ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA QUẢN TRỊ BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ Giảng viên hướng dẫn ThS Trương Thị Minh Lý Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Mỹ Hạnh Ngành Quản trị MSSV 31191025149 Lớp DH45AD003 Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2021 BÀI LÀM Câu 1 Với các giả định không có chi phí vận tải, không có các rào cản thuế quan và những sự khác biệt đáng kể về nguồn lực sản xuất giữa các quốc gia, ta thấy rằng đó là những giả định khá thích hợp cho thươn.
Trang 1ĐẠI HỌC UEH TRƯỜNG KINH DOANH KHOA QUẢN TRỊ
BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
MÔN: QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ
Giảng viên hướng dẫn : ThS Trương Thị Minh Lý
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2021
Trang 2BÀI LÀM Câu 1:
Với các giả định không có chi phí vận tải, không có các rào cản thuế quan và những sự khác biệt đáng kể về nguồn lực sản xuất giữa các quốc gia, ta thấy rằng đó là những giả định khá thích hợp cho thương mại tự do
Theo học thuyết lợi thế so sánh, thông điệp cơ bản là sản lượng toàn cầu tiềm năng sẽ lớn hơn,
cũng đồng nghĩa rằng người tiêu dùng tại tất cả các quốc gia có thể tiêu dùng nhiều hơn nếu không có hạn chế thương mại Điều này xảy ra ngay cả tại các quốc gia không có lợi thế tuyệt đối trong việc sản xuất bất kỳ loại hàng hóa nào Hay nói cách khác, học thuyết lợi thế so sánh cho rằng thương mại là một trò chơi có tổng dương, trong đó tất cả các quốc gia tham gia đều nhận được lợi ích kinh tế Các quốc gia
sẽ xuất khẩu hàng hóa mà họ có thể sản xuất một cách có hiệu quả nhất Học thuyết thương mại mới cũng
ủng hộ cho thương mại tự do Thương mại cho phép một nước chuyên môn hóa vào sản xuất những sản phẩm nhất định để đạt được lợi thế theo quy mô và giảm chi phí sản xuất
Từ góc độ vĩ mô, ta thấy rằng thương mại tự do mở ra nhiều cơ hội cho tăng trưởng kinh tế, đa dạng hóa thị trường xuất, nhập khẩu, tạo động lực cho sự đổi mới, sáng tạo nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh Thương mại tự do tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường, kết nối và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và mạng lưới sản xuất toàn cầu Sân chơi trên thị trường quốc tế sẽ mang đến cho các doanh nghiệp cơ hội học hỏi, tiếp thu những tiến bộ về khoa học – kỹ thuật, từ đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh để tồn tại và phát triển
Câu 2:
Những nhóm được hưởng lợi: ngành cá da trơn tại Mỹ và người dân Việt Nam
- Ngành cá da trơn ở Mỹ: Là nhóm ngành được lợi nhiều nhất Khi áp thuế đối với Việt Nam sẽ hạn chế lượng cá nhập khẩu vào nước Mỹ, giúp gia tăng thị phần của các nhà sản xuất nội địa, đồng thời loại bỏ việc cá da trơn nhập khẩu được bán với mức giá rẻ hơn thị trường trong nước gây bất lợi cho ngành Sau khi áp thuế, người dân nước Mỹ mua cá trong nước nhiều hơn, trực tiếp tăng doanh thu và thị phần của các doanh nghiệp sản xuất cá da trơn của Mỹ
- Người dân Việt Nam: Là nhóm người được hưởng lợi gián tiếp từ việc này Bởi thuế chống bán
phá giá đã hạn chế việc xuất khẩu cá da trơn vào nước Mỹ, vì vậy làm tăng lượng cung trong nước, từ
đó giá bán trong nước giảm xuống, người dân trong nước được mua với mức giá thấp hơn
Trang 3 Những nhóm chịu thiệt hại: các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu cá da trơn, người dân Mỹ
