ quan áp dụng luật khác khẳng định đó là hành vi vi phạm pháp luật hình sự”

Theo số liệu thống kê của Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An thì từ năm 2016 đến 2020, số vụ án phạm tội chống người thi hành công vụ được đưa ra xét xử sơ thẩm trên địa bàn tỉnh Nghệ An

có tất cả vụ với bị cáo Như vậy, trung bình hằng năm trên địa bàn tỉnh có vụ án chống người thi hành công vụ xảy ra với người phạm tội bị xét xử

3 Theo Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tội phạm học, Nxb CAND, Hà Nội, 2017, tr 102

4 Theo Dương Tuyết Miên, “Tội phạm rõ và tội phạm ẩn trong tội phạm học”, Tạp chí luật học, 3/201

Dưới đây là Bảng số liệu về số vụ và số bị cáo phạm tội chống người thi hành công vụ tại địa bàn tỉnh Nghệ An từ năm 2016 – 2020:

2016

2017

2018

2019

2020

Tổng

Trung bình

Để làm nổi bật mức độ của thực trạng tội phạm chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An, chúng ta so sánh số

vụ và bị cáo phạm tội chống người thi hành công vụ với số liệu tương ứng của tổng các tội phạm nói chung trên địa toàn tỉnh Nghệ An từ năm 2016 đến năm 2020

Dưới đây là Bảng số liệu so sánh số vụ, số bị cáo phạm tội chống người thi hành công vụ với số vụ, số bị cáo của tội phạm nói chung tại địa bàn tỉnh Nghệ An từ năm 2016 – 2020:

Năm

Tội chống

người thi

hành công

vụ

Tội phạm nói chung

Tỉ lệ

Số vụ Số bị

cáo

Số vụ Số bị

cáo

Số vụ Số bị

cáo 2016

2017

2018

2019

2020

Tổng

1.2 Tội phạm ẩn:

Tội phạm ẩn là “các tội phạm đã thực tế xảy ra nhưng không được thể hiện trong thống kê tội phạm vì không được phát hiện, không được xử lý hoặc không được đưa vào thông kê tội

phạm” 5

Tội phạm nói chung đều có phần ẩn Để xác định tội phạm ẩn

là rất khó khăn và phức tạp vì không phải mọi tội phạm xảy ra trên thực tế đều bị phát hiện và xử lý Chỉ có thể xác định một cách tương đối số lượng tội phạm ẩn

Tỷ lệ ẩn của mỗi loại tội phạm khác nhau sẽ khác nhau, các loại tội phạm có mức độ ẩn thấp là các loại tội phạm có tính nguy hiểm cao cho xã hội Đến từ chính đặc điểm riêng biệt mà tội chống người thi hành công vụ có độ ẩn thấp Đây là tội khó che dấu, mức độ bộc lộ thông tin lớn, trực tiếp gây nguy hiểm tới các chủ thể đặc biệt Hơn nữa, hiện trường gây án thường không thể thay đổi, được ghi nhận ngay sau khi tội phạm hoàn thành

Qua tìm hiểu chung về tội phạm ẩn của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An, có thể đưa ra một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng ẩn của nhóm tội này:

Người phạm tội hiểu rõ sự nguy hiểm từ hành vi của mình và hậu quả pháp lý nặng nề nên đã tìm nhiều cách thức để che dấu, chạy trốn cơ quan có thẩm quyền

Năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của các chủ thể có thẩm quyền còn thiếu sót nên đã để người phạm tội qua mặt hoặc không xác định được người phạm tội

1.3 Chỉ số tội phạm:

Để thấy rõ hơn thực trạng tội chống người thi hành công vụ, chúng ta có thể xem xét thêm về chỉ số tội phạm – tỉ lệ giữa số người phạm tội chống người thi hành công vụ với dân số của tỉnh Nghệ An

5 Theo Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tội phạm học, Nxb CAND, Hà Nội, 2017, tr 103.

Dưới đây là Bảng số liệu về chỉ số tội phạm tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Năm Số người

phạm tội chống người thi hành công vụ

Dân số Chỉ số tội

phạm

2016

2017

2018

2019

2020

Trung bình

2 Diễn biến của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020:

Diễn biến của tình hình tội phạm là “sự phản ánh xu hướng tăng, giảm hoặc ổn định tương đối của tội phạm nói chung hoặc một tội hoặc nhóm tội phạm xảy ra trong khoảng thời gian nhất định và trên một địa bàn nhất định”6

