TIỂU LUẬN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC LÝ LUẬN CHUNG VỀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN. LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN ĐẠI Ở CÁC NƯỚC TƯ BẢN PHÁT TRIỂN VÀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

Untitled HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Học phần Chủ nghĩa xã hội khoa học ĐỀ TÀI Hà Nội, ngày 13 tháng ăm 202106 n Lý luận chung về giai cấp công nhân iên hệ với L giai cấp công nhân hiện đại ở các nước tư bản phát triển và giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay Giảng viên hướng dẫn Võ Minh Tuấn Lớp K23KTDNC MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 1 Tính cấp thiết của đề tài 1 2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2 4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2 5 Ý nghĩa lý luận.

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

Học phần: Chủ nghĩa xã hội khoa học

ĐỀ TÀI:

Hà Nội, ngày 13 tháng 06 năm 2021

Lý luận chung về giai cấp công nhân iên hệ với L

giai cấp công nhân hiện đại ở các nước tư bản phát

triển và giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay.

Giảng viên hướng dẫn : Võ MinhTuấn

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 2

NỘI DUNG 3

Phần Phần lý luận1: 3

1.1 Định nghĩa và hai thuộc tính của giai cấp công nhân 3

1.2 Sứ mệnh lịch sử của GCCN và nội dung sứ mệnh lịch sử của GCCN 4

1.3 Những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 5

Phần 2: Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân 7

2.1 Liên hệ với GCCN hiện đại ngày nay ở các nước tư bản chủ nghĩa và các nước xã hội chủ nghĩa 7

2.2 Liên hệ với GCCN Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 8

2.3 Liên hệ với vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam trong thời kỳ hội nhập và toàn cầu hóa và đặc biệt trong giai đoạn chống tham nhũng hiện nay 10

2.4 Liên hệ với bản thân 12

KẾT LUẬN 15

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trải qua nhiều giai đoạn của lịch sử đã cho ta thấy rằng quá trình sản xuất và tiêu thụ của cải vật chất là một điều không thể thiếu trong bất kỳ một

xã hội nào muốn tồn tại và phát triển Đặc biệt là khi thời đại sản xuất công nghiệp bắt đầu phát triển, đã kéo theo sự biến đổi rất mạnh mẽ của nền kinh tế, đòi hỏi phải có sự ra đời của một lực lượng sản xuất mới đáp ứng những yêu cầu về tính hiện đại và tân tiến, thỏa mãn các tiêu chí đặt ra của ngành công nghiệp Mác và Ăngghen đã viết:” các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của nền đại công nghiệp, còn bản thân giai cấp vô sản là sản phẩm của đại công nghiệp” Sự ra đời và phát triển của giai cấp công nhân

đã tạo ra một giai tầng mới, đóng vai trò là lực lượng sản xuất giữ vị trí nòng cốt trong sản xuất công nghiệp hiện đại Vậy những vai trò, đặc điểm nào của giai cấp công nhân đã tạo nên sự riêng biệt ấy để họ có thể tồn tại mà không tiêu vong như những giai tầng khác, chính là điều mà ta cần phải tìm hiểu, thông qua đó học hỏi và phát huy hơn nữa những thế mạnh của giai cấp công nhân vào thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay

Xuất phát từ những lý do trên, em lựa chọn đề tài Lý luận chung về giai

cấp công nhân, liên hệ với giai cấp công nhân hiện đại ở các nước tư bản

phát triển và giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay làm đề tài tiểu luận

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích: Phân tích, làm rõ khái niệm, đặc điểm, sứ mệnh lịch sử, điều kiện quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân nói chung và giai cấp công nhân Việt Nam nói riêng

