Đêm 19/12/1946, đáp lại lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến củaChủ tịch Hồ Chí Minh: “Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịumất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, cả dân
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ THỂ CHẤT
BÀI TIỂU LUẬN MÔN: QUỐC PHÒNG AN NINH CHỦ ĐỀ: KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN LÀ QUY LUẬT GIÀNH THẮNG LỢI CỦA DÂN TỘC TA BÀI HỌC LỊCH SỬ CHO CÔNG
CUỘC GIỮ NƯỚC HIỆN NAY.
Giảng viên: Thượng tá Đỗ Hữu Dự
Tiểu đội 12 ST
T
113 Đinh Thị Huyền Trân 21018751 420300324278
115 Nguyễn Thị Quí Trân 21028621 420300324278
Trang 2về độc lập tự do Đêm 19/12/1946, đáp lại lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến củaChủ tịch Hồ Chí Minh: “Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịumất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, cả dân tộc Việt Nam, hàng triệu conngười một lòng hướng về đất nước, anh dũng đứng lên chống lại thực dân Pháp,
mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc Đảng ta đã phát huy cao độ truyền thốngyêu nước, giữ nước của cả dân tộc với tinh thần “Quyết tử để Tổ Quốc quyếtsinh”, sẵn sàng “hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước” Nhữngđiều đó dần khơi dậy và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, tạo nên sứcmạnh to lớn của cuộc chiến tranh nhân dân, toàn dân giành thắng lợi Từ nhữngkinh nghiệm lịch sử trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước của toàndân ta cho chúng ta thấy, tuy đất nước chúng ta đã hoàn toàn độc lập nhưng việccủng cố và bảo vệ nền độc lập vẫn là một nhiệm vụ hàng đầu Dưới sự lãnh đạocủa Đảng, tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh, dựng nước đi đôi với giữ nước làquy luật tất yếu, khách quan đối với sự tồn tại và phát triển của dân tộc ta xuyênsuốt trong quá trình phát triển đất nước Thành quả đó bắt nguồn từ nhiều nhân
tố, trong đó thì những bài học kinh nghiệm được đúc kết từ toàn quốc khángchiến là nhân tố đặc biệt quan trọng, hàm chứa giá trị đáng quý và thực tiễn sâusắc đối với sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ vững chắc TổQuốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn hiện nay
V.I Lê-nin – lãnh tụ kiệt xuất của giai cấp công nhân, đã cống hiến chophong trào cộng sản và công nhân quốc tế nhiều luận điểm có giá trị thời đại sâu
sắc
Trong sự nghiệp lãnh đạo cách mạng Nga, V.I Lê-nin đánh giá cao vai tròcủa quần chúng nhân dân Người thống nhất quan điểm: Cách mạng là sự nghiệp
Trang 3của quần chúng, nhân dân là người làm nên lịch sử nhất quán với luận điểm
“khởi nghĩa vũ trang toàn dân”, “chiến tranh nhân dân” và sức mạnh của chiếntranh nhân dân của các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác V.I Lê-nin đã kế thừa, bổsung, phát triển nhiều nội dung quan trọng về chiến tranh nhân dân bảo vệ TổQuốc, chỉ ra vai trò to lớn của nhân dân trong chiến tranh hiện đại, chiến tranh là
do nhân dân tiến hành Luận điểm của V.I Lê-nin không chỉ là cơ sở để xem xét,đánh giá tính chất chính nghĩa của cuộc chiến tranh chống xâm lược, mà còn là
