Nêu cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thốngnhất ASEAN; lựa chọn 01 trong 05 yếu tố cơ bản của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong cộng đồng kinhtế ASEAn và phân tích nội dung của 01 trong 05 yếu tố đó

Với mong muốn tìm hiểu rõ hơn về những nội dung xoay quanh đặc trưng này, em xin chọn đề bài: “ Anh/chị hãy nêu cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN; lựa chọn 01 tr

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI TIỂU LUẬN MÔN: PHÁP LUẬT CỘNG ĐỒNG ASEAN

ĐỀ BÀI: “Nêu cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN; lựa chọn 01 trong 05 yếu tố cơ bản của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong Cộng đồng kinh

tế ASEAn và phân tích nội dung của 01 trong 05 yếu tố đó”

HỌ VÀ TÊN : VŨ TRỌNG KHÁNH

MSSV : LỚP : N05 – TL2

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 1

I/LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ CƠ SỞ SẢN XUẤT THỐNG NHẤT ASEAN: 1

1/Khái quát về Cộng đồng Kinh tế - AEC: 1

2/Cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN: 2

II/PHÂN TÍCH YẾU TỐ TỰ DO THƯƠNG MẠI HÀNG HÓA TRONG THỊ TRƯỜNG VÀ CƠ SỞ SẢN XUẤT THỐNG NHẤT CỦA CỘNG ĐỒNG KINH TẾ ASEAN: 4

1/Khái niệm tự do thương mại hàng hóa: 4

2/Cơ sở pháp lý của tự do thương mại hàng hóa: 4

3/Mục tiêu của tự do thương mại hàng hóa: 5

4/Phương thức thực hiện tự do hóa thương mại hàng hóa: 5

5/Tác động của đại dịch Covid 19 tới hiệu quả hợp tác của các quốc gia ASEAN về tự do thương mại hàng hóa: 7

KẾT LUẬN 8

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9

PHỤ LỤC 10

MỞ ĐẦU

Cộng đồng Kinh tế ASEAN – AEC là một trong ba trụ cột quan trọng của ASEAN Sự ra đời của AEC 2015 mang đến cơ hội để thúc đẩy kinh tế của cả khu vực tăng trưởng nhanh chóng, nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu, là cơ hội để các nước nội khối thu hẹp khoảng cách phát triển Trong bốn đặc trưng cơ bản của AEC, “Thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất” được coi là đặc trưng cốt lõi Với mong muốn tìm hiểu rõ hơn về những nội dung xoay quanh đặc trưng này, em xin

chọn đề bài: “ Anh/chị hãy nêu cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN; lựa chọn 01 trong 05 yếu tố cơ bản của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong Cộng đồng kinh tế ASEAN … và phân tích nội dung của 01 trong 05 yếu tố đó ” làm bài tiểu luận

NỘI DUNG

I/LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ CƠ SỞ SẢN XUẤT THỐNG NHẤT ASEAN:

1/Khái quát về Cộng đồng Kinh tế - AEC:

Cộng đồng Kinh tế ASEAN - ASEAN Economic Community - AEC là một liên minh kinh tế khu vực gồm 10 nền kinh tế thành viên trong khối ASEAN, chính thức thành lập từ 31/12/2015 1

Đầu tiên, “ Thị trường chung và cơ sở sản xuất thống nhất” gồm 5 yếu tố cơ bản

tự do hàng hóa, tự do dịch vụ, tự do chu chuyển lao động có tay nghề và tự do phân phối dòng vốn, dòng đầu tư Ngoài ra, thị trường chung ASEAN cũng bao gồm hai

bộ phận quan trọng là lĩnh vực hội nhập ưu tiên; lương thực, nông nghiệp và lâm nghiệp Trong đó, chính sách tự do lưu thông hàng hóa là yếu tố quan trọng nhất, đây là cơ sở để thực hiện các mục tiêu nhằm hoàn thiện thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất

Thứ hai, về “Khu vực kinh tế cạnh tranh” Bốn nhiệm vụ quan trọng được đề ra: Chính sách cạnh tranh, chính sách bảo vệ người tiêu dùng, hợp tác bảo vệ bản

