tính toán thiết kế hệ thống xử lý nước thải cho công ty chế biến thủy sản sông đốc cà mau

Song song với xu hướng phát triển đó, các xí nghiệp chế biến thủy sản phải đương đầu với những khó khăn đáng kể như kỹ thuật sản xuất vẫn còn mang tính chắp vá, phân bố còn chậm so với n

IIL7 Nhận xét về các hệ thống xử lý nước thải CBTS đã khảo sát: 82

CHƯƠNG 5:

- PHƯƠNG PHÁP SINH HỌC

1.GIỚI THIỆU VỀ VI SINH VẬT TRONG QUÁ TRÌNH XỬ LÝ 84

[.1 Vai trò của vi sinh vật trong quá trình xử lý: <2 84 L2 Quá trình trao đổi chất của vi sinh vật: -: 85

1.2.1, Cacbon và nguồn năng lượng: .- 5 + ss+x+e se sec rezez 85

1.2.2 Chat dinh du@ng: .cccccccscssescssssscsssecscsescscesectscsceessacsenees 85

II.CÁC DẠNG TRAO ĐỔI CHẤT CỦA VI SINH VẬT 86

II.SỰ TĂNG TRƯỞNG CỦA VI SINH VẬT . -ccccce: 87

II.1 Sự tăng trưởng của vi khuẩn về số lượng: . :+55scs 87

IV.ĐỘNG HỌC CỦA QUÁ TRÌNH XỬ LÝ SINH HỌC 90

IV.1 Sự tăng trưởng tế bào: -G + St vn gu re, 9] IV.2 Chất nền — giới hạn của tăng trưởng: 2 s-s+sze+ezersee 92 IV.4 Ảnh hưởng của hô hấp nội bào: 55-5 scsccecesscserkes 93

CHƯƠNG 6 :

TÍNH TOÁN THIẾT KẾ VÀ KHÁI TOÁN CÔNG TRÌNH HỆ THỐNG XỬ LÝ

NUGC THAI CHO CONG TY CHE BIEN THUY SAN SONG DOC — CA MAU

VI.I HIỆN TRẠNG NUGC THAI CUA CONG TY? cocccscecscsscscesesessees 97

I.1 Hệ thống thodt nic: occ cececceccescescescescescssccsscssecsecsesescseees 97

1.2 CAc nguén nuGc thai san xudt: oo cceescseeeseseseecseseseseseeeseees 98

I.3 Lưu lượng nước thải: . - - 5-1 S11 kg ke rea 98 1.4 Đặc trưng nưỚc thải: - - cs- Ă S S 1 tr re cret 99

I.5.Yêu cầu mức độ xử lý: + sk s3 xxx ve ce eerecez 100

ILLỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ : - 2 scs+EevEzEsrrsrsz 101

II.1.Lia chọn phương án : G5 S23 s1 vs ve czxcce 101

IL2.Ưu điểm và nhược điểm của phương án : 102

III.SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ : 2 2222211 103 IV.GIẢI TRÌNH SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ : 2.722 ccs2Eserrsei 104 V.TINH TOAN? c.cccsccceccsuccssesssecsssccsssccsuscssescesscsssecsassssessscsssesssseceseven 104

1.SONG CHAN RACteccsscccssscssseccssscssssescsssccssecsssessssecsssesesuesessecees 105 2.BE THU GOM NUGC THAT: cesssccccsossssscsssssssessssssecsssessecsssessssees 108

3.BỂ TUYỂN NỔI : scccevrreerre 109

4.BE DIEU HOA KET HOP PHAN HUY KỊ KHÍ : 111

5.BE BUN HOAT TINH ME & cocccccccsssssccscsssesecssssssecessssesssesssveseee 112

VI.KHÁI TOÁN CÔNG TRÌNH XỬ LÝ NƯỚC THÁI : 120

VI.1.Kinh Phí Phần xây dựng : - + 2 5-56 Esxscsecscxe 120

2.Tính toán chi phí vận hành: .-.- 5 cĂsc< se cscsserrrerrrsee 123 3.Chi phí điện năng : SG + 1S HS ng kg 124

