i Đường đưa thuốc v o cơ thể gia súc gia cầm Đường đưa thuốc vào cơ thể có ảnh hưởng rất lớn đến tác dụng dược lý của thuốc.. Thuốc đưa không đúng đường sẽ làm mất tác dụng của thuốc hoặ
Trang 1i Đường đưa thuốc v o cơ thể gia súc gia cầm
Đường đưa thuốc vào cơ thể có ảnh hưởng rất lớn đến tác dụng dược lý của thuốc Thuốc đưa không đúng đường sẽ làm mất tác dụng của thuốc hoặc gây sốc cho cơ thể Sau đây là các đường đưa thuốc vào cơ thể
1 Đường da:
Thuốc qua đường da có các phương pháp như sau: xoa bóp, chờm, rắc đắp,…Thuốc qua da cũng như qua nhiều màng sinh học khác tùy thuộc vào lượng hòa tan trong lipit Các thuốc hòa tan tốt trong lipit thì dễ hấp thu qua da, những thuốc hòa tan tốt trong nước thì không hấp thu hoặc hấp thu rất ít qua da
Sự hấp thu qua da tiến hành qua lỗ chân lông và các tuyến mồ hôi
Da có lớp bảo vệ thuốc khó thấm qua, khi da bị tổn thương thuốc sẽ hấp thụ nhanh Muốn thuốc hấp thụ nhanh qua da bình thường ta phải dùng các chất tẩy rửa bề mặt da như cồn, xà phòng,…
Thuốc qua da có các ưu nhược điểm sau:
– Ưu điểm: đơn giản, dễ thực hiện, có tác dụng tại chỗ
– Nhược điểm: liều dùng không chính xác, thuốc hấp thu chậm nên không dùng để cấp cứu được
Ví dụ: Xoa cồn, tỏi vào vùng hông trái của trâu bò, chà sát thật mạnh để điều trị dạ cỏ trướng hơi hoặc liệt dạ cỏ
2 Đường hô hấp
- Thuốc qua đường hô hấp bằng cách xông (ngửi)
- Xông khô: nung hoặc đốt thuốc cho gia súc ngửi
- Xông ướt: thuốc đun sôi trong nước, bốc hơi lên cho gia súc ngửi hoặc phun thuốc dưới dạng khí dung, gia súc sẽ hít thuốc vào cùng với không khí
Thuốc qua đường hô hấp có tác dụng nhanh vì niêm mạc khí quản và phế nang có diện tích bề mặt rộng và phân chia nhiều mao mạch
Thuốc qua đường hô hấp nên đưa thuốc ở thể khí hoặc thể lỏng dễ bay hơi
3 Đường tiêu hóa
Thuốc qua đường tiêu hóa được thực hiện bằng hai cách:
* Thụt trực tràng: trực tràng cũng hấp thu thuốc khá nhanh Thuốc dùng bằng cách thụt chỉ dùng trong trường hợp không cho uống được hoặc muốn gây tác dụng tại chỗ Nếu muốn có tác dụng tại hậu môn nên dùng thuốc bôi hoặc thuốc đạn
* Uống: thuốc đưa qua miệng muốn có tác dụng tại ruột và dạ dày tốt thì nên uống thuốc khi đói
Những thuốc gây kích thích với niêm mạc ruột thì cho gia súc uống sau khi ăn
Trang 2Muốn thuốc có tác dụng ở ruột non người ta phải bọc thuốc bằng một cái
vỏ không bị phá hủy ở môi trường toan tính mà chỉ bị phá hủy ở môi trường kiềm tính như gelatin
Thuốc qua đường miệng để có tác dụng toàn thân thì thuốc phải dùng trong nước, kích thước phân tử nhỏ để dễ hấp thu qua niêm mạc ruột
Thuốc đưa qua đường miệng sử dụng đơn giản, dễ làm và thường sử dụng trong chăn nuôi gia cầm
4 Thuốc qua đường tiêm
Tiêm là phương pháp cho thuốc vào cơ thể gia súc và cách này rất hay dùng, thuốc này có tác dụng nhanh hơn uống, thuốc cần phải tinh khiết và vô trùng
* Tiêm dưới da (S.C)
- Các mao quản sẽ đưa thuốc vào dòng máu có tác dụng sau 5 – 10 phút
- Không được tiêm dưới da các chất kích thích mạnh, nóng, rát vì có hại cho thần kinh và tổ chức
* Tiêm bắp (I.M): Thuốc có tác dụng nhanh hơn tiêm dưới da
* Tiêm tĩnh mạch (I.V): Thuốc tiêm tĩnh mạch cần tinh khiết, pha chế
cẩn thận, vô trùng Tiêm thuốc vào tĩnh mạch thì thuốc sẽ tan ngay trong máu và chuyển ngay đến các cơ quan cảm ứng thuốc, do đó tác dụng xảy ra là nhanh nhất