1 Theo Nguyễn Văn Hà, Nguyễn Xuân Tùng, Tự do hóa thương mại trong kế hoạch tổng thể cộng đồng kinh tế ASEAN – Những thành tựu và thách thức,

https://drive.google.com/file/d/1N34GYePAHeiy9LZWgCw1X_LeAvPJCowF/view?usp=sharing

quyền và Phát triển cơ sở hạ tầng” Ngoài ra, Chính sách thuế quan và thương mại điện tử cũng là những mục tiêu được quan tâm

Các chính sách trên đều nhằm mục đích thúc đẩy cạnh tranh công bằng giữa các quốc gia trong khu vực trên nhiều lĩnh vực; thiết lập mạng lưới tổ chức giáo dục, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trong hội nhập; thiết lập hệ thống pháp lý hạn chế tình trạng xâm hại bản quyền; cuối cùng là hoàn thiện mạng lưới giao thông tạo điều kiện cho kết nối, thu hút du lịch

Thứ ba, là “Phát triển kinh tế công bằng” với trọng tâm là Sáng kiến liên kết ASEAN nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển nội vùng

Thứ tư, là “Hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu”, với mong muốn làm cho ASEAN trở nên năng động, mạnh mẽ hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu

2/Cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN:

Thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất của ASEAN bao gồm năm yếu tố cốt lõi:

Tự do thương mại hàng hóa, Tự do thương mại dịch vụ, Tự do đầu tư, Tự do dòng vốn và Tự do di chuyển lao động lành nghề

Tự do hóa thương mại hàng hóa của ASEAN được thực hiện qua tự do hóa thuế quan, các biện pháp phi thuế quan, thuận lợi hóa thương mại, hợp tác hải quan, thống nhất tiêu chuẩn và kĩ thuật trong thương mại

Tự do hoá thương mại dịch vụ được thực hiện qua việc giảm dần các hạn chế, xây dựng các thoả thuận tự công nhận lẫn nhau, phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực dịch vụ

Tự do hoá đầu tư được thực hiện qua việc mở cửa đầu tư, xoá bỏ các biện pháp hạn chế đầu tư, nhà đầu tư ASEAN, nhà đầu tư ngoại khối đều được hưởng chế độ đãi ngộ quốc gia và chế độ tối huệ quốc; bảo hộ đầu tư, mở rộng hoạt động xúc tiến đầu tư

Tự do hoá dòng vốn là phát triển thị trường vốn, chú trọng đến chứng khoán, thanh toán quốc tế, thị trường vay nợ và các khoản vốn có tác động đáng kể tới kinh tế

Tự do di chuyển lao động lành nghề, các lao động chất lượng cao sẽ được chu chuyển dựa vào:

Thứ nhất, chuyên gia, lao động kĩ thuật cao được tạo điều kiện thuận lợi trong cấp thị thực, nhập cảnh

Thứ hai, sinh viên và cán bộ các trường đại học tham gia học tập, làm việc trong khu vực sẽ được tạo điều kiện qua Mạng lưới các trường đại học ASEAN Lĩnh vực

ưu tiên hội nhập của ASEAN và dịch vụ cần được chú trọng quan tâm, thực hiện giảng dạy bởi các giảng viên đại học có chuyên môn, chuyên ngành

Đối với lĩnh vực ưu tiên hội nhập, dồn nhân lực cho các trọng tâm, trọng điểm trong hợp tác kinh tế ASEAN, tạo ra các lĩnh vực hợp tác kinh tế mũi nhọn Nhằm đẩy nhanh xây dựng AEC và tiến trình hội nhập, đồng thời căn cứ vào đặc thù của kinh tế ASEAN, lợi thế cạnh tranh cảu từng lĩnh vực, các nhà lãnh đạo ASEAN đã xác định 12 lĩnh vực ưu tiên