4.Chi phí khấu hao: . 2: 6e SESEEEEEEEEEEEEEEECEEEEErEEvrrerreee 124

DANH MUC CAC TU VIET TAT

DANH MUC CAC BANG BIEU

Bảng 2.1 Sơ lượt một số cơ sở chế biến thủy hải sản ở phía nam 7 Bảng 2.2 thành phần đặc trưng của nước thải của nước thải chế biến thủy sản 14 Bảng 2.3 Một số kết quả phân tích nước thải thủy sản của một số ngành chế biến

thủy sản Ở phía nam 5c chnSxSYtvnTHnTT TH ng HH ng 15

Bảng 4.1 Môi trường phát triển cuả vi sinh vật ky khí 5s <<s<s 55 Bang 4.2 Các thông số kỹ thuật thiết kế hồ sinh học 5 2 +5 59

Bảng 4.3 các lọai vật liệu lọc trong bể lọc sinh học . s - +5 cs<sssszecx¿ 66

DANH MUC CAC HINH VE

Hình2.1Công nghệ chế biến các sản phẩm thuỷ sản đông lạnh 11

Hình 2.2 Công nghệ chế biến các sản phẩm thuỷ sản đóng hộp 12

Hình 2.3 Công nghệ chế biến các sản phẩm thuỷ sản khô . - 13

Hình 4.1.Sơ đồ sự phát triển và sinh trưởng của VSV trong bùn hoạt tính 44

Hình 4.2Quá trình hoạt động của bể aerotank 5 2s ses+seeeeerererscee 63 Hình 4.3Sơ đồ công nghệ chủ yếu xử lý nước thải trong aerotank 64

Hình 4.4Hệ thống xử lý nước thải tại xí nghiệp hải sản xuất khẩu II Bà Rịa — VON kl“A ỐỔỐỔỐỔỐố 75 Hình 4.5Sơ đồ nguyên lý hệ thống xử lý nước thải tại xí nghiệp chế biến thuỷ C118) /409)1)/ 00 .1c: 8n ố 77

Hình 4.6 Sơ đồ nguyên lý hệ thống xử lý nước thải tại xí nghiệp chế biến thuỷ sản tại công ty Trung SƠN -G- S1 HH ngư 78 Hình 4.7 Sơ đồ nguyên lý hệ thống xử lý nước thải tại xí nghiệp chế biến thuỷ sản xí nghiệp đông lạnh F1 5 -Ă + +2+ 11+ sEEEsEerrkeseeseerssersee 79 Hình 4.8 So dé nguyên lý hệ thống xử lý nước thải tại xí nghiệp chế biến thuỷ sản xí nghiệp đông lạnh Việt Thắng . - + 55+ sssrssssssa 79 Hình 4.9 Sơ đồ nguyên lý hệ thống xử lý nước thải tại xí nghiệp chế biến thuỷ sản chế biến thuỷ sản xuất khẩu Nha Trang , phương án 1 81

Hình 4.10 Sơ đồ nguyên lý hệ thống xử lý nước thải tại xí nghiệp chế biến thuỷ sản chế biến thuỷ sản xuất khẩu Nha Trang , phương án 2 - 81

Hình 4.11 Sơ đồ nguyên lý hệ thống xử lý nước thải tại xí nghiệp chế biến thuỷ sản chế biến thuỷ sản xuất khẩu Nha Trang , phương án 3 82

Hình 5.1 Quá trình trao đổi chất của VSV hod năng đị dưỡng 84

Hình 5.2 Đường cong biểu điễn các giai đoạn phát triển của Vi khuẩn về số 0905010119619) 1 2Ẽ000PẼPẼ8 SỐ Hình 5.3 Đường cong biểu diễn các giai đoạn phát triển của Vi khuẩn trong "501008 0ì) 9800;1 P00 88 5.4Ẩnh hưởng của sự hạn chế nồng độ chất nền đến tốc độ tăng trưởng riêng 90

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thây sẳn Sông Đốc - Cà Mau

Cầu Cuộc sÕng của con ngƯỜI

Ngành công nhiệp thủy sản là một bộ phận cơ bản trong ngành thủy sản Hiện nay, ngành công nghiệp chế biến thủy sản của nước ta đang từng bước đẩy mạnh phát triển, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước là tiến hành công

nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước, chú trọng phát triển các ngành công nghiệp

Hệ thống các xí nghiệp chế biến thủy sản giữ vai trò hết sức quan trọng trong

việc duy trì và phát triển các mặt hàng xuất khẩu Song song với xu hướng phát triển đó, các xí nghiệp chế biến thủy sản phải đương đầu với những khó khăn

