59.Đề cương tài liệu tập huấn về ASOSAI và ĐH ASOSAI 14

1 LỜI GIỚI THIỆU Thực hiện mục tiêu chiến lược về tăng cường hội nhập và hợp tác quốc tế theo “Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước đến năm 2020” được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê

1

LỜI GIỚI THIỆU

Thực hiện mục tiêu chiến lược về tăng cường hội nhập và hợp tác quốc tế theo “Chiến lược phát triển Kiểm toán nhà nước đến năm 2020” được Ủy ban

Thường vụ Quốc hội phê chuẩn năm 2010, Kiểm toán nhà nước đã và đang tích cực tham gia hoạt động của các tổ chức kiểm toán khu vực, quốc tế, trong

đó có ASOSAI (Tổ chức các Cơ quan kiểm toán tối cao châu Á), đồng thời có nhiều đóng góp được ASOSAI ghi nhận Với mục tiêu tiếp tục tăng cường hơn nữa vị thế đã được xác lập, được sự đồng ý của Ban Bí Thư Trung ương Đảng

và sự quyết tâm của Kiểm toán nhà nước, Đại hội ASOSAI 13 năm 2015 tại Ma-lai-xi-a đã phê chuẩn lựa chọn KTNN Việt Nam đăng cai Đại hội ASOSAI 14 vào năm 2018

Đại hội ASOSAI là diễn đàn hợp tác đa phương lớn nhất và là cơ quan cao nhất của ASOSAI Đại hội được tổ chức 03 năm một lần, là nơi họp mặt của tất cả người đứng đầu các Cơ quan kiểm tối cao thành viên ASOSAI nhằm trao đổi ý kiến, kinh nghiệm về lĩnh vực kiểm toán nhà nước, phê duyệt các văn bản, chính sách của tổ chức và bầu chọn thành viên Ban Điều hành, Chủ tịch ASOSAI nhiệm kỳ kế tiếp

Đại hội ASOSAI lần thứ 14 là một sự kiện quốc tế cấp cao có quy mô lớn nhất của ASOSAI lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam Đăng cai Đại hội đồng nghĩa với việc KTNN trở thành Chủ tịch ASOSAI nhiệm kỳ 2018-2021 và là thành viên Ban Điều hành ASOSAI trong 03 nhiệm kỳ liên tiếp (09 năm) từ năm

2015 đến năm 2024 Với quyết tâm khẳng định vị thế mới, KTNN đã xây dựng

và ban hành Kế hoạch hành động thực hiện vai trò Chủ tịch và thành viên Ban điều hành ASOSAI giai đoạn 2015-2024 - tháng 10/2015, Đề án chuẩn

bị và tổ chức Đại hộivào – tháng 01/2017, Kế hoạch tổng thể chuẩn bị và tổ

chức Đại hội - tháng 9/2017 và ban hành các Nghị quyết, quyết định thành lập

Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức, các Tiểu ban giúp việc cho Ban Tổ chức Đại hội

Xác định nhiệm vụ tập huấn nguồn nhân lực phục vụ Đại hội là một trong những nhiệm vụ chủ đạo với tầm quan trọng đặc biệt cũng như xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, Kiểm toán nhà nước đã tổng hợp thông tin và biên soạn Tài

liệu tập huấn về ASOSAI và Đại hội ASOSAI 14 để phổ biến tới thành viên Ban

tổ chức, các Tiểu ban cũng như các cá nhân, tổ chức đã, đang và sẽ tham gia đóng góp vào một kỳ Đại hội thành công

 Thành l ập năm 1979, đến nay, ASOSAI có 46 thành viên, hoạt động vì mục tiêu thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác thông qua việc trao đổi các ý tưởng và kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm toán công, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các thành viên

 V ề cơ cấu tổ chức, ASOSAI gồm các cơ quan: Đại hội, Ban Điều hành, Ban Thư ký, Ủy ban Phát triển năng lực, Ủy ban Kiểm toán và Nhóm công tác về Kiểm toán môi trường Các

cơ quan này chịu trách nhiệm thực hiện các hoạt động thường kỳ gồm tổ chức các kỳ Đại hội ASOSAI (03 năm/lần), các kỳ họp Ban điều hành, xây dựng Kế hoạch chiến lược ASOSAI, phát hành Tạp chí ASOSAI, các hoạt động chuyên môn tăng cường năng lực (hội thảo, hội nghị chuyên đề…) và các hoạt động hợp tác quốc tế với các Nhóm làm việc khu vực thuộc INTOSAI hoặc với các Tổ chức phát triển quốc tế như IDI, JICA, ADB…

4

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển

ASOSAI là tên viết tắt của tổ chức các Cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) khu vực châu Á và là một trong 07 Nhóm công tác khu vực thuộc Tổ chức các

cơ quan kiểm toán tối cao quốc tế (INTOSAI) ASOSAI được thành lập trên cơ

sở đề xuất của ông Tantuico, Tổng Kiểm toán nhà nước (KTNN) Phi-lip-pin tại Đại hội INTOSAI lần thứ IX tổ chức tại Lima, Peru tháng 10/1977 Vào tháng 9/1978, Tổng KTNN của 09 SAI khu vực châu Á cùng tham gia Hội thảo do Tổ chức phát triển quốc tế của Đức (DSE) tổ chức tại Béc-lin, Tây Đức Nhân dịp này, các Tổng KTNN đã phê chuẩn và ký Hiến chương ASOSAI Vào tháng 5/1979, Đại hội ASOSAI lần đầu tiên diễn ra tại Niu-đê-li, Ấn Độ đánh dấu sự ra đời của Tổ chức Đại hội đã phê duyệt Quy định và Điều lệ của ASOSAI

Từ 11 thành viên ban đầu năm 1979, đến nay ASOSAI có 46 thành viên là

Cơ quan kiểm toán tối cao của các nước thành viên Liên Hợp Quốc ở châu Á với quy mô, tổ chức, tên gọi khác nhau nhưng thống nhất trong việc tăng cường và phát triển hoạt động kiểm toán trong lĩnh vực công

