(LUẬN văn THẠC sĩ) quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện đại từ tỉnh thái nguyên​

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TRẦN DẠ THẢO QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN T

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN DẠ THẢO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN DẠ THẢO

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ THÙY LINH

THÁI NGUYÊN - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn “Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên” được

thực hiện đến tháng 8/2015 Luận văn được sử dụng những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau Các thông tin này đã được chỉ rõ nguồn gốc Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu

và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng trong công trình nghiên cứu nào Các tài liệu tham khảo được trích dẫn rõ ràng

Thái Nguyên, tháng 8 năm 2015

Tác giả luận văn

Trần Dạ Thảo

LỜI CẢM ƠN

Bằng tất cả niềm đam mê, nhiệt huyết nghiên cứu khoa học, bằng những tình cảm chân thành nhất, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và biết ơn sâu sắc tới các Thầy giáo, Cô giáo khoa Tâm lý giáo dục, trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên Tôi cũng xin gửi lời cám ơn tới TS Lê Thùy Linh - người đã động viên, khơi dậy ở tôi sự nỗ lực trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Đồng thời, tôi xin bày tỏ sự cám ơn đến gia đình, bạn bè, người thân, những người luôn bên tôi, động viên và khuyến khích tôi trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp của mình

Do thời gian nghiên cứu chưa nhiều và chưa có kinh nghiệm, mặc dù bản thân đã có nhiều cố gắng, song không tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế Tôi rất mong nhận được sự chỉ dẫn và góp ý chân thành của các các Thầy, Cô, các anh chị em đồng nghiệp

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 8 năm 2015

Tác giả

Trần Dạ Thảo

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC HÌNH vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở TIỂU HỌC 6

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Ngoài nước 6

1.1.2 Trong nước 9

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 12

1.2.1 Quản lý 12

1.2.2 Quản lý giáo dục 14

1.2.3 Kiểm tra - đánh giá 15

1.2.4 Kiểm tra - đánh giá thường xuyên 19

1.2.5 Quản lý kiểm tra - đánh giá thường xuyên ở tiểu học 20

1.3 Kiểm tra đánh giá thường xuyên ở trường tiểu học 21

1.3.1.Trường Tiểu học, giáo viên và học sinh tiểu học 21

1.3.2 Vị trí của kiểm tra, đánh giá thường xuyên trong quá trình dạy học tiểu học 25

1.3.3 Mục đích, ý nghĩa của kiểm tra, đánh giá thường xuyên 25

1.3.4 Nội dung đánh giá thường xuyên ở tiểu học 27

1.3.5 Hình thức, phương pháp và quy trình đánh giá thường xuyên ở tiểu học 28

1.3.6 So sánh KT, ĐG tổng kết và KT, ĐG thường xuyên 33

1.3.7 Yêu cầu của việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên kết quả học tập của học sinh 35

1.4 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở tiểu học 35

1.4.1 Những điểm mới thông tư số 30/2014/TT - BGDĐT 35

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá thường xuyên ở tiểu học 37

1.4.3 Vai trò của hiệu trưởng trong quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở tiểu học 38

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở trường tiểu học 40

1.5.1 Năng lực quản lý của nhà quản lý 40

1.5.2 Năng lực đánh giá của giáo viên 41

1.5.3 Chế độ, chính sách về quản lý hoạt động KT, ĐG 42

1.5.4 Nhận thức của xã hội và của cha mẹ học sinh 43

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN 46

2.1 Đặc điểm các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên 46

2.1.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội 46

2.1.2 Đặc điểm các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên 47

2.2 Một số vấn đề chung về khảo sát thực trạng 52

2.2.1 Mục đích khảo sát 52

2.2.2 Đối tượng khảo sát 53

2.2.3 Nội dung khảo sát 53

2.2.4 Phương pháp khảo sát 53

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng 54

2.3.1 Thực trạng kiểm tra, đánh giá thường xuyên kết quả học tập ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ 54

2.3.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học 69

2.3.4 Đánh giá chung 70

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 72

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐẠI TỪ - TỈNH THÁI NGUYÊN 73

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 73

3.1.1 Đảm bảo tính khoa học 73

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 73

3.1.3 Đảm bảo tính hệ thống, toàn diện 74

3.1.4 Đảm bảo tính kế thừa và tính khả thi 75

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá thường xuyên kết quả học tập ở trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên 76

3.2.1 Nâng cao nhận thức của giáo viên và cán bộ quản lý về kiểm tra đánh giá thường xuyên kết quả học tập 76 3.2.2 Bồi dưỡng kỹ năng kiểm tra đánh giá thường xuyên kết quả học

3.2.3 Tăng cường phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong hoạt

động kiểm tra đánh giá thường xuyên 80

3.2.4 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động kiểm tra đánh giá thường xuyên 81

3.2.5 Tăng cường cơ sở vật chất phục vụ hoạt động kiểm tra đánh giá thường xuyên 83

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 84

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 86

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 86

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 86

3.4.3 Tiến hành khảo nghiệm 86

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 87

Điểm trung bình chung 89

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 96

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 97

1 Kết luận 97

2 Khuyến nghị 97

2.1 Với cán bộ quản lý nhà trường 98

2.2 Với GVCN 98

TÀI LIỆU THAM KHẢO 99 PHỤ LỤC 1

DANH MỤC CÁC BẢNG Trang

Bảng 1.1: So sánh sự khác biệt giữa KT, ĐG tổng kết và KT, ĐG thường

xuyên 33 Bảng 1.2: Điểm mới trong thông tư số 30/2014/TT - BGDĐT 36 Bảng 2.1 Nhận thức của CBQL, GV về khái niệm kiểm tra đánh giá

thường xuyên 54 Bảng 2.2 Nhận thức của CBQL, GV về ý nghĩa của kiểm tra đánh giá

thường xuyên 58 Bảng 2.3 Thực trạng sử dụng các phương pháp đánh giá của GV trong

kiểm tra đánh giá thường xuyên 61 Bảng 2.4 Thực trạng sử dụng các hình thức đánh giá của GV 64 Bảng 2.5 Thực trạng tổ chức và chỉ đạo của CBQL trong kiểm tra đánh

giá thường xuyên 67 Bảng 2.6: Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra, đánh

giá học sinh tiểu học 69 Bảng 3.1 Khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp 88 Bảng 3.2 Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 89

DANH MỤC CÁC HÌNH

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ mô tả quá trình kiểm tra 16

Sơ đồ 1.2: Hai yếu tố trong đánh giá giáo dục 17

Sơ đồ 1.3: Quy trình kiểm tra, đánh giá thường xuyên 20

Sơ đồ 1.4: Nội dung của kiểm tra, đánh giá thường xuyên 27

Biểu đồ 2.1 Nhận thức của GV về khái niệm của kiểm tra, đánh giá thường xuyên 55

Biểu đồ 2.2 Thực trạng của GV về mức độ thực hiện nội dung kiểm tra, đánh giá thường xuyên 60

Biểu đồ 2.3 Thực trạng lập kế hoạch quản lý của CBQL trong kiểm tra, đánh giá thường xuyên 66

Biểu đồ 2.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá công tác KT, ĐG thường xuyên của CBQL 68

Biểu đồ 3.1 Tỷ lệ đánh giá tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 91

Biểu đồ 3.2 Tỷ lệ đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp 92

Biểu đồ 3.3 Tỷ lệ đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp 93

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Ngày nay, sự phát triển của khoa học kỹ thuật cùng với sự xuất hiện của nền kinh tế tri thức đã tạo ra những ảnh hưởng to lớn đối với nền giáo dục toàn cầu Các quốc gia trên thế giới đang đứng trước những thách thức to lớn là làm thế nào để nâng cao được chất lượng giáo dục ở tất cả các cấp học, bậc học Và đó cũng là mục tiêu của giáo dục Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và phát triển

