(LUẬN văn THẠC sĩ) quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện đầm hà, tỉnh quảng ninh​

Thực trạng nhận thức về ý nghĩa, vai trò của giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh .... Tuy nhiên, q

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

GIẢN THỊ THANH THỦY

QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI

Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN ĐẦM HÀ,

TỈNH QUẢNG NINH

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Thị Tình

THÁI NGUYÊN - NĂM 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học

Kết quả thu được của Luận văn là hoàn toàn khách quan, trung thực Số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận văn này chưa từng được công bố ở bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác

Tôi chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình

Thái Nguyên, tháng năm 2020

Tác giả luận văn

Giản Thị Thanh Thủy

PGS.TS Nguyễn Thị Tình, người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ về khoa học

để tôi hoàn thành Luận văn

Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên các trường Mầm non trên địa bàn huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh đã tạo điều kiện, ủng hộ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Gia đình, bạn bè, đồng nghiệp luôn nhiệt tâm ủng hộ tôi trong suốt thời gian đã qua

Tác giả luận văn

Giản Thị Thanh Thủy

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT viii

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU ix

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ, HÌNH xi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

5 Giả thuyết khoa học 2

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc Luận văn 5

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Những nghiên cứu về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non 6

1.1.2 Những nghiên cứu có liên quan đến quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non 7

1.2 Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non 8

1.2.1 Kỹ năng giao tiếp của trẻ 5- 6 tuổi 8

1.2.2 Trò chơi cho trẻ 5- 6 tuổi 15

1.2.3 Một số vấn đề lý luận cơ bản về giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi 16

1.3 Quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui

chơi ở các trường mầm non 20

1.3.1 Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi 20

1.3.2 Nội dung quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non 22

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non 26

1.4.1 Nhóm yếu tố thuộc về hiệu trưởng và các nhà quản lý trường mầm non 26

1.4.2 Các yếu tố thuộc về giáo viên 27

1.4.3 Các yếu tố thuộc về gia đình 28

1.4.4 Các yếu tố thuộc về môi trường và các điều kiện cơ sở vật chất 29

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 31

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN ĐẦM HÀ, TỈNH QUẢNG NINH 33

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, giáo dục của huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 33

2.1.1 Khái quát về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 33

2.1.2 Khái quát về giáo dục mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 33

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 37

2.2.1 Mục đích khảo sát 37

2.2.2 Nội dung khảo sát 37

2.2.3 Địa bàn và đối tượng khảo sát 38

2.2.4 Các giai đoạn và phương pháp nghiên cứu 38

2.3 Thực trạng về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 39

2.3.1 Thực trạng nhận thức về việc thực hiện mục tiêu giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi thông qua HĐVC ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 39

2.3.2 Thực trạng nhận thức về ý nghĩa, vai trò của giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 40 2.3.3 Thực trạng mức độ thực hiện giáo dục kỹ năng giao tiếp thông qua các hoạt động cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non 40 2.3.4 Thực trạng thực hiện nội dung giáo dục kỹ năng giao tiếp thông qua hoạt động vui chơi cho trẻ 5- 6 tuổi tại các trường mầm non huyện Đầm Hà 41 2.3.5 Thực trạng sử dụng phương pháp, cách thức tổ chức giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi tại các trường mầm non huyện Đầm Hà 43 2.3.6 Thực trạng đánh giá kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi 45 2.3.7 Thực trạng kỹ năng giao tiếp của trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi tại các trường mầm non huyện Đầm Hà 45 2.4 Thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, Quảng Ninh 49 2.4.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà 49 2.4.2 Thực trạng tổ chức giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà 51 2.4.3 Thực trạng chỉ đạo giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà 54 2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà 56 2.5 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà 58 2.5.1 Đánh giá của giáo viên và cán bộ quản lý về thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về cán bộ quản lý (chủ thể quản lý) 58 2.5.2 Thực trạng đánh giá của giáo viên và cán bộ quản lý về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về giáo viên mầm non 60

2.5.3 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về gia đình trẻ mầm

non 5-6 tuổi 61

2.5.4 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về môi trường và điều kiện cơ sở vật chất 63

2.6 Đánh giá chung về quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 64

2.6.1 Đánh giá chung 64

2.6.2 Nguyên nhân của những tồn tại 66

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 67

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN ĐẦM HÀ, TỈNH QUẢNG NINH 69

3.1 Nguyên tắc đề xuất nguyên tắc giải pháp 69

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và tính sư phạm 69

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 69

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 70

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ 71

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiện đại 71

3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 72

3.2 Biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 72

3.2.1 Lập kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay 72

3.2.2 Tổ chức phối hợp tốt giữa các lực lượng nhà trường, gia đình và xã hội trong việc thực hiện giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non 75

3.2.3 Chỉ đạo đổi mới phương pháp giáo dục và thiết kế quy trình giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non 81

3.2.4 Tăng cường đổi mới kiểm tra đánh giá việc thực hiện giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non 86

3.2.5 Tăng cường đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non 88

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý giáo dục KNGT cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non 91

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý giáo dục KNGT cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 93

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 93

3.4.2 Phương pháp khảo nghiệm, cách thức cho điểm và thang đánh giá 93

3.4.3 Mẫu khảo nghiệm và địa bàn khảo nghiệm 94

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 94

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 101

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 102

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 105

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Nghĩa của từ viết tắt

CBQL Cán bộ quản lý GDKNGT Giáo dục kĩ năng giao tiếp

GV Giáo viên HĐVC Hoạt đọng vui chơi KNGT Kỹ năng giao tiếp

MN Mầm non

DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU

Bảng 1.1 Phương thức giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt

động vui chơi 19 Bảng 2.1 Những mục tiêu giáo viên hướng tới khi tổ chức giáo dục kỹ năng

giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi 39 Bảng 2.3 Mức độ thực hiện giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi thông

qua các hoạt động 40 Bảng 2.4 Mức độ giáo viên thực hiện các nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp

cho trẻ 5- 6 tuổi qua các hoạt động vui chơi 42 Bảng 2.5 Phương pháp, cách thức giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi

thông qua các hoạt động vui chơi 43 Bảng 2.6 Cách thức đánh giá kết quả KNGT của trẻ trẻ 5- 6 tuổi 45 Bảng 2.7 Kết quả biểu hiện kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động

vui chơi 46 Bảng 2.8 Thực trạng lập kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

5-6 tuổi 49 Bảng 2.9 Mức độ thực hiện nội dung tổ chức nhân sự thực hiện hoạt động giáo

dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi 52 Bảng 2.10 Mức độ thực hiện nội dung chỉ đạo thực hiện hoạt động giáo dục kỹ

năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi 54 Bảng 2.11: Mức độ thực hiện nội dung kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục

KNGT cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi 56 Bảng 2.12 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý hoạt động

giáo dục KNGT cho trẻ 58 Bảng 2.13 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về giáo viên mầm non 60 Bảng 2.14 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về gia đình trẻ

mầm non 61 Bảng 2.15 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về môi trường và

điều kiện cơ sở vật chất 63

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý giáo

dục KNGT cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 94 Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý giáo dục

KNGT cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầmhuyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh 97 Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 99

DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ

Hình 3.1: Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý giáo dục KNGT cho trẻ 5-6

tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non 93

Biểu đồ 2.1 Cách đánh giá kết quả KNGT của trẻ trẻ 5- 6 tuổi 45

Biểu đồ 3.1: Tính cần thiết của các biện pháp 95

Biểu đồ 3.2: Tính khả thi của các biện pháp 98

Biểu đồ 3.3: Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 100

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên, nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, góp phần vào sự nghiệp phát triển chung của Giáo dục và Đào tạo là đào tạo ra những con người có năng lực, phẩm chất đạo đức, có sức khoẻ tốt để sẵn sàng phục

vụ đắc lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phát triển kinh tế

xã hội trong tương lai Trong chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn hiện nay đã nhấn mạnh đến chất lượng giáo dục toàn diện, trong đó kỹ năng sống và đặc biệt kỹ

năng giao tiếp được đặt ra trong mối quan hệ tổng thể với các mặt phát triển khác của con người

Ở các nước trên thế giới, từ nhiều năm qua giáo dục kỹ năng giao tiếp đã được đưa vào chương trình giảng dạy và là một môn học Nhưng ở Việt Nam, Bộ Giáo dục

và Đào tạo mới đưa nội dung giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ vào dạy thí điểm ở một số trường mầm non Có thể nói việc trang bị kỹ năng giao tiếp cho trẻ em là một phương pháp giáo dục cần thiết giúp trẻ tự tin trong các hoạt động, giảm các biểu hiện nhút nhát Các kỹ năng giao tiếp nếu được vận dụng tốt thông qua hoạt động vui chơi sẽ có ảnh hưởng tích cực đến sự hình thành nhân cách của trẻ mẫu giáo và làm tiền đề cho trẻ trong những hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo

Trẻ 5-6 tuổi là tuổi chuẩn bị vào Lớp 1, cần được trang bị kiến thức và kỹ năng mềm cho việc học tập và giao tiếp ở cấp tiểu học Do đó, việc nghiên cứu sâu về kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi hết sức có ý nghĩa về mặt thực tiễn