1.2 Mục tiêu

Mục tiêu của tổ chức ASOSAI là thúc đẩy sự hiểu biết và hợp tác lẫn nhau giữa các SAI thành viên thông qua việc trao đổi các ý tưởng và kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm toán công; cung cấp điều kiện thuận lợi cho việc đào tạo và bồi dưỡng kiểm toán viên nhà nước nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động; đóng vai trò là trung tâm thông tin và cầu nối giữa các SAI trong khu vực với các tổ chức khác trên thế giới trong lĩnh vực kiểm toán công; thúc đẩy hợp tác và tình hữu nghị anh em chặt chẽ hơn giữa các kiểm toán viên nhà nước thuộc các SAI thành viên tương ứng và giữa các nhóm khu vực

1.3 Chức năng

Chức năng của tổ chức ASOSAI là khuyến khích và thúc đẩy nghiên cứu

và thực hiện công bố các báo cáo nghiên cứu và các sản phẩm chuyên môn trong kiểm toán và các lĩnh vực liên quan; tổ chức các hội nghị và hội thảo chuyên đề để các SAI thành viên trao đổi ý tưởng và kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm toán công và thực hiện các chức năng cần thiết khác phù hợp với mục tiêu của tổ chức

1.4 Tổ chức

Về thành viên, ASOSAI có 46 thành viên, phân loại thành 3 nhóm: thành viên sáng lập (là các SAI của những nước đầu tiên ký vào bản Hiến chương ASOSAI năm 1979), thành viên (là các SAI thuộc các nước châu Á và châu Đại Dương đã gia nhập tổ chức ASOSAI và INTOSAI – Tổ chức các Cơ quan kiểm toán tối cao quốc tế) và thành viên dự khuyết (là các SAI thuộc các nước châu

Về cơ cấu tổ chức, ASOSAI gồm các cơ quan: Đại hội, Ban Điều hành,

Ban Thư ký, Ủy ban Phát triển năng lực, Ủy ban Kiểm toán và Nhóm công tác

về Kiểm toán môi trường Mô hình tổ chức của ASOSAI được thể hiện trong sơ

đồ dưới đây

6

1.4.1 Đại hội ASOSAI

Đại hội ASOSAI là Cơ quan cao nhất trong bộ máy tổ chức của ASOSAI Đại hội bao gồm tất cả các thành viên của Tổ chức, là những người đứng đầu đại diện các SAI hoặc đại diện được ủy quyền hợp lệ của các SAI Đại hội thảo luận và quyết định những vấn đề quan trọng của toàn bộ tổ chức theo đa số về các văn bản, chế độ, chính sách cần thiết được thông qua để đạt được các mục tiêu và sự phát triển của tổ chức

Các SAI đăng cai Đại hội và đảm nhiệm chủ tịch ASOSAI qua các thời kỳ

- Nhiệm kỳ 1979-1982: SAI Ấn Độ;

- Nhiệm kỳ 1982-1985: SAI Hàn Quốc;

- Nhiệm kỳ 1985-1988: SAI Nhật Bản;

- Nhiệm kỳ 1988-1991: SAI In-đô-nê-xi-a;

- Nhiệm kỳ 1991-1994: SAI Trung Quốc;

- Nhiệm kỳ 1994-1997: SAI Ấn Độ;

- Nhiệm kỳ 1997-2000: SAI In-đô-nê-xi-a;

- Nhiệm kỳ 2000-2003: SAI Thái Lan;

- Nhiệm kỳ 2003-2006: SAI Phi-líp-pin;

- Nhiệm kỳ 2006-2009: SAI Trung Quốc;

- Nhiệm kỳ 2009-2012: SAI Pa-ki-xtan;

- Nhiệm kỳ 2012-2015 : SAI Ấn Độ;

- Nhiệm kỳ 2015-2018 : SAI Ma-lai-xi-a;

- Nhiệm kỳ 2018-2021 : SAI Việt Nam

1.4.2 Ban điều hành ASOSAI

Ban điều hành ASOSAI là cơ quan điều hành của Tổ chức

- Thành phần: Ban điều hành gồm 11 thành viên, cụ thể như sau:

(a) Người đứng đầu SAI vừa đăng cai Đại hội;

(b) Người đứng đầu SAI sẽ đăng cai Đại hội kỳ tới;

7

(f) 05 người đứng đầu của các SAI thành viên, không phải là các thành viên dự khuyết, do Đại hội bầu trong một nhiệm kỳ và được bầu lại một nhiệm kỳ;

(g) Chủ tịch và Tổng Thư ký tiền nhiệm sẽ được đề cử là thành viên Ban Điều hành thêm một nhiệm kỳ Trong trường hợp các vị trí này bỏ trống, số lượng ghế trống sẽ được thông báo để các thành viên khác bầu tại Đại hội

(h) Đề cử đại diện ASOSAI tham gia Ban Điều hành INTOSAI

Hiện nay, các thành viên trong Ban Điều hành ASOSAI nhiệm kỳ

2015-2018 gồm các cơ quan KTNN: Ma-lai-xi-a,Việt Nam, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, A-rập Xê-út, Pa-ki-xtan, Nê-pan, In-đô-nê-xi-a, Thổ Nhĩ Kỳ

- Chủ tịch: Chủ tịch Ban Điều hành là người đứng đầu của SAI tổ chức

Đại hội kỳ trước và giữ chức vụ đó cho tới khi Chủ tịch mới lên nắm quyền, thực hiện các chức năng:

(a) Thực hiện các quyết định của Ban Điều hành;

(b) Chỉ đạo và điều phối các hoạt động của Tổ chức trong thời gian giữa

2 Kỳ họp Ban Điều hành, và làm báo cáo gửi tới Ban Điều hành;

(c) Đại diện cho Tổ chức trong quan hệ với các tổ chức trong và ngoài khu vực;

(d) Thực hiện tích cực vai trò Chủ tịch để các điều khoản của Hiến chương, và Quy định và Điều lệ này được tuân thủ, và để bảo đảm sự toàn vẹn

và bền vững của Tổ chức được duy trì theo các nguyên tắc và mục đích đó;