đáng kể như kỹ thuật sản xuất vẫn còn mang tính chắp vá, phân bố còn chậm so với nhu cầu phát triển quy mô lớn, chưa giải quyết vấn để môi trường một cách

cơ bản, chưa đảm bảo vệ sinh nguồn nước theo quy định của nhà nước nên chất

lượng chất thải đổ vào hệ thống kênh rạch và các vùng xung quanh vốn đã ô

nhiễm lại càng ô nhiễm thêm Nói tóm lại, ngành công nghiệp chế biến thủy sản không chỉ đương đầu với khó khăn kỹ thuật, kinh tế và cả yếu tố môi

trường

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thủy sản Sông Đốc — Cà Mau

Ngành công nghiệp chế biến thủy sản đã thải ra ngoài môi trường một lượng

chất thải rất đáng kể như: nước thải, khí thải và chất thải rắn Nước thải của ngành này ô nhiễm rất nặng chủ yếu ở dạng hữu cơ do hàm lượng BOD:;, COD,

SS, Nitơ, Photpho rất cao so với tiêu chuẩn cho phép thải vào môi trường Vì

vậy, công việc phát triển công nghiệp hóa ngành chế biến thủy sản nhất thiết phải đi đôi với giải quyết vấn dé môi trường

Đồ án này thực hiện một số nghiên cứu thực nghiệm quá trình xử lý sinh học bùn hoạt tính đối với nước thải công nghiệp chế biến thủy sản công ty chế biến thủy sản Sông Đốc - Cà Mau đồng thời đưa ra phương án và thiết kế hệ thống

xử lý nước thải cho công ty, nhằm góp phần bảo vệ môi trường và tạo tiền để cho sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến thủy sản

H.2 Nôi dung thực hiên:

Quá trình thực hiện luận văn này được tiến hành theo các bước sau:

H.2.1 Tổng quan về ngành chế biến thủy sản:

Sưu tâm các số liệu tổng quan về ngành chế biến thủy sản

Sưu tầm các số liệu về công nghệ sản xuất của ngành chế biến thủy sản

Sưu tâm các số liệu về tính chất nước thải ngành chế biến thủy sản

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thây sản Sông Đốc — Ca Mau

Tác động đến môi trường của ngành chế biến thủy sản

H.2.2 Tổng quan về công ty chế biến thủy sản Sông Đốc - Cà Mau

Tổng quan về công ty chế biến thuỷ sản Sông Đốc ~ CA Mau

Khảo sát hiện trạng về công nghệ sản xuất và nước thải của công ty chế biến thuỷ sản Sông Đốc - Cà Mau

HI.2.3 Tổng quan về các phương pháp xử lý nước thải:

Tổng quan về các phương pháp xử lý nước thải ngành chế biến thủy sản

Sưu tầm số liệu về một số công trình xử lý nước thải chế biến thủy sản đã được

IL2.5 Khái toán công trình - kết luận và kiến nghị

Khái toán công trình

Kết luận - kiến nghị

I TONG QUAN VE NGANH CHE BIEN THUY SAN

L1 Sơ lược về ngành chế biến thủy sản ở Việt Nam:

Theo số liệu thống kê của bộ thủy sản thì hiện nay chúng ta có hơn 1.470.000

ha mặt nước sông ngòi có thể dùng cho nuôi trồng thủy sản Ngoài ra còn có

khoảng 544.500.000 ha ruộng trũng, 56.200.000 ha hồ có thể dùng để nuôi cá Tính đến nay cả nước đã xây dựng được 650 hô, đập vừa và lớn, 5300 hồ và đập

nhỏ với dung tích xấp xỉ 12 tỉ m” Đặc biệt, chúng ta có nhiều hồ thiên nhiên và

nhân tạo rất lớn như: hồ Tây (10 — 14 triệu m”), hồ Thác Bà (3000 triệu m”), hỗ

Cấm Sơn (250 triệu mỶ)