Ở lĩnh vực ưu tiên, xây dựng lộ trình, đề ra kế hoạch hội nhập riêng cho mỗi lĩnh vực, đồng thời mỗi lĩnh vực này sẽ có điều phối viên riêng Thực hiện đánh giá định

kì để theo dõi tiến độ, hiệu quả từ đó sẽ rút ra những biện pháp thay đổi, khắc phục phù hợp với sự thay đổi của kinh tế nói chung

Lương thực, nông nghiệp và lâm nghiệp là ngành phổ biến, chiếm đa số các nước ASEAN, vì thế, cần chú trọng đối với các ngành trên, để đảm bảo an ninh lương thực và phát triển nông lâm nghiệp Tăng cường sức cạnh tranh của các sản phẩm lương thực, các mặt hàng nông lâm nghiệp với bên ngoài trong và khu vực Đẩy mạnh hợp tác, chuyển giao công nghệ và xây dựng phương pháp tiếp cận chung về lương thực, nông lâm nghiệp cho các nước ASEAN và với các nước khác; thoả thuận, liên kết với các tổ chức quốc tế và khu vực

Tóm lại, trong cấu trúc của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất ASEAN thì tự

do hóa thương mại hàng hóa là một trong năm biện pháp cốt lõi để thực hiện mục tiêu thống nhất thị trường và cơ sở sản xuất, đây là sự tất yếu và đem lại lợi ích to lớn2 Tự do hóa thương mại hàng hóa sẽ đem đến lợi ích cho những quốc gia sản xuất hiệu quả mặt hàng thuộc thế mạnh của họ cũng như đem đến nhiều sự lựa chọn tốt với giá cả cạnh tranh hơn cho người tiêu dùng Ngược lại, việc cản trở tự do thương mại hàng hóa sẽ khiến quốc gia và người dân của họ nghèo đi

2 Theo David H Feldman, Trấn an mối quan ngại của người lao động về tự do hóa thương mại, Tạp chí Điện tử của Bộ ngoại giao Hoa Kì, 2007.

II/PHÂN TÍCH YẾU TỐ TỰ DO THƯƠNG MẠI HÀNG HÓA TRONG THỊ TRƯỜNG VÀ CƠ SỞ SẢN XUẤT THỐNG NHẤT CỦA CỘNG ĐỒNG KINH

TẾ ASEAN:

1/Khái niệm tự do thương mại hàng hóa:

Tự do hóa thương mại nói chung là quá trình dỡ bỏ dần dần phân biệt đối xử, các

rào cản đối với thương mại, chủ yếu là thuế quan và phi thuế quan, thực hiện các hoạt động thuận lợi hóa thương mại, trước hết nhằm đạt được sự đối xử công bằng giữa hàng hóa, dịch vụ sản xuất trong nước với hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu từ nước ngoài; sau cùng đạt được chế độ thương mại tự do 3

2/Cơ sở pháp lý của tự do thương mại hàng hóa:

Đầu tiên, là các văn kiện pháp lý đa phương có ý nghĩa tạo dựng hành lang pháp

lý cơ bản cho hoạt động tự do hóa thương mại hàng hóa Các văn kiện này là những rằng buộc pháp lý đối với các quốc gia thành viên, buộc họ phải tuân theo phương thức và lộ trình được đề ra để tăng cường, thúc đẩy mục tiêu tự do hàng hóa nói chung Các văn kiện đa phương đó gồm: PTA – Hiệp định về các thỏa thuận ưu đãi thương mại; Hiệp định khung về tăng cường hợp tác kinh tế 1992; Hiệp định về ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung cho - AFTA 1992 đi kèm 13 nghị định thư sửa đổi,

bổ sung; Hiệp định khung về các ngành ưu tiên - APIS 2004 Và văn kiện mang tính hoàn chỉnh nhất về thương mại hàng hóa là Hiệp định vè thương mại hàng hóa ASEAN – ATIGA