Nhiệm vụ nghiên cứu: tìm hiểu khái niệm giai cấp công nhân và nội dung

sứ mệnh của giai cấp công nhân nói chung và giai cấp công nhân Việt Nam nói riêng; chỉ ra các điều kiện khách quan – chủ quan trong quá trình thực hiện sứ

mệnh lịch sử của giai cấp công nhân; liên hệ với giai cấp công nhân hiện đại ngày nay ở các nước TBCN và XHCN, giai cấp công nhân Việt Nam; vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam với giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ hội nhập, toàn cầu hóa và đặc biệt trong giai đoạn phòng, chống tham nhũng; liên

hệ trách nhiệm bản thân trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Giai cấp công nhân hiện đại trên thế giới, ở các nước tư bản chủ nghĩa và nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân Việt Nam Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu về giai cấp công nhân trên thế giới và Việt Nam giai đoạn ban đầu và giai đoạn hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Phương pháp nghiên cứu: sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật kết hợp các phương pháp phân tích, tổng hợp

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: làm rõ quan điểm, khái niệm cơ bản chủ nghĩa Mác – Lênin về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân; nội dung, biểu hiện và ý nghĩa của sứ mệnh giai cấp công nhân nói chung và giai cấp công nhân Việt Nam nói riêng trong bối cảnh hiện nay

Ý nghĩa thực tiễn: góp phần vào việc nắm vững và củng cố hiểu biết về các quan điểm, khái niệm cơ bản về giai cấp công nhân và sứ mệnh của giai cấp công nhân, củng cố niềm tin vào vai trò của giai cấp công nhân đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng; giúp nhận thức và hiểu rõ hơn về vai trò, vị trí to lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng đang lãnh đạo đất nước ngày càng phát triển và đi lên về mọi mặt

NỘI DUNG

Phần Phần lý luận1:

1.1 Định nghĩa và hai thuộc tính của giai cấp công nhân

Định nghĩa: Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại,

là sản phẩm của nền đại công nghiệp, là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất hiện đại Họ đại diện cho lực lượng sản xuất tiêu biểu, đồng thời là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội

Ở nước tư bản chủ nghĩa, họ là những người không có hoặc về cơ bản không

sở hữu tư liệu sản xuất, phải làm thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư; ở các nước xã hội chủ nghĩa, họ cùng với nhân dân lao động làm chủ các tư liệu sản xuất và hợp tác lao động vì lợi ích chung của toàn xã hội, trong

đó có lợi ích chính đáng của mình

C.Mác và Ăngghen đã sử dụng nhiều thuật ngữ khác nhau, để chỉ giai cấp công nhân như: giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp vô sản, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân đại công nghiệp Điểm chung của các thuật ngữ này là đều dựa trên hai thuộc tính cơ bản và riêng biệt nhất của giai cấp công nhân để phân biệt với các giai tầng khác Hai thuộc tính đó là: phương thức lao động và vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa

Thuộc tính thứ nhất, về phương thức lao động: giai cấp công nhân là những người lao động trực tiếp hay gián tiếp trong quá trình lao động sản xuất

và vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại

và xã hội hóa cao Bên cạnh đó, giai cấp công nhân còn là sản phẩm của nền đại công nghiệp, đại hiện cho lực lượng sản xuất tiên tiến, đại biểu cho phương thức sản xuất hiện đại, là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất hiện đại và có những phẩm chất đặc biệt, không giai tầng nào có được như: tính tiên tiến, hiện đại; ý thức tổ chức kỷ luật lao động cao; tác phong công nghiệp hiện đại và tinh

thần khoa học, thái độ cách mạng triệt để; tinh thần quốc tế cao cả và trong sáng