cơ sở để phát động toàn dân tham gia chiến tranh Bảo vệ Tổ Quốc Xã hội chủnghĩa Đồng thời, Người cũng nhấn mạnh rằng: sự đồng tình, tích cực tham giacủa quần chúng nhân dân còn giúp cuộc chiến tranh Bảo vệ Tổ Quốc Xã hội chủnghĩa phát triển nhanh chóng và là nguồn gốc quyết định, khiến mọi cuộc tiếncông của các thế lực thù địch chống nhà nước đi đến thất bại Sức mạnh to lớncủa nhân dân là sức mạnh tổng hợp được tạo bởi nhiều yếu tố, trước hết là tinhthần quyết chiến quyết thắng, dám xả thân vì sự nghiệp cách mạng Sức mạnhnày là vô địch, không một kẻ thù nào có thể khuất phục được V.I Lê-nin khẳngđịnh: “Không bao giờ người ta có thể chiến thắng được một dân tộc mà đa sốcông nhân và nông dân đã biết, đã cảm nhận và trông thấy rằng họ bảo vệ chínhquyền của mình, chính quyền Xô viết, chính quyền của những người lao động,rằng họ bảo vệ sự nghiệp mà một khi thắng lợi sẽ bảo đảm cho họ, cũng như concái họ, có khả năng hưởng thụ mọi thành quả văn hóa, mọi thành quả lao độngcủa con người
Nhất quán quan điểm đó, trong chiến tranh bảo vệ Tổ Quốc, V.I Lê-nin đãchủ trương vũ trang toàn dân, huấn luyện quân sự một cách toàn diện, có hệthống cho toàn dân để họ nắm được kiến thức quân sự, kỹ thuật quân sự Đồngthời, đòi hỏi mọi công dân phải có thái độ nghiêm chỉnh đối với công cuộcphòng thủ đất nước: “… nghĩa vụ tuyệt đối của toàn thể quần chúng lao động làđem hết sức mình ra để khôi phục và tăng cường khả năng quốc phòng của đấtnước chúng ta” Từ thực tiễn Cách mạng Nga, V.I Lê-nin còn chỉ ra vai trò củalực lượng vũ trang, quân đội trong chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ Quốc xã hộichủ nghĩa
Như vậy, theo V.I Lê-nin, đặc trưng cơ bản nhất của chiến tranh bảo vệ TổQuốc xã hội chủ nghĩa là chiến tranh nhân dân do toàn dân tiến hành, vì lợi íchcủa nhân dân Để chuẩn bị tốt nhất cho chiến tranh nhân dân, V.I Lê-nin chỉ rarằng, phải xây dựng thành công Chủ nghĩa xã hộivề mọi mặt nhằm tạo nền tảng
Trang 4vật chất, tinh thần cho công cuộc bảo vệ Tổ Quốc Đặc biệt, Đảng Cộng sản, Nhànước Xô viết và nhân dân phải sử dụng các biện pháp quân sự, chính trị, kinh tế,ngoại giao, chuẩn bị sẵn sàng về quân sự, xây dựng một quân đội kiểu mới chínhquy, hiện đại trên cơ sở vũ trang toàn dân, xây dựng liên minh vững chắc giữagiai cấp công nhân và nông dân, kết hợp đúng đắn nhiệm vụ dân tộc với nhiệm
vụ quốc tế Đó là một nội dung cốt lõi trong học thuyết bảo vệ Tổ Quốc Xã hộichủ nghĩa của V.I Lê-nin, được chứng minh bằng chiến thắng của nước Nga Xôviết trước những lực lượng phản cách mạng trong nước và sự can thiệp quân sự
từ bên ngoài, bảo vệ vững chắc chính quyền Xô Viết, thành quả của Cách mạngTháng Mười Nga, của nhân dân Liên Xô đối với chủ nghĩa phát xít trong chiếntranh thế giới thứ hai
Kháng chiến toàn dân là cuộc kháng chiến phát huy sức mạnh của khối đạiđoàn kết toàn dân tộc, toàn dân cùng đứng lên kháng chiến, đánh giặc theo khẩuhiệu: mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xã là một pháo đài Trung thành vàvận dụng sáng tạo tư tưởng của V.I Lê-nin, trong suốt quá trình lãnh đạo cáchmạng Việt Nam, Đảng ta đã đề ra đường lối chiến tranh nhân dân đúng đắn, vớitinh thần độc lập, tự chủ, phát huy sức mạnh của quần chúng, tiến hành thắng lợicác cuộc chiến tranh nhân dân giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ Quốc xã hội chủnghĩa Hiện nay, chủ nghĩa đế quốc và các lực lượng phản động quốc tế đangchống phá các nước xã hội chủ nghĩa, các lực lượng tiến bộ trên thế giới hết sứcquyết liệt với những thủ đoạn mới rất tinh vi, thâm độc, trong đó, Việt Nam làmột trọng điểm Vì thế, những luận điểm của V.I Lê-nin về chiến tranh nhân dânbảo vệ Tổ Quốc chủ nghĩa xã hội vẫn còn nguyên giá trị Bởi, luận điểm đó chochúng ta những chỉ dẫn quý báu về: xác định mục tiêu, tính chất, lực lượng,phương thức tiến hành chiến tranh bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là