và các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối cá da trơn tại Mỹ
- Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu cá da trơn: Việc Hoa Kỳ áp thuế chống bán phá giá lên cá
da trơn của Việt Nam khi xuất khẩu sang đất nước này đã khiến cho các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu cá da trơn phải chịu mức thuế rất cao, thuế phải đóng còn lớn hơn doanh thu đạt được, buộc họ phải tăng giá bán cũng đồng nghĩa với việc lượng cầu giảm xuống Mặc dù giá bán tăng sẽ đem lại lợi nhuận biên cao hơn, tuy nhiên lượng cầu giảm xuống vô cùng lớn nên lợi ích từ việc tăng giá không thể bù được những thiệt hại cho doanh nghiệp Việt Nam
- Người dân Mỹ: Là người trực tiếp bị thiệt hại từ thuế chống bán phá giá, bởi họ phải chi trả nhiều hơn cho việc mua cá da trơn so với trước đây
- Các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối cá da trơn tại Mỹ: đây là các doanh nghiệp mua cá da
trơn của Việt Nam và đem bán lại ở các nước thứ ba hoặc các doanh nghiệp chế biến khác, việc áp thuế chống bán phá giá sẽ khiến họ chi trả nhiều hơn và gặp khó khăn trong việc phân phối lại các nơi khác
Nếu nhìn một cách tổng thể, những mức thuế này không căn cứ trên lợi ích tốt nhất cho Hoa
Kỳ
- Thứ nhất, khi áp thuế đối với cá da trơn Việt Nam thì nguồn nhập khẩu cá da trơn vào thị trường
Mỹ sẽ giảm xuống, các doanh nghiệp cá da trơn của Mỹ sẽ hưởng lợi do làm chủ được nguồn cung, cũng như không phải cạnh tranh về giá Tuy nhiên, chính người tiêu dùng của Mỹ sẽ phải chi trả nhiều hơn cho cá da trơn Có thể thấy, những lợi ích của các doanh nghiệp cá da trơn tại Mỹ có được là từ những thiệt hại của người tiêu dùng tại chính nước này Nhìn tổng thể nền kinh tế, không có sự gia tăng về lợi ích mà chỉ là sự chuyển dịch lợi ích từ nhóm người này sang nhóm người khác
- Thứ hai, việc áp thuế vào cá da trơn nhập khẩu được hiểu như sự can thiệp của chính phủ để bảo vệ các nhà sản xuất nội địa Chính sự bảo hộ này khiến cho các doanh nghiệp cá da trơn tại Mỹ, một phần nào đó, có thể không có những nỗ lực tốt nhất hay không có động lực để áp dụng những công nghệ
- kỹ thuật cao vào sản xuất, tối thiểu hóa chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh Chưa kể, ngành cá da trơn tại Mỹ không phải là một ngành non trẻ để nhận được sự bảo hộ và những kẽ hở trong việc kết luận các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu cá da trơn đang bán phá giá
- Cuối cùng, việc áp thuế vào một hàng hóa nhập khẩu hay bất kỳ biện pháp hạn chế nhập khẩu nào cũng sẽ làm tổn thương đến nền kinh tế, người tiêu dùng trong nước và đặc biệt là những người có
Trang 4thu nhập thấp trong xã hội Khi đó, giá cả hàng hóa trở nên đắt đỏ hơn và người tiêu dùng không có cơ hội để lựa chọn hàng hóa chất lượng cao, giá cả cạnh tranh
Câu 3:
Sự thất bại của Uber tại khu vực Đông Nam Á đã để lại cho nhiều doanh nghiệp một bài học sâu sắc về vấn đề thấu hiểu thị trường địa phương trong bối cảnh toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay
Trước khi đặt chân vào châu Á, Uber thật sự là một “gã khổng lồ ngạo nghễ” nhờ những thành công đầy vang dội tại thị trường Mỹ và một số thành phố lớn tại châu Âu Uber còn mở rộng hoạt động sang Trung Quốc, Ấn Độ Thị trường Đông Nam Á – vốn được đánh giá là “béo bở” – cũng không nằm ngoài tầm nhắm của Uber Đến năm 2014, Uber chính thức xuất hiện tại Việt Nam Có thể do sự tự phụ, hoặc quá chủ quan do những thành công trước đó, họ chỉ áp dụng đúng một mô hình “One size fits all” cho tất cả các khu vực, mà những khu vực này là vô cùng khác nhau về đặc điểm về chính trị – pháp luật hay văn hóa – xã hội Có lẽ Uber tin rằng những gì thành công ở Mỹ cũng sẽ tiếp tục thành công ở cả Ấn