Thực tế cho thấy, trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi còn bộc lộ những hạn chế nhất định, như: Nhút nhát, rụt rè, ngại giao tiếp; Không hiểu lời nói của đối tượng giao tiếp; Không biết kiềm chế cảm xúc của mình khi giao tiếp, không biết khởi xướng chủ đề giao tiếp; Khó diễn đạt ý nghĩ của mình trong giao tiếp; Không thể thuyết phục được đối tượng khi giao tiếp Việc phát hiện ra những mức độ biểu hiện cơ bản của kỹ năng giao tiếp của trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi, nâng cao kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi là một việc làm cần thiết không chỉ góp phần tăng cường hiệu quả kỹ năng giao tiếp cho trẻ mà đồng thời còn nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ của các trường mầm non

Tuy nhiên, thực trạng hiện nay vấn đề giáo dục và lồng ghép giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi tại các trường mầm non còn nhiều khó khăn Hơn thế nữa, trong thực tế hiện nay ở huyện Đầm Hà, các biện pháp quản lý

giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi của Hiệu trưởng các trường mầm non còn có những bất cập, hạn chế nên hiệu quả về công tác này chưa cao, còn gặp nhiều khó khăn

Xuất phát từ lý do trên tác giả mạnh dạn tìm hiểu, nghiên cứu Đề tài: “Quản

lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng, đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh, nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ, góp phần đáp ứng mục tiêu giáo dục mầm non hiện nay

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ ở trường mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

4.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm

Hà, tỉnh Quảng Ninh

4.3 Đề xuất và khảo nghiệm biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh

5 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, giáo dục kỹ năng giao tiếp và quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi đã và đang được triển khai ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh Tuy nhiên, quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non còn tồn tại những yếu kém bất cập từ khâu lập kế hoạch cho đến tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá, phương thức chưa phù hợp với yêu cầu của thực tiễn giáo dục mầm non Nếu đề xuất được những biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi khoa học, phù hợp đặc điểm của trẻ và tình

hình thực tiễn của các trường mầm non cũng như các điều kiện của bối cảnh đổi mới giáo dục, thì sẽ nâng cao được hiệu quả giáo dục và quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi, góp phần đáp ứng mục tiêu giáo dục mầm non

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Về nội dung nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm

Hà, tỉnh Quảng Ninh từ đó đề xuất biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non đáp ứng chuẩn trẻ 5

tuổi và mục tiêu GDMN

Để nghiên cứu quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non luận văn chủ yếu dựa trên tiếp cận chức năng quản lý

6.2 Về thời gian nghiên cứu

Do điều kiện về thời gian và khả năng có hạn nên Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhà trường về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh từ năm học 2017-2018 đến nay

6.3 Về địa bàn nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu tại 10 trường mầm non của

huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh:

- Trường mầm non thị trấn Đầm Hà

- Trường mầm non Quảng Lâm

- Trường mầm non Quảng Lợi

7 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Luận văn phân tích và tổng hợp các tài liệu, lý luận liên quan, bao gồm các văn kiện, văn bản chỉ đạo, điều hành về GDMN và đổi mới GDMN trong hệ thống giáo dục quốc dân của Việt Nam; Mục tiêu, Chương trình GDMN; Các công trình khoa học, các bài báo đã được công bố Từ việc nghiên cứu tài liệu, thu thập, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa các thông tin, tư liệu có liên quan để làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Nhằm thu thập thông tin từ đội ngũ giáo viên của các lớp và CBQL ở các trường mầm non về thực trạng giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh cũng như thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh cũng như thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến thực trạng này Từ đó có cơ sở khoa học đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh, nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi, đáp ứng mục tiêu GDMN

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Đề tài xem xét lại những kết quả thực tiễn về giáo dục kỹ năng giao tiếp và quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh cũng như trên thế giới Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm, những kết luận khoa học bổ ích, những ưu điểm cần học hỏi và phát triển; làm cơ sở để đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh mang tính cần thiết và khả thi cao

- Phương pháp phỏng vấn

Đề tài thực hiện phỏng vấn nhằm đối chiếu, so sánh những thông tin thu thập qua phiếu khảo sát và đánh giá trực tiếp của các đối tượng khảo sát về quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm

non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh Đồng thời, qua phỏng vấn tìm hiểu sâu hơn về thực trạng; bổ sung, kiểm tra và làm rõ những thông tin đã thu thập được thông qua điều tra bằng phiếu hỏi

- Phương pháp quan sát

Phương pháp quan sát được sử dụng trong quá trình khảo sát thực trạng Quan sát các hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh nhằm tăng thêm tính

xác thực, khách quan của kết quả khảo sát và khảo nghiệm

- Phương pháp chuyên gia

Trực tiếp hoặc gián tiếp (bằng phiếu hỏi) trao đổi những vấn đề liên quan đến

Đề tài nghiên cứu với các chuyên gia trong việc xây dựng đề cương, xây dựng công

cụ nghiên cứu và quá trình tiến hành làm Luận văn Đặc biệt, tham vấn ý kiến chuyên gia trong xây dựng biện pháp và khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

ở trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

Thu thập thông tin về hồ sơ giảng dạy của giáo viên và hồ sơ của trẻ cũng như

hồ sơ quản lý hoạt động giáo dục trẻ để bổ sung thêm thông tin đánh giá thực trạng và hiệu quả của giáo dục kỹ năng giao tiếp và quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh Từ đó, xây dựng các biện pháp thích hợp để giáo dục kỹ năng giao tiếp và quản

lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các

trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh

7.3 Phương pháp xử lý thông tin

Thông tin được xử lý bằng toán học thống kê, đồ thị và biểu đồ Mã hóa thông tin hợp lý để sử dụng các phần mềm thống kê toán học, vẽ biểu đồ và đồ thị

8 Cấu trúc Luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính Luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non

Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh

Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông

qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI

Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non

K.D.Usinxki (1950) chỉ ra rằng: “Nắm được ngôn ngữ là một chỉ số đáng tin cậy về việc chuẩn bị cho trẻ học tập ở trường phổ thông Lĩnh hội tiếng mẹ đẻ theo chương trình ở thời kì mẫu giáo, tích lũy vốn từ, nắm được cách phát âm đúng và các hình thức văn phạm của ngôn ngữ, giáo dục kĩ năng nghe và trình bày có mạch lạc ý nghĩ của mình…” Tác giả nghiên cứu về sự cần thiết phải giáo dục kĩ năng nghe, kĩ năng nói cho trẻ thông qua thể hiện ngôn ngữ mạch lạc [Dẫn theo 45; 9]

Vấn đề giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo thông qua tổ chức hoạt động chơi được nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm Ph Phơ Bách (1782 - 1852) - Nhà giáo dục nổi tiếng của nền giáo dục cổ điển đã khởi xướng và đề xuất ý tưởng kết hợp dạy học với trò chơi cho trẻ mẫu giáo Ông chỉ rõ con người có bốn bản năng đó là bản năng hoạt động, nhận thức, văn học và tôn giáo, ông đưa ra các nguyên tắc giáo dục tự do, yêu cầu nhà giáo dục phải đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu

của trẻ trong hoạt động và giao tiếp [Dẫn theo 45; 12]

A.P.Uxova (1977) nghiên cứu về vai trò của trò chơi đã khẳng định: “…Trò chơi là hình thức tổ chức cuộc sống của trẻ, là phương tiện hình thành “xã hội trẻ em” Ông đã chỉ rõ hai loại quan hệ trong quá trình chơi đó là quan hệ thực và quan

hệ chơi Các kết quả nghiên cứu của A.P.Uxova đã chỉ ra vai trò của trò chơi đối với việc hình thành, phát triển năng lực xã hội cho trẻ nói chung và kĩ năng giao tiếp nói riêng, từ

đó ông đề xuất những kiến nghị về giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ [Dẫn theo 45; 12]

Tác giả Diana Courson và Claissa Wallase (2010) khi nghiên cứu về kế hoạch phát triển chương trình giáo dục phù hợp cho trẻ em đã khẳng định vai trò quan trọng của việc phát triển kĩ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi Tác giả cũng đặc biệt ghi nhận hiệu quả của trò chơi và hoạt động trải nghiệm trong việc phát triển kĩ năng cho trẻ

Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo có thể thực hiện bằng nhiều con đường, tuy nhiên con đường hiệu quả nhất là thông qua hoạt động chủ đạo của trẻ - hoạt động vui chơi Một số tác giả nghiên cứu về giáo dục trẻ thông qua tổ chức hoạt

động chơi: Tác giả Nguyễn Ánh Tuyết nghiên cứu về giáo dục trẻ mẫu giáo trong nhóm bạn bè đã khẳng định rằng: “Vui chơi trong nhóm bạn, trí thông minh của trẻ sẽ được phát triển mạnh Hoạt động cùng nhau, vui chơi với nhau trong nhóm bạn, trẻ học ở nhau nhiều điều, kinh nghiệm sống của chúng được nhân lên một cách nhanh chóng” Trong nghiên cứu này, tác giả đã đề cao vai trò của giao tiếp trong nhóm bạn đối với sự phát triển nhân cách của trẻ mẫu giáo và sự cần thiết phải tăng cường tổ chức trò chơi đóng vai cho trẻ và thu hút sự tham gia của trẻ trong các trò chơi để rèn luyện kĩ năng giao tiếp [51]

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hà (2016) nghiên cứu về: “Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo tiếp cận hợp tác Tác giả đã nghiên cứu về cấu trúc và tiêu chí đánh giá kĩ năng giao tiếp dưới góc độ kĩ năng sống, phân loại và đặc điểm kĩ năng giao tiếp dưới góc độ kĩ năng sống và nghiên cứu quá trình giáo dục kĩ năng giao tiếp dưới góc độ kĩ năng sống theo tiếp cận hợp tác cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non [Dẫn theo 45; 20]