Bảng 1: Ban Điều hành ASOSAI từ khi thành lập 1979 đến 2018

toán

2018 -2021

Đại hội lần thứ 14 năm

2018 tại Hà Nội, Việt

Nam

Việt Nam (Chủ tịch), Trung Quốc

(Tổng Thư ký), Hàn Quốc, xi-a, Nhật Bản, Ấn Độ và 05 SAI được bầu trong Đại hội ASOSAI

Ma-lai-14

02 SAI được bầu tại Đại hội ASOSAI 14

2015 -2018

Đại hội lần thứ 13 năm

2015 tại Kua-la Lăm-pơ,

Ma-lai-xi-a

Malaysia (Chủ tịch), Hàn Quốc (Tổng Thư ký), Nhật Bản (Chủ tịch

Ủy ban tăng cường năng lực), Ấn

Độ, Việt Nam, In-đô-nê-xi-a,

Nê-pan, A-rập Xê-út, Pa-ki-xtan, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ

Gioóc-đa-ni & Mông Cổ

Gioóc-đa-ni

&Thổ Nhĩ Kỳ

2009 – 2012

Đại hội lần thứ 11 năm

2012 tại I-xla-ma-bát,

Pa-ki-xtan

Pa-ki-xtan (Chủ tịch), Hàn Quốc (Tổng Thư ký), Nhật Bản (Quản trị đào tạo), Ấn Độ, Trung Quốc, Cô-oét, In-đô-nê-xi-a, Băng-la-đét,

Thổ Nhĩ Kỳ, Việt Nam, I-rắc

Mông Cổ & A-rập Xê-út

2006 – 2009

Đại hội lần thứ 10 năm

2006 tại Thượng Hải,

Trung Quốc

Trung Quốc (Chủ tịch), Ấn Độ

(Tổng Thư ký), Nhật Bản (Quản trị đào tạo), Hàn Quốc, Cô-oét, Ma-lai-xi-a, Pa-ki-xtan, A-rập Xê-út, Thổ Nhĩ Kỳ

Gioóc-đa-ni & Mông Cổ

9

2003 – 2006

Đại hội lần thứ 9 năm

2003 tại Ma-ni-la,

Phi-líp-pin

Phi-líp-pin (Chủ tịch), Ấn Độ (Tổng Thư ký), Nhật Bản (Quản trị đào tạo), Băng-la-đét, Bu-tan, Trung Quốc, Ma-lai-xi-a, Pa-ki-xtan, A-rập Xê-út

In-đô-nê-xi-a & Thổ Nhĩ Kỳ

2000 – 2003

Đại hội lần thứ 8 năm

2000 tại Chiang Mai, Thái

Lan

Thái Lan (Chủ tịch), Ấn Độ (Tổng Thư ký), Nhật Bản (Quản trị đào tạo), Băng-la-đét, Trung Quốc, Hàn Quốc, Cô-oét, Pa-ki-xtan, Phi-líp-pin

Nê-pan& Thổ Nhĩ Kỳ

1997 – 2000

Đại hội lần thứ 7 năm

1997 tại Gia-các-ta,

In-đô-nê-xi-a

In-đô-nê-xi-a (Chủ tịch), Nhật Bản

(Tổng Thư ký), Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Cô-oét, Ma-lai-xi-a, A-rập Xê-út, Thái Lan

Xri Lan-ca& Phi-lip-pin

1994 – 1997

Đại hội lần thứ 6 năm

1994 tại Niu Đê-li, Ấn Độ

1991 – 1994

Đại hội lần thứ 5 năm 1991

tại Bắc Kinh, Trung Quốc

1988 – 1991

Đại hội lần thứ 4 năm 1988

tại Ba-li, In-đô-nê-xi-a

Indonesia (Chủ tịch), Ma-lai-xi-a (Tổng Thư ký), Trung Quốc, Ấn

Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ả-rập Xê-út

Xri Lan-ca & Thái Lan

1979 – 1982 Ấn Độ (Chủ tịch), Phi-líp-pin Băng-la-đét &

10

Đại hội lần thứ 1 năm

1979 tại Niu Đê-li, Ấn Độ

(Tổng Thư ký), In-đô-nê-xi-a, Hàn Quốc, Ma-lai-xi-a

Nhật Bản

1.4.3 Ban Thư ký ASOSAI

Ban Thư ký ASOSAI là cơ quan hỗ trợ công việc hành chính cho ASOSAI

và quản lý tài chính của tổ chức Ban Thư ký ASOSAI có nhiệm kỳ 03 năm và

có thể gia hạn hai lần (lên đến 09 năm)

- Tổng Thư ký: Đứng đầu Ban Thư ký là Tổng Thư ký, người đứng đầu

của một SAI thành viên được Đại hội bầu cử Ban Thư ký có trụ sở tại nước của SAI đó

- Chức năng: Theo Quy định và Điều lệ của tổ chức ASOSAI, Tổng Thư

ký ASOSAI có chức năng then chốt trong việc giúp Chủ tịch và Ban Điều hành ASOSAI quản lý và điều phối mọi hoạt động để đảm bảo sự phát triển và đạt được các mục tiêu của tổ chức, cụ thể như sau:

(a) Hỗ trợ Ban Điều hành trong việc thực hiện nhiệm vụ;

(b) Chuẩn bị các kế hoạch và chương trình hoạt động để trình Chủ tịch; (c) Chuẩn bị kế hoạch tài chính, ngân sách hàng năm và ba năm để trình Ban Điều hành và trình lên Đại hội sau khi đã được Ban Điều hành thông qua;

(d) Xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều phối và kiểm soát các hoạt động của ASOSAI theo chính sách do Ban Điều hành hoặc Chủ tịch đề ra;

(e) Tổ chức hội thảo chuyên môn và các hoạt động khác phù hợp với mục tiêu và chính sách của Tổ chức; (ii) Tổ chức hội thảo chuyên môn và các hoạt động khác cùng với các cơ quan bên ngoài như Cơ quan Sáng kiến Phát triển INTOSAI (IDI) và Quỹ tài trợ Kiểm toán Chính phủ (GAF) của Nhật Bản, và trong khi thực hiện các việc đó, việc ký hợp đồng, thoả thuận hoặc bản ghi nhớ với các bên phải tuân theo chính sách do Ban Điều hành hoặc Chủ tịch đề ra;