Mặt khác với bờ biển đài trên 3200 km kết hợp với hệ thống sông ngòi, ao hồ

dày đặc tạo nguồn lợi to lớn để phát triển ngành nghề nuôi trồng, đánh bắt và chế biến thủy hải sản Rong biển và các loài thủy hải sản thân mềm, cá và các

loài nhuyễn thể, giáp xác có trong biển, ao, hồ, sông suối là nguồn protit có giá trị to lớn, giàu các vitamine và các nguyên tố vi lượng, là kho tàng tài nguyên

vô tận về động vật, thực vật của loài người Biển Việt Nam thuộc vùng biển nhiệt đới nên có nguồn lợi vô cùng phong phú Theo số liệu điều tra của những

năm 1980 — 1990 thì hệ thực vật thủy sinh có tới 1300 loài và phân loài gồm: 8

loài cỏ biển, gần 650 loài rong, gần 600 loài phù du; khu hệ động vật có 9250

-4

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thủy sản Sông Đốc — Ca Mau

loài (trong đó có khoảng 470 loài động vật nổi, 6400 loài động vật đáy, trên

2000 loài cá, 5 loài rùa biển, 10 loài rắn biển) Tổng trữ lượng cá tầng đáy vùng biển Việt Nam khoảng 1,7 triệu loài, khả năng cho phép khai thác khoảng I1 triệu tấn/năm Tổng trữ lượng cá ở tâng trên vùng biển Việt Nam khoảng 1,2 - 1,3 triệu tấn, khả năng cho phép khai thác là 700 — 800 nghìn tấn/năm Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ thì tôm he khoảng 55 — 70 nghìn tấn/năm và khả

năng cho phép khai thác là 50 nghìn tấn/năm Các nguồn lợi giáp xác là 22

nghìn tấn/năm Nguồn lợi nhuyễn thể (mực) là 64 — 67 nghìn tấn/nămvới kha

năng cho phép khai thác là 13 nghìn tấn/năm Như vậy, nguồn lợi thủy sản chủ

yếu là tôm cá, có khoảng 3 triệu tấn/năm nhưng hiện nay mới khai thác hơn 1 triệu tấn/năm

Cùng với ngành nuôi trồng và khai thác thủy sản thì ngành chế biến thủy sản đã

đóng góp xứng đáng trong thành tích chung của ngành thủy sản Việt Nam Trong đó mặt hàng đông lạnh chiếm khoảng 80% Trong 5 năm (1991 — 1995)

ngành thu về 199.413 triệu USD, tăng 529,24% so với kế hoạch 5 năm (1980 —

1985) và tăng 143% so với kế hoạch 5 năm (1986 — 1991), tăng 49 lần trong 15 năm Tốc độ trung bình trong 5 năm (1991 — 1995) đạt trên 21%/năm, thuộc

nhóm ngành tăng trưởng mạnh nhất trong nền kinh tế quốc dân Đặc biệt trong

năm 1995 đạt 550 triệu USD Tổng kim ngạch xuất khẩu 1991 —- 1995 có được

là do ngành đã xuất khẩu được 127.700 tấn sản phẩm (tăng 158,86% so với năm

1990) cho 25 nước trên thế giới, trong đó có tới 75% lượng hàng được nhập cho

thị trường Nhật, Singapore, Hồng Kông, EU, đạt 30 triệu USD/năm Sản phẩm

thủy hải sản của Việt Nam đứng thứ 19 về sản lượng, đứng thứ 30 về kim ngạch

xuất khẩu và đứng hàng thứ 5 về nuôi tôm

Ngành chế biến thủy sản là một bộ phận cơ bản của ngành thủy sản, ngành có

hệ thống cơ sở vật chất tương đối lớn, bước đầu tiếp cận với trình độ khu vực, có

-5

lạnh hơn 1000 chiếc với trọng tải trên 4000: tấn, tàu vận tải lạnh khoảng 28 chiếc với tổng trọng tải 6150 tấn Chế biến nước mắm được duy trì ở mức 150 triệu lí/năm Đối với hàng chế biến xuất khẩu, ngành đang chuyển dần từ hình

thức bán nguyên liệu sang xuất khẩu các sản phẩm tươi sống, sản phẩm ăn liền

và sản phẩm bán lẻ ở siêu thị có giá trị cao hơn Tuy vậy, giá trị các mặt hàng

đông lạnh của nước ta chỉ bằng 1⁄4 hay % gia trị xuất khuẩu các mặt hàng tương

tự của Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan Hiện nay, cả nước có khoảng 168 nhà

máy, cơ sở chế biến đông lạnh với công suất tổng cộng khoảng 100.000 tấn sản phẩm/năm Riêng tại Thành phố Hỗ Chí Minh có 36 xí nghiệp với công suất tổng cộng là 53.000 tấn/năm