Tác giả Vũ Thị Thủy (2019) nghiên cứu về “Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề ở khu vực Miền Núi phía Bắc” đã làm rõ được bản chất cũng như các thành tố của giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề Tác giả cũng đã phân tích sâu sắc được thực trạng Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua tổ chức trò chơi đóng vai theo chủ đề ở khu vực Miền Núi phía Bắc, từ đó tác giả đã tiến hành xây dựng quy trình GDKNGT cho trẻ MG 5-6 tuổi qua tổ chức TCĐVTCĐ và đề xuất 5 biện pháp GDKNGT cho trẻ MG 5-6 tuổi thông qua tổ chức TCĐVTCĐ rất thuyết phục và khả thi [45]

1.1.2 Những nghiên cứu có liên quan đến quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non

Jorde-Bloom (1992) nhấn mạnh quan điểm rằng sự lãnh đạo của các Hiệu trưởng đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng của các chương trình giáo dục, chăm sóc trẻ Nó thể hiện ở trách nhiệm của Hiệu trưởng trong việc phát triển mục tiêu dài hạn; Ra quyết định; Tuyển dụng, khuyến khích, đánh giá nhân viên và thúc đẩy sự phát triển của họ; Giải quyết xung đột giữa các nhân viên; Thiết lập mối liên kết với cộng đồng xung quanh

Về quản lý giáo dục ở trường mầm non nói chung, Đinh Văn Vang (1996) đã tổng kết và phân tích những vấn đề cơ bản trong lý luận quản lý nhà trường mầm non như: Mục đích, ý nghĩa của công tác quản lý trường mầm non; Cơ cấu tổ chức - quản

lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, những yêu cầu về phẩm chất và năng lực của

nhân cách tham gia vào công tác quản lý nhà trường, đặc biệt là hiệu trưởng và giáo viên mầm non; Nội dung công tác của người Hiệu trưởng mầm non [52] Phạm Thị Châu (1993, 2002) cũng nghiên cứu khá đầy đủ về lý luận và thực tiễn công tác quản

lý của Hiệu trưởng trường mầm non, trong đó nêu ra một số khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục; Hệ thống mục tiêu, nguyên tắc, phương pháp quản lý trường mầm non; Vị trí, tính chất, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy trường mầm non; Vai trò của Hiệu trưởng trong công tác quản lý trường mầm non…

Hoàng Hải Quỳnh (2015) đã công bố kết quả nghiên cứu về việc chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi đi học lớp 1 và quản lý của hiệu trưởng trường mầm non đối với hoạt động cho trẻ 5 tuổi chuẩn bị đi học lớp 1 Tác giả đề xuất 6 biện pháp nhằm làm tốt hơn công tác quản lý hoạt động chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi đi học lớp 1 trong các trường mầm non bao gồm: (1) Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lí, giáo viên mầm non và cha

mẹ học sinh về tầm quan trọng, nội dung và mức độ chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi đi học lớp 1; (2) Lập kế hoạch hoạt động chuẩn bị cho trẻ theo đúng mục đích, nội dung chuẩn

bị cho trẻ 5 tuổi đi học lớp 1; (3) Tổ chức hoạt động chuẩn bị cho trẻ theo đúng mục đích, nội dung chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi đi học lớp 1; (4) Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện chuẩn bị cho trẻ theo đúng mục đích, nội dung chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi đi học lớp 1 theo đúng quy định; (5) Tổ chức nâng cao năng lực chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi đi học lớp 1 cho giáo viên mầm non; (6) Tăng cường cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ cho hoạt động chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi đi học lớp 1

Kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng sống cơ bản, quan trọng của trẻ ở các trường mầm non cũng như là một trong các tiêu chuẩn của bộ chuẩn trẻ 5 tuổi và chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, nên quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non là một nội dung quan trọng trong quản lý giáo dục ở trường mầm non nói chung và quản lý giáo dục kỹ năng sống nói riêng cho trẻ ở các trường mầm non Thực tế, qua tìm hiểu chưa có đề tài nào nghiên cứu

cụ thể về quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non mà chủ yếu là các đề tài nghiên cứu về quản lý giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở các trường mầm non trong đó có kỹ năng giao tiếp của trẻ ở các trường mầm non

1.2 Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

1.2.1 Kỹ năng giao tiếp của trẻ 5- 6 tuổi

1.2.1.1 Giao tiếp của trẻ 5-6 tuổi

- Đặc điểm của trẻ 5-6 tuổi

+ Đặc điểm phát triển thể chất

Đây là giai đoạn trẻ tăng trưởng nhanh cả về cân nặng và chiều cao Tốc độ tăng trưởng này phụ thuộc vào nhiều yếu tố bên trong cũng như bên ngoài: Yếu tố di truyền, chế độ dinh dưỡng, bệnh tật, môi trường sống của trẻ lứa tuổi trẻ phát triển rất nhanh về hình thái và hoàn thiện chức năng các cơ quan, đồng thời trẻ rất nhạy

cảm với các yếu tổ thuận lợi cũng như bất lợi tác động đến bản thân

Để theo dõi và điều chỉnh tốc độ tăng trưởng của trẻ, cần phải căn cứ vào biểu

đồ tăng trưởng của trẻ theo công bố của WHO năm 2007; Phấn đấu giữ cho trẻ có tốc

độ tăng trưởng nằm trong kênh A Đây là giai đoạn mà trẻ đang bước đầu hình thành những thói quen hành vi cơ bản Do đó, trong quá trình giáo dưỡng, GV và các bậc cha mẹ trẻ cần kiên trì dạy và rèn luyện cho trẻ những thói quen hành vi cần thiết; Từng bước nâng cao sự khéo léo trong phối hợp các hoạt động của các bộ phận cơ thể, đặc biệt là khả năng linh hoạt của chân, tay và khả năng biểu đạt nhận thức của mình bằng ngôn ngữ

+ Đặc điểm phát triển nhận thức

Theo Nguyễn Ánh Tuyết (2014), quá trình phát triển nhận thức của trẻ 5-6 tuổi

là sự phát triển nối tiếp của giai đoạn 4-5 tuổi với các hiện tượng tâm lý như tri giác, trí nhớ, tưởng tượng ở mức độ cao hơn, thể hiện ở các điểm như: Mức độ phong phú của các kiểu loại nhận thức; Mức độ chủ định các quá trình tâm lý rõ ràng, có ý thức hơn; Tính mục đích hình thành và phát triển ở mức độ cao hơn; Độ nhạy cảm của các giác quan tinh nhạy hơn; Khả năng kiềm chế các phản ứng tâm lý phát triển [51]

+ Đặc điểm phát triển ngôn ngữ

Đối với trẻ 5-6 tuổi, các hình thức ngôn ngữ có kết cấu chặt chẽ được hình thành, tính biểu cảm của ngôn ngữ được phát triển Chức năng điều khiển của ngôn ngữ được phát triển, biểu hiện ở việc hiểu các tác phẩm văn học, sự thực hiện hướng dẫn và yêu cầu của người lớn Chức năng lập kế hoạch của ngôn ngữ được hình thành khi giải quyết các nhiệm vụ thực hành và nhiệm vụ trí tuệ Ngôn ngữ của trẻ trở thành hoạt động đặc biệt dưới các hình thức như: Sự lắng nghe, đàm thoại, thảo luận và kể chuyện Theo Nguyễn Ánh Tuyết (2014), những biểu hiện cụ thể của quá trình phát triển ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ của trẻ 5-6 tuổi thể hiện ở các hướng: Trẻ nắm vững ngữ

âm và ngữ điệu khi sử dụng tiếng mẹ đẻ (biết đọc diễn cảm, biết dùng điệu bộ bổ sung cho ngôn ngữ nói); Vốn từ và cơ cấu ngữ pháp phát triển Ngôn ngữ trẻ giai đoạn mang các tính chất đặc trưng: (i) Ngôn ngữ giải thích: Trẻ có nhu cầu nhận sự giải thích và cũng thích giải thích cho các bạn; (ii) Ngôn ngữ tình huống (hoàn cảnh)

do giao tiếp với người xung quanh bằng những thông tin mà trẻ trực tiếp tri giác được

trong khung cảnh; (iii) Trẻ có thể diễn đạt mạch lạc, do vốn từ danh từ chiếm 50% nên câu nói của trẻ thường ngắn gọn, rõ ràng; (iv) Tính địa phương trong ngôn ngữ nền văn hóa của địa phương, cộng đồng thể hiện rõ trong ngôn ngữ của trẻ (nói ngọng, nói mất dấu ); (v) Tính cá nhân bộc lộ rõ qua các sắc thái khác nhau của trẻ, đặc biệt ở chức năng ngôn ngữ biểu cảm [51]

+ Đặc điểm phát triển tự ý thức

Trẻ 5-6 tuổi bắt đầu hiểu được mình là người như thế nào, có những phẩm chất

gì, những người xung quanh đối xử với mình ra sao, tại sao mình lại có hành động này hay hành động khác Sự tự ý thức (ý thức bản ngã) được thể hiện rõ nhất trong

sự tự đánh giá về thành công hay thất bại của mình, về những ưu điểm hay khuyết điểm của bản thân, về những khả năng và cả sự bất lực Ngoài ra, nó còn được biểu hiện rõ trong sự phát triển giới tính của trẻ Ở tuổi này trẻ không chỉ nhận ra mình là trai hay gái mà còn biết rõ ràng nếu mình là trai hay gái thì hành vi phải thể hiện như thế nào cho phù hợp với giới tính của mình Sự tự ý thức được xác định rõ ràng giúp trẻ điều khiển và điều chỉnh hành vi phù hợp với các chuẩn mực và quy tắc xã hội, từ