Độ, Trung Quốc và Đông Nam Á Kết quả là sáng ngày 26/6/2018, Uber phải bán lại toàn bộ hoạt động của mình tại Đông Nam Á cho Grab, và Uber có 27,5% trong công ty sau vụ mua bán và sáp nhập này
“Trân trọng cảm ơn bạn và mong được tiếp tục mang đến phương thức di chuyển thuận tiện cho thành phố của bạn, cùng Grab” chính là lời chào tạm biệt của Uber dành cho khách hàng của mình trong thời
gian qua, đánh dấu sự thất bại của Uber tại Đông Nam Á cũng như bước chuyển dịch trên thị trường xe công nghệ
Những sai lầm của Uber
Vấn đề về chính trị – pháp luật
Với mô hình hiện tại của mình, Uber đẩy mạnh chiến lược phát triển chính là đến càng nhanh và giành lấy càng nhiều thị phần càng tốt, còn những vấn đề về công luận và pháp lý giải quyết sau Cách tiếp cận như thế có lẽ được chấp nhận dễ dàng hơn ở Mỹ (cũng như một phần ở Anh), nơi có truyền thống thông luật (common law) sử dụng những án lệ và phụ thuộc nhiều vào quyết định của thẩm phán Tuy nhiên, ở các nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam thì lại hiện hành và áp dụng hệ thống dân luật (civil law), vốn dựa trên những quy tắc cứng nhắc, khuôn khổ và không dễ dàng thay đổi được Uber đã gặp rất nhiều vấn đề về pháp luật như thuế hay tư cách pháp nhân tại các quốc gia châu Á
Vấn đề về văn hóa – xã hội
Trang 5Một sai lầm trong “toàn cầu hóa” nhiều công ty đa quốc gia hay mắc phải đó là sự thiếu hiểu biết
về văn hóa – xã hội tại thị trường bản địa, và Uber cũng không ngoại lệ Cách tiếp cận có phần “hiều chiến” của Uber thích hợp hơn với văn hóa của Mỹ, nơi đề cao sự cạnh tranh trong thương trường và chủ nghĩa cá nhân, tuy nhiên lại khó được yêu mến ở những quốc gia mang tính cộng đồng cao như châu Á Cách tiếp cận của Uber dẫn đến sự đối đầu trực diện với các hãng taxi truyền thống, gây ra sự xung đột lợi ích giữa Uber và nhóm lực lượng khá “hùng hậu” này, đặt chính phủ các quốc gia sở tại vào tình huống vô cùng khó xử của các hiệp hội taxi, vận tải đô thị Điều này hoàn toàn đối lập với Grab Đầu tiên, Grab hợp tác với các hãng taxi truyền thống tại địa phương với tên gọi Grab Taxi Sau khi đã lớn mạnh, Grab mới bắt đầu mở rộng dần rồi bao sân cả dịch vụ taxi, đặt xe công nghệ, xe máy, giao hàng
và cả giao đồ ăn Thất bại trong việc “địa phương hóa” khiến cho Uber luôn được nhìn nhận là một “công
ty ngoại quốc” hoàn toàn không hiểu gì vê tâm lý khách hàng nơi họ đang phục vụ
Như đã nói, Đông Nam Á là một thị trường vô cùng “béo bở” Tuy nhiên, thị trường này lại không
hề “dễ xơi”, một phần bởi sự phức tạp của cơ sở hạ tầng Ở Việt Nam hay Indonesia, xe máy là phương tiện di chuyển chủ yếu Thế nhưng mãi đến năm 2016, UberMotor mới chính thức được ra mắt (trong khi Grab đã đánh vào mảng này từ lâu) Ở Singapore, giá thành xe khá đắt đỏ và Uber phải đầu tư vốn cho việc mua xe và cho tài xế thuê xe Một lần nữa, Uber lại thể hiện sự thiếu am hiểu thị trường địa phương khi ban đầu hãng chỉ chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng Việc không áp dụng phương thức thanh toán bằng tiền mặt ngay từ giai đoạn thâm nhập thị trường đã khiến Uber tự tay loại bỏ những khách hàng có thói quen tiêu tiền mặt, mặc dù đây chính là thói quen tiêu dùng phổ biến ở Việt Nam cũng như các quốc gia Đông Nam Á Ngoài ra, việc định vị dịch vụ Uber là hãng xe công nghệ hạng sang xa vời với phân khúc khách hàng sử dụng cũng là một trong những lý do khiến chiến lược marketing của hãng thất bại ê chề tại Việt Nam.Điểm chết của Uber chính là họ luôn lý tưởng hóa sản phẩm của mình mà bỏ qua việc nghiên cứu thị trường một cách cẩn thận