Thuộc tính thứ hai, về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: giai cấp công nhân là những người lao động không có hoặc về cơ bản không sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội – trái ngược với điều đó, thì giai cấp tư sản lại sở hữu rất nhiều tư liệu sản xuất Do đó, giai cấp công nhân phải bán sức lao động cho các nhà tư bản và bị chủ tư bản bóc lột giá trị thặng dư Đây cũng là đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhân dưới chế độ TBCN, vì vậy C.Mác đã gọi đây là giai cấp vô sản Chính từ đặc trưng này đã khiến giai cấp công nhân trở thành giai cấp đối kháng trực tiếp với giai cấp tư sản, thôi thúc

họ đứng lên để thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, xóa bỏ chế độ áp bức bóc lột, bất công, giành lấy chính quyền và quyền thống trị để thiết lập một xã hội bình đẳng giữa con người với con người

1.2 S ứ m nh l ch sệ ị ử của GCCN và nội dung s ứ m nh l ch sệ ị ử của GCCN

Giai cấp công nhân, với trách nhiệm là lá cờ đầu, giai cấp tiên phong trong cuộc cách mạng xác lập hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa, - mang trong mình nhiệm vụ sứ mệnh lịch sử mà họ cần phải thực hiện, đó là: lãnh đạo quần chúng nhân dân lao động đấu tranh xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người; giải phóng chính mình và toàn thể nhân dân lao động khỏi mọi sự áp bức, bóc lột; xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa và xã hội cộng sản chủ nghĩa, bình đẳng, công bằng và văn minh

Để thực hiện sứ mệnh ấy, giai cấp công nhân phải tiến hành những nhiệm

vụ và nội dung sứ mệnh lịch sử trên các mặt: kinh tế, chính trị xã hội và văn - hóa – tư tưởng

Về nội dung kinh tế: Giai cấp công nhân là nhân tố chiếm vị trí hàng đầu trong lực lượng sản xuất xã hội hóa cao, là đại biểu cho quan hệ sản xuất mới, tiên tiến nhất dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, đóng vai trò là nòng

cốt trong quá trình giải phóng và thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, từ đó tạo cơ sở cho quan hệ sản xuất mới xã hội chủ nghĩa ra đời

Về nội dung chính trị - xã hội: Giai cấp công nhân cùng với toàn thể nhân

dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản đã tiến hành cách mạng chính trị để lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản, xóa bỏ chế độ áp bức bóc lột, giành quyền lực về tay giai cấp công nhân; thiết lập nhà nước XHCN và xây dựng nền dân chủ XHCN

Về nội dung văn hóa, tư tưởng: Giai cấp công nhân thực hiện cuộc cách mạng về văn hóa, tư tưởng; phủ định có kế thừa các giá trị cũ và từng bước xây dựng hệ giá trị mới thể hiện bản chất ưu việt của chế độ XHCN

1.3 Những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan quy định s ứ

mệnh l ch sị ử của giai cấp công nhân

Quá trình thực hiện sứ mệnh lịch s cử ủa giai cấp công nhân được quy định bởi hai điều kiện: khách quan và chủ quan

1.3.1 Điều kiện khách quan

Th ứ nhất, do địa vị kinh t - ế xã hộ ủa giai cấp công nhân quy định: i c

Giai cấp công nhân là đại di n cho lệ ực lượng s n xu t hiả ấ ện đạ ới trình i v

độ xã hội hóa cao, phương thức sản xuất tiên tiến, tiêu biểu cho xu hướng phát triển của xã hội, là bộ phận quan tr ng nhọ ất, cách mạng nhất cấu thành lực lượng s n xuả ất c a chủ ủ nghĩa tư bản, do đó giai cấp công nhân là lực lượng quyết định phá vỡ quan h s n xuệ ả ất tư bản chủ nghĩa

Trong quan h s n xuệ ả ất TBCN, giai cấp công nhân là lực lượng s n xuả ất

và lao động chính, bán sức lao động cho nhà tư bản để ạo ra đa số t của cải cho

xã hội Thế nhưng của cải tạo ra không phục vụ người công nhân, người lao động là chủ đạo, mà chủ ếu là để y phục vụ giai cấp tư sản Bên cạnh đó, giai cấp công nhân không sở hữu, ho c v ặ ề cơ bản không sở ữu tư liệ h u sản xu t, do ấ