đó mà hành vi của trẻ mang tính xã hội, tính nhân cách đậm nét hơn trước

+ Đặc điểm giao tiếp

Giao tiếp của trẻ mẫu giáo là quá trình tiếp xúc tâm lý của trẻ với những người khác nhằm mục đích truyền đạt, tiếp nhận, trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm và hành động của trẻ với các chủ thể qua việc hiểu ngôn ngữ và diễn đạt ngôn ngữ bằng lời nói, nét mặt, cử chỉ và điệu bộ Thông qua giao tiếp, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển

Ở trẻ mầm non có 4 hình thức giao tiếp được thay thế nhau: Giao tiếp nhân cách tình huống, giao tiếp công việc tình huống, giao tiếp nhận thức ngoài tình huống

và giao tiếp nhân cách ngoài tình huống Ở cuối giai đoạn tuổi mẫu giáo đã xuất hiện hình thức giao tiếp nhân cách ngoài tình huống với người lớn Trẻ tập trung vào “thế giới con người” chứ không phải thế giới đồ vật Trong các cuộc trò chuyện của trẻ, các chủ đề về cuộc sống, về công việc của người lớn và các mối quan hệ qua lại của

họ chiếm ưu thế chứ không phải là các đồ vật hay các động vật và thiên nhiên Nhờ

sự hướng dẫn của người lớn, trẻ nắm được những chuẩn mực đạo đức, đánh giá những hành vi của mình và hành vi của mọi người xung quanh Trẻ biết đòi hỏi mọi người công nhận thành tích của bản thân, vạch ra sự thất bại của trẻ khác và giấu giếm những thất bại của bản thân Trẻ thường hay kể về bản thân, về cái gì trẻ thích

và không thích, chúng chia sẻ với bạn các nhận thức, “kế hoạch cho tương lai”

Tóm lại, với những đặc điểm mang tính đặc thù như đã nêu ở trên, để giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi học tập một cách có hiệu quả khi bước vào lớp 1 ở trường tiểu học, trẻ cần phải được chuẩn bị một cách toàn diện về thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ và giao tiếp - xã hội Trong đó, việc chuẩn bị cho trẻ về kỹ năng giao tiếp đóng vai trò hết sức quan trọng Nếu trẻ được chuẩn bị tốt về kỹ năng giao tiếp, các em sẽ dễ dàng hòa nhập với môi trường mới với tâm thế sẵn sàng để bắt đầu cuộc sống mới ở trường học một cách vui vẻ, cảm thấy tự tin và có tinh thần trách nhiệm

- Khái niệm về giao tiếp của trẻ 5-6 tuổi

Giao tiếp là một hoạt động rất phong phú, đa dạng và phức tạp của con người

vì thế khái niệm giao tiếp được giải thích cũng rất đa dạng và có nhiều bàn cãi trong lĩnh vực này T.Stéc Sen (Pháp) đặc biệt chú ý đến sự thay đổi ý nghĩa, tình cảm và xúc cảm giữa con người với con người và khi đó ông coi sự trao đổi này là quá trình hai mặt của sự thông báo thiết lập, sự tiếp xúc và trao đổi thông tin

L.X Vưgôtxki (nhà tâm lý học Liên Xô) cho rằng: Giao tiếp xem như là sự thông báo hoặc quan hệ qua lại thuần tuý giữa con người, như là sự trao đổi quan điểm và xúc cảm

Tác giả Nguyễn Quang Uẩn viết: “Giao tiếp là sự tiếp xúc tâm lý giữa người với người, thông qua đó con người trao đổi với nhau về thông tin, về cảm xúc, tri giác lẫn nhau, ảnh hưởng tác động qua lại lẫn nhau Hay nói cách khác đi, giao tiếp xác lập và vận hành các quan hệ người - người, hiện thực hóa các quan hệ xã hội giữa chỉ thể này với chủ thể khác

Hay tác giả Ngô Công Hoàn cho rằng: “Giao tiếp là quá trình tiếp xúc giữa con người với con người nhằm mục đích trao đổi tình cảm, tư tưởng, vốn sống, kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp” [15]

Tác giả Trần Trọng Thủy quan niệm: “Giao tiếp của con người là một quá trình có chủ định hay không có chủ đinh, có ý thức hay không có ý thức mà trong đó các cảm xúc và tư tưởng được biểu đạt trong các thông điệp bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ [34]

Tác giả Vũ Thị Thủy cho rằng: “Giao tiếp của trẻ mẫu giáo là quá trình tác động qua lại trao đổi thông tin, ảnh hưởng lẫn nhau, hiểu biết lẫn nhau của trẻ với các đối tượng giao tiếp trong gia đình, nhà trường và xã hội bằng phương tiện ngôn ngữ

và phi ngôn ngữ Giao tiếp là một nhu cầu thiết yếu của trẻ và giúp trẻ phát triển nhân cách” [45]

Như vậy, từ các khái niệm về giao tiếp trên, có thể hiểu: Giao tiếp của trẻ 5-6

tuổi là quá trình tiếp xúc tâm lí của trẻ với những người khác nhằm mục đích truyền

đạt, tiếp cận thông tin, tư tưởng, tình cảm và hành động của trẻ với các chủ thể qua việc hiểu ngôn ngữ và diễn đạt ngôn ngữ bằng lời nói, nét mặt,cử chỉ Thông qua giao tiếp, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển

- Vai trò của giao tiếp đối với sự phát triển của trẻ 5- 6 tuổi

Giao tiếp đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển tâm lí, nhân cách cá nhân Vì vậy con người nói chung, trẻ em nói riêng rất cần phải rèn luyện các kĩ năng giao tiếp, bởi lẽ sự phát triển của một cá nhân phụ thuộc vào sự phát triển

của cá nhân khác mà nó giao tiếp trực tiếp trực tiếp và gián tiếp

Giao tiếp đã đóng một vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ 5-6 tuổi, nhờ có giao tiếp đã góp phần thúc đẩy sự phát triển

ở trẻ, giúp trẻ hình thành được một số phẩm chất rất cần thiết như sự mạnh dan, tự tin, dễ hòa nhập, sáng tạo, linh hoạt, có hành vi ứng xử giao tiếp tốt, phù hợp với những chuẩn mực đạo đức, độc lập trong suy nghĩ và trong tư duy, thông qua giao tiếp sẽ giúp trẻ hình thành được năng lực tự ý thức, điều này sẽ giúp ích cho sự phát

triển toàn diện về mọi mặt của trẻ sau này

1.2.1.2 Khái niệm về kĩ năng giao tiếp của trẻ 5-6 tuổi

- Kỹ năng là một vấn đề phức tạp bởi vậy có rất nhiều quan niệm khác nhau về

Theo quan điểm thứ hai: Kỹ năng không đơn thuần là kỹ thuật hành động mà

nó còn là một biểu hiện năng lực của con người Kỹ năng vừa có tính ổn định, vừa có tính mềm dẻo Nhờ có tính mềm dẻo mà con người có tính sáng tạo trong hoạt động thực tiễn

Theo tác giả Vũ Thị Thủy, Kĩ năng giao tiếp là những thao tác, hành động có tính thuần thục của chủ thể để giải quyết nhiệm vụ giao tiếp dựa trên sự lựa chọn và vận dụng những tri thức về giao tiếp, cách thức sử dụng phương tiện giao tiếp bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để tác động đến đối tượng giao tiếp nhằm đạt được mục đích nhất định [44],[45]

Như vậy, dựa trên các quan điểm có thể hiểu: Kĩ năng là năng lực thực hiện có

kết quả một hành động hay một hoạt động nào đó bằng cách lựa chọn và vận dụng đúng đắn, hiệu quả những tri thức, kinh nghiệm và những cách thức hành động vào thực tiễn

- Kĩ năng giao tiếp của trẻ 5-6 tuổi

Từ khái niệm kĩ năng, kĩ năng giao tiếp, có thể hiểu: Kĩ năng giao tiếp của

trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là những thao tác, hành động có tính thuần thục trong việc sử dụng các phương tiện giao tiếp bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ của trẻ để tác động đến đối tượng giao tiếp nhằm đạt được mục đích nhất định

Kĩ năng giao tiếp của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi khi tiếp cận theo “Bộ chuẩn phát triển trẻ năm tuổi, tại Điều 7 có ghi rõ các chuẩn thuộc lĩnh vực phát triển ngôn ngữ

và giao tiếp” để đạt được các chuẩn này, trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cần có các kĩ năng sau:

Kĩ năng nghe hiểu lời nói, kĩ năng biểu đạt lời nói trong giao tiếp, kĩ năng thực hiện quy tắc trong giao tiếp