Quy trình công nghệ chế biến hàng đông lạnh ở nước ta hiện nay chủ yếu đừng

ở mức độ sơ chế và bảo quản đông lạnh Chủ yếu là đưa tôm cá từ nơi đánh bắt

về sơ chế, đóng gói, cấp đông, bảo quản lạnh và xuất khẩu Về thiết bị, đại đa

số các nhà máy và cơ sở chế biến thủy hải sản đông lạnh được xây dựng sau

1975, tập trung vào những năm 1980 cho nên còn tương đối mới, nhưng sản

phẩm vẫn chưa đảm bảo đạt chất lượng xuất khẩu là do khâu vệ sinh công nghiệp gồm có: dụng cụ chế biến, vận chuyển nguyên liệu, phương tiện che

chắn không an toàn, nguồn nước đá không sạch, vệ sinh khuôn viên và vệ sinh

lao động không cao, chưa có khâu xử lý nước, khí và chất thải rắn ô nhiễm Vấn để này cần được các cơ sở chế biến thủy hải sản quan tâm khắc phục

L2 Sơ lược về ngành chế biến thủy sản tại Thành phố Hồ Chí Minh:

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thủy sản Sông Đốc — Ca Mau

Thành phố Hồ Chí Minh là một trung tâm công nghiệp, khoa học kỹ thuật, kinh

tế, văn hoá của đất nước, có diện tích là 1056,6 km”, chiếm 0,6% diện tích cả nước với mật độ dân số trung bình là 2228 người/km” Tổng sản phẩm xã hội chiếm khoảng 18% của cả nước Riêng sản lượng công nghiệp chiếm khoảng

29% của cả nước Tốc độ tăng trưởng kinh tế là 12,5% so với cả nước là 7% Bảng 2.1: Sơ lượt một số cơ sở chế biến thủy hải sản ở phía Nam

l3 | xncBTs Can Tho Các mặt hàng nông | “00

l6 | Cty Thăng Long | Nha Trang Tôm, cá, mực 30

17 Cty Trúc An Nha Trang Tôm, cá, mực 100

18 |CtyHéngLong | Nha Trang Tôm, cá, mực, ghẹ | 50

28 Cty Đại Thuận Nha Trang Tôm, cá, mực 33

Cty chế biến thủy

-10

I3 Công nghệ sản xuất của ngành chế biến thủy sản:

Tùy thuộc vào từng loại nguyên liệu như tôm, cá, mực : mà các công nghệ có

nhiều điểm khác biệt nhau Dưới đây là một số công nghệ đã được áp dụng tại một số công ty chế biến thủy sản

1.3.1 Đối với các sản phẩm đông lạnh:

Ỷ Phân loại,

y Phan loai, Đóng Đóng

Hình 2.3: Công nghệ chế biến các sản phẩm thủy hải sản khô

ll THÀNH PHẦN VÀ TÍNH CHẤT NƯỚC THAI CUA NGANH CHE BIEN THUY SAN

Với các chủng loại nguyên liệu tương đối phong phú cùng với điều kiện của nước ta nên thành phần các chất thải trong nước thủy sản cũng khá đa dạng

Nước thải thủy sản có thể chia thành 3 nguồn khác nhau: nước thải sản xuất, nước thải vệ sinh công nghiệp và nước thải sinh hoạt Cả 3 loại nước thải trên đều có tính chất gần tương tự nhau, trong đó nước thải sản xuất có mức độ ô nhiễm cao hơn Nước thải của phân xưởng chế biến thủy sản có hàm lượng

COD dao động trong khoảng từ 500 — 3000 mg/l, giá trị điển hình là 1500 mg]; hàm lượng BOD; giao động trong khoảng từ 300 — 2000 mg/l, giá trị điển hình

là 1000 mg/1 Trong nước thường có các vụn thủy sản và các vụn này dễ lắng,

hàm lượng chất rắn lơ lửng dao động từ 200 — 1000 mg/]1, giá trị thường gặp là

-13

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thủy sản Sông Đốc - Cà Mau

500 mg/I Nước thải thủy sản cũng bị ô nhiễm chất dinh dưỡng với hàm lượng

Nitơ khá cao từ 50 — 200 mg], giá trị thường gặp là 100 mg/l; hàm lượng Photpho dao động từ 10 — 100 mg/l, giá trị điển hình là 30 mg/l Ngoài ra trong

nước thải của ngành chế biến thủy hải sản còn chứa thành phần hữu cơ mà khi

bị phân hủy sẽ tạo ra các sản phẩm trung gian của sự phân hủy của các acid béo không bão hòa, tạo mùi rất khó chịu và đặc trưng, gây ô nhiễm về mặt cảnh quan và ảnh hưởng trực tiếp đến công nhân làm việc Đối với các công ty thủy