Bên cạnh đó, là các cam kết của quốc gia khi tham gia vào tiến trình chung Tự

do hóa thương mại hàng hóa đơn phương cũng mang lại những lợi ích đáng kể mà không cần sự đàm phán với nhiều quốc gia Điều này chỉ bị cản trở khi gặp phải quốc gia không mở cửa thị trường Phương thức này cũng ít được được sử dụng vì không có sự thỏa thuận giữa các bên, nguồn thuế thu vào cũng giảm

3/Mục tiêu của tự do thương mại hàng hóa:

3 Theo David Roland-Holst, Đinh Văn Ân, Võ Trí Thành, Phạm Lan Hương, Đinh Hiền Minh, Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới: Dự báo kinh tế đến năm 2020, Đề tài thảo luận số 0204, Dự án

“Nâng cao năng lực phân tích chính sách và nghiên cứu phát triển” của Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế Tring Ương và Viện Nghiên cứu Châu Á của các nước Bắc Âu, 2002

Thứ nhất, việc dỡ bỏ các rào cản thương mại, tiến hành các hoạt động thuận lợi hoá thương mại nhằm đạt được mức độ tự do thương mại hàng hóa trong nội khối cao hơn

Thứ hai, tăng cường liên kết kinh tế giữa các quốc gia thành viên ASEAN, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế khác Thông qua thương mại hàng hóa tự do theo AFTA các chi phí kinh doanh sẽ giảm đi, hiệu quả về thương mại và kinh tế kinh tế sẽ tăng lên

Thứ ba, tăng cường khả năng cạnh tranh và thu hút đầu tư của khối kinh tế ASEAN Thông qua AFTA, một nền tảng sản xuất thống nhất, một thị trường lớn hơn với nhiều cơ hội hơn sẽ được hình thành Tại đó, mỗi quốc gia đều có thể phát huy thế mạnh của bản thân, từ đó khai thác nhiều lợi ích kinh tế khác nhau Khả năng cạnh tranh trong khu vực cũng sức hút đối với các nhà đầu tư nói chung tăng lên đáng kể

Thứ tư, thúc đẩy tiến trình xây dựng và thực hiện thành công AEC Những gì AFTA đề ra là xây dựng thành công thị trường hàng hoá đơn nhất giữa các nước ASEAN Sự thành công của AFTA sẽ nâng cao thị trường hàng hoá đơn nhất này phát triển thành mạng lưới sản xuất trong khu vực Hứa hẹn biến ASEAN trở thành trung tâm sản xuất trong chuỗi cung ứng toàn cầu

4/Phương thức thực hiện tự do hóa thương mại hàng hóa:

Suốt tiến trình tự do hóa thương mại hàng hóa khu vực ASEAN, rất nhiều văn kiện pháp lý hình thành đưa ra các phương thức khác nhau Có thể chia thành hai nhóm phương thức lớn là: thứ nhất, dỡ bỏ các rào cản thương mại; thứ hai là thuận lợi hóa thương mại hàng hóa Tự do thương mại hàng hóa được thực hiện thông qua việc xóa bỏ các rào cản thuế quan, phi thuế quan; thiết lập quy tắc xuất xử; tiến hành các biện pháp thuận lợi hóa thương mại; hợp tác hải quan và hài hòa, thống nhất tiêu chuẩn và kỹ thuật trong thương mại

Thứ nhất, dỡ bỏ các rào cản thuế quan

Thuế quan được quy định theo Cộng đồng kinh tế ASEAN - AEC trong Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN 2009 Các hàng rào thuế quan dần bộc lộ sự mâu thuẫn với tiến trình tự do thương mại hàng hóa nên đang được xóa bỏ với lộ trình

nhất định Việc đàm phán nhằm hạn chế thuế quan thường dễ dàng Trong AEC, tự

do thuế quan được thực hiện qua hai văn kiện pháp lý quan trọng là Hiệp định CPT

và ATIGA Theo ATIGA nguyên tắc Tối huệ quốc chỉ áp dụng trong lĩnh vực thuế quan, theo đó nước thành viên ASEAN tham gia hiệp định thương mại tự do với một nước không phải là thành viên ASEAN có cam kết cắt giảm thuế quan mà ưu đãi hơn so với cam kết nội bộ ASEAN thì các nước ASEAN khác có quyền đàm phán để hưởng ưu đãi tương đồng đó Sự quyết định về việc cho hưởng ưu đãi và mức độ ưu đãi sẽ do nước ký kết đơn phương quyết định và không quốc gia nào ngoại lệ