cơ sở khơi dậy, quy tụ, phát huy vai trò của nhân dân
Cuộc kháng chiến toàn dân bùng nổ sau khi Cách mạng Tháng Tám năm
1945 thành công, Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời đã tác động, cỗ vũmạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước thuộc địa; làmcho các thế lực đế quốc và bọn phản động quốc tế hết sức lo sợ, chúng tìm mọicách chống phá hòng thủ tiêu Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á Mỹcông khai ủng hộ, giúp đỡ Pháp quay trở lại xâm lược Việt Nam và Đông
Dương Anh cũng ra sức ủng hộ Pháp tái chiếm Đông Dương Ngày sau đó thực
dân Pháp dã tâm dùng vũ lực hòng đặt lại ách thống trị trên đất nước ta một lầnnữa Trước vận mệnh đất nước đang ở tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” vì thù
Trang 5trong, giặc ngoài, nạn đói, nạn dốt hoành hành khắp nơi,nhân dân Việt Namkhông có con đường nào khác là cầm súng chiến đấu để bảo vệ lập, tự do
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống Pháp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
phát động cuộc kháng chiến chống Pháp vào cuối năm 1946, sau khi những nỗlực đàm phán hòa bình giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với Pháp, vào giữanăm 1946, để công nhận một nước Việt Nam độc lập, không thành công Lời kêugọi này được phát ra vào sáng ngày 20 tháng 12 năm 1946 Đêm hôm trước -ngày 19 tháng 12, khi chiến sự bùng nổ - là ngày được gọi là "Toàn quốc khángchiến" Câu nói Quyết tử để Tổ Quốc quyết sinh trong một bức thư của Hồ ChíMinh gửi những người lính của Việt Minh Hà Nội ở những ngày đầu toàn quốckháng chiến đã được nhắc đến như một biểu tượng cho sự "hy sinh vì nền độclập" của đất nước Việt Nam Hoàn cảnh Trước khi Chiến tranh Đông Dương nổ
ra, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được cho là đã tìm mọi cách "cứuvãn hòa bình", chí ít cũng làm chậm lại chiến tranh để chuẩn bị đối phó, đồngthời khéo léo tìm được thế bắt đầu chiến tranh tốt nhất có thể (hay là ít xấu nhất).Chiến tranh xảy ra vào đêm 19/12/1946 bởi trận đánh Hà Nội 1946 Ngày nàyđược gọi là Toàn quốc kháng chiến Ngày 3 tháng 12 năm 1946, Hồ Chí Minh đã
về làng Vạn Phúc, Hà Đông, sống trong nhà ông Nguyễn Văn Dương Tại đây,vào ngày 19 tháng 12, trên căn gác xép nhỏ, Bác đã viết Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, dùng để phát động cuộc kháng chiến chống Pháp vào cuối năm, sau
khi những nỗ lực đàm phán hòa bình giữa Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vớiPháp, vào giữa năm 1946, để công nhận một nước Việt Nam độc lập, khôngthành công Văn bản này đã được Trường Chinh chỉnh sửa một số chi tiết trước
khi được Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Lời kêu gọi viết: “Hỡi đồng bào toàn quốc! Chúng ta muốn hòa bình, chúng ta phải nhân nhượng Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa! Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ Hỡi đồng bào! Chúng ta phải đứng lên! Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ Quốc Ai có súng dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Phápcứu nước… Giờ cứu nước đã đến Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước.