Kĩ năng giao tiếp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thích ứng với các mối quan hệ trong gia đình, nhà trường và xã hội, trong hoạt động khám phá môi trường xung

quanh, vui chơi, rèn luyện để hình thành và phát triển nhân cách

Kĩ năng giao tiếp chính là năng lực để tiến hành các thao tác, các hành động, năng lực thể hiện được cảm xúc, thái độ nhằm giúp cho chủ thể giao tiếp trao đổi thông tin với đối tượng giao tiếp hay nói một cách khác, kĩ năng giao tiếp là toàn bộ những thao tác cử chỉ, thái độ, ngôn ngữ được phối hợp một cách hài hòa, hợp lí

nhằm điều chỉnh đối tượng giao tiếp để thực hiện mục tiêu của chủ thể giao tiếp

1.2.1.3 Các kĩ năng giao tiếp của trẻ 5-6 tuổi

Đối với trẻ 5-6 tuổi, kĩ năng giao tiếp của trẻ đã tiến bộ rõ nét rất nhiều nhờ vốn từ của trẻ tăng nhanh, môi trường giao tiếp ngày cảng mở rộng, kinh nghiệm giao tiếp dần được hình thành rõ nét Vì vậy, các kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi bao gồm 3 nhóm kĩ năng cơ bản với 10 kĩ năng cụ thể:

a Nhóm kĩ năng nghe hiểu lời nói trong giao tiếp

- Kĩ năng nhận ra được sắc thái biểu cảm của lời nói khi vui, buồn, tức giận, ngạc nhiên sợ hãi: Khi trẻ quan sát, lắng nghe đối tượng giao tiếp đối với trẻ, kĩ năng này đòi hỏi trẻ phải nhanh nhạy quan sát được sắc thái của người khác để từ đó trẻ sẽ

có cách ứng xử phù hợp, ví dụ như khi bạn chơi chung với trẻ đang có chuyện buồn

vì bị bạn bè chơi chung không cho trẻ chơi món đồ chơi trẻ thích, trẻ thấy bạn buồn

thì sẽ tìm cách hỏi, an ủi bạn để bạn bớt buồn

- Kĩ năng nghe hiểu và thực hiện được các chỉ dẫn liên quan đến hành động đơn giản: Đối với trẻ 5-6 tuổi, các chỉ dẫn của giáo viên hoặc của người khác đã nâng cao dần yêu cầu, trẻ lắng nghe và thực hiện ít nhất ba chỉ dẫn, cụ thể: Giáo viên yêu cầu trẻ hãy lấy hộp màu tô của góc học tập mang tặng bạn An ở góc nghệ thuật và ghé lại nhà bạn Minh để may quần áo ở góc phân vai

b Nhóm kĩ năng sử dụng lời nói giao tiếp trong thực hiện trò chơi

- Kĩ năng sử dùng từ phù hợp với nội dung, hoàn cảnh và đối tượng giao tiếp: Trẻ 5-6 tuổi phải biết dùng từ đúng với hoàn cảnh giao tiếp, trẻ thể hiện nhu cầu, mong muốn được chơi ở góc chơi nào, hay chọn một món đồ chơi mà trẻ thích thì trẻ phải biết cách diễn đạt, hoặc khi giáo viên hỏi, trẻ phải trả lời theo câu hỏi của cô

- Kĩ năng sử dụng lời nói để bày tỏ cảm xúc, nhu cầu, ý nghĩ và kinh nghiệm của bản thân khi giao tiếp: Cảm xúc khi giao tiếp là một trong những kĩ năng giao tiếp rất quan trọng đối với trẻ và đối với người đối diện, trẻ phải diễn đạt giao tiếp để bày tỏ được suy nghĩ của mình để người khác hiểu được trẻ đang mong muốn điều gì

- Kĩ năng sử dụng lời nói để trao đổi, chỉ dẫn bạn bè trong quá trình giao tiếp: Trẻ biết vận dụng vốn từ, vốn kinh nghiệm của mình để trao đổi thông tin với bạn, chỉ dẫn bạn khi bạn chưa hiểu vấn đề giao tiếp

- Kĩ năng khởi xướng giao tiếp: Kĩ năng này đòi hỏi trẻ phải mạnh dạn, tự tin,

có vốn từ nhiều, biết diễn đạt câu và biết khởi xướng lên nội dung giao tiếp nhằm thu hút bạn giao tiếp qua lại đối với mình

c Nhóm kĩ năng thực hiện một số quy tắc giao tiếp thông thường

- Kĩ năng điều chỉnh giọng nói phù hợp với nhu cầu giao tiếp: Trong một hoàn cảnh giao tiếp cụ thể nào đó, trẻ phải biết tự điều chỉnh giọng nói của mình, ví dụ trong nhóm chơi ở góc phân vai, các bạn đang trò chuyện cùng nhau làm những chiếc bánh, trẻ cũng tham gia trong nhóm chơi đó, các bạn nói chuyện rất nhỏ nhẹ, thì đòi hỏi trẻ cũng phải giao tiếp như bạn, chứ không thể hét toáng lên, làm ảnh hưởng đến

nhóm chơi

- Kĩ năng sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn từ (cử chỉ, nét mặt, ánh

mắt): Kỹ năng giao tiếp đòi hỏi trẻ phải biết sử dụng giọng điệu, có khi lên cao giọng,

có khi hạ giọng, kết hợp với ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, nhằm truyền đến bạn mình là mình đang mong muốn điều gì, đang suy nghĩ như thế nào để bạn hiểu được ý muốn cần diễn đạt bên cạnh đó trẻ biết sử dụng đúng từ, phù hợp với nội dung và hoàn cảnh giao tiếp cụ thể

- Kĩ năng làm chủ bản thân khi giao tiếp (làm chủ cảm xúc, hành động, không nói leo, không ngắt lời người khác khi đang trò chuyện): Chính bản thân trẻ phải tự

điều khiển được cảm xúc, thái độ của mình, bên cạnh đó trẻ sẽ thể hiện rõ sự tự tin khi giao tiếp với bạn và với tập thể, chính trẻ sẽ trình bày và thuyết phục đối tượng

mà trẻ giao tiếp để đối tượng giao tiếp lắng nghe và phản ứng lại

- Kĩ năng hỏi lại hoặc có những biểu hiện qua cử chỉ, điệu bộ, nét mặt khi hiểu người khác nói: khi trẻ chưa nghe rõ hoặc chưa hiểu một vấn đề nào đó trong giao tiếp, đòi hỏi chính bản thân trẻ phải có kĩ năng hỏi lại người khác, hoặc khi trẻ đã hiểu rõ vấn đề, trẻ sẽ biểu hiện bằng cách chăm chú, mỉm cười hay gật đầu đồng ý với một vấn đề giao tiếp nào đó mà trẻ đang trực tiếp tham gia

Các nhóm kĩ năng giao tiếp trên mang tính độc lập, nhưng lại có mối quan hệ qua lại với nhau, hỗ trợ nhau để giúp cho quá trình phát triển giao tiếp của trẻ ngày càng hoàn thiện hơn

1.2.2 Trò chơi cho trẻ 5- 6 tuổi

1.2.2.1 Khái niệm và vai trò của trò chơi

- Khái niệm

Tác giả Đặng Thành Hưng thì lại có quan điểm khác, tác giả cho rằng trò chơi là một thuật ngữ mà có chứa hai nghĩa khác nhau, nghĩa thứ nhất: Chơi có luật, mang tính cạnh tranh, thách thức người tham gia phải vượt qua được thử thách đó, nghĩa thứ hai: Trò chơi là những thứ công việc được tổ chức và tiến hành dưới hình thức chơi

Theo Từ điển tiếng Việt, chữ “Trò” được hiểu là một hình thức mua vui, được bày ra trước mắt mọi người, chữ “Chơi” để chỉ những hoạt động lúc nhàn rỗi, ngoài giờ làm việc, có mục đích giải trí Từ đó “Trò chơi” được hiểu là những hình thức hoạt động nhằm thỏa mãn các nhu cầu giải trí cho con người

Tóm lại, Trò chơi là một dạng hoạt động giải trí, một hình thức phản ánh hoạt

động sản xuất, sinh hoạt văn hóa xã hội, được thực hiện theo quy ước nhằm thỏa mãn những nhu cầu về thể chất và tinh thần của con người

- Vai trò

Hoạt động chủ đạo của trẻ em ở tuổi mẫu giáo là hoạt động vui chơi, qua vui chơi trẻ em thỏa mãn nhu cầu được chơi, được học, được sống, được giống như người lớn Do vậy những điều người lớn muốn dạy trẻ và những điều trẻ muốn được học cần được tổ chức dưới hình thức vui chơi “Học mà chơi, chơi mà học” Trong vui chơi con người sử dụng rất nhiều trò chơi, tùy vào góc độ tiếp cận mà có rất nhiều cách định nghĩa khác nhau về trò chơi Theo Nhà Văn Nga MaximGorki: “Trò chơi là con đường dẫn trẻ em đến chỗ nhận thức cái thế giới mà các em có sứ mệnh cải tạo sau này” Như vậy, trò chơi chính là cuộc sống của trẻ Vì trò chơi là một hình thức hoạt động được bày ra để thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí của con người Và đối

với trẻ em, trò chơi là một trong những loại hình hoạt động chủ yếu, đó là hoạt động phản ánh hiện thực xung quanh một cách sáng tạo, độc đáo

Vui chơi giúp trẻ hình thành và phát triển tâm lý, nhân cách Đặc biệt

qua hoạt động vui chơi trẻ được tương tác với bạn nên kỹ năng giao tiếp được phát triển tối ưu qua trò chơi

1.2.3.2 Các loại trò chơi của trẻ 5-6 tuổi

Trẻ mẫu giáo trò chơi được phân thành hai nhóm chính:

- Nhóm 1: Nhóm trò chơi sáng tạo, bao gồm:

Trò chơi đóng vai theo chủ đề Trò chơi xây dựng-lắp ghép

1.2.3 Một số vấn đề lý luận cơ bản về giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

1.2.3.1 Khái niệm về giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5- 6 tuổi thông qua hoạt

động vui chơi

Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự lặp đi lặp lại những khuôn mẫu hành vi Vì vậy những khuôn mẫu hành vi mà trẻ được trải nghiệm phải là những mẫu chuẩn, trên cơ sở trẻ được chơi nhiều lần, được rèn luyện trải nghiệm trong đời sống thực, những chuẩn hành vi giao tiếp, kỹ năng giao tiếp dần dần được hình thành và phát triển ngày càng nâng cao thêm yêu cầu