sản có sản xuất thêm các sản phẩn khô, sản phẩm đóng hộp thì trong dây

chuyển sản xuất sẽ có thêm công đoạn nướng, luộc, chiên thì trong thành phần nước thải sẽ có chất béo, dầu Giá trị thông số ô nhiễm đặc trưng của nước thải chế biến thủy sản được tóm tắc qua bảng 2.2 và một số kết quả phân tích nước thải thủy sẩn của một số ngành chế biến thủy sản ở phía Nam cho trong bảng

2.3

Bảng 2.2: Thành phần và tính chất đặc trưng của nước thải chế biến thủy sản

Tổng

Chỉ tiêu BOD | COD |SS pH Coliform

NHơ SIT

Cơ sở sản xuất Hàm lượng (mg/)

-16

Khí Clo là loại khí độc tạ¿= -101°C, t ;ị = -34,1°C, tiêu chuẩn cho phép trong

không khi 14 0,03 mg/m? (TCVN 5938 — 1995), khi tiếp xúc với khí Clo sẽ gây

ảnh hưởng trực tiếp đến mắt, đường hô hấp Nếu nông độ cao thì có thể gây tử vong Ngòai ra, các sản phẩm phụ là các hợp chất hữu cơ dẫn xuất của Clo có

độ bền và độc tính cao Các chất này có khả năng tích tụ sinh học

Nhiễm độc cấp tính: Nạn nhân thấy da, niêm mạc bị kích thích, cay mắt, ngứa

mũi, họng rát, ho khan, da mặt đồ hồng và các tinh mach bị căng ứa máu, dần

dần tuần hòan máu bị giảm sút làm da mặt bị tái nhợt Khí quản, phế quản bị co thắt, khó thở Nhiễm độc cấp tính nặng có thể dẫn đến phù phối và tử vong

Nhiễm độc mãn tính: Lao động trong môi trường có khí Clo lâu dài, công nhân

thường mang các bệnh mãn tính như: hay ho, mặt đỏ từng vùng, răng ngả màu

` A Ẩ ` + n A nw ` a z n ` cA nx

vàng hay nâu, dê bi nhiém khuẩn hô hấp và vỀ sau có thể bị viêm phế quan

IH.2 Tác nhân lanh:

HI.2.1 Khí NH::

Hơi NHạ có trong không khí khu vực phân xưởng sản xuất trong trường hợp bị rò

rỉ dàn ống của hệ thống lạnh

Khí NH¿ có mùi khai đặc trưng, dễ hòa tan trong nước, có phản ứng kiểm mạnh

Vì thế, khí này làm rát mắt, mũi họng, nách, Tiêu chuẩn cho phép thải vào nguồn là 0,02mg/1

-17

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thủy sản Sông Đốc — Cà Mau

Nhiễm độc cấp tính: Khi hít phải NHạ nhiều và đột ngột, khí NH; gây phan xa 6

thanh quản, cuống họng, co rút đột ngột đường hô hấp làm nạn nhân ngẹt thở và chết

Nhiễm độc mãn tính: Có thể gây viêm đường hô hấp trên, viêm giác mạc, viêm

phế quản

Khí NH; trong không khí với hàm lượng phát nổ là 15 — 25%

11.2.2 Khi CFC, (Chloro-Fluoro-Carbons):

Được dùng trong các thiết bị làm lạnh, từ lâu được ghi nhận như là một tác nhân

làm thủng tầng Ozone và đã được khuyến cáo không nên dùng nữa Hơn nữa, bản thân CFC, là khí độc, khi hít phải có nổng độ cao có thể dẫn đến nhiễm độc cấp tính, thậm chí gây tử vong

IH.3 Mùi hôi:

Mùi hôi của nguyên liệu và do sự phân hủy của các chất hữu cơ có trong chất

thải rắn và nước thải

Công nhân làm việc trong điều kiện mùi hôi tanh làm cho cơ thể mệt mỏi, giảm

hiệu suất làm việc, giảm hiệu quả sản xuất

HI.4 Khói thải từ các lò nấu chế biến:

Khói thải từ các lò nấu thủ công nhiên liệu đốt là than đá hoặc dầu FO, thành phần chủ yếu là CO;, CO, SO,, NO¿, bụi than và một số chất hữu cơ dễ bay hơi