đó họ bị l thuệ ộc vào giai cấp tư sản trong quá trình sản xuất và quá trình phân

phối k t qu ế ả lao động do chính họ ạo ra Vì vậ t y, lợi ích của giai cấp công nhân mâu thuẫn và đối kháng trực tiếp với giai cấp tư sản Trong xã hội tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân chiếm s ố lượng đông đảo trong t ng lầ ớp lao động và lợi ích cơ bản của họ phù hợp với lợi ích của đa phần những người lao động, nên giai cấ công nhân có khả năng tập p hợp những người lao động bị áp bức

để cùng nhau đấu tranh xóa bỏ chế độ áp bức bóc lột giữa ngườ ới người v i, lật

đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản

Th ứ hai, do địa v ị chính trị xã hộ ủ - i c a giai c ấp công nhân quy định:

giai cấp công nhân là lực lượng đông đảo, đóng vai trò nòng cốt trong lực lượng sản xuất, là giai cấp hình thành và phát triển g n v i nắ ớ ền công nghiệp, là sản phẩm c a nủ ền công nghiệp hiện đại Vì vậy, họ là giai cấp tiên phong cách mạng, với tinh thần cách mạng triệt để, ý thức tổ chức kỷ luật cao và bản chất, tinh th n qu c t cao cầ ố ế ả, trong sáng

1.3.2 Điều ki n ch quanệ ủ

Th ứ nhất, do s ự phát triể n c a bủ ản thân giai cấp công nhân: không chỉ phát triển v s ề ố lượng với quy mô ngày càng lớn và đông đảo, mà sự phát triển

về chất lượng c a giai củ ấp công nhân còn thể hiện qua trình độ trưởng thành về

ý thức chính trị, giác ngộ vai trò và nhiệm vụ sứ m nh l ch s cệ ị ử ủa chính mình

Th ứ hai, Đảng C ộng sản là nhân t ố chủ quan đóng vai trò quan trọng

nhất, giúp giai cấp công nhân thực hi ện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của mình: Trên cơ sở k t h p giế ợ ữa phong trào công nhân và chủ nghĩa Mác – Lênin, Đảng Cộng sản ra đời và là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đảm nhận vai trò lãnh đạo cuộc cách mạng của giai cấp công nhân, còn giai cấp công nhân là cơ

sở xã hội – giai cấp của Đảng Nh ờ có sự lãnh đạo của Đảng C ng s n, giai cộ ả ấp công nhân mới đã từng bước chuy n t ể ừ đấu tranh t ự phát sang đấu tranh t ự giác

Th ứ ba, s ự liên minh giữa giai cấp công nhân với các giai tầng lao động

khác: nhờ có sự liên minh cùng đấu tranh của giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp lao động trong xã hội, dưới sự lãnh đạo của giai cấp

công nhân thông qua Đảng C ng s n, tộ ả ạo thành một lực lượng l n mớ ạnh để đưa cách mạng tiến đến thành công

Phần 2: Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân

2.1 Liên hệ với GCCN hiện đại ngày nay ở các nướ tư bảc n chủ nghĩa và các nước xã hội chủ nghĩa

Giai cấp công nhân ngày nay là những tập đoàn người tiến hành sản xuất

và cung cấp các sản phẩm, dịch vụ bằng phương thức công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng cao, tạo ra cơ sở vật chất cho sự tồn tại và phát triển của xã hội Hi n nay, giai cệ ấp công nhân ở các nước TBCN và XHCN vẫn đang tiếp tục th c hi n s mự ệ ứ ệnh của chính mình và có những bi n chuyế ển đáng kể để thích nghi, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh lao động trong thời đại mới, thể hiện qua các phương diện: kinh tế-xã hộ , chính trịi - xã hội và văn hóa, tư tưởng