Giáo dục trẻ mầm non là một quá trình được tổ chức có mục đích, có kế hoạch dưới vai trò chủ đạo của giáo viên nhằm giúp trẻ thực hiện các hành động tự rèn luyện, tự giáo dục để hình thành hành vi, thói quen và các phẩm chất nhân cách

Mục tiêu của giáo dục mầm non là nhằm hình thành phát triển nhân cách của trẻ về trí tuệ, thẩm mĩ, tình cảm và các kĩ năng cơ bản, ban đầu trong đó có kĩ năng

giao tiếp Để thực hiện được mục tiêu giáo dục nêu trên thì sự cần thiết phải tiến hành giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ mẫu giáo

Như vậy, có thể hiểu: Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua

hoạt động vui chơi là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch dưới vai trò chủ đạo của giáo viên mầm non trong tổ chức trò chơi nhằm giúp trẻ 5-6 tuổi hình thành, phát triển các kĩ năng nghe hiểu lời nói giao tiếp trong thực hiện trò chơi; Kĩ năng sử dụng lời nói giao tiếp trong thực hiện trò chơi và kỹ năng thực hiện một số quy tắc giao tiếp thông thường qua trò chơi để đạt được mục đích nhất định

1.2.3.2 Mục tiêu giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

Như chúng ta đã biết mục tiêu giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi cũng là một bộ phận của mục tiêu giáo dục mầm non bao gồm: Phát triển toàn diện về mặt thể chất, phát triển tình cảm và quan hệ xã hội, phát triển ngôn ngữ và giao tiếp, phát triển nhận thức và phát triển thẩm mỹ cho trẻ Vì thế, mục tiêu giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

là một trong những mục tiêu quan trọng, cần phải hướng vào việc phát triển cho trẻ những kỹ năng giao tiếp cơ bản, tạo ra cơ sở nền tảng cho sự phát triển lâu dài và bền vững cho trẻ

Mục tiêu phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ chính là hướng vào việc hình thành và phát triển ở trẻ chuẩn kỹ năng giao tiếp cơ bản, gồm ba nhóm kỹ năng: Nhóm Kỹ năng nghe hiểu lời nói trong giao tiếp; Nhóm Kỹ năng sử dụng lời nói trong giao tiếp; Nhóm Kỹ năng thực hiện một số qui tắc thông thường trong giao tiếp với 10 kỹ năng giao tiếp cụ thể

1.2.3.3 Nguyên tắc giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

- Tạo cơ hội cho trẻ được luyện tập, phát triển kĩ năng giao tiếp

Ở cuối tuổi mẫu giáo, hệ thần kinh đã có sự phát triển mạnh và các KNGT của trẻ đã được hình thành nhưng nếu ta không thường xuyên củng cố, phát triển thì KNGT sẽ hạn chế Do đó, ta cần cơ hội cho trẻ hợp tác với bạn bè và mọi người xung quanh nhiều hơn bởi KNGT sẽ luôn gắn bó với trẻ, theo trẻ vào các môi trường học tập và là cơ hội cho sự phát triển của bản thân trẻ

- Mở rộng kinh nghiệm xã hội cho trẻ

Kinh nghiệm xã hội là kết quả hoạt động giao tiếp tích cực với con người và môi trường xung quanh Trên cơ sở vận dụng thông tin, kiến thức, kĩ năng trong hoạt động và giao tiếp hay sự tương tác tích cực và cảm thụ lẫn nhau, sau đó là sự phối

hợp hành động với nhau Cho nên nếu trẻ có kinh nghiệm sống thì sẽ giúp hoạt động phối hợp vận thành một cách dễ dàng và hiệu quả hơn

- Kích thích khả năng giải quyết vấn đề ở trẻ

Trong quá trình chơi thường xảy ra xung đột, mâu thuẫn… Do đó, khi tham gia chơi mỗi trẻ không chỉ nhận thức rõ nhiệm vụ của cá nhân mà còn phải có khả năng giải quyết vấn đề để ứng phó với những tình huống phát sinh trong khi hoạt động chung phải chủ động, linh hoạt và biết điều chỉnh cảm xúc để tránh xảy ra mâu thuẫn và xung đột

- Điều chỉnh hành vi ở trẻ kịp thời

Ở tuổi mẫu giáo lớn khi tham gia hoạt động rất dễ xảy ra những bất đồng, xung đột khi thiếu sự kiểm soát cảm xúc Nếu như không kịp thời điều chỉnh mối quan hệ này theo hướng tích cực thì hoạt động hợp tác sẽ bị phá vỡ (điều chỉnh hành

vi cho phù hợp)

1.2.3.4 Nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi cần dựa vào căn cứ Thông tư số 23/2010/TT-BGDĐT ngày 23/7/2010 của Bộ Giáo dục Đào Tạo về Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi thì Bộ chuẩn trẻ em 5 tuổi gồm 5 lĩnh vực, 28 chuẩn, 120 chỉ số

Nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi bao gồm 3 nhóm kĩ năng cơ bản với 10 kĩ năng giao tiếp, cụ thể như sau:

- Nhóm kỹ năng nghe hiểu lời nói trong giao tiếp, trong đó bao gồm các kỹ năng: Kỹ năng nhận ra được sắc thái biểu cảm của lời nói khi vui, khi buồn, tức giận, ngạc nhiên, sợ hãi; Kỹ năng nghe hiểu và thực hiện được các chỉ dẫn liên quan đến những hành động đơn giản

- Nhóm kỹ năng sử dụng lời nói trong giao tiếp, trong đó bao gồm các kỹ năng: Kỹ năng dùng từ phù hợp với nội dung và hoàn cảnh giao tiếp và đối tượng giao tiếp; Kỹ năng sử dụng lời nói để thể hiện cảm xúc, nhu cầu, ý nghĩa và kinh nghiệm của bản thân khi giao tiếp; Kỹ năng sử dụng lời nói để trao đổi và chỉ dẫn bạn

bè trong quá trình giao tiếp; Kỹ năng khởi xướng chủ đề giao tiếp

- Nhóm kỹ năng thực hiện một số quy tắc thông thường, trong đó bao gồm các

kỹ năng: Kỹ năng điều chỉnh giọng nói phù hợp với các tình huống và nhu cầu giao tiếp; Kỹ năng sử dụng các phương tiện giao tiếp phi ngôn từ (cử chỉ, nét mặt, ánh mắt…); Kỹ năng làm chủ bản thân khi giao tiếp (làm chủ cảm xúc, hành động - không nói leo, không ngắt lời người khác khi trò chuyện); Kỹ năng hỏi lại hoặc có những biểu hiện qua cử chỉ, điệu bộ, nét mặt khi không hiểu người khác nói

1.2.3.5 Phương pháp và hình thức (phương thức) giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

Phương thức giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi được xây dựng trên cơ sở những căn cứ khoa học, cơ sở lí luận và thực tiễn giáo dục mầm non Các nhà nghiên cứu phát triển ngôn ngữ cho trẻ lứa tuổi 5-6 tuổi dựa vào các thành tựu tâm lí học, giáo dục học trẻ em,… Các kết quả nghiên cứu về đặc điểm phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở độ tuổi 5-6 tuổi với các phương thức cụ thể như sau:

Bảng 1.1 Phương thức giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt

động vui chơi

1 Kĩ năng nhận ra được sắc thái, biểu cảm

của lời nói khi vui, buồn, tứcgiận, ngạc

nhiên, sợ hãi

Đàm thoại với trẻ (tổ chức trẻ đàm thoại với nhau trong quá trình chơi); Làm mẫu và hỏi trẻ; Tạo tình huống; Huy động vốn hiểu biết của trẻ

2 Kĩ năng nghe và hiểu, thực hiện được

các chỉ dẫn liên quan đến những hành

động đơn giản

Kết hợp giữa nói và làm mẫu; Đàm thoại với trẻ (tổ chức trẻ đàm thoại với nhau); Đề ra yêu cầu và hướng dẫn trẻ thực hiện yêu cầu

3 Kĩ năng dung từ phù hợp với nội dung

hoàn cảnh và đối tượng giao tiếp

Đàm thoại trước khi chơi; Điều chỉnh trước và trong quá trình chơi; Tạo tình huống

4 Kĩ năng sử dụng lời nói để bày tỏ nhu

cầu cảm xúc, ý nghĩ và kinh nghiệm của

bản thân khi giao tiếp

Khuyến khích trẻ nói; Tạo tình huống; Đàm thoại trước khí chơi; Làm mẫu (Cô cùng tham gia)

5 Kĩ năng sử dụng lời nói để trao đổi và

chỉ dẫn bạn bè trong quá trình giao tiếp

Đàm thoại trước khi chơi; Gợi ý, khuyến khích trong quá trình chơi

6 Kĩ năng khởi xướng chủ đề giao tiếp Cô cùng tham gia và làm mẫu; Thay đổi vai chơi cho trẻ; Đàm thoại với trẻ

7 Kĩ năng điều chỉnh giọng nói phù hợp

với tình huống và nhu cầu giao tiếp

Kể chuyện-qua đó làm mẫu; Điều chỉnh trong quá trình trẻ chơi, đàm thoại với trẻ

8 Kĩ năng sử dụng các phương tiện giao

tiếp phi ngôn ngữ (cử chỉ, nét mặt, ánh

mắt,…)