Dù phải gian lao kháng chiến, nhưng với một lòng kiên quyết hy sinh, thắng lợi
Trang 6nhất định về dân tộc ta! ” Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến được phát trênsóng Đài tiếng nói Việt Nam trong 1 phút 30 giây
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến như một lời hịch cứu nước, như tiếnggọi của non sông Tất cả hãy đứng lên, quyết tử để Tổ Quốc quyết sinh, để TổQuốc ta trường tồn cùng muôn đời con cháu mai sau Lời kêu gọi ấy đã thôi thúc
cả nước sục sôi đứng lên chiến đấu, vì độc lập, tự do thiêng liêng của Tổ Quốc.Đáp Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân dân cả nước ta với ý chí
“quyết tử để Tổ Quốc quyết sinh” đã nhất tề đứng lên tiến hành cuộc khángchiến chống thực dân Pháp xâm lược Đường lối kháng chiến của Đảng ta xácđịnh ngay từ đầu là chiến tranh toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình
là chính, phát huy cao độ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc
Dân tộc ta vốn có truyền thống yêu nước và đấu tranh bất khuất Mặt khác,cách mạng là sự nghiệp của toàn dân, có phát huy sức mạnh toàn dân thì chúng
ta mới có thể đánh địch toàn diện và lâu dài Hơn nữa, lực lượng giữa ta và thựcdân Pháp lúc này quá chênh lệch Nhân dân ta vừa giành được độc lập từ ta kẻ
thù, đang đứng trước muôn vàn khó khăn thử thách, trong đó có ba thứ giặc phảiđối phó: giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm Còn quân thù thì không ngừngtăng cường lực lượng bao vây nhằm chống phá cách mạng Vì vậy, muốn giànhthắng lợi chúng ta nhất thiết phải kháng chiến toàn dân, phát huy sức mạnh toàn
Trang 7dân thì mới có khả năng đánh tan thực dân Pháp xâm lược Xuất phát từ lợi íchcủa mối người dân, vai trò bổn phận của một người dân đối với đất nước, chonên mọi người dân phải đứng lên chống pháp, chỉ có hợp sức lại đánh tan quânthù thì tất cả sẽ được độc lập và tự do.Ta chủ trương kháng chiến toàn diện, lâudài, nên phải kháng chiến toàn dân để mọi người dân đều được đóng góp khảnăng của mình vào sự nghiệp chung của cả nước.
Lúc này, lực lượng của Pháp đối với quân ta hết sức chênh lệch, Chủ tịch
Hồ Chí Minh cho rằng, muốn đánh thắng những kẻ địch hung bạo, mạnh hơn tagấp bội về kinh tế, quân sự, khoa học và công nghệ, chúng ta phải tiến hànhchiến tranh toàn diện Trong hoàn cảnh đó, Đảng và nhân dân ta có những thuậnlợi nhất định để có thể chống lại sự tàn ác của thực dân Pháp.Trên trường quốc
tế, nhiều nước đã và đang hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa với phong tràogiải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ Không những vậy, phong trào hòa bình,dân sinh, dân chủ dâng cao trong các nước tư bản chủ nghĩa Về tình hình trongnước, sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám nước Việt Nam Dân chủ cộnghòa ra đời dưới sự lãnh đạo của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như sứcmạnh của khối đại đoàn kết dân tộc đã được phát huy lên tầm cao mới Tinh thầnyêu nước và ý thức làm chủ của nhân dân Việt Nam là yếu tố cốt lõi quyết định