Đây là một trong những nội dung của tình hình tội phạm, khi phân tích sẽ cho ra xu hướng vấn động của tội phạm trong thời gian tiếp theo Như vậy, việc nghiên cứu diễn biến của tội giết người trên địa bàn tỉnh Nghệ An là rất quan trọng, chúng ta sẽ thấy được xu hướng tăng giảm qua các năm, dự đoán tình hình trong tương lai, tạo cơ sở cho các cơ quan chức năng có thể đưa

ra các biện pháp phòng, chống phù hợp

Để làm rõ về diễn biến của tội chống người thi hành công vụ , chúng ta làm phép tính: đặt năm 2016 là năm gốc với số vụ án

và số bị cáo là 100% và so với các năm tiếp theo thì sẽ tìm ra được quy luật vận động của tội chống người thi hành công vụ

Năm Số vụ án (%) Số bị cáo (%)

2017

2018

6 Theo TS Dương Tuyết Miên, “Tội phạm học nhập môn”, Nxb CAND, Hà Nội, 2009, tr 208.

2020

Chương II Cơ cấu, tính chất của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020:

1 Cơ cấu của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020:

Cơ cấu của tội phạm là “thông số thể hiện mối quan hệ giữa các bộ phận trong một tổng thể tội phạm theo một tiêu chí nào

đó Phân tích các mối quan hệ này chúng ta sẽ thấy được những đặc điểm bên trong của tội phạm.”

Để tìm hiểu được đặc điểm bên trong cũng như đặc điểm riêng biệt của tội chống người thi hành công vụ ở tỉnh Nghệ An, chúng ta cần phân tích cơ cấu của tội phạm này theo các tiêu chí:

+Cơ cấu tội chống người thi hành công vụ theo loại tội phạm; +Cơ cấu tội chống người thi hành công vụ theo mức hình phạt được áp dụng;

+Cơ cấu tội chống người thi hành công vụ theo công cụ, phương tiện, thời gian, địa điểm

Sau đó, tuỳ theo tiêu chí được xác định sẽ phân loại ra nội dung , dựa vào số lượng tội phạm bộ phận so với tổng số tội phạm chống người thi hành công vụ để tìm ra tỉ lệ, từ đó tạo lập

ra được biểu đồ mô tả cơ cấu Công thức tính tỉ lệ sẽ là: +(Bộ phận/tổng thể) x 100% = tỷ lệ phần trăm của tội

Thông qua sơ biểu đồ trên, chúng ta sẽ đưa ra được nhận định khách quan, chính xác nhất về cơ cấu tội phạm chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020

2 Tính chất của tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2016 – 2020:

Đặc điểm tính chất được tìm hiểu trên cơ sở nghiên cứu các cơ cấu của tội phạm Như vậy, qua cơ cấu của tội chống người thi 7

7 Theo Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tội phạm học, Nxb CAND, Hà Nội, 2017, tr 117

hành công vụ đã được làm rõ ở mục 1 Chương II trên, chúng

ta có thể rút ra nhận xét về tính chất của tội phạm này như sau

C KẾT LUẬN

Tình hình tội phạm chống người thi hành công vụ tiếp tục diễn biến phức tạp, thể hiện sự coi thường pháp luật, gây khó khăn cho lực lượng thi hành công vụ Nguyên nhân, điều kiện phát sinh đến từ các yếu tố khách quan, chủ quan, việc tìm hiểu tình hình tội phạm này phần nào giúp định hướng được những biện pháp cần thiết để phòng, chống, giảm thiểu số vụ vi phạm trong tương lai

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tội phạm học, Nxb CAND, Hà Nội, 2017.

2 PGS TS Nguyễn Ngọc Hoà, “Tội phạm và cấu thành tội phạm”, Nxb CAND, Hà Nội, 2006.

3 TS Dương Tuyết Miên, “Tội phạm rõ và tội phạm ẩn trong tội phạm học”, Tạp chí luật học, 3/2010.

4 TS Dương Tuyết Miên, “Tội phạm học nhập môn”, Nxb CAND, Hà Nội, 2009.

5 PGS TS Phạm Văn Tỉnh, “Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm chống người thi hành công

vụ ở Việt Nam hiện nay”, Nxb CAND, 2010.

6 Nguyễn Thị Bích Ngọc, Khoá luận tốt nghiệp – “Tình hình tội chống người thi hành công vụ ở Việt Nam giai đoạn 2006 – 2010”, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội, 2011.

7. Hà Thương Huyền, Luận văn Thạc sĩ – “Tội chống người thi hành công vụ trên địa bàn Thành phố Hà Nội”, Học viện Khoa học xã hội, Hà Nội, 2014.