Kể chuyện trước khi chơi-qua đó làm mẫu; Hướng dẫn trẻ trước khi chơi, đàm thoại với trẻ

9 Kĩ năng làm chủ bản thân khi giao tiếp

10 Kĩ năng hỏi lại hoặc có những biểu

hiện qua cử chỉ, điệu bộ, nét mặt khi

không hiểu người khác nói

Làm mẫu, đàm thoại với trẻ

12.3.6 Đánh giá kết quả giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

Căn cứ vào Bộ chuẩn phát triển ngôn ngữ của trẻ 5-6 tuổi, dựa trên những biểu hiện KNGT của trẻ, căn cứ vào Modul 3 trong Kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên nhằm giáo dục kĩ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non như sau:

Tiêu chí 1: Biết lắng nghe, hiểu lời nói, mạnh dạn tự tin, thực hiện tốt các chỉ

dẫn trong giao tiếp, hiểu nghĩa một số từ khái quát chỉ sự vật hiện tượng đơn giản, gần gũi qua thực hiện trò chơi đóng vai theo chủ đề rộng

Tiêu chí 2: Biết biểu đạt bằng nhiều cách khác nhau (lời nói, cử chỉ,nét mặt,

điệu bộ), sử dụng lời nói để bày tỏ cảm xúc, nhu cầu, ý nghĩ và kinh nghiệm của bản thân khi giao tiếp mạnh dạn, nhận ra được sắc thái biểu cảm của lời nói khi vui, buồn, tức, giận, ngạc nhiên, sợ

Tiêu chí 3: Biết lắng nghe và diễn đạt lại sự việc, biết khởi xướng chủ đề giao

tiếp, biết cách dùng từ phù hợp với hoàn cảnh và đối tượng giao tiếp, sử dụng lời nói

để trao đổi và chỉ dẫn bạn bè trong quá trình giao tiếp

Tiêu chí 4: Biết diễn đạt mạch lạc trong giao tiếp, tích cực hỏi lại và có

những biểu hiện thông qua cử chỉ, điệu bộ, nét mặt khi không hiểu người khác nói

1.3 Quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở các trường mầm non

1.3.1 Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

Quản lý là một khái niệm được hình thành từ rất lâu, gắn liền với sự phát triển của tri thức nhân loại cũng như nhu cầu của thực tiễn Mọi hoạt động của xã hội đều cần tới sự quản lý Từ quan điểm của các nhà nghiên cứu đi trước Luận văn xác định:

Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có điều khiển, có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra của tổ chức

Quản lý có các chức năng cơ bản, đồng thời là các hoạt động quản lý cơ bản

của nhà quản lý, bao gồm:

- Lập kế hoạch: Là một trong những chức năng cơ bản nhất của quản lý, có ý nghĩa quyết định đến sự tồn tại và phát triển của mỗi tổ chức Đó là một quá trình thiết lập, dự tính một cách khoa học các mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, trình tự, thời gian tiến hành các hoạt động; Chuẩn bị, huy động và sử dụng các nguồn lực để triển khai các hoạt động một cách chủ động nhằm đạt được tốt nhất các mục tiêu đề ra

- Tổ chức: Tổ chức là quá trình hình thành cơ cấu bộ máy tổ chức, xác lập cấu trúc quan hệ giữa các bộ phận trong tổ chức Chức năng tổ chức còn là quá trình thực hiện phân công lao động, phân công nhân sự cho các vị trí trong bộ máy, giao nhiệm

vụ, phân bổ các quyền hạn, trách nhiệm và các nguồn lực để thực hiện các mục tiêu của tổ chức

- Lãnh đạo, chỉ đạo: Chủ thể quản lý định ra các chủ trương, đường lối, nguyên tắc hoạt động và vận hành các hoạt động của tổ chức; Đưa ra các mệnh lệnh, các chỉ thị, các thông báo, các yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ; Truyền đạt thông tin đến các thành viên, sử dụng các phương pháp, phương tiện trong quản lý; Điều khiển, điều chỉnh các hoạt động

- Kiểm tra là một chức năng quan trọng của quản lý, quản lý mà không kiểm tra thì coi như không có quản lý Nhờ có hoạt động kiểm tra mà người quản lý đánh giá được kết quả công việc, khẳng định những ưu điểm, thành công, phát hiện ra những sai sót để thực hiện những điều chỉnh kịp thời và cần thiết; Đúc rút các kinh nghiệm, tránh lặp lại những sai lầm để đảm bảo các hoạt động đi đúng hướng và thực hiện được các mục tiêu quản lý đề ra

- Quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

Từ khái niệm quản lý và giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi, đề tài xác định khái niệm quản lý và giáo dục kỹ năng giao tiếp

cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi như sau: Quản lý giáo dục kỹ năng giao

tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non là sự tác động

có mục đích, có kế hoạch của nhà quản lý đến hoạt giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua lập kế hoạch, tổ chức bộ máy nhân sự, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi nhằm đạt được mục tiêu giáo dục mầm non

Từ khái niệm trên cho thấy:

- Quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non là quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non diễn ra đúng kế hoạch, đạt được chất lượng, hiệu quả tốt nhất cho việc hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, hình thành và phát triển được ở trẻ những kĩ năng giao tiếp cơ bản, giúp các em thích ứng được với môi trường học đường và cuộc sống sau này

- Chủ thể quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non bao gồm Ban giám hiệu nhà trường, GVMN, cha

mẹ trẻ Tuy nhiên, Chủ thể quản lý chính và trực tiếp giáo dục kỹ năng giao tiếp cho

trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non là Hiệu trưởng trường mầm non - người quyết định cao nhất cho chất lượng hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ nói chung cũng như chất lượng GDMN nói riêng Các chủ thể quản

lý phối hợp và thực hiện bao gồm các Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn, các nhà quản lý ở các bộ phận khác nhau trong nhà trường mầm non và giáo viên mầm non là người trực tiếp tiến hành giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

- Đối tượng quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non là các giáo viên trong nhà trường

- Phương pháp quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non, bao gồm các biện pháp thuộc các nhóm phương pháp quản lý tổ chức - hành chính; Phương pháp tâm lý-giáo dục; Phương pháp kinh tế do các chủ thể quản lý sử dụng trong giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5

- Công cụ, phương tiện quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non: Bao gồm các văn bản pháp quy về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non, Luật Giáo dục cùng các phương tiện vật chất thiết bị trong nhà trường phục vụ cho hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

1.3.2 Nội dung quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

1.3.2.1 Lập kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

Việc lập kế hoạch chính là chúng ta thực hiện bắc một nhịp cầu từ trạng thái hiện tại của chúng ta tới chỗ mà chúng ta muốn có trong tương lai

Kế hoạch là “toàn bộ những điều vạch một cách có hệ thống và cụ thể về cách thức, trình tự, thời hạn tiến hành những công việc dự định làm trong một thời gian nhất định với mục tiêu nhất định Kế hoạch là cái cầu bắc qua những khoảng trống để

có thể đi đến đích Lập kế hoạch là thiết kế các bước đi cho hoạt động tương lai để đạt được mục tiêu thông qua việc xác định mục tiêu đã xác định thông qua việc sử dụng tối ưu các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực và nguồn lực thông tin) đã có và

sẽ khai thác

Lập kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non là thiết kế các bước đi cho hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ để đạt được mục tiêu hình thành và phát triển các kỹ năng giao tiếp cho trẻ qua việc sử dụng các hành động, các nguồn lực đã có và khai thác trong và

ngoài trường mầm non Kế hoạch này nằm trong kế hoạch phát triển giáo dục toàn diện của trẻ trong nhà trường

Lập kế hoạch là một chức năng quan trọng của công tác quản lý trường mầm non của Hiệu trưởng nhà trường Chất lượng của kế hoạch và hiệu quả thực hiện kế hoạch quyết định chất lượng hiệu quả của giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ Trên cơ

sở phương hướng nhiệm vụ năm học của Ngành, tình hình cụ thể của trường Hiệu trưởng hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn và kế hoạch của nhóm, lớp, giúp họ biết xác định mục tiêu, nhiệm vụ đúng đắn, đề ra các biện pháp rõ ràng, hợp lý và các điều kiện để đạt được mục tiêu đề ra

Trong công tác lập kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non, Hiệu trưởng trường mầm non tiến hành các công việc sau:

- Xác định mục tiêu, nội dung của hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Phân tích đánh giá thực trạng những mặt mạnh, mặt yếu, thuận lợi và khó khăn; Xác định nguyên nhân của thực trạng kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non trong thời gian qua

- Xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non theo tuần, tháng, năm phù hợp với chủ đề để định hướng cho các bản kế hoạch giáo dục cụ thể của giáo viên trong từng nhóm trẻ, độ tuổi của trẻ

- Xác định các biện pháp, các hành động cụ thể để thực hiện kế hoạch giáo dục

kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi

- Xây dựng kế hoạch sử dụng kinh phí các nguồn lực, chi phí cho hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Xây dựng kế hoạch tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng cho giáo viên về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

- Xây dựng kế hoạch phối hợp các lực lượng trong và ngoài trường mầm non tham gia giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

Trên cơ sở bản kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non, Hiệu trưởng cùng với Ban giám hiệu chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên mầm non từng hoạt động cụ thể dựa trên bản kế hoạch chung