Nghị quyết Đại hội XI của Đảng cũng đã khẳng định cần phải “Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân”, đây được xem

là một trong các nhiệm vụ trọng tâm và là giải pháp đột phá trong chiến lược

phát triển đất nước Vì vậy, giáo dục cần phải đổi mới đồng bộ từ mục tiêu,

nội dung, phương pháp đến kiểm tra, đánh giá Hơn hết, muốn đổi mới căn bản, toàn diện thì “mắt xích” quan trọng nhất là đổi mới cách thức kiểm tra, đánh giá học sinh Đó cũng là 1 trong 9 nhiệm vụ giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo được nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa

XI xác định

1.2 Kiểm tra, đánh giá là bộ phận không thể tách rời của quá trình dạy học Kết quả của kiểm tra, đánh giá là cơ sở thực tiễn để điều chỉnh hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, nó cũng là động lực để thúc đẩy sự đổi mới quá trình dạy và học Đổi mới kiểm tra, đánh giá sẽ là động lực thúc đẩy phương pháp dạy học, cách thức tổ chức hoạt động dạy học có sự đổi mới cho đồng bộ

Triết lý “đánh giá vì sự tiến bộ của người học” đã ảnh hưởng đến xu

hướng đánh giá hiện nay Để thực hiện được triết lý trên thì đánh giá thường xuyên rất được coi trọng Quá trình đó sẽ nhắm đến mục tiêu xa hơn đối với

người học, đó là nuôi dưỡng hứng thú học đường, tạo sự tự giác trong học tập

và quan trọng hơn là gieo vào lòng học sinh sự tự tin, niềm tin - người khác làm được mình cũng sẽ làm được Điều này vô cùng quan trọng để hướng tới

thành công của mỗi học sinh trong tương lai

1.3 Học kỳ I năm học 2014-2015, học sinh tiểu học trong cả nước được đánh giá, xét khen thưởng theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT (ban hành ngày 28-8-2014) Như vậy học sinh tiểu học sẽ không còn các danh hiệu học sinh giỏi, tiên tiến, theo khuôn mẫu như trước đây, thay vào đó là những lời khen tặng, nhận xét dựa trên sự tiến bộ của học sinh Cũng theo quy định tại Thông

tư 30, khi đánh giá sự tiến bộ của học sinh, các giáo viên không so sánh học sinh này với học sinh khác, không tạo áp lực cho học sinh và các bậc phụ huynh Với sự thay đổi này, hàng tuần, hàng tháng, giáo viên ghi nhận xét vào

sổ theo dõi chất lượng giáo dục về mức độ hoàn thành nội dung học tập từng môn học và các hoạt động giáo dục khác của học sinh Cách đánh giá mới không chỉ chú trọng tới năng lực học tập của HS, mà còn định hướng cho các

em trong việc phát triển và hình thành nhân cách một cách toàn diện

1.4 Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên luôn quan tâm đến xu hướng đổi mới của giáo dục hiện nay và tập trung vào xây dựng các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung và chất lượng kiểm tra, đánh giá nói riêng Tuy nhiên, quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên bằng nhận xét có sự khác biệt lớn so với quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá trước đây

Vì vậy, cần thiết phải có những nghiên cứu lý luận và thực tiễn để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên chúng tôi chọn “Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt

nghiệp của mình

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá ở trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu dạy học ở trường tiểu học Tuy nhiên, vẫn còn có những tồn tại, bất cập ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động này Nếu đề xuất

áp dụng một số biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên

và theo một quy trình thống nhất sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở trường tiểu học

5.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Nội dung: Đề tài nghiên cứu hoạt động kiểm tra đánh giá học sinh thường xuyên kết quả học tập của học sinh của giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá thường xuyên của hiệu trưởng trường tiểu học

- Thời gian: Các số liệu thu thập trong năm học 2014 - 2015

- Khách thể khảo sát: Trường Tiểu học Yên Lãng, Trường Tiểu học Thị Trấn Đại Từ, Trường Tiểu học Phú Xuyên, Trường Tiểu học Bản Ngoại, Trường Tiểu học Hùng Sơn

7 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng và phối hợp các nhóm phương pháp nghiên cứu sau đây:

7.1.Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Để có cơ sở lý luận, làm nền tảng cho việc nghiên cứu đề tài chúng tôi đã

hệ thống, thu thập, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các tài liệu khoa học để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra: Điều tra bằng phiếu hỏi đối tượng cán

bộ quản lý và giáo viên của một số trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên để mô tả thực trạng của vấn đề nghiên cứu

7.2.2 Phương pháp quan sát: Chúng tôi quan sát hoạt động dạy học,

hoạt động kiểm tra, đánh giá của giáo viên một số trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên để thu thập thông tin về thực trạng của vấn đề nghiên cứu

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn: Chúng tôi trao đổi, trò chuyện với cán

bộ quản lý và giáo viên của một số trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên để tìm hiểu về thực trạng của vấn đề nghiên cứu

7.2.4 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu giáo

án của giáo viên, sổ đánh giá, vở học sinh ở một số trường tiểu học để thu thông tin về thực trạng

7.2.5 Phương pháp chuyên gia: Hỏi ý kiến chuyên gia, các đồng

nghiệp, các nhà quản lý để xác định tính khả thi và tính hiệu quả của các biện pháp đề xuất

7.3 Phương pháp bổ trợ

Sử dụng toán thống kê để xử lý số liệu, định lượng kết quả nghiên cứu,

cụ thể hóa bằng các sơ đồ bảng biểu

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận của quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường

xuyên ở trường tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường

xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên

ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,

ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Ngoài nước

Từ rất lâu, trên thế giới khoa học kiểm tra, đánh giá đã ra đời Có thể kể đến như nhà giáo dục lỗi lạc J.A.Komensky (1592 - 1670), trong tác phẩm “Lý luận dạy học”, ông nêu rất rõ vai trò cũng như ý nghĩa của kiểm tra, đánh giá Ông cho rằng, đánh giá kết quả học tập của học sinh cần căn cứ vào sự tự đánh giá của bản thân mỗi học sinh Từ giữa thập niên 80 của thế kỉ XX đã có một cuộc cách mạng về kiểm tra, đánh giá với những thay đổi căn bản về triết lí, quan điểm, phương pháp và các hoạt động cụ thể

Cũng ngay từ thế kỷ XIX, có rất nhiều nhà giáo dục đã đưa ra các hình thức kiểm tra đánh giá trong dạy học Năm 1845, O.W.Caldwell và S.A.Courtis

đã đưa ra hình thức kiểm tra đảm bảo tính khách quan thông qua các bài trắc nghiệm (test) vẫn được áp dụng hiện nay Nhà giáo dục E Beeby cũng cho rằng hoạt động kiểm tra, đánh giá trong giáo dục chính là một quá trình thu thập và lý giải có hệ thống các chứng cứ Điều này cho thấy, để đánh giá khách quan trong giáo dục, thì chứng cứ trong đánh giá cần phải được thu thập một cách thường xuyên và có hệ thống

Có thể điểm một vài các công trình nghiên cứu trên thế giới, đó là Paul Black và Dyland William (1998), họ đã xuất bản một bản phân tích gộp của hơn