(f) Thông báo cho Chủ tịch những vấn đề quan trọng cần phải lưu tâm; (g) Nhận tất cả các báo cáo và các tài liệu khác từ các SAI thành viên; nghiên cứu chúng và đề xuất với Chủ tịch các biện pháp cần thực hiện cùng với các khuyến nghị;

(h) Phổ biến thông tin cần thiết bằng cách cung cấp thông tin liên lạc giữa các SAI thành viên; Cùng với Chủ tịch ký vào các chứng chỉ do ASOSAI cấp;

(i) Là Thư ký của Ban Điều hành và ghi biên bản chính thức trong các cuộc họp;

(j) Giữ tài khoản, các hồ sơ và sổ sách;

11

(k) Chuẩn bị và gửi báo cáo tài chính phục vụ cho việc kiểm toán muộn nhất là ba tháng sau khi kết thúc mỗi năm tài chính;

(l) Thực hiện các nhiệm vụ khác do Ban Điều hành giao

- Tổng Thư ký ASOSAI qua các thời kỳ:

Nhiệm kỳ 1979-1982/ Đại hội ASOSAI lần đầu tiên: SAI Philippines;

Nhiệm kỳ 1982-1991/ Đại hội ASOSAI lần thứ 02 – 04: SAI Malaysia;

Nhiệm kỳ 1991-2000/ Đại hội ASOSAI lần thứ 05 – 07: SAI Nhật Bản; Nhiệm kỳ 2000-2009/ Đại hội ASOSAI lần thứ 08 – 10: SAI Ấn Độ;

Nhiệm kỳ 2009-2018/ Đại hội ASOSAI lần thứ 11 – 13: SAI Hàn Quốc

1.4.4 Ủy ban Phát triển năng lực (tiền thân là Ủy ban Đào tạo)

Ủy ban Phát triển năng lực được thành lập năm 2000 Chủ tịch Ủy ban Phát triển năng lực sẽ liên hệ chặt chẽ với Ban Thư ký và có trách nhiệm lập kế hoạch, thực hiện và theo dõi các hoạt động phát triển năng lực của ASOSAI dưới sự chỉ đạo của Ban điều hành

Kế hoạch đào tạo của ASOSAI giai đoạn 03 năm giữa hai kỳ Đại hội được

Ủy ban Phát triển Năng lực trình Ban điều hành thông qua tại Đại hội

Chủ tịch Ủy ban Phát triển năng lực được Ban điều hành bổ nhiệm và là một thành viên đương nhiên của Ban điều hành Từ khi thành lập đến nay, Ủy Ban Kiểm toán Nhật Bản (SAI Nhật Bản) là Chủ tịch Ủy ban Phát triển năng lực ASOSAI

1.4.5 Ủy ban Kiểm toán

Uỷ ban Kiểm toán gồm 02 SAI thành viên không nằm trong Ban Điều hành

và được Đại hội bầu chọn Những người đứng đầu các SAI thành viên được bầu có thể chỉ định đại diện của họ, nếu cá nhân họ không thể tham dự

- Chức năng:

(a) Kiểm toán các bản kê khai tài chính của Tổ chức ba năm một lần; (b) Nộp báo cáo kiểm toán cho Đại hội không muộn hơn sáu tháng sau khi kết thúc nhiệm kỳ ba năm

Tổng Thư ký sẽ cung cấp cho Uỷ ban Kiểm toán bất kỳ thông tin nào cần thiết và giúp Uỷ ban trong việc thực hiện nhiệm vụ

- Quy trình thực hiện nhiệm vụ: Uỷ ban sẽ bắt đầu thực hiện chức năng

của mình khi nhận được các bản kê khai hoàn chỉnh đã sẵn sàng kiểm toán trong khoảng thời gian ba năm, thông báo này phải được Tổng Thư ký phát hành không muộn hơn ba tháng sau khi kết thúc nhiệm kỳ Uỷ ban sẽ quyết

1.4.6 Nhóm công tác về Kiểm toán môi trường (ASOSAI WGEA)

ASOSAI WGEA được thành lập tại Đại hội ASOSAI lần thứ 8 tổ chức tại Chiang Mai, Thái Lan vào tháng 10/2000 và là nhóm công tác khu vực thuộc Nhóm công tác về Kiểm toán môi trường của INTOSAI (INTOSAI WGEA) Hiện nay, ASOSAI WGEA có 31 SAI thành viên, trong đó có Kiểm toán nhà nước Việt Nam

Tại cuộc họp đầu tiên của ASOSAI WGEA, SAI Trung Quốc được bầu làm Chủ tịch và đảm nhiệm cho tới nay

Mục tiêu chính của ASOSAI WGEA:

- Phát triển việc nghiên cứu về kiểm toán môi trường;

- Tăng cường mối quan hệ với INTOSAI WGEA; Tham gia vào các hoạt động quốc tế về kiểm toán môi trường

Hội thảo ASOSAI về Kiểm toán môi trường và Cuộc họp làm việc của ASOSAI WGEA diễn ra 2 năm 1 lần, là diễn đàn cho các SAI trong cộng đồng ASOSAI chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm về kiểm toán môi trường và các vấn

đề liên quan

Năm 2014, Kiểm toán nhà nước đã đăng cai tổ chức thành công Hội thảo ASOSAI lần thứ 5 về Kiểm toán môi trường và Cuộc họp làm việc lần thứ 4 của ASOSAI WGEA

1.5 Hoạt động chính

1.5.1 Các hoạt động thường kỳ

1.5.1.1 Các kỳ Đại hội ASOSAI

Đại hội ASOSAI được tổ chức 03 năm một lần, là nơi họp mặt của tất cả người đứng đầu các SAI thành viên ASOSAI Tham gia Đại hội thường có khoảng 350 đại biểu của 60 đoàn đại biểu quốc tế, gồm các SAI thành viên ASOSAI, Lãnh đạo của INTOSAI, các Ban chuyên môn của INTOSAI và khoảng