sự thành bại trong cuộc kháng chiến của nhân dân ta Cuối tháng 12/1946, Đảngchủ trương phát động Toàn quốc kháng chiến, khi đã tạo nên những thuận lợi cơbản: Sau gần 16 tháng lực lượng cách mạng đã được chuẩn bị mọi mặt cả về vậtchất và tinh thần, Đảng đã trưởng thành một bước trong chỉ đạo chiến tranh cáchmạng, đội ngũ đảng viên được tăng cường, chính quyền cách mạng ngày càngđược củng cố vững mạnh, lực lượng vũ trang có bước phát triển mới, có thêmkinh nghiệm chiến đấu từ Nam bộ kháng chiến Đặc biệt là chúng ta đã xây dựngquyết tâm chiến đấu và niềm tin tất thắng trong nhân dân Đây là động lực to lớn
để thúc đẩy cách mạng phát triển, là nhân tố tiên quyết đảm bảo cho cuộc khángchiến giành thắng lợi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Không quânđội nào, không khí giới nào có thể đánh ngã được tinh thần hy sinh của toàn thểmột dân tộc”
Mặc dù thế ta vẫn có nhiều khó khăn mà Đảng và nhà nước ta cần phải đốimặc Trên trường quốc tế, Mỹ và phương Tây bao vậy cô lập Liên Xô và cácnước xã hội chủ nghĩa cùng với sự xuất hiện của chủ nghĩa thực dân mới hìnhthành những liên minh đế quốc đi xâm lược, thống trị thuộc địa Về tình hình
Trang 8trong nước, chính quyền cách mạng còn non trẻ của ta đã phải đối phó với muônvàn khó khăn, đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” Bên trong, “giặc đói”,
“giặc dốt”, “giặc nội phản” hoành hành, bên ngoài, “giặc ngoại xâm” liên tục tấncông, hòng tiêu diệt chính quyền vừa thành lập Nạn đói 1945 đe doạ làm hơnhai triệu đồng bào chết đói, chính quyền thực dân coi người chết đói như một thứrác rưởi Nạn đói Ất Dậu chưa kịp khắc phục thì 9 tỉnh đồng bằng Bắc bộ bị
lũ lụt không cày cấy được dẫn đến nạn đói mới lại xuất hiện Trình độ văn hoácủa nhân dân rất thấp kém trên 90% số dân là mù chữ Nạn ngoại xâm và nộiphản nổi dậy chống phá cách mạng một cách điên cuồng Tại hội nghị Pốtxđam,các cường quốc lớn nhất ở miền Bắc Việt Nam có 20 vạn quân Tưởng được vàomiền Bắc, miền Nam từ vĩ tuyến 16 vào Nam thì có hơn 1 vạn quân Anh vào dọndường tạo điều kiện cho Pháp quay lại nước ta Ngày 23/9/1945 Pháp quay lạixâm lược lần hai, lúc đó nước ta còn 6 vạn lính Nhật đang chờ rải rác.Vì lẽ đó,nhân dân ta không còn những khổ đau nào mà chưa từng nếm trải qua cả, từ đóhình thành một ý chí kiên cường, quyết tâm chống giặc, mong muốn được cócuộc sống ấm no, hạnh phúc
Hà Nội là nơi thực dân Pháp có ý định đánh úp cơ quan đầu não và tiêudiệt lực lượng vũ trang của ta Nó đã trở thành chiến trường chính trong nhữngngày đầu kháng chiến toàn quốc Sau đòn tiến công chủ động, đồng loạt và bấtngờ lúc 20 giờ ngày 19-12-1946, quân và dân Thủ đô tiếp tục triển khai thế trậnchiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc Qua 60 ngày đêm chiến đấu kiêncường, anh dũng, sáng tạo, quân và dân Hà Nội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụbảo vệ an toàn cho cơ quan đầu não, tản cư, bảo đảm an toàn cho nhân dân Phốihợp với Thủ đô Hà Nội, quân và dân từ Bắc vĩ tuyến 16 trở vào cũng giành đượcthắng lợi quan trọng Quân và dân Nam bộ, Nam Trung bộ và Tây Nguyên tiếptục đẩy mạnh chiến tranh du kích, đánh phá kế hoạch bình định, kiềm chế khôngcho địch đưa lực lượng chi viện cho Trung bộ và Bắc bộ Đồng thời, cùng vớinhững cuộc chiến đấu trực tiếp với quân Pháp, chúng ta thực hiện cuộc tổng dichuyển các cơ quan, kho tàng, máy móc vào khu an toàn Đến tháng 3/1947, cơquan của Đảng, Chính phủ, Quân đội, Mặt trận đã được chuyển lên Việt Bắc, trởthành Thủ đô của kháng chiến Ở các địa phương cũng làm tốt việc di chuyển cơquan vào các vùng nông thôn hoặc những nơi rừng núi, nhân dân triệt để thihành chính sách “vườn không nhà trống”, tản cư ra vùng tự do
