Một thống kê bên Mỹ nói rằng, có tới 90% người đi xin việc thừa nhận, lương là yếu tố quan trọng nhất, liệu có nhận việc đó hay không, rồi mới đến cơ hội thăng tiến, gần nhà hay môi trườ
Trang 1Lương bổng - Biết thế nào là vừa?
Người viết bài này từng tham dự khá nhiều lần tuyển nhân viên cho một tổ chức quốc tế và luôn phải chuẩn bị một câu hỏi "Quí ông/bà mong muốn lương là bao nhiêu?" Hoặc có khi ứng viên hỏi thẳng về lương mà không vòng vo
Theo bạn, mấy tỷ người trên hành tinh đi xin việc nghĩ gì trước? Câu trả lời là lương, lương và lương, là bao nhiêu tiền đút vào túi hàng tháng
Một thống kê bên Mỹ nói rằng, có tới 90% người đi xin việc thừa nhận, lương là yếu tố quan trọng nhất, liệu có nhận việc đó hay không, rồi mới đến cơ hội thăng tiến, gần nhà hay môi trường làm việc Thống kê còn cho biết thêm, hơn 50% kêu
ca lương trả quá thấp hơn khả năng
Như vậy lương bổng là câu chuyện từ ngàn đời nay, chuyện chung của các châu lục, chẳng phải chuyện riêng của công chức Việt Nam, bài toán nan giải của mọi chế độ Đất nước no ấm hay không, hạnh phúc hay không là do đồng lương quyết
Trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng, Barack Obama và Mitt Romney luôn nói về công ăn việc làm Đó là đồng tiền bát gạo của hàng trăm triệu gia đình Mỹ Không
có lương thì chẳng ai cần tổng thống làm gì
Lương thế nào là vừa?
Trang 2Thời chiến tranh, lương cả tháng chỉ đủ ăn trong một tuần, nhưng ít nghe về nạn tham nhũng như bây giờ Bởi cả nước muốn thắng Mỹ và có mục đích duy nhất
"thắng giặc ta sẽ xây bằng năm bằng mười", ít người nghĩ đến đồng lương và so sánh hơn thiệt Rất đơn giản ai cũng thấy vừa lòng vì mình đã làm việc và đóng
Nhưng thời bình mục tiêu đã khác Gia đình, con cái, nhà cửa, đất cát đều là mục đích tối thượng của người làm công ăn lương Mục đích chung mờ nhạt, mục đích riêng rõ hơn, từ quan to đến dân thường
Hơn nữa, đạo đức thời chiến khác với đạo đức thời bình Lấy thước đo đạo đức của hai thời ra kêu gọi lương thấp để làm việc nhiều như ngày xưa là không ổn
Trả lương đúng với trình độ và cống hiến của người làm việc là cách tốt nhất Và
sự thỏa thuận giữa người làm thuê và người thuê về mức thù lao là quan trọng
Gọi một người đến giúp lau chùi cái nhà ba tầng Có người đòi 500 ngàn, người khác đòi một triệu Có gì đảm bảo một triệu kia đã làm người ta vừa lòng Người đòi ít hơn có khi lại vui vì hôm đó họ kiếm được việc làm Trong hai người, chủ thuê thích ai hơn, chắc bạn đọc đã rõ
Nhưng một hôm nào đó người hưởng ít kia phát hiện ra, cũng lau chùi cái nhà ấy
mà kẻ khác lại được tới gấp đôi Chắc chắn sẽ có sự so bì Như vậy, công bằng trong xếp lương cũng quan trọng không kém
Người chủ, nếu thông minh, có thể giải thích, trả cho anh kia gấp đôi vì anh ta phải lau cả trong lẫn ngoài, rửa mái nhà, làm lại sân vườn Còn anh chỉ làm mỗi phía trong nhà nên lương trả một nửa là đúng thôi
Trang 3Dựa vào nguồn kinh phí, số cán bộ cần thiết cho cơ quan, xác định phạm vi công việc (TOR) cho từng vị trí và định mức lương tương ứng là việc quan trọng nhất, khi xác định thang lương
Lúc phỏng vấn, xem sơ yếu lý lịch, kiểm tra với nơi làm cũ, trình độ của ứng viên
và so sánh với khả năng kinh phí, ban tuyển chọn sẽ đưa ra một quyết định về mức lương
Ứng viên trình độ cao quá so với công việc yêu cầu cũng khó được nhận vì khi vào rồi, họ sẽ đòi hỏi, so sánh lương bổng, rồi đâm ra lười biếng vì công việc dưới tầm, đôi khi làm mất đoàn kết nội bộ
Lấy người trình độ thấp lại mất công đào tạo, phí tổn tiền của và đôi khi làm cho năng suất lao động của cả cơ quan bị ảnh hưởng
Để tuyển chọn công chức từ thấp đến cao thì bên phát triển nguồn nhân lực phải ra được một bộ hồ sơ tuyển chọn bao gồm TOR, thang lương và cách tuyển chọn thế nào cho đúng Thi tuyển minh bạch và công bằng mới mong chọn được đúng người đúng việc và .đúng lương
Có nhà máy in tiền, cứ thế người ta in tiền ra mà phát lương Những năm 1980, chuyện này đã xảy ra rồi và không thể tăng lương bằng cách in tiền Vì lạm phát sẽ tăng, lương lại tăng, lại lạm phát, một vòng luẩn quẩn
Việt Nam hiện có khoảng 7 triệu người hưởng lương từ ngân sách, chưa kể lực lượng vũ trang khoảng 1-2 triệu người Cứ tạm tính trung bình lương là 3,5 triệu/ tháng Như vậy quỹ lương hàng tháng vào khoảng từ 24 đến 25 ngàn tỷ, tương
Trang 4đương với hai cái bảo tàng lịch sử quốc gia định xây
Có bao giời chúng ta tự hỏi, nước mình có cần tới 7 triệu cán bộ như thế không? Hay ta chỉ cần 3 hay 4 triệu là đủ
Cho số 3 triệu kia thôi việc, chuyển họ sang kinh tế tư nhân, đầu tư nước ngoài Nếu họ có tài thực sự thì lương sẽ rất cao, không bị pha phí chất xám, đóng góp cho đất nước lớn hơn rất nhiều
Cán bộ trình độ kém, ngồi nhầm ghế, thường gây ra trì trệ xã hội, dốt hay tham, muốn ăn thì phải phá, trộm cắp dễ xảy ra, số tiền mất mát khó mà tính được và hiệu ứng ngược của xã hội đã rõ