10 đoàn là các tổ chức quốc tế tham dự với tư cách là quan sát viên Đại hội Ngoài các phiên họp chính thức, trong khuôn khổ hoạt động của Đại hội còn có Hội nghị chuyên đề Đây là hoạt động chuyên môn để các SAI thành viên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước

Các chủ đề đã được lựa chọn để đưa ra tại các Đại hội ASOSAI từ trước đến nay

- Năm 1982 tại Hàn Quốc: Vai trò hỗ trợ của các SAI trong phát triển quốc gia;

- Năm 1991 tại Trung Quốc: Vai trò của các SAI trong việc tăng cường quản

lý hiệu quả tài chính công và vốn đầu tư;

- Năm 1994 tại Ấn Độ: Vai trò của các SAI trong việc nâng cao hệ thống kế toán hiệu quả và kiểm soát nội bộ thích hợp trong Chính phủ;

- Năm 1997 tại In-đô-nê-xi-a: Vai trò của các SAI trong việc tăng cường quản lý công thông qua kiểm toán hoạt động;

- Năm 2000 tại Thái Lan: Tầm quan trọng của quản trị hiệu quả trong khu vực công;

- Năm 2003 tại Phi-líp-pin: Quản lý chất lượng trong kiểm toán công;

- Năm 2006 tại Trung Quốc: Vai trò của kiểm toán trong việc nâng cao trách nhiệm giải trình của Chính phủ;

- Năm 2009 tại Pa-ki-xtan: Vai trò của các SAI trong việc nâng cao hiệu lực chi tiêu công;

- Năm 2012 tại Ấn Độ: Đồng hóa các chuẩn mực quốc tế của các Cơ quan kiểm toán tối cao (ISSAI);

- Năm 2015 tại Ma-lai-xi-a: Ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng và hiệu quả kiểm toán

- Năm 2018 tại Hà Nội: Kiểm toán môi trường vì sự phát triển bền vững

1.5.1.2 Các Kỳ họp Ban điều hành ASOSAI

Ban Điều hành sẽ họp ít nhất một năm một lần tại thời gian và địa điểm do

đa số các thành viên Ban Điều hành đồng ý Các cuộc họp bất thường của Ban Điều hành sẽ được tổ chức theo đề nghị của Tổng Thư ký hoặc của ít nhất 4 thành viên Ban Điều hành gửi tới Chủ tịch, tại thời gian và địa điểm do Chủ tịch quyết định

Để một cuộc họp là hợp lệ, số đại biểu quy định bao gồm ít nhất 5 thành viên có mặt Quyết định về tất cả các vấn đề yêu cầu sự nhất trí của ít nhất 6 thành viên

1.5.1.3 Xây dựng Kế hoạch chiến lược ASOSAI

Định kỳ 6 năm, ASOSAI sẽ thành lập Nhóm nòng cốt để xây dựng Kế hoạch chiến lược ASOSAI Hiện nay, Kế hoạch chiến lược ASOSAI giai đoạn 2016-2021 đã được ban hành, tập trung vào 03 mục tiêu chính: Hỗ trợ phát

sẻ kiến thức, kinh nghiệm quốc tế cho các SAI thành viên Hiện nay, Tổng biên tập của Tạp chí ASOSAI là KTNN Ấn Độ

1.5.2 Các hoạt động chuyên môn tăng cường năng lực

ASOSAI chú trọng tăng cường năng lực chuyên môn cho các SAI thành viên thông qua việc thường xuyên tổ chức các hội thảo, hội thảo chuyên đề, Đề

án nghiên cứu và các hoạt động tăng cường năng lực khác

1.5.2.1 Hội thảo và hội thảo chuyên đề

Trong quá trình hoạt động, ASOSAI đã tổ chức nhiều hội thảo và hội thảo chuyên đề với sự tham gia của các thành viên, các chủ đề cụ thể được thống

kê tại Bảng 3 và Bảng 4 dưới đây

Bảng 2: Các hội thảo do ASOSAI tổ chức trong khuôn khổ các hoạt động tăng cường năng lực

Bắc Kinh, Trung Quốc

15

11 Hội thảo do ASOSAI tài trợ về “Phòng chống

gian lận và tham nhũng”

Tháng 11/2012 Ma-ni-la, Phi-líp-pin

12 Hội thảo do ASOSAI tài trợ về “Kiểm toán

hoạt động”

Ngày 18-27/11, 2013 Băng-cốc, Thái Lan

Bảng 3: Các hội thảo chuyên đề do ASOSAI tổ chức trong khuôn khổ các hoạt động tăng cường năng lực

1 Hội thảo chuyên đề của ASOSAI do JICA

tài trợ về “Cách thức tăng cường năng lực

các SAI để đáp ứng mong đợi của công

chúng về SAI”

Tháng 6/2011 Nhật Bản

1 Hội thảo chuyên đề của ASOSAI về “Làm

như thế nào để kết hợp đạo đức nghề

nghiệp và tính liêm chính vài thực tiễn

kiểm toán của một SAI”

Tháng 10/2011 Hàn Quốc

2 Hội thảo chuyên đề của ASOSAI do JICA

tài trợ về “Cải thiện Quy trình kiểm toán

đối với Kiểm toán hiệu quả hơn”

Tháng 6/2012 Nhật Bản

2 Hội thảo chuyên đề của ASOSAI về “Đảm

bảo chất lượng trong kiểm toán”

Tháng 12/2013 Việt Nam

3 Hội thảo chuyên đề của ASOSAI về “Công

tác quản lý Cơ quan kiểm toán tối cao”

Tháng 12/2015 Noida, Ấn Độ

1.5.2.2 Đề án nghiên cứu

Từ năm 1985, ASOSAI đã khởi động các Đề án nghiên cứu nhằm khuyến khích và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học về kiểm toán và các lĩnh vực liên quan Tới nay, ASOSAI đã tổ chức được 10 Đề án về các lĩnh vực kiểm toán khác nhau