Trang 9Khi cơ hội tìm kiếm giải pháp hòa bình không còn, Chủ tịch Hồ Chí Minh
và Trung ương Đảng chủ động mở đầu cuộc kháng chiến đúng thời điểm và kịpthời chuyển cả nước vào thời chiến, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân Vềphía Pháp, với bản chất cố hữu của kẻ thực dân, nên sau khi được tăng cường lựclượng, chúng mở rộng vùng chiếm đóng, ráo riết thực hiện đòn tấn công, quyếtđịnh sớm kết thúc chiến tranh Thu - Đông năm 1947, Bộ Chỉ huy quân viễnchinh Pháp ở Đông Dương huy động lực lượng lớn, mở cuộc hành quân lên ViệtBắc nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não, tiêu diệt quân chủ lực, phá tan căn cứ khángchiến của ta Nhưng dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Trung ương Đảng và tinhthần sáng tạo, quân, dân ta chiến đấu ngoan cường, giành thắng lợi vẻ vang trongchiến dịch Việt Bắc Thu - Đông năm 1947, làm thất bại hoàn toàn chiến lược
“đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp, mở ra giai đoạn mới cho cuộckháng chiến Không thể sớm kết thúc chiến tranh theo ý định, các nhà cầm quânPháp buộc phải chuyển sang “đánh kéo dài”, thực hiện chính sách “dùng ngườiViệt đánh người Việt, lấy chiến tranh nuôi chiến tranh”, đồng thời tiến hành
“Chiến tranh tổng lực”, tăng cường đánh phá nhiều cơ sở của ta Đến năm 1950,lực lượng kháng chiến của ta trưởng thành về mọi mặt, Đảng và Chính phủ quyếtđịnh mở Chiến dịch Biên giới nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng chủ chốtcủa địch, giải phóng một phần vùng biên giới phía Bắc, mở rộng và củng cố căn
cứ địa Việt Bắc, khai thông đường liên lạc quốc tế với các nước xã hội chủnghĩa
Lợi dụng sự sa lầy cuộc chiến tranh Đông Dương của thực dân Pháp, đếquốc Mỹ tăng cường viện trợ cho Pháp, ngày càng can thiệp sâu vào cuộc chiếnnày nhằm thực hiện âm mưu ngăn chặn phong trào cộng sản tràn xuống ĐôngNam Á và sẵn sàng thay Pháp để kéo dài chiến tranh Trước tình hình đó, Đại hộitoàn quốc lần thứ II của Đảng (tháng 2/1951), xác định nhiệm vụ chủ yếu củacách mạng Việt Nam lúc này là tiêu diệt thực dân Pháp xâm lược và đánh bạibọn can thiệp Mỹ, giành độc lập, thống nhất hoàn toàn, bảo vệ hòa bình thế giới.Phát huy thế tiến công chiến lược, quân dân ta giành được những thắng lợi quantrọng trên các chiến trường như Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào,…
Trang 10Chiến tranh nhân dân phát triển đã đẩy quân địch lún sâu vào thế bị động.Trong khi đó, thế và lực của cuộc kháng chiến ngày càng được củng cố, lựclượng vũ trang ba thứ quân được tăng cường, bộ đội chủ lực ngày càng mạnh,hậu phương là chỗ dựa, góp phần quan trọng vào thắng lợi của tiền tuyến Hòngxoay chuyển tình thế, dựa vào viện trợ của Mỹ, Pháp lập kế hoạch Navaree nhằmlấy lại quyền chủ động, tiến tới tiêu diệt bộ đội chủ lực của ta để kết thúc chiếntranh Tuy nhiên, trước sự chỉ đạo chủ động, linh hoạt của Trung ương Đảng, BộTổng tư lệnh, sự chiến đấu kiên cường dũng cảm của quân và dân ta, kế hoạchtrên bị thất bại, buộc quân Pháp phải đưa quân chủ lực lên Điện Biên Phủ, biếnnơi đây thành tập đoàn cứ điểm khổng lồ để tiêu diệt “chủ lực Việt Minh” Sau