Năm 2010, các quốc gia trong ASEAN-6 được xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,65% Mức thuế 0% áp dụng cho 24.15% tổng số hàng hóa từ các ngành ưu tiên hội nhập như nông nghiệp, vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không, điện tử, cao su….; 14.92% các sản phim hợp kim; 8, 93% các sản phẩm cơ khí và 8% các chế phẩm hóa chất Campuchia, Việt Nam,… cũng giảm thuế nhập khẩu xuống 0-5% đối với 98.86% loại thuế cho các mặt hàng trên Thêm nữa, các loại hàng hóa có xuất xứ từ ASEAN xuất khẩu sang Indonesia, Malaysia, Thái Lan,… cũng được hưởng mức thuế suất 0% 4

Thứ hai, dỡ bỏ các rào cản phi thuế quan.

Cũng trong ATIGA, rào cản phi thuế quan là các biện pháp ngoài biện pháp thuế

quan cấm hoặc hạn chế xuất nhập khẩu hàng hóa trong một quốc gia thành viên.5

Tứ đó, những biện pháp phi thuế quan được coi là rào cản và cần loại bỏ chỉ khi chúng gây cản trở tự do thương mại hàng hóa, được đặt ra quá mức cần thiết và vi phạm các nguyên tắc cơ bản Rào cản phi thuế quan chủ yếu bao gồm hai bộ phận là rào cản pháp lý như biện pháp cấm, hạn ngạch,… và thứ hai là các rào cản kỹ thuật như các tiêu chuẩn kỹ thuật thương mại về quy tắc xuất xứ,…

Loại bỏ hay giảm thiểu tác động của rào cản phi thếu quan được thực hiện theo hai cách: thứ nhất, có thể là chuyển các biện pháp phi thuế quan sang áp dụng thuế quan có tính tương đương Thứ hai là xóa bỏ hẳn các biện pháp phi thuế quan

4 Theo ASEAN, Cebu Declaration on the Acceleration of the Establishment of an ASEAN Community by

2015, 2007

5 Điểm k khoản 1 Điều 2 Hiệp định ATIGA

Trong phạm vi AEC, Hiệp định ATIGA và CEPT đều quy định việc dỡ bỏ Biện pháp phi thuế quan khi được xác định là rào cản thương mại sẽ bị yêu cầu xóa bỏ Thứ ba, cải cách về quy tắc xuất xứ

Để có thể phản ánh đầy đủ những gì diễn ra trong khu vực thương mại tự do ASEAN cũng như giúp việc sử dụng trở nên dễ dàng, bộ quy tắc xuất xứ luôn được điều chỉnh Điển hình là bộ ROO đưa ra các tiêu chuẩn xuất xứ cho mỗi đối tượng kinh tế khác nhau Thuộc một phần của PSR – Bộ quy cách phẩm chất hàng hóa, tạo ra nhiều lựa chọn về cách áp dụng quy tắc xuất xứ trong hoạt động sản xuất và chế biến cụ thể Cơ chế tự cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa được thực hiện vào năm 2012, cho phép bên xuất khẩu, bên sản xuất khi đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu cần thiết thì được phép tự cấp chứng chỉ xuất xứ hàng hóa, rất chủ động, đáp ứng tình hình phát triển như hiện nay

Thứ tư, thống nhất các tiêu chuẩn và quy định kỹ thuật

Sự thống nhất các tiêu chuẩn và quy định kỹ thuật cũng như thừa nhận các bản báo cáo, kiểm định giữa các bên là điều kiện quan trọng trong thương mại hàng hóa