Dự kiến về thời gian thực hiện, nội dung chương trình giáo dục, các chủ đề cần thực hiện trong giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ Hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch từng

hoạt động, dựa trên những yêu cầu, quy định chung đảm bảo sự thống nhất về nội dung hình thức hoạt động với tính chất chỉ dẫn, không phải là khuôn mẫu Tổ chức những buổi thảo luận về từng kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp, thống nhất nội dung và hình thức cải tiến nội dung, phương pháp, trao đổi kinh nghiệm lập

kế hoạch hoạt động với những nội dung khó triển khai Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng

và các Tổ trưởng chuyên môn thường xuyên kiểm tra, theo dõi việc chuẩn bị hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi của giáo viên bằng cách kiểm tra kế hoạch hoạt động, kiểm tra hồ sơ và kế hoạch thực hiện hoạt động giáo dục

1.3.2.2 Tổ chức nhân sự cho giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

Tổ chức bộ máy nhân sự trong hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

Tổ chức là một cơ cấu chủ định về vai trò, nhiệm vụ hay chức vụ được hợp thức hóa, cơ cấu chủ định về các vai trò, nhiệm vụ Với cách hiểu trên, tổ chức bộ máy nhân sự giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở

trường mầm non là xác định các bộ phận nhân sự và các chức năng nhiệm vụ của từng

bộ phận nhân sự trong trường mầm non tham gia giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

Tổ chức bộ máy nhân sự hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi

thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non một cách chặt chẽ khoa học sẽ cho

phép các thành viên trong nhà trường từ cán bộ quản lí đến giáo viên đóng góp có hiệu quả nhất vào hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ Nội dung tổ chức bộ máy giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non bao gồm:

- Xác định các bộ phận trong nhà trường mầm non tham gia giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, các Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên, nhân viên và các bộ phận khác trực tiếp tham gia giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

- Xác định nhiệm vụ cụ thể của từng bộ phận tham gia giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ: bộ phận chỉ đạo (Ban giám hiệu), bộ phận chỉ đạo trực tiếp (Tổ trưởng chuyên môn và các bộ phận có liên quan), bộ phận tham gia giáo dục trực tiếp (GV trong nhà trường MN)

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi trong nhà trường

- Xác lập cơ chế phối hợp làm việc giữa các bộ phận giáo dục và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

1.3.2.3 Chỉ đạo giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

Chỉ đạo là điều hành, điều khiển, tổ chức hoạt động, động viên giúp đỡ cán

bộ người dưới quyền, các bộ phận thực hiện nhiệm vụ được phân công nhằm đạt

được mục tiêu của hệ thống Chỉ đạo là một chức năng của quản lý, là quá trình tác

động đến con người bằng mệnh lệnh làm những người đó phục tùng và làm việc theo đúng kế hoạch, đúng với nhiệm vụ được phân công

Chỉ đạo hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt

động vui chơi ở trường mầm non là quá trình mà Hiệu trưởng điều hành, điều khiển,

tổ chức hoạt động, động viên các lực lượng tham gia giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ thực hiện nhiệm vụ được phân công, nhằm đạt được mục tiêu giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non, hình thành được các kĩ năng giao tiếp cơ bản, cần thiết cho trẻ trong trường mầm non Nội dung chỉ đạo giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm bao gồm:

- Xác định phương hướng, mục tiêu giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Ra các quyết định về giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua

hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Động viên, khuyến khích các lực lượng tham gia giáo dục kỹ năng giao tiếp

cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non hoàn thành nhiệm

vụ công việc

- Tổ chức thực hiện các nội dung của giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6

tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Tổ chức các hình thức hoạt động phù hợp để giáo dục kỹ năng giao tiếp cho

trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Điều chỉnh kế hoạch thực hiện giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi

thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Tổng kết việc thực hiện kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi

thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

1.4.2.4 Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

Kiểm tra đánh giá là chức năng của quản lý thông qua đó cá nhân, nhóm, tổ chức theo dõi, giám sát hoạt động và kết quả hoạt động, uốn nắn sửa chữa những sai lệch cần thiết Kiểm tra đánh giá bao gồm 3 nội dung: Xây dựng tiêu chuẩn kiểm tra đánh giá trên cơ sở kế hoạch đã xây dựng; Kiểm tra, giám sát hoạt động và đối chiếu với mục tiêu; điều chỉnh sai lệch cần thiết

Kiểm tra đánh giá giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt

động vui chơi ở trường mầm non là chức năng của quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp

cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non, thông qua đó cán bộ quản lí theo dõi giám sát hoạt động và kết quả hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp

và uốn nắn sửa chữa những sai lệch cần thiết trong việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ ở trường mầm non

Đây là nội dung cơ bản và quan trọng của quản lý nói chung và quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm

non nói riêng, nhằm uốn nắn, điều chỉnh kịp thời nội dung phương pháp, hình thức

giáo dục kỹ năng giao tiếp cho phù hợp, đúng hướng

Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ gồm các hoạt động sau:

- Xác định các tiêu chí đánh giá giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi

thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi

thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Kiểm tra việc phối hợp giữa các lực lượng giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm

- Phát hiện các sai sót và kịp thời điều chỉnh kế hoạch giáo dục kỹ năng giao

tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non phù hợp

- Sử dụng kết quả kiểm tra hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non để đánh giá cán bộ giáo viên trong trường mầm non

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6

tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

1.4.1 Nhóm yếu tố thuộc về hiệu trưởng và các nhà quản lý trường mầm non

Hiệu trưởng cùng các nhà quản lý trường mầm non (Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn ) là những người quản lý nhà trường mầm non và có vai trò

quyết định đối với chất lượng hoạt động trong nhà trường mầm non Vì vậy, các yếu

tố thuộc về Hiệu trưởng và nhà quản lý trường mầm non có ảnh hưởng nhiều đến các hoạt động, trong đó có hoạt động giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Các yếu tố thuộc về Hiệu trưởng và các nhà quản lý trường mầm non bao gồm:

- Nhận thức của Hiệu trưởng về vai trò của giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Năng lực, trình độ quản lý của Hiệu trưởng đối với giáo dục kỹ năng giao

tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt tình của Hiệu trưởng đối với giáo dục kỹ

năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Vốn tri thức và kinh nghiệm của Hiệu trưởng

- Sự chỉ đạo đứng hướng và tạo điều kiện về tinh thần và vật chất cho giáo viên trong trường mầm non

1.4.2 Các yếu tố thuộc về giáo viên

Giáo viên và trẻ em trong các trường mầm non là hai lực lượng quan trọng cơ bản của trường mầm non Hai lực lượng cơ bản này và sự tương tác trong hoạt động của giáo viên và trẻ có ảnh hưởng rất nhiều đến quản lý giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non

- Giáo viên mầm non

+ Giáo viên mầm non là lực lượng chính trực tiếp tổ chức giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Chất lượng và mức độ nhanh chóng của hình thành và phát triển kỹ năng giao tiếp ở trẻ là

do người giáo viên góp phần quyết định Vì vậy, nếu người giáo viên được trang bị đầy đủ kiến thức, được đào tạo và bồi dưỡng các tri thức và kỹ năng sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến việc tổ chức hoạt động của nhà trường mầm non nói chung và giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ nói riêng Yếu tố thuộc về người giáo viên mầm non ảnh hưởng đến giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ ở trường mầm non trước hết phải kể đến nhận thức của giáo viên mầm non về tầm quan trọng của giao tiếp và kỹ năng giao tiếp của trẻ và giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm: Nhận thức được các KNGT cần thiết, thiết yếu để giúp trẻ mầm non thích ứng được với học tập giáo dục và nuôi dưỡng trong nhà trường mầm non Mặt khác, phải kể đến những hiểu biết của giáo viên về hoạt động giáo dục kỹ năng giao

tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non (mục tiêu giáo

dục nội dung, giáo dục, hình thức và phương pháp giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non …)

+ Kinh nghiệm và trình độ năng lực của giáo viên mầm non khi tham gia giáo dục cho trẻ đóng vai trò rất lớn trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ Ý thức làm việc của giáo viên chi phối giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non Nếu giáo viên

có ý thức làm việc tốt, có trách nhiệm với công việc thì trẻ cùng với các KNGT cần

1.4.3 Các yếu tố thuộc về gia đình

Ở bất cứ lứa tuổi nào thì gia đình đều là môi trường giáo dục quan trọng và quyết định đối với sự hình thành và phát triển nhân cách con người Nhưng đặc biệt đối với lứa tuổi mầm non và đối với vấn đề giáo dục, giáo dục kỹ năng giao tiếp cho

trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non thì vai trò gia đình trực

tiếp quyết định đến hiệu quả của công tác giáo dục vì bản thân cha mẹ vừa là người sinh thành ra trẻ, vừa là nhà giáo dục nên sức mạnh giáo dục rất lớn Môi trường gia đình là môi trường giáo dục đặc biệt đối với KNGT và đối với trẻ Chính vì vậy, gia đình ảnh hưởng rất lớn đến KNGT của trẻ Có thể kể ra một số yếu tố thuộc về gia đình bao gồm:

- Quan điểm của gia đình trẻ về trường MN và giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non: Ảnh hưởng lớn tới chất lượng các hoạt động giáo dục, với một số quan niệm sai lệch của một số các bậc cha

mẹ là học trường MN chỉ là trông trẻ, và đến trường MN là được yêu cầu về chăm sóc là chủ yếu, các hoạt động khác các bậc cha mẹ học sinh hầu hết không quan tâm

- Sự nhận thức về tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ

5-6 tuổi thông qua hoạt động vui chơi ở trường mầm non