250 nghiên cứu về thực hiện đánh giá lớp học có tên là “Inside the Black Box” [9, tr7] Họ đã tìm ra bằng chứng vững chắc chứng minh rằng đánh giá quá trình

là thành phần thiết yếu của lớp học và rằng sự phát triển của nó có thể tăng các tiêu chuẩn thành tích, tạo ảnh hưởng lớn Những kết quả nghiên cứu khác đã chỉ

ra như, năm 2004, Ruiz - Primo và Furtak đã xác định hiệu quả của chiến lược

phát hiện ra rằng chất lượng thực hiện đánh giá quá trình của giáo viên có liên hệ tích cực với mức học tập của học sinh Năm 2006 - Robert Marzano kết luận rằng đánh giá quá trình lớp học là một cách hiệu quả để lên kế hoạch và áp dụng can thiệp giảng dạy, nhằm lấp lỗ hổng trong kết quả học tập Năm 2007, Wiliam Thompson phát hiện ra rằng đánh giá quá trình tạo nên những tiến bộ lớn hơn trong thành tích học tập của học sinh so với việc giảm sĩ số hay tăng kiến thức nội dung của giáo viên và chỉ với chi phí nhỏ [16, tr9] TS Eduardo C.Cascallar (Đại học Leu ven - Bỉ) cũng đã từng nhận định về đánh giá: “Đánh giá để cải tiến việc học và đưa ra các quyết định giáo dục tốt hơn”

Trong lí luận giáo dục hiện đại, Bloom B.S đã phân chia các thang bậc trong giáo dục như: Biết, hiểu, áp dụng, phân tích, tổng hợp, đánh giá Trong

đó, mức độ “đánh giá” được xem là mức độ cao nhất, thể hiện sự nhận thức của người học trong mục tiêu dạy học

Về kiểm tra, đánh giá, các nước trên thế giới không chỉ đạt được những thành tựu mới về lý luận mà đã thành công trong việc triển khai thực tiễn ở các trường học Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập hoàn toàn giao cho GV và

HS chủ động, phương pháp đánh giá được sử dụng đa dạng, sáng tạo và linh hoạt Xu hướng đánh giá mới của thế giới là đánh giá dựa theo năng lực (Competence base assessment), tức là “đánh giá khả năng tiềm ẩn của HS dựa trên kết quả đầu ra cuối một giai đoạn học tập, là quá trình tìm kiếm minh chứng về việc HS đã thực hiện thành công các sản phẩm đó” và đánh giá bằng nhận xét ĐG năng lực nhằm giúp GV có thông tin kết quả học tập của HS để điều chỉnh hoạt động giảng dạy; giúp HS điều chỉnh hoạt động học tập từ đó

GV và nhà trường xác nhận, xếp hạng kết quả học tập [10]

Sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh trong việc ĐG HS bằng nhận xét cũng được các nhà trường trên thế giới quan tâm Chẳng hạn, ở một số trường tiểu học ở Hoa Kỳ, việc họp phụ huynh là công việc đầu năm thực sự có

ý nghĩa Trong cuộc họp GV chủ nhiệm giới thiệu rất kỹ chương trình học tập trong năm, mục tiêu cuối năm, cách trao đổi giữa bố mẹ và GV, cách chấm

điểm bẳng nhận xét Ngoài đánh giá thường xuyên trên lớp, hầu hết các quốc gia đều đánh giá HS thông qua các kỳ thi như: tuyển sinh đầu cấp học, thi tốt nghiệp các cấp và tuyển sinh đại học

Thuật ngữ kiểm tra, đánh giá ngày càng được các nhà khoa học trên thế giới nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện dần làm phong phú và sâu sắc hơn bản chất cũng như tiếp cận chúng ở nhiều khía cạnh khác nhau Các nhà khoa học cũng xem đó là một chuyên ngành cần tiếp tục được nghiên cứu sáng tỏ cả về mặt lý luận cũng như thực tiễn

Quản lí trong hoạt động kiểm tra, đánh giá là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên trong tổ chức, sử dụng các nguồn lực sẵn có để đạt được các mục tiêu đặt ra Quản lý sẽ điều khiển công việc và hướng quá trình kiển tra, đánh giá đi đúng hướng với kế hoạch đề

ra Đồng thời, quản lý kiểm soát được quá trình kiểm tra, đánh giá Trong kiểm tra, đánh giá quản lí đóng vai trò quan trọng, góp phần chủ yếu quyết định hiệu quả của quá trình này

Một vấn đề cũng hết sức quan trọng thuộc về trách nhiệm của Đảng và Nhà nước cấp trên về quản lí, đó là cần có chính sách, chế độ tốt hơn, hợp lý hơn trong công tác kiểm tra, đánh giá Thực tế cho thấy nếu quá trình kiểm tra, đánh giá công bằng, hợp lý sẽ khuyến khích được tinh thần học tập của học sinh, tạo lòng tin vào học tập cho học sinh

Tóm lại, trong hơn 3 thập kỷ qua, kiểm tra, đánh giá đối với giáo dục phổ thông quốc tế đã có những bước tiến rất lớn cả về lý luận và thực tiễn Xu hướng kiểm tra, đánh giá mới nhất của thế giới hiện nay là đánh giá học sinh qua lời nhận xét (đánh giá thường xuyên) và đánh giá dựa theo năng lực học sinh Những xu hướng mới trong kiểm tra, đánh giá sẽ mang lại những thay đổi không nhỏ trong nền giáo dục phổ thông thế giới Chính bởi những thay đổi của

xu hướng kiểm tra, đánh giá thì lẽ đương nhiên hoạt động quản lí kiểm tra, đánh giá sẽ phải có những thay đổi cho phù hợp với xu hướng của thời đại

1.1.2 Trong nước

Thời phong kiến, lịch sử hình thành của kiểm tra, đánh giá được hình thành khá sớm thông qua hình thức khoa cử Từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 13, dưới thời nhà Lý, thường có ba kỳ thi để tuyển chọn người tài: Hương, Hội, Đình (thi Hương để chọn tú tài, thi Hội để chọn Thái học sinh và thi Đình để chọn Trạng nguyên)

Đất nước ta chuyển mình trong công cuô ̣c đổi mới sâu sắc và toàn diê ̣n:

từ một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước Từ sau Đa ̣i hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986), Đa ̣i hội đã đưa đất nước ta tiến hành công cuộc đổi mới toàn diê ̣n nhằm mu ̣c tiêu dân giàu, nước ma ̣nh, xã hô ̣i công bằng, dân chủ, văn minh đất nướ c ta đã không ngừng đổi mới và phát triển Ta ̣i Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng Cô ̣ng Sản Việt Nam quyết

đi ̣nh đẩy ma ̣nh CNH-HĐH Nghi ̣ quyết TW 2 Khóa VIII xác định: “Muốn tiến

hành CNH-HĐH thắng lơ ̣i phải phát triển ma ̣nh giáo dục - đào ta ̣o, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững” Bởi

vậy, “Giáo du ̣c và đào ta ̣o là quốc sách hàng đầu Nhà nước và xã hô ̣i phát triển giáo dục nhằ m nâng cao dân trí, đào ta ̣o nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” (Điều 35 Hiến pháp nướ c CHXHCN Viê ̣t Nam) “Mục tiêu giáo du ̣c là đào ta ̣o con người Việt Nam phát triển toàn diê ̣n có đa ̣o đức tri thức, sức khỏe thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tô ̣c và chủ nghĩa xã hô ̣i; hình thành và bồi dưỡng nhân cách phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vê ̣ Tổ quốc” (Điều 2 Luâ ̣t Giáo du ̣c của nước CHXHCN Việt Nam 2005)

Hiện nay, trong đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước về GD&ĐT nhấn mạnh việc xây dựng tốt các nhiệm vụ xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển giáo dục Trong đó, công tác quản lý, kiểm tra, đánh giá học sinh được xem là vấn đề rất quan trọng Tại mục 4, số 38/2005