ở khu vực Khi có sự lệch chuẩn giữa các quy định kỹ thuật hay có những quy định, tiêu chuẩn không phủ hợp sẽ gây ra những trở ngại đối với bên sản xuất, bên xuất khẩu ASEAN đã phát triển và tiếp tục hoàn thiện bộ quy tắc áp dụng cụ thể nhận biết một sản phẩm có đáp ứng các quy định kỹ thuật hòa hợp của ASEAN hay không

5/Tác động của đại dịch Covid 19 tới hiệu quả hợp tác của các quốc gia ASEAN về tự do thương mại hàng hóa:

Sự bùng nổ của virus trên toàn cầu đã mang lại hậu quả, rủi ro rất lớn Khiến tự do thương mại hàng hóa của ASEAN ảnh hưởng đồng thời theo hướng gián tiếp và trực tiếp ghi nhận theo Báo cáo Tác động kinh tế của Covid 19 lên ASEAN và bản 6

tóm tắt chính sách ASEAN 04/2020 7

6 Theo Trung tâm WTO và hội nhập phòng thương mại và công nghiệp VN, Báo cáo Tác động kinh tế của COVID-19 lên ASEAN, https://aecvcci.vn/tin-tuc-n6459/bao-cao-tac-dong-kinh-te-cua-covid19-len-asean.htm , 07/2020

7 Theo Bản tóm tắt chính sách ASEAN 04/2020,

https://aecvcci.vn/Modules/News/Uploaded/Document/2020071416244648_pdf.pdf , 07/2020

Các nền kinh tế mạnh cũng không đứng vững trước đại dịch và gây nên tác động một cách gián tiếp tới ASEAN như: Mỹ, Trung Quốc, EU Đã có một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu khi đại dịch Covid 19 kéo dài theo nhận định của Bản tóm tắt chính sách ASEAN 04/2020 Hệ thống tài chính của mọi quốc gia trong giai đoạn đại dịch bùng phát, kéo dài đều phụ thuộc vào các yếu tố: mức độ ảnh hưởng kinh tế toàn cầu khi virus lây lan; các chính sách tài chính, tiền tệ đối trong hiện tại

và các biện pháp quản lý chung 8

Đây đều là những nền kinh tế đối tác thương mại chính của ASEAN, với tổng thương mại hàng hóa với ASEAN chiếm hơn một nửa là 50,3% Các nước khác 9

cũng là đối tác thương mại như Nhật Bản, Hàn Quốc và Hồng Kông cũng góp phần ảnh hưởng đáng kể

Ngoài những lý do gián tiếp từ thị trường khác ảnh hưởng, ngay trong từng quốc gia ASEAN cũng đều phải chịu những hạn chế việc tiếp cận cơ sở hạ tầng quan trọng như cảng, sân bay và những cơ sở cần thiết cho sự lưu thông hàng hóa giữa các quốc gia để phòng dịch Sự gián đoạn cũng bắt nguồn từ các biện pháp do chính phủ những quốc gia này đưa ra, để giảm thiểu nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong nước khi hoạt động sản xuất nói chung đang trì trệ Khi đại dịch hoành hành, điều cấp thiết, quan trọng được các chính phủ chú trọng là duy trì nguồn cung thiết yếu, bao gồm cả vật tư y tế, thực phẩm và sản phẩm nông nghiệp Điều này là dễ hiểu trong mục tiêu bảo vệ xã hội của mỗi quốc gia

KẾT LUẬN

Sau một thời gian thực hiện tự do thương mại hàng hóa trong AEC, các nước ASEAN đã đạt được những tiến bộ cơ bản trong bãi bỏ thuế quan, hoàn thiện hệ thống nhằm tạo ra những điều kiện tốt nhất cho hoạt động giao thương hàng hóa trong khu vực

8 Theo Bản tóm tắt chính sách ASEAN tháng 4 năm 2020,

https://aecvcci.vn/Modules/News/Uploaded/Document/2020071416244648_pdf.pdf , 04/2020, tr.5

9 Theo Bảng 4 Phụ lục, Bản tóm tắt chính sách ASEAN tháng 4 năm 2020,

https://aecvcci.vn/Modules/News/Uploaded/Document/2020071416244648_pdf.pdf , 04/2020.