Các Đề án đa số tập trung vào việc xây dựng hướng dẫn kiểm toán về: kiểm toán hoạt động (2000), kiểm toán công nghệ thông tin (2003), kiểm toán môi trường (2006), và một số chủ đề mang tính thời sự được các SAI quan tâm tại thời điểm đó: Trách nhiệm giải trình và công tác kiểm soát các tập đoàn quốc doanh (1989), Trách nhiệm giải trình tài chính và công tác điều hành của chính phủ (1992), Kiểm toán để phát hiện gian lận và tham nhũng: Đánh giá chống tham nhũng và rửa tiền (2010)

1.5.3 Các hoạt động hợp tác quốc tế

1.5.3.1 Hợp tác ASOSAI-EUROSAI

EUROSAI là viết tắt của Tổ chức các Cơ quan kiểm toán tối cao khu vực châu Âu Các hoạt động hợp tác chủ yếu giữa ASOSAI và EUROSAI gồm trao đổi các chuyến thăm và làm việc cấp cao kết hợp với các hội nghị chung

16

thường kỳ Cụ thể, Chủ tịch và Ban điều hành của hai Tổ chức sẽ họp mặt tại Hội nghị chung ASOSAI-EUROSAI Đây là diễn đàn để hai Tổ chức trao đổi chia sẻ kinh nghiệm về chủ đề chuyên môn đã được thống nhất và thảo luận về phương hướng hợp tác phát triển giữa hai bên Hội nghị chung lần thứ nhất giữa ASOSAI và EUROSAI với chủ đề “Những thách thức của việc đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý tài chính công” diễn ra vào tháng 9/2011 tại Thổ Nhĩ kỳ đã chứng kiến lễ ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác giữa ASOSAI và EUROSAI, Hội nghị chung lần thứ hai có chủ đề “Những bài học từ kinh nghiệm áp dụng ISSAIs và dự kiến trong tương tai” diễn ra vào tháng 9/2014 tại Liên Bang Nga

Bảng 4: Tóm tắt lịch sử hợp tác ASOSAI-EUROSAI

1 Hội nghị chung lần thứ nhất giữa

ASOSAI và EUROSAI

Tháng 9/2011 I-xtan-bun, Thổ Nhĩ Kỳ

2 Hội nghị chung lần thứ hai giữa

ASOSAI và EUROSAI

Tháng 9/2014 Mát-xcơ-va, Nga

1.5.3.2 Hợp tác ASOSAI-AFROSAI

Ngày 09/12/2016, bên lề Đại hội INCOSAI tổ chức từ ngày 05 - 11/12/2016 tại Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, ASOSAI và Tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao châu Phi (AFROSAI) đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ

về việc hợp tác liên khu vực trong lĩnh vực kiểm toán công

Diễn đàn hợp tác liên khu vực ASOSAI – AFROSAI hứa hẹn sẽ mang lại nhiều thuận lợi trong việc tăng cường năng lực thông qua tiếp thu những kiến thức, kinh nghiệm của các SAI khu vực Châu Phi, đồng thời giúp 02 Tổ chức tăng cường tiếp xúc, ủng hộ lẫn nhau trong khuôn khổ INTOSAI cũng như tại các diễn đàn đa phương khác

1.5.3.3 Hợp tác với Đối tác phát triển

Từ khi thành lập đến nay, một số đối tác phát triển quốc tế mà ASOSAI hợp tác thành công phải kể đến IDI (Tổ chức sáng kiến phát triển INTOSAI), ADB (Ngân hàng phát triển châu Á), JICA (Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản)

và WB (Ngân hàng thế giới) Trong đó, hoạt động hợp tác mang lại nhiều kết quả đáng kể góp phần tăng cường năng lực cho các SAI thành viên ASOSAI là Chương trình hợp tác ASOSAI-IDI Chương trình này được triển khai từ năm

2004 với mục đích tăng cường năng lực tổ chức cho các Cơ quan kiểm toán tối cao Theo đó, rất nhiều hoạt động, chương trình được IDI và ASOSAI phối hợp thực hiện thu hút sự tham gia tích cực của các SAI thành viên ASOSAI, nổi bật

17

như: Chương trình đảm bảo chất lượng kiểm toán, phát hành Sổ tay hướng dẫn về đảm bảo chất lượng kiểm toán, Chương trình xây dựng và thực hiện Kế hoạch chiến lược, Hội thảo về Sáng kiến thực hiện ISSAI (3i),…

Trong giai đoạn 2016-2018, Chương trình hợp tác ASOSAI-IDI sẽ tiếp tục định hướng tập trung đẩy mạnh phương pháp đào tạo kết hợp giữa khóa học trực tuyến và tổ chức hội thảo trực tiếp, đặc biệt về 08 Chương trình tăng cường năng lực cho các SAI thành viên ASOSAI