QH, điều 99, khoản 4 qui định nội dung quản lý nhà nước về giáo dục gồm có:

tổ chức, quản lý, việc đảm bảo chất lượng giáo dục và kiểm định chất lượng giáo dục Nghị quyết hội nghị Trung ương khóa XI cũng xác định đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục là 1 trong 9 nhiệm vụ giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Để đáp ứng nhiệm vụ đó, chúng ta cần đánh giá và phân loại đánh giá kết quả học tập của học sinh trên cơ sở đánh giá thường xuyên dựa trên nhiều hình thức đánh giá khác nhau

Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của BCH TW Đảng ngày 4/11/2013

về “Đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT ” trong đó có nhiệm vụ thứ ba là: “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục” Chương trình hành động của Chính phủ đã ra Nghị quyết số 44/NQ-CP ngày 09/6/2014: “Đổi mới hình thức, PP thi, kiểm tra và ĐG kết quả GD theo hướng ĐG năng lực người học, kết hợp ĐG cả quá trình với ĐG cuối kì học, cuối năm học theo mô hình của các nước có nền giáo dục phát triển Bộ giáo dục và đào tạo đã lấy việc đổi mới hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục là bước đột phá trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

Những năm gần đây, ở nước ta, cùng với sự phát triển giáo dục - đào tạo, việc nghiên cứu công tác kiểm tra, đánh giá đã có những bước phát triển mới, nhiều nhà nghiên cứu đã đi sâu nghiên cứu về kết quả học tập như: Trần Thị Tuyết Oanh, Dương Thiệu Thống, Vũ Ngọc Lan, Trần Kiều, Khi bàn về công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục các nhà khoa học giáo dục trong nước đã

có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục như: Nguyễn Ngọc Quang “Những khái niệm cơ bản về QLGD”, Đặng Quốc Bảo “Một số khái niệm về QLGD”, Trần Kiểm “Khoa học QLGD - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”

Cũng có nhiều luận án tiến sỹ và luận văn thạc sỹ nghiên cứu về chuyên ngành quản lý giáo dục như:

- Đoàn Thị Nguyên (2012), Biện pháp quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên trường Đại học Tây Bắc, luận văn thạc sỹ quản lý giáo

dục, Trường Đại học sư phạm Hà Nội Đề tài đã đưa ra những định hướng về biện pháp nhằm khắc phục và cải tiến thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá của sinh viên trường Đại học Tây Bắc

- Lê Xuân Hiệp (2013), Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh trường Văn hóa I, Bộ Công an, luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên Trường Văn hóa I -

Bộ công an được giao nhiệm vụ đào tạo văn hóa THPT cho học sinh người dân tộc thiểu số, tạo nguồn cán bộ cho Công an các tỉnh miền núi, đề tài nhằm khắc phục công tác quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá nhằm nâng cao chất lượng

cử tuyển đầu vào của học sinh

- Cấn Thị Thanh Hương (2014), Nghiên cứu quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học ở Việt Nam, luận án tiến sỹ quản lý giáo dục Đề tài này, nghiên cứu quản lý hoạt động KT, ĐG kết quả học tập trong giáo dục đại học đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp, khả thi nhằm cải tiến hoạt động kiểm tra, đánh giá cho phù hợp với hoàn cảnh, đặc điểm phát triển của giáo dục đại học

- Nguyễn Tiến Minh (2014), Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THPT trên địa bàn thành phố Việt Trì - Phú Thọ, luận văn thạc

sỹ quản lý giáo dục, Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên Đề tài này hướng tới khắc phục tư tưởng “trung bình chủ nghĩa”, nâng cao ý thức kỷ luật tự giác cho học sinh, phát huy tính độc lập, tránh chủ nghĩa máy móc trong thi cử, kiểm tra

- Trần Thị Kim Xuyến (2011), Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS Ngô Quyền thành phố Hải Phòng, luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục,Trường Đại học Giáo dục Thông qua khảo sát, đánh giá thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá và quản lý công tác khảo sát, đánh giá thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh tại trường THCS Ngô Quyền để quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại trường

- Vũ Trọng Dũng (2011), Đổi mới quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS huyện An Lão - Hải Phòng, luận văn thạc

sỹ quản lý giáo dục,Trường Đại học Giáo dục Đề tài này nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS, thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS huyện An Lão - Hải Phòng, từ đó, đề xuất một số biện pháp đổi mới quản lý hoạt động này nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh góp phần nâng cao chất lượng dạy - học ở các trường THCS huyện An Lão - Hải Phòng

Những đề tài trên đã đề cập rất sâu về kiểm tra, đánh giá và đa phần là nói về kiểm tra, đánh giá kết quả học tập Tuy nhiên, chưa có luận văn và luận

án chuyên ngành quản lý giáo dục nào nghiên cứu về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên Hoạt động KT, ĐG thường xuyên là một vấn đề mới và chưa được nghiên cứu có hệ thống Vì vậy chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu là:

“Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá thường xuyên của giáo viên các trường

tiểu học trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý

Quản lý là một hoạt động diễn ra khá lâu đời, có nhiều nghiên cứu để làm rõ khái niệm quản lý và tiếp cận khái niệm này ở nhiều góc độ khác nhau:

- Theo quan niệm truyền thống: Quản lý là một quá trình tác động có

ý thức của chủ thể vào bộ máy (đối tượng quản lý) bằng cách vạch ra mục tiêu cho bộ máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục tiêu xác định

- Theo quan niệm hiện nay: Quản lý là những hoạt động có phối hợp nhằm định hướng, kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu

Một số định nghĩa của các tác giả:

- Theo tác giả Trần Quốc Thành: “Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi

và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí của nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan”

- Quản lý là các hoạt động được thực hiện nhằm đảm bảo sự hoàn thành công việc qua những nỗ lực của người khác

- Theo tác giả Bùi Minh Hiền: Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của những người cộng sự khác cùng chung một tổ chức [13, tr22]

- Koontz và O Donnell: “Có lẽ không có lĩnh vực hoạt động nào của con người quan trọng hơn là công việc quản lý, bởi vì mọi nhà quản lý ở mọi cấp

độ và trong mọi cơ sở đều có một nhiệm vụ cơ bản là thiết kế duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã định” [13; tr45]

Các định nghĩa trên tuy khác nhau về cách diễn đạt nhưng đều có chung nội dung cơ bản:

- Quản lý là thực hiện những công việc có tác dụng định hướng, điều tiết, phối hợp các hoạt động của cấp dưới để thực hiện chức năng của quản lý

- Quản lý bao gồm có: quản lý cơ sở vật chất, quản lý con người, công việc,… Xét dưới góc độ quản lý con người, về cơ bản, quản lý trước hết là những tác động lên con người để học làm những điều bổ ích và có lợi cho tổ chức Để quản lý tốt cần hiểu sâu sắc về con người, sau đó phải có cách thức tác động đến con người, từ đó nhà quản lý biết cách ràng buộc thông minh nhằm thỏa mãn nhu cầu của con người, để họ phát huy hết năng lực của mình cống hiến cho tổ chức

Từ những định nghĩa trên hoạt động quản lý có những đặc điểm sau:

- Về đối tượng: Trong quản lý có 2 thành phần là chủ thể quản lý và đối tượng bị quản lý của một tổ chức đơn vị hay nhóm xã hội Đối tượng có thể là con người, hay cơ sở vật chất ;

- Về mục đích: Quản lý bao giờ cũng nhằm để đạt được một kết quả, một mục tiêu nhất định;

- Về phương thức: Quản lý là một quá trình điều khiển, phối hợp, tác động giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu;