Sự thất bại của Uber tại thị trường Đông Nam Á sẽ là bài học cho những bước đi trong tương lai của hãng
- Hợp thức hóa việc kinh doanh: Với một mô hình mới xuất hiện tại một quốc gia khác, việc
“lobby” chính sách vẫn là một trong các vấn đề cần ưu tiên hàng đầu, bởi ai giành được lợi thế trên chính trường thì chắc chắn có nhiều cơ hội chiến thắng hơn Nhìn trên góc độ hợp thức hóa, Grab luôn đi trước Uber một bước Grab luôn sử dụng những chiếc xe có biển hiệu, biển số, đóng thuế đầy đủ và có pháp nhân tại nước sở tại, cụ thể như tại Việt Nam Điều đó cho thấy Grab đã nghiên cứu thị trường Việt Nam
Trang 6kỹ lưỡng, sẵn sàng hoàn thiện đầy đủ tính pháp lý của mình, điều mà Uber – trước khi bán cho Grab – vẫn chưa thực hiện tốt
- Hợp tác cùng có lợi: Thay vì hợp tác với các các bên để tạo ra một hệ sinh thái cộng sinh (khách hàng, tài xế, các hãng taxi địa phương, chính quyền,…), từ đó giảm thiểu sự cạnh tranh, gia tăng giá trị thì các chính sách của Uber dường như đi ngược lại, cuối cùng nhận lấy thất bại Uber cần quan tâm hơn đến cách thức quản lý của chính quyền địa phương cũng như động thái san sẻ lợi ích như một thói quen của hầu hết các doanh nghiệp ở châu Á nói chung và Đông Nam Á nói riêng
- Nhập gia tùy tục: Tìm hiểu kỹ lưỡng đặc điểm văn hóa bản địa, nhấn mạnh “nội địa hóa”, cụ thể là thiết kế phương thức thanh toán phù hợp với thói quen tiêu dùng của người dùng địa phương Uber
đã không thành công khi chỉ sử dụng một phương thức thanh toán bằng thẻ cho tất cả các nước Một sự linh hoạt điển hình của Grab đó chính là biết hòa mình vào văn hóa sở tại Khi đặt chân vào Thái Lan, Grab mang đến đây dịch vụ cho xe máy, xe tuk-tuk và thậm chí cả xe đạp để phù hợp với bối cảnh sống tại đây Grab cũng cho phép thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt bởi 70% người dân tại quốc gia đang phát triển này hầu như không sử dụng thẻ ngân hàng
Sự thất bại của Uber tại thị trường Đông Nam Á để lại những bài học quý báu cho những bước
đi trong tương lai của Uber, đồng thời cũng là những kinh nghiệm quý báu cho các ông lớn muốn đặt chân vào thị trường hấp dẫn nhưng không kém phần rủi ro này
TÀI LIỆU THAM KHẢO
An, P (2020) Uber thất bại tại thị trường Đông Nam Á và bài học cho những bước đi tương lai CAFE
BUSINESS https://cafebusiness.vn/uber-that-bai-tai-thi-truong-dong-nam-a-va-bai-hoc-cho-nhung-buoc-di-tuong-lai-1622.html
Hill, C W L (2010) International Business (8th ed.) McGraw-Hill Education
Hồng Diên, N (2021) Khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, mở rộng và đa dạng hóa thị
trường xuất khẩu Tạp Chí Mặt Trận Online
http://tapchimattran.vn/kinh-te/khai-thac-hieu-qua-cac-hiep-dinh-thuong-mai-tu-do-mo-rong-va-da-dang-hoa-thi-truong-xuat-khau-41379.html
Tại sao Uber lại thất bại bởi Grab (2018) Quốc Gia Khởi Nghiệp
https://quocgiakhoinghiep.vn/tai-sao-uber-lai-that-bai-boi-grab-1512.html