Bảng 5: Nội dung các chương trình hợp tác IDI-ASOSAI

trong khuôn khổ các hoạt động tăng cường năng lực

1 Chương trình Đảm bảo chất lượng

của IDI-ASOSAI

Tháng 12/2007 Phnôm Pênh, Cam-pu-chia

2 Cuộc họp Lập kế hoạch chiến lược

đối với chương trình về Đảm bảo

chất lượng trong Kiểm toán hoạt

động

2010

Hà Nội, Việt Nam

3 Cuộc họp thiết kế chương trình của

các giảng viên đối với chương trình

về Đảm bảo chất lượng trong Kiểm

toán hoạt động

2010 Pa-rô, Bu-tan

4 Hội thảo đối với chương trình về

Đảm bảo chất lượng trong Kiểm

toán hoạt động

Tháng 11-12/2010 Kua-la Lăm-pơ, Ma-lai-xi-a

5 Cuộc họp đánh giá đối với chương

trình về Đảm bảo chất lượng trong

Kiểm toán hoạt động

Tháng 4-5/2011 Băng-cốc, Thái Lan

6 Cuộc họp Lập kế hoạch chiến lược

đối với chương trình Xây dựng và

thực hiện Kế hoạch chiến lược

Tháng 9/2011 Thổ Nhĩ Kỳ

7 Cuộc họp thiết kế chương trình của

các giảng viên đối với chương trình

Xây dựng và thực hiện Kế hoạch

chiến lược

2011 Xơ-un, Hàn Quốc

18

8 Hội thảo Đánh giá nhu cầu của SAI

đối với chương trình Xây dựng và

thực hiện Kế hoạch chiến lược

2012

Hà Nội, Việt Nam

9 Cuộc họp Đánh giá nhu cầu của SAI

và Hội thảo Lập kế hoạch chiến

lược đối với chương trình Xây dựng

và thực hiện Kế hoạch chiến lược

2012 U-lan Ba-to, Mông cổ

10 Cuộc họp Đánh giá Kế hoạch chiến

lược và Hội thảo Lập kế hoạch hành

động đối với chương trình Xây dựng

và thực hiện Kế hoạch chiến lược

2012 Phnôm Pênh, Cam-pu-chia

11 Sổ tay Đảm bảo chất lượng 2012 và

Kế hoạch chiến lược 2013-2015

Nê-pan

12 Hội thảo Quản lý 3i của IDI-ASOSAI 2013

Phnôm Pênh, Cam-pu-chia

13 Chương trình hợp tác kiểm toán 3i

của IDI-ASOSAI về chủ đề quản lý

thiên tai (2015-2016)

(Đây là chương trình phối hợp triển

khai của IDI-ASOSAI và Nhóm công

tác về kiểm toán môi trường của

INTOSAI (WGEA))

Hoạt động và thời gian dự kiện:

a GĐ 1: Khóa đào tạo trực tuyến về Kiểm toán quản lý thiện tai (từ tháng 9/2015, kéo dài 4-5 tuần)

b GĐ 2: Xây dựng Dự thảo kế hoạch kiểm toán (tháng 11-12/2015)

c GĐ 3: Lập kế hoạch kiểm toán (trong 07 ngày, năm 2016)

d GĐ 4: Hỗ trợ thực hiện kiểm toán (kiểm toán thí điểm trong

06 tháng)

e GĐ 5: Cuộc họp xét duyệt Báo cáo kiểm toán (trong 07 ngày)

g GĐ 6: Phát hành báo cáo kiểm toán

h Kiểm soát chất lượng

19

1.6 Mối quan hệ giữa ASOSAI và INTOSAI

ASOSAI là một trong 08 tổ chức khu vực của INTOSAI INTOSAI công nhận ASOSAI là cơ quan độc lập có liên quan, được thành lập nhằm mục đích tăng cường hợp tác chuyên môn và kỹ thuật của các SAI thành viên trong khu vực châu Á Các chiến lược hoạt động của ASOSAI được xây dựng dựa trên những mục tiêu và ưu tiên chung của INTOSAI Để được ASOSAI công nhận là thành viên, một SAI cần phải là thành viên của INTOSAI Các SAI đã gia nhập

tổ chức ASOSAI nhưng đang chờ INTOSAI phê duyệt việc gia nhập chỉ là thành viên dự khuyết và không có quyền bầu cử

Để đảm bảo tính kết nối giữa hai tổ chức, Chủ tịch hoặc đại diện ASOSAI được mời tham dự Đại hội INTOSAI định kỳ 03 năm một lần và trình bày báo cáo về tình hình hoạt động của ASOSAI trong thời gian 03 năm kể từ kỳ Đại hội trước Tương tự, Tổng Thư ký hoặc đại diện ASOSAI được mời tham dự cuộc họp thường xuyên của Ban Điều hành INTOSAI và trình bày báo cáo về tình hình hoạt động của ASOSAI trong thời gian sau khi diễn ra cuộc họp Ban điều hành lần trước tới cuộc họp Ban điều hành hiện tại

Các thành viên trong khu vực ASOSAI cũng tham gia tích cực và đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng trong hoạt động điều hành cũng như chuyên môn của INTOSAI Nhiều SAI đã đảm nhiệm vị trí Chủ tịch INTOSAI như Nhật Bản, Phi-líp-pin, Úc, Hàn Quốc, Trung Quốc và Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất; nhiều Nhóm làm việc của INTOSAI do thành viên của ASOSAI phụ trách như SAI In-đô-nê-xi-a làm Chủ tịch Nhóm Kiểm toán Môi trường, SAI Ấn

độ làm Chủ tịch Nhóm Kiểm toán Công nghệ thông tin, SAI Trung Quốc làm Chủ tịch Nhóm Dữ liệu lớn, SAI Phi-líp-pin làm Chủ tịch Nhóm Kiểm toán Nợ công

Bảng 6: Danh sách thành viên ASOSAI

đề phát triển chung của cộng đồng ASOSAI

 Trong 20 năm phát triển, KTNN đã trải qua hai bước ngoặt lớn Năm 2009, lần đầu tiên trong hơn 10 năm, KTNN trở thành thành viên Ban Điều hành 2009-2012 Năm 2015, KTNN được thông qua quyền đăng cai tổ chức Đại hội ASOSAI 14; tiếp tục là thành viên Ban Điều hành giai đoạn 2015-2024 và là Chủ tịch ASOSAI nhiệm kì 2018-2021

 Những thành quả đạt được đã khẳng định vị thế của KTNN trong cộng đồng ASOSAI cũng như minh chứng sự trưởng thành của KTNN có thể đảm đương trách nhiệm trong sự phát triển chung của ASOSAI

22

2.1 Kiểm toán nhà nước gia nhập ASOSAI

Kiểm toán Nhà nước Việt Nam (KTNN) được thành lập theo Nghị định số 70/CP ngày 11/7/1994 Trải qua hơn 30 năm, KTNN luôn không ngừng phát triển đóng góp vào sự nghiệp xây dựng nền tài chính quốc gia minh bạch và bền vững, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; thúc đẩy vai trò của KTNN trong quá trình hội nhập quốc tế của quốc gia