- Về điều kiện QL: Tiến hành trong một hoàn cảnh, thời gian với các nguồn lực trong và ngoài tổ chức

Quản lý là một khoa học sử dụng tri thức của nhiều môn khoa học tự nhiên và xã hội nhân văn như: Toán học, thống kê, tâm lý, kinh tế, xã hội học, nhân tướng học,… Bởi vậy, quản lý còn là một nghệ thuật đòi hỏi sự khéo léo

và tinh tế cao để đạt được mục đích trong quản lý [13;tr22]

Tác giả xin sử dụng khái niệm sau làm khái niệm công cụ của đề tài:

Quản lý là sự điều khiển, phối hợp, tác động của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý trong quá trình hoạt động (lao động, học tập, nghiên cứu úng dụng ) của một tổ chức, đơn vị với các điều kiện nhất định (không gian, thời gian, nguồn lực ) nhằm đạt được mục tiêu đề ra

1.2.2 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục cũng như quản lý xã hội là hoạt động có ý thức của con người nhằm theo đuổi những mục đích của mình Quản lý giáo dục là những tác động có ý thức, hệ thống hợp quy luật của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau lên tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm đảm bảo cho hệ thống giáo dục vận hành liên tục, phát triển cả về chất lượng và số lượng Có rất nhiều quan niệm khác nhau về QLGD, song người ta thường đưa ra khái niệm này theo hai cấp độ vĩ mô và vi mô

Quản lý giáo dục ở cấp độ vĩ mô:

Theo D.V Khuđominxki thì: “Quản lý giáo dục là những tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý nghĩa và có mục đích của chủ thế của các cấp khác nhau ở tất cả các khâu của hệ thống Từ Bộ Giáo dục đến cơ sở giáo dục nhà trường nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục chủ nghĩa cộng sản cho thế hệ trẻ bảo đảm sự phát triển toàn diện và hài hoà của họ” [13;tr33]

Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển

và mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng [13,tr13]

Quản lí giáo dục là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp qui luật) của chủ thể quản lí đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là các Nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội ” [13,tr14]

Xét ở cấp độ vi mô, cơ sở giáo dục là một nhà trường:

QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý làm cho hệ vận hành theo đường lối, nguyên lý của Đảng thực hiện được các tính chất của nhà nước XHCN Việt nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy, giáo dục thế hệ trẻ, đưa thế hệ trẻ đến mục tiêu dự kiến lên trạng thái về chất” [18,tr19]

Quản lý giáo dục ở cấp độ vi mô:

Một tác giả cũng cho rằng QLGD ở cấp độ vi mô là những tác động tự giác (có ý thức, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, CNV, tập thể HS, cha mẹ HS [13,tr226]

Nói tóm lại, quản lý giáo dục dù ở cấp độ nào cũng chính là tác động có định hướng của nhà quản lý trong vận dụng phương pháp chung nhất của khoa học giáo dục nhằm đạt được hiệu quả tối ưu mục tiêu đề ra Những tác động có định hướng là những công cụ quan trọng trong việc vận hành hệ thống quản lý, giúp bộ máy quản lý được tổ chức đúng kế hoạch và có khoa học Trong đề tài này, chúng tôi tiếp cận khái niệm quản lý giáo dục ở cấp độ vi mô, đó là quy trình quản lý của hiệu trưởng các trường tiểu học đáp ứng hoạt động KT, ĐG TX

1.2.3 Kiểm tra - đánh giá

1.2.3.1.Kiểm tra

Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về kiểm tra:

Theo từ điển của Viện Ngôn ngữ học Việt Nam thì “Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét”

“Kiểm tra là xem xét thực tế để tìm ra những sai lệch so với quyết định

kế hoạch và chuẩn mực đã quy định; phát hiện ra những trạng thái thực tế, so sánh trạng thái đó với khuôn mẫu đã đặt ra; khi phát hiện ra những sai sót thì cần phải điều chỉnh, uốn nắn, sửa chữa kịp thời”

Trong giáo dục, kiểm tra kết quả học tập của HS là quá trình thu thập thông tin về biểu hiện kiến thức, kỹ năng, thái độ của học sinh trong quá trình dạy học nhằm cung cấp dữ kiện cho việc đánh giá Có thể mô tả quá trình kiểm tra thông qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ mô tả quá trình kiểm tra

Trong dạy học thường có các hình thức kiểm tra sau: kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra tổng kết

Người giáo viên trong quá trình kiểm tra cần chú ý tác động tới đối tượng kiểm tra (nhóm, cá nhân), cần xem xét trên tình hình thực tế và qua đó đánh giá kết quả đạt được Quá trình kiểm tra cần chú ý tới tiêu chí, nội dung

và phương pháp và dựa trên nguyên tắc khoa học để tạo thành hệ thống kiểm tra thích hợp

1.2.3.2 Đánh giá

“Đánh giá là một quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ và khả năng hoàn thiện mục tiêu của học sinh”, tức là đánh giá nhằm xác định mục tiêu đã và đang đạt được ở mức độ nào để tiếp tục hoàn thành

Đánh giá đồng thời cũng là việc thu tín hiệu ngược, là công cụ thu thập

thông tin về đối tượng Đối với quá trình đánh giá người học giáo viên sẽ thu được thông tin về năng lực, phẩm chất của học sinh đó Giáo viên sẽ hình thành những nhận định, phán đoán với kết quả đánh giá, đối chiếu với mục tiêu và chuẩn đề ra Giáo viên sẽ có những điều chỉnh trong quá trình dạy học, nâng cao hiệu quả dạy học

Muốn đánh giá kết quả học tập của học sinh, giáo viên cần rà soát lại công việc học tập của học sinh, sau đó tiến hành đo lường để thu thập thông tin Quá trình kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS phải được thực hiện một cách có hệ thống và liên tục Nếu đánh giá thiếu sự chuẩn bị hay tùy tiện có thể dẫn đến kết quả không đáng tin cậy, thiếu công bằng và vô căn cứ

Trong đánh giá giáo dục, có hai yếu tố được quan tâm, đó là:

Sơ đồ 1.2: Hai yếu tố trong đánh giá giáo dục

Trong hệ thống giáo dục, đánh giá có vai trò tích cực trong việc điều chỉnh làm cơ sở cho đổi mới trong đào tạo Gs.Ts Eduardo C Cascallar - Đại học Leuven (Bỉ) đã nhận định: “Đánh giá để cải tiến việc học và đưa ra các quyết định giáo dục tốt hơn” Nói tóm lại, đánh giá là một quá trình có hệ thống xem xét các thành tựu của học sinh trong và suốt quá trình học bằng cách thu thập thông tin về học tập của học sinh để cải tiến giáo dục

1.2.3.3 Mối quan hệ giữa kiểm tra và đánh giá

Có thể thấy, kiểm tra và đánh giá là hai khái niệm khác nhau nhưng có

mối quan hệ chặt chẽ với nhau Trong đề tài này tác giả quan niệm đó là một khái niệm “kép” Kiểm tra sẽ cung cấp những dữ kiện, thông tin làm cơ sở cho

đánh giá Kiểm tra là công việc nhằm mô tả và thu thập những bằng chứng về kết quả của quá trình giáo dục nhằm đối chiếu với mục tiêu đề ra Nói cách khác, quá trình kiểm tra giúp đánh giá làm rõ đối tượng được đánh giá