56 ngày đêm chiến đấu kiên cường, quân và dân ta đập tan căn cứ quân sự lớnnhất của thực dân Pháp, tạo nên “cột mốc bằng vàng” trong lịch sử chống ngoạixâm, tạo điều kiện thuận lợi cho đấu tranh ngoại giao đi đến ký kết Hiệp địnhGeneva, chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương Miền Bắc nước ta được hoàn toàngiải phóng Cách mạng Việt Nam bước vào một thời kỳ mới: thời kỳ xây dựngchủ nghĩa xã hộiở miền Bắc, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền
Nam, tiến tới thống nhất Tổ Quốc
Chiến dịch Điện Biên Phủ là một trận quyết chiến chiến lược góp phầnquyết định làm phá sản kế hoạch Navaree và làm sụp đổ ý chí xâm lược của thựcdân Pháp dẫn tới thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp
Trang 11Thế nhưng Pháp chưa đi hết thì Mỹ lại đến, Sau chiến thắng Điện BiênPhủ, Hiệp định Geneva được ký kết, cuộc chiến tranh kết thúc Quân Pháp rút vềnước, miền Bắc nước ta được hoàn toàn giải phóng Đế quốc Mỹ với ý đồ xâmlược Việt Nam từ lâu, đã lợi dụng cơ hội, gạt Pháp ra, nhảy vào tổ chức, chỉ huynguỵ quyền, nguỵ quân tay sai, viện trợ kinh tế quân sự, biến miền Nam thànhthuộc địa kiểu mới, chia cắt lâu dài nước ta Cả dân tộc ta lại bước vào chiến đấuchống xâm lược mới.
Ngay từ những ngày đầu tiên của cuộc kháng chiến chống Mỹ - một cuộcchiến tranh có mức độ tàn bạo, khốc liệt nhất trong lịch sử thế giới đương đại mà
Mỹ tiến hành chống lại dân tộc Việt Nam, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã chủtrương ra sức phát huy những nhân tố thuận lợi, hạn chế những khó khăn, phứctạp, biến yếu tố quốc tế, yếu tố thời đại thành sức mạnh hiện thực để tăng cườngthực lực cho cuộc kháng chiến Trong chiến lược chung đó, Đảng và Nhà nướcViệt Nam xác định Liên Xô, Trung Quốc là chỗ dựa vững chắc cho công cuộcxây dựng và đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước Do vậy, Đảng
và Nhà nước Việt Nam đề ra một trong những nhiệm vụ quan trọng là tranh thủtối đa sự ủng hộ của Liên Xô và Trung Quốc trên mọi phương diện vật chất, tinhthần, chính trị cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Và như vậy, nhữngbất đồng, căng thẳng trong quan hệ Liên Xô - Trung Quốc chắc chắn sẽ gây ranhững tác động bất lợi, gây nên sức ép lớn, cản trở Việt Nam thực hiện nhiệm vụnói trên, ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Lúc này,một đường lối đối ngoại phù hợp, tinh tế và khéo léo là hết sức cần thiết Đườnglối đó phải thỏa mãn ba yêu cầu: Thứ nhất, tăng cường sự đoàn kết trong phe xãhội chủ nghĩa trên tinh thần quốc tế vô sản, có lý, có tình, góp phần tích cực hàngắn những bất đồng, rạn nứt đang gia tăng trong quan hệ Xô - Trung, làm thấtbại mưu đồ lợi dụng của Mỹ Thứ hai, đảm bảo được quan hệ cân bằng giữa ViệtNam - Liên Xô và Việt Nam - Trung Quốc, tránh liên minh chặt chẽ với bên nàyhay bên kia Thứ ba, giữ vững được đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ Đây vừa
là một đòi hỏi khách quan, vừa là một vấn đề hết sức phức tạp, bởi vào thời điểm
đó các quan hệ quốc tế chồng chéo, đan xen nhau trong một tổng thể quan hệ củacác siêu cường mạnh nhất thế giới không dễ gì phân định tách bạch Để thắng
Mỹ, Việt Nam cần sự ủng hộ trên mọi phương diện của người anh cả Liên Xô trụ cột của phe xã hội chủ nghĩa, đồng thời không thể thiếu sự giúp đỡ của nướcláng giềng lớn với sự hậu thuẫn của gần một tỷ nhân dân Trung Quốc anh em,