V ề n i dung kinh t - ộ ế xã hội: giai cấp công nhân vẫn là lực lượng s n xuả ất đóng vai trò hàng đầu trong xã hội Công nhân trong thời đại công nghiệp 4.0 không chỉ hao phí lao động cơ bắp mà ngày càng trí tuệ hóa, được đào tạo để

có trình độ cao, chuyên sâu về chuyên môn nghiệp vụ, lao động bằng trí lực, thậm chí chủ yếu là hao phí về trí lực thay vì cơ bắp Bên cạnh đó, sứ mệnh l ch ị

sử c a giai củ ấp công nhân đố ới quá trình phát triểi v n của xã hội còn được th ể hiện rõ trong sự phát triển của CNTB hiện đại, thúc đẩy sự chín muồ ủa các i c tiền đề XHCN trong xã hội đương thời, phát huy vai trò chủ thể của giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh vì tiến b ộ xã hội, dân chủ, công bằng, văn minh

V ề n ội dung chính trị xã hội: ở các nước tư bả - n chủ nghĩa, vẫn tồn tại tình trạng công nhân bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư Do đó, mục tiêu

đấu tranh tr c tiếp c a giai cự ủ ấp công nhân và tầng lớp lao động là chống lạ ựi s bóc lột, bất công và đòi bình đẳng xã hội, mục tiêu lâu dài là lật đổ quyền th ng ố trị c a giai củ ấp tư sản, giành chính quyền v tay giai cề ấp công nhân và nhân dân lao động Ở các nước xã hội ch ủ nghĩa, giai cấp công nhân đã trở thành giai cấp lãnh đạo, và Đảng C ng sộ ản đã trở thành đảng c m quyầ ền Vì vậy, mục tiêu

của giai cấp công nhân là lãnh đạo thành công sự nghiệp đổi m i, gi i quyớ ả ết các nhiệm vụ trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng Đảng cầm quyền trong s ch, v ng mạ ữ ạnh và thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phầ ạo đà và thúc đẩy cho đất nước phát triển t n nhanh

và bền vững

V ề nội dung văn hóa, tư tưởng: Đó là cuộc đấu tranh ý thức hệ rất phức

tạp và quyết liệt giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, đặc biệt là trong bối c nh n n kinh tả ề ế thị trường và sự khủng hoảng, thoái trào ủa phong trào c cách mạng trên thế giới

2.2 Liên hệ với GCCN Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trước giai cấp tư sản, muộn hơn giai cấp công nhân trên thế giới và phát triển trong hoàn cảnh đặc bi t, g n vệ ắ ới chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam, đây cũng là giai cấp trực tiếp đối kháng với tư bản thực dân Pháp Giai cấp công nhân Việt Nam vừa có những đặc điểm gi ng, l i v a mang nhiố ạ ừ ều điểm riêng biệ ớt v i giai cấp công nhân nói chung, như: gắn bó mật thiết với các giai tầng nông dân, nhân dân lao động trong xã hội, xây dựng khối liên minh giai cấp; là lực lượng tiên phong đi đầu trong cuộc đấu tranh chống lại tư bản thực dân Pháp và phong kiến để giành độc lập, giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp; ra đời trong bối cảnh đất nước vô cùng lạc hậu, ch ế độ phong ki n t n tế ồ ại lâu đời; s ố lượng giai cấp công nhân ít, trình độ thấp, chịu ảnh hưởng của tư tưởng, thói quen của người sản xuất nhỏ…

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (khóa X) của Ban chấp hành Trung ương, Đảng ta đã nhận định: Giai cấp công nhân Việt Nam là một lực lượng xã hội to l n ớ đang phát triển, bao g m nhồ ững người lao động chân tay và trí óc, làm công hưởng lương trong các loại hình sản xuất kinh doanh và dịch

vụ công nghiệp hoặc sản xuất kinh doanh, d ch vị ụ có tính chất công nghiệp Dưới sự tác động của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xu hướng quốc