Kiểm tra, đánh giá còn là quan hệ mục tiêu Kiểm tra cung cấp thông tin

cho đánh giá Còn đánh giá thông qua kết quả của kiểm tra để đưa ra nhận xét, quyết định về đối tượng được đánh giá Kiểm tra, đánh giá là quá trình thu thập

và xử lý thông tin về trình độ, khả năng thực hiện mục tiêu học tập của học sinh

về tác động và nguyên nhân của tình hình đó, nhằm tạo cơ sở cho những quyết định của giáo viên và nhà trường, cho bản thân học sinh để học sinh học tập ngày một tiến bộ hơn Có thể thấy, phương tiện và hình thức quan trọng của đánh giá là kiểm tra

Vị trí, vai trò của kiểm tra, đánh giá là không chỉ ở thời điểm cuối cùng

của mỗi giai đoạn giáo dục mà trong cả quá trình Nếu theo tiếp cận chức năng,

thì đánh giá ở mỗi thời điểm cuối mỗi giai đoạn sẽ trở thành khởi điểm của một giai đoạn giáo dục tiếp theo với yêu cầu cao hơn, chất lượng mới hơn trong cả

một quá trình giáo dục Còn trong dạy học thì kiểm tra là việc thu thập thông

tin để có cơ sở đánh giá học sinh trong quá trình dạy học Mục 2 điều 11 Nghị định số 75/2006/NĐ - CP ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ Quy định

chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo du ̣c xác đi ̣nh: “Việc đánh giá kết quả học tập, công nhận người học hoàn thành chương trình môn học, cấp học hoặc trình độ đào tạo bằng hình thức kiểm tra, thi kết thúc môn học, thi tốt nghiệp hoặc xét tốt nghiệp; kết quả kiểm tra, thi là một căn cứ chủ yếu giúp nhà trường và các cấp quản lý giáo dục đánh giá chất lượng giáo dục” Thực chất, hình thức thi kết thúc môn học, thi tốt nghiệp,…đều là việc thu thập thông tin trong hoặc sau khi kết thúc khóa học, bài học Còn việc công nhận người học hoàn thành chương trình môn học, cấp học, bài học, khóa học,… xếp loại ở mức độ nào chính là đánh giá Đối với học sinh tiểu học, đánh giá thấp nhất có thể là chưa hoàn thành chương trình của năm học đó, căn cứ từ kết quả đánh giá đó học sinh đó sẽ phải học lại để hoàn thành chương trình chưa đạt

Kiểm tra, đánh giá có thể được tiếp cận theo hướng là một trong những chức năng quan trọng của quản lý Trong hoạt động quản lý nếu không có kiểm tra thì chưa thể gọi là hoạt động quản lý Nhắc tới quản lý là nhắc tới: “Kế - Tổ

- Đạo - Kiểm” (Lập kế hoạch - Tổ chức - Chỉ đạo - Kiểm tra, đánh giá) Kiểm tra, đánh giá chính là một chức năng của quản lý Hoạt động này được xem là khâu cuối cùng của quản lý nhưng lại đóng vai trò xem xét và đối chiếu một hoạt động nào đó so với chuẩn mực đã quy định, từ đó điều chỉnh và uốn nắn

để có sự sửa chữa kịp thời Kiểm tra, đánh giá là giải pháp tối ưu để đảm bảo

chất lượng Thế nhưng, trong đề tài này, tác giả xin đi sâu vào cách tiếp cận kiểm tra, đánh giá trong dạy học, tức là kiểm tra là công việc nhằm mô tả và thu thập những thông tin làm cơ sở cho đánh giá, căn cứ vào kết quả của quá trình kiểm tra, đánh giá nhằm đối chiếu với mục tiêu đề ra, từ đó điều chỉnh quá trình dạy học (nội dung dạy học, phương pháp dạy học, hình thức dạy học,…) để phù hợp với mục tiêu đã đề ra

1.2.4 Kiểm tra - đánh giá thường xuyên

Theo quan điểm truyền thống, kiểm tra, đánh giá tách rời hai quá trình dạy - học Còn với quan điểm hiện nay, kiểm tra, đánh giá được đan xen bằng

kiểm tra, đánh gía thường xuyên Đánh giá thường xuyên là cách đánh giá trong quá trình học tập, rèn luyện của học sinh được thực hiện theo tiến trình nội dung của môn học và các hoạt động giáo dục khác, trong đó bao gồm cả quá trình vận dụng kiến thức, kĩ năng ở nhà trường, gia đình và cộng đồng

Kiểm tra, đánh giá thường xuyên kết quả học tập của học sinh là tiến

trình thu thập thông tin về việc học của HS một cách liên tục trong lớp học và kết quả của nó dùng để theo dõi sự tiến bộ của HS trong quá trình dạy học và giúp GV, từ đó giúp giáo viên có những biện pháp điều chỉnh kịp thời việc dạy học của mình, cũng như giúp HS nhận ra được sự tiến bộ, chưa tiến bộ của bản thân để từ đó điều chỉnh và phát triển Từ định nghĩa trên ta thấy kiểm tra thường xuyên có 4 bước sau:

Sơ đồ 1.3: Quy trình kiểm tra, đánh giá thường xuyên

Đánh giá thường xuyên học sinh tiểu học là những hoạt động quan sát,

theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh;

tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩm chất của học sinh tiểu học

1.2.5 Quản lý kiểm tra - đánh giá thường xuyên ở tiểu học

Quản lý kiểm tra - đánh giá thường xuyên là thổng thể các công việc của CBQL, GV và học sinh: bao gồm việc thực hiện các chức năng quản lý (Kế -

B1: Xác lập

tiêu chí kiểm

tra

B2: Đo lường kết quả đạt được

B3: So sánh

KQ đạt được với năng lực người học đưa ra nhận xét Uốn nắn sai lệch

Phát huy thành tích

B4: Điều chỉnh nếu có sai sót

Tổ - Đạo - Kiểm) để thực hiện một cách tốt nhất tất cả các khâu trong quá trình kiểm tra, đánh giá thường xuyên nhằm xác định chính xác sự tiến bộ của HS và giúp GV điều chỉnh liên tục các hoạt động giáo dục

Quản lý kiểm tra - đánh giá thường xuyên có thể có hai cách tiếp cận:

Theo tiếp cận quá trình: Quản lý kiểm tra - đánh giá thường xuyên bao

gồm quản lý xác định mục đích và lựa chọn phương pháp giáo dục, quản lý việc sử dụng phương pháp đánh giá và hình thức đánh giá Cuối cùng, đó là việc sử dụng kết quả đánh giá

Theo tiếp cận chức năng quản lý: Quản lý kiểm tra - đánh giá thường

xuyên bao gồm các chức năng:

 Lập kế hoạch quản lý

 Tổ chức và chỉ đạo

 Kiểm tra, đánh giá

1.3 Kiểm tra đánh giá thường xuyên ở trường tiểu học

1.3.1.Trường Tiểu học, giáo viên và học sinh tiểu học

1.3.1.1 Trường Tiểu học

Theo cách tiếp cận mục tiêu thì giáo dục Tiểu học là một loại hình giáo dục giảng dạy, nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ từ 6 đến 11 tuổi nhằm giúp trẻ tiếp thu những kiến thức khoa học đơn giản, giúp trẻ phát triển cả về vật chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ,…Quan trọng hơn cả là giúp trẻ hình thành nền tảng ban đầu của nhân cách con người - yếu tố quyết định thành bại của các em trong tương lai

Theo cách tiếp cận hệ thống thì bậc tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân

Mục tiêu của trường tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ sở để học sinh tiếp tục bậc học THCS Bậc học này còn cung cấp những hiểu biết về thế giới xung quanh, về khoa học, về tình yêu quê

hương, đất nước, yêu con người, yêu gia đình, những người thân xung quanh các em Ngoài ra, mục tiêu của nhà trường tiểu học còn chú ý chăm lo tới từng học sinh nhằm phát hiện và phát huy mọi khả năng riêng biệt của mỗi trò, giúp các em định hướng, khám phá và phát triển năng lực tối đa của bản thân, tự lực giải quyết những vấn đề trong học tập và đời sống [25,tr25]