Một trong những đóng góp quan trọng của KTNN đối với tiến trình đạt được những mục tiêu đó là việc trở thành thành viên của tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI) vào tháng 01/1997 Từ khi tham gia tổ chức, KTNN đã có điều kiện thuận lợi để trao đổi, cập nhật các kiến thức và kinh nghiệm quốc tế về chuyên môn kiểm toán nhà nước ASOSAI đã giúp KTNN đào tạo nhiều thế hệ công chức, kiểm toán viên tại các khóa đào tạo ở nước ngoài trên nhiều lĩnh vực khác nhau về chuyên môn kiểm toán nhà nước Đặc biệt, ASOSAI đã có những đóng góp đáng kể trong xây dựng Kế hoạch chiến lược phát triển KTNN giai đoạn 2013-2017, nhằm lựa chọn và thực hiện một số hoạt động quan trọng, mang tính ưu tiên cao thuộc Chiến lược Phát triển KTNN đến năm 2020 Chương trình hợp tác IDI1-ASOSAI hỗ trợ việc xây dựng và thực hiện các mục tiêu kế hoạch chiến lược nhằm tăng cường năng lực trong việc lập kế hoạch chiến lược ở 07 SAI, trong đó có Việt Nam, về các khâu đánh giá nhu cầu, lập kế hoạch chiến lược, xây dựng kế hoạch hoạt động, giám sát và đánh giá Đồng thời, KTNN cũng luôn nhận được sự hỗ trợ tích cực của các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) thành viên ASOSAI trong việc ủng hộ và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình hoàn thiện địa vị pháp lý, Luật KTNN, chuẩn mực và quy trình kiểm toán của KTNN, góp phần từng bước đưa KTNN trở thành một cơ quan thực hiện kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công chuyên nghiệp

Bên cạnh đó, KTNN đã và đang nâng cao vị thế của mình trong cộng đồng ASOSAI bằng việc chủ động hội nhập sâu và tham gia thực chất hơn vào các hoạt động của tổ chức Năm 2009, tại Đại hội ASOSAI lần thứ 11 tổ chức tại Pa-ki-xtan, lần đầu tiên sau hơn 10 năm gia nhập tổ chức, KTNN trở thành thành viên của Ban điều hành ASOSAI nhiệm kỳ 2009-2012 Sự kiện này đã mở ra giai đoạn hội nhập quốc tế trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước của KTNN một cách tích cực, chủ động hơn KTNN đã đăng cai tổ chức thành công nhiều sự kiện quan trọng của ASOSAI và được cộng đồng đánh giá cao, tiêu biểu là Kỳ họp Ban Điều hành ASOSAI lần thứ 42 tại Hà Nội tháng 8/2010 Đây là một trong những sự kiện được ASOSAI đánh giá là thành công

1 IDI là viết tắt của INTOSAI Development Initiative – Cơ quan sáng kiến phát triển thuộc Tổ chức các cơ quan kiểm toán tối cao quốc tế (INTOSAI)

23

nhất của ASOSAI từ trước đến nay Phát huy những thế mạnh, kinh nghiệm tích lũy được sau thành công của Kỳ họp Ban điều hành 42, KTNN tiếp tục hội nhập sâu rộng và toàn diện trong cộng đồng này, và đây là một trong sáu mục tiêu chiến lược trong Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2020 được Ủy ban

Thường vụ Quốc hội thông qua năm 2010, cụ thể “Phát huy hiệu quả vai trò thành viên Ban điều hành ASOSAI 12 và tổ chức đăng cai thành công các hội nghị Ban điều hành ASOSAI, tiến tới đăng cai Đại hội ASOSAI giai đoạn 2015- 2020 ”

Nhận được sự ủng hộ tích cực từ Ban Bí thư Trung ương Đảng và Lãnh đạo Quốc hội, với sự định hướng, chỉ đạo sát sao của Ban Cán sự, Lãnh đạo KTNN và nỗ lực, quyết tâm của toàn ngành trong việc xây dựng Đề án đăng cai tổ chức Đại hội ASOSAI lần thứ 14 năm 2018 và vận động tổ chức ASOSAI, Đại hội ASOSAI lần thứ 13 tổ chức vào tháng 2/2015 tại Ma-lai-xi-a

đã chính thức thông qua việc KTNN đăng cai tổ chức Đại hội ASOSAI lần thứ

14 năm 2018, điều đó có nghĩa KTNN sẽ là thành viên đương nhiên của Ban Điều hành ASOSAI trong 03 nhiệm kỳ liên tiếp (09 năm) từ năm 2015 đến

năm 2024 và là Chủ tịch ASOSAI nhiệm kỳ 2018-2021

2.2 Đóng góp của KTNN trong cộng đồng ASOSAI

Sự hợp tác chặt chẽ giữa KTNN và ASOSAI không chỉ củng cố vị trí của KTNN trong ASOSAI mà còn là cơ hội để KTNN có những đóng góp tích cực đối với tổ chức khu vực này

Từ khi trở thành viên Ban điều hành ASOSAI giai đoạn 2009-2012, KTNN

đã không ngừng củng cố tiếng nói và vai trò của mình trong quá trình phát triển của tổ chức Tại cuộc họp Ban điều hành lần thứ 42 được tổ chức tại Hà Nội, KTNN đã đưa ra những ý kiến vào nhiều nội dung quan trọng trong văn kiện của Kỳ họp, nhất là việc nâng cao tính trách nhiệm và uy tín của các SAI trong kiểm toán tài chính công và các giải pháp để rút ngắn khoảng cách, trình

độ giữa các SAI thành viên trong ASOSAI Đặc biệt, KTNN đã góp phần vào việc thông qua Kế hoạch chiến lược ASOSAI giai đoạn 2011-2015 Tại cuộc gặp với Ban thư ký ASOSAI, nhằm thảo luận về kỳ họp Ban điều hành ASOSAI lần thứ 43 tại Thổ Nhĩ Kỳ, KTNN đã góp ý kiến vào những hoạt động đào tạo của ASOSAI, các hoạt động đào tạo được ASOSAI tài trợ, chương trình hợp tác ASOSAI-IDI, ASOSAI-EUROSAI và một số vấn đề khác như thực hiện Kế hoạch chiến lược ASOSAI năm 2011-2015

Ngoài ra, KTNN cũng trực tiếp thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và chia sẻ kiến thức trong cộng đồng ASOSAI Sau khi trở thành thành viên Ban điều hành giai đoạn 2009-2012, KTNN đã chủ động đăng cai tổ chức cuộc họp đề

án nghiên cứu lần thứ 9 với chủ đề “Đánh giá và cải thiện hệ thống kiểm toán