Nhiệm vụ của trường tiểu học, theo Điều 3 Chương 1 của Điều lệ trường tiểu học quy định như sau:

- Tổ chức giảng dạy học tập đạt chất lượng giáo dục theo quy định của

Bộ giáo dục ban hành về phổ cập giáo dục phổ thông cấp tiểu học;

- Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ

em đã bỏ học đến trường;

- Xây dựng và phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ giáo dục ban hành về nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương;

- Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục;

- Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục;

- Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội cộng đồng;

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

Lớp học chính là những tế bào sống của nhà trường nói chung và nhà trường tiểu học nói riêng Muốn nâng cao chất lượng học tập trong nhà trường có hiệu quả thì công tác quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá học tập của học sinh cũng không thể xem nhẹ, lớp học càng có trật tự, phát huy hết tiềm năng của học sinh thì nhà trường càng thành công trong sự nghiệp

"trồng người" của mình

1.3.1.2 Giáo viên bậc tiểu học

Giáo viên tiểu học là những người có trình độ, kiến thức theo quy định, làm công tác giảng dạy, giáo dục trong trường tiểu học Giáo viên tiểu học là những giáo viên có bằng tốt nghiệp từ trung cấp sư phạm trở lên; dạy các môn

học từ lớp 1 đến lớp 5 theo chương trình của hệ thống giáo dục quốc dân do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định

Giáo viên chủ nhiệm ở nhà truờng tiểu học là người thay mặt hiệu truởng, hội đồng nhà truờng và cha mẹ học sinh quản lí toàn diện, tập thể học sinh lớp mình, phấn đấu theo mục đích chung của nhà trường [15,tr249] Giáo viên chủ nhiệm là người lãnh đạo, tổ chức, điều khiển, kiểm tra mọi hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc lớp mình phụ trách, là người có vai trò quan trọng để hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa nhà truờng và xã hội

Bên cạnh đó, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm ở nhà trường tiểu học thực hiện các hoạt động như:

 Xây dựng, tổ chức tập thể

 Xây dựng, tổ chức kế hoạch giáo dục

 Đôn đốc, kiểm tra học sinh

 Trả lời các câu hỏi về chất luợng học tập, hạnh kiểm

 Tổ chức các hoạt động cho học sinh trong lớp

 Cố vấn đắc lực cho Chi đội Thiếu niên, sao đỏ

 Tham mưu kế hoạch công tác: Sao Nhi đồng, Ban lãnh đạo chi hội

Có thể thấy, giáo viên chủ nhiệm ở nhà trường tiểu học đuợc xem như người gắn kết lớp học, tập hợp học sinh thành khối đoàn kết Giáo viên chủ nhiệm có trách nhiệm điều phối, chỉ đạo hoạt động của lớp Thế nên năng lực

tổ chức của người giáo viên chủ nhiệm sẽ quyết định tới chất lượng học, tu duỡng của lớp Để quản lí tốt lớp học, người giáo viên chủ nhiệm cần:

 Tìm hiểu và nắm vững đối tượng giáo dục

 Xây dựng, phát triển tập thể học sinh

 Giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh

 Nâng cao thành tích học tập của học sinh

 Giáo dục lao động, huớng nghiệp cho học sinh

 Tổ chức các hoạt động vui chơi, bảo vệ sức khỏe cho học sinh

 Công tác Đội Thiếu niên Tiền phong và Sao Nhi đồng

 Trao đổi với các giáo viên khác về tình hình học tập của học sinh

 Trao đổi với cha mẹ học sinh về tình hình học tập của học sinh

Trong công tác kiểm tra, đánh giá đặc biệt ở nhà trường tiểu học thì giáo viên là người có vị trí quan trọng nhất Giáo viên trong trường tiểu học gồm có: giáo viên chủ nhiệm, giáo viên giảng dạy bộ môn, tổng phụ trách Thứ nhất, học sinh tiểu học ở lứa tuổi nhỏ, ở những năm đầu làm quen với lớp học, với nhà trường; các em đang ở giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành và phát triển nhân cách Sự quan tâm, uốn nắn và chăm sóc của người giáo viên cũng giống như “mẹ hiền” Thứ hai, GVCN lớp ở trường tiểu học phải phụ trách dạy

đa số các môn học trong chương trình, thời gian tiếp xúc với các em học sinh chiếm phần lớn thời gian các em ở trường Vì vậy vị trí của người GVCN lớp ở trường tiểu học là không thể thay thế

1.3.1.3 Học sinh tiểu học

Học sinh tiểu học là những người đang theo học các lớp của trường tiểu học Học sinh tiểu học là học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 Trong Chương V, Luật Giáo dục 2005 đã ghi rõ: Học sinh gồm 5 điều (từ điều 37 đến điều 41), đề cập đến các vấn đề liên quan trực tiếp đến người học sinh Đồng thời, quy định độ tuổi của học sinh tiểu học; nhiệm vụ, quyền hạn của học sinh; quy định hành vi học sinh không được làm; khen thưởng và kỷ luật

Luật Giáo dục 2005, Điều 26, Khoản 1 quy định: Giáo dục tiểu học được thực hiện trong năm năm học, từ lớp 1 đến lớp 5 Tuổi của học sinh vào học lớp

1 là sáu tuổi

Theo tâm lý học lứa tuổi, nhân cách của học sinh tiểu học là nhân cách mới được hình thành Trong quá trình học tập, những mối quan hệ xác lập là những mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh Sau một thời gian đến lớp, các

em đã xác lập được một mối quan hệ với các bạn cùng lớp Nhiều học sinh tiểu học khi bước vào môi trường mới khó thích nghi nên còn thụ động trong hành

vi dẫn đến thụ động trong học tập [11]

Bậc học tiểu học cũng là bậc học nền tảng cho các bậc học tiếp theo Học sinh ở bậc học này có rất nhiều quyền hạn được ghi rõ trong Luật Giáo dục Vì thế, đối với các em ở bậc học này cần rất nhiều sự quan tâm và trách nhiệm để các em có được môi trường học tập tốt nhất

1.3.2 Vị trí của kiểm tra, đánh giá thường xuyên trong quá trình dạy học tiểu học

KT, ĐG thường xuyên diễn ra trong suốt quá trình dạy học, trong từng hoạt động, trong từng tiết học, bài học

Mục đích của đánh giá thường xuyên không nhằm xác định thành tích học tập của học sinh mà xác định sự tiến bộ của học sinh trong học tập Chính

vì vậy, đánh giá thường xuyên là một phần của kế hoạch dạy học, những chiến lược đánh giá đã được đề ra

 KT, ĐG thường xuyên là thu thông tin kịp thời để điều chỉnh liên tục QTDH của học sinh

 KT, ĐG thường xuyên giúp giảm áp lực kiểm tra cho giáo viên và học sinh

1.3.3 Mục đích, ý nghĩa của kiểm tra, đánh giá thường xuyên

Việc đổi mới đánh giá ở bậc tiểu học cũng phù hợp với cách đánh giá của các nước có nền giáo dục tiên tiến Một số nước có nền giáo dục tiên tiến như Mĩ, Úc, Đức, Nhật, Singapo, đều không đánh giá bằng điểm số ở bậc tiểu học.Việc ghi điểm số chỉ phản ánh vần đề bên ngoài, chỉ là “phần thưởng”, khuyến khích học sinh rèn luyện phát triển (được coi là động cơ bên ngoài) chứ không tạo được hứng thú học tập lâu dài ( động cơ bên trong)

Kiểm tra, đánh giá thường xuyên có ý nghĩa đối với GV, HS, cha mẹ học sinh và CBQL:

Thứ nhất, giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ

chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua được của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; nhận định đúng những ưu điểm

nổi bật và những hạn chế của mỗi học sinh để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng , hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; góp phần nâng cao mục tiêu của giáo dục tiểu học

Thứ hai, giúp học sinh có khả năng tự đánh giá; tham gia đánh giá, tự

học, tự điều chỉnh cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập rèn luyện

để tiến bộ

Thứ ba, giúp cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ tham gia đánh giá quá

trình và kết quả học tập, rèn luyện, quá trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mình; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dục của học sinh

Thứ tư, giúp cán bộ quản lí giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt

động giáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạt hiệu quả giáo dục

Việc kiểm tra, đánh giá thường xuyên học sinh nhằm các mục đích cụ thể như:

1 Làm sáng tỏ mức độ đạt được và chưa đạt được về các mục tiêu dạy học, tình trạng kiến thức, kĩ năng, kỉ xão, thái độ của học sinh so với yêu cầu của chương trình; phát hiện những sai sót và nguyên nhân dẫn tới những sai sót

đó, giúp học sinh điều chỉnh hoạt động học tập của mình

2 Công khai hóa các nhận định về năng lực, kết quả học tập của mỗi em học sinh và cả tập thể lớp, tạo cơ hội cho các em có kĩ năng tự đánh giá, giúp các em nhận ra sự tiến bộ của mình, khuyến khích động viên và thúc đẩy việc học tập ngày một tốt hơn

3 Giúp giáo viên có cơ sở thực tế để nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu của mình, tự điều chỉnh, hoàn thiện hoạt động dạy, phấn đấu không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

Như vậy việc đánh giá kết quả học tập của học sinh nhằm nhận định thực trạng, định hướng điều chỉnh hoạt động học tập của học sinh Đồng thời, tạo điều kiện giúp giáo viên nhận định thực trạng, định hướng điều chỉnh hoạt động giảng dạy của bản thân

1.3.4 Nội dung đánh giá thường xuyên ở tiểu học

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã lấy việc đổi mới hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục là bước đột phá trong đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT Tại Điều 5, trong thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT đã quy định nội dung của đánh giá:

1 Đánh giá quá trình học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập của học sinh theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của từng môn học và hoạt động giáo dục khác theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học

2 Đánh giá sự hình thành và một số năng lực của học sinh:

a Tự phục vụ, tự quản;

b Giao tiếp, hợp tác;

c Tự học và giải quyết vấn đề

3 Đánh giá sự hình thành và phát triển một số phẩm chất của học sinh:

a Chăm học, chăm làm; tích cực tham gia hoạt động giáo dục;

b Tự tin, tự trọng, tự chịu trách nhiệm;

c Trung thực, kỉ luật, đoàn kết;

d Yêu gia đình, bạn và những người khác; yêu trường, lớp, quê hương, đất nước

Có thể khái quát lại nội dung của kiểm tra, đánh giá thường xuyên:

Sơ đồ 1.4: Nội dung của kiểm tra, đánh giá thường xuyên

1.3.5 Hình thức, phương pháp và quy trình đánh giá thường xuyên ở tiểu học

1.3.5.1 Hình thức đánh giá thường xuyên ở tiểu học

Đánh giá thường xuyên theo tiến trình bài học và hoạt động giáo dục có các hình thức đánh giá sau:

quá trình theo dõi, giáo dục đối với cá nhân hoặc tập thể HS GV cũng có thể

sử dụng hình thức viết thư cho học sinh vừa dễ gần gũi với học sinh lại dễ hiểu được tâm tư, nguyện vọng của các em

Hình thức thứ hai là hoạt động tự đánh giá của học sinh, đối với mỗi

nhiệm vụ/hoạt động cá nhân thì HS cố gắng tự thực hiện; trong quá trình thực hiện hoặc sau khi thực hiện nhiệm vụ, HS tự đánh giá việc làm và kết quả thực hiện nhiệm vụ của mình Chia sẻ kết quả hoặc khó khăn không thể vượt qua với bạn/nhóm bạn hoặc giáo viên để giúp bạn hoặc được bạn hay GV giúp đỡ kịp thời; báo cáo kết quả cuối cùng với GV để được xác nhận hoàn thành hoặc

được hướng dẫn thêm “Nhật kí tự đánh giá” sẽ ghi lại những gì đã làm được,

chưa làm được; những mong muốn của bản thân trong quá trình học tập, sinh hoạt và rèn luyện; những điều muốn nói với các bạn, thầy cô giáo, cha mẹ và người thân Nhật kí này là của riêng HS, có thể chia sẻ hoặc không chia sẻ với người khác

Hình thức thứ ba là hoạt động đánh giá của học với bạn cùng lớp, ngay

trong quá trình tổ chức các hoạt động học tập, sinh hoạt tập thể, GV hướng dẫn

HS tham gia đánh giá bạn hoặc nhóm bạn Ví dụ: GV yêu cầu HS quan sát hoạt động để nhận xét bài làm, câu trả lời của bạn/nhóm bạn hoặc giúp bạn hoạt

động hiệu quả hơn; viết phiếu “điều em muốn nói” (nếu có) để góp ý hoặc động viên bạn… trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau GV có thể đưa ra lời nhận xét, góp

ý đối với các đánh giá của HS cũng trên tinh thần tôn trọng ý kiến của các em

Hình thức thứ tư là hoạt động đánh giá của phụ huynh, phụ huynh được

mời tham gia hoặc quan sát các hoạt động dạy học, giáo dục của nhà trường, sử dụng tài liệu hướng dẫn học tập, đáp ứng các yêu cầu của HS trong quá trình học tập, nhất là những hoạt động học tập, sinh hoạt ở gia đình, ở cộng đồng và nên ghi nhận định vào phiếu đánh giá Thông qua đó động viên, giúp đỡ các em học tập, rèn luyện, phát triển kỹ năng sống, vận dụng kiến thức vào cuộc sống

và tham gia các hoạt động xã hội, tìm hiểu về những sự vật, hiện tượng tự nhiên

và văn hóa, lịch sử, nghề truyền thống của địa phương

Ngoài đánh giá bằng nhận xét, HS còn được đánh giá định kì kết quả học tập các môn Tiếng Việt, Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lí được tiến hành vào cuối học kì I và cuối năm học bằng bài kiểm tra định kì Kết quả kiểm tra định

kì phản ánh mức độ đạt được kiến thức, kĩ năng và năng lực môn học của HS, được đánh giá thông qua hình thức cho điểm (thang điểm 10) kết hợp với sửa lỗi, nhận xét những ưu điểm, hạn chế còn tồn tại

Thực tế, ngoài giáo dục của nhà trường, HS thường xuyên được gia đình giáo dục về tất cả các mặt mà không hề chấm điểm Có nhiều cách để phụ huynh có thể nắm được chất lượng học tập của con mình Chẳng hạn như có thể hàng ngày trao đổi, hỏi con hôm nay con học được những gì ở lớp; hoặc xem

vở, phiếu học tập, các bài làm, lời nhận xét của GV hoặc hỏi trực tiếp GV về khả năng học tập của con mình

GV có thể ghi nhận xét vào sổ tay riêng hoặc vào giáo án mà không cần ghi vào sổ theo dõi chất lượng Việc ghi nhận xét đó là để tự GV ghi nhớ thông tin, dự kiến những biện pháp giúp đỡ kịp thời đối với những HS chưa hoàn thành nội dung học tập hoặc hoạt động giáo dục khác trong tháng, áp dụng những biện pháp khuyến khích những học sinh đã hoàn thành tốt