-18

trường sinh thái, ăn mòn các công trình

Ngòai ra, khí CO; thải ra từ các khu công nghiệp còn gây hiệu ứng nhà kính

HI.5 Chất thải rắn:

Chất thải rắn chủ yếu là các thành phần hữu cơ, dễ lên men, gây thối rita va gay mùi nặng, ảnh hưởng đến mội trường đất, không khí, nước mặt và nước ngầm

Nó cũng là nguồn lây lan các loại dịch bệnh

- I6, Nước thải:

Với tải lượng chất ô nhiễm của ngành chế biến thủy sản thì nước thải ảnh hưởng rất lớn đến hệ sinh thái nước:

Làm tăng độ độc của nước, cẩn ánh sáng mặt trời, ảnh hưởng trực tiếp đến

sự phát triển của hệ thủy sinh, làm giảm khả năng tái tạo oxy hòa tan trong

nước

Hàm lượng các chất hữu cơ cao tạo điều kiện thiếu oxy, trong nước xảy ra

quá trình phân hủy yếm khí tạo ra các sản phẩm độc hại như HS, Mecaptanes, gây mùi hôi thối và làm cho nước có màu đen

Chính do sự thiếu dưỡng khí cộng với các sản phẩm khí độc hại như HạS, Mecaptanes, được tạo ra trong nước làm cho các động vật trong nước như tôm, cá cùng hệ thực vật bị hủy diệt

e Là nguồn gốc gây bệnh dịch theo đường nước

-19

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thây sản Sông Đốc - Cà Mau

e_ Nước thải ngấm xuống đất có thể gây ô nhiễm nguồn nước ngầm

HHI.7 Nhiệt thải và tiếng ôn:

Nhiệt thải từ lò nấu (nhiệt nóng) và từ hệ thống lạnh (nhiệt lạnh) và tiếng ổn từ

các thiết bị sản xuất (máy bơm, máy nén lạnh, băng chuyền ) ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của công nhân và nhân dân xung quanh

Tiếng ổn và độ rung thường gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thính giác của con

người, làm giảm thính lực của người lao động, giảm hiệu suất lao động và phản

xạ của công nhân, cũng tạo ra các vết nứt, vết chai trên da Tác động của tiếng

ổn có thể biểu hiện qua phản xạ của hệ thần kinh hoặc gây trở ngại đến họat

động của hệ thần kinh thực vật, khả năng định hướng, giữ thăng bằng và qua đó

ảnh hưởng đến năng suất lao động Tiếng ồn quá lớn có thể gây thương tích Tiêu chuẩn qui định cho mức tiếng ổn tại các cơ sở sản xuất là 75 dB

IV NHẬN XÉT CHUNG VỀ NƯỚC THAI NGÀNH CHẾ BIẾN THỦY

SAN

Nước thải ngành chế biến thủy sản tại miễn Nam có COD đao động trung bình

từ 1000 —2500 mgz/1, hàm lượng BOD dao động trung bình 800 —1500 mg/1, ham

lượng N cũng thường rất cao, trung bình từ 50 —150 mg/1 chứng tổ rằng trong nước thải có chất ô nhiễm dinh dưỡng cao Ngoài ra trong nước thải còn có chứa các bã rắn như: vây, dè, đâu ruột, rất dễ lắng So với tiêu chuẩn cho phép thải

ra khỏi nguồn thì nước thải ngành chế biến thủy sản đã vượt quá nhiều lần

Theo báo cáo của Sở Khoa Học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa ngày 29/11/1997 tại Hội thảo về thông tin công nghệ xử lý và bàn về việc quản lý nước thải trong ngành chế biến thủy sản thì hầu hết các cơ sở chế biến thủy sản đều không có

-20

được Vì vậy, việc nghiên cứu áp dụng và triển khai công nghệ xử lý nước thải

ngành chế biến thủy sản là vấn để cấp bách mà chúng ta cần phải thực hiện

TRƯỜNG ĐHDL - KTCN,

THU VIEN

1 Giới thiêu công ty :

1 Lịch sử hình thành và tình hình sản xuất : Tên doanh nghiệp : Xí nghiệp chế biến thủy sản sông đốc

Địa chỉ : số 169 khu vực II, thị trấn Sông Đốc , huyện Trần Văn Thời , Cà

mau

Xí nghiệp chế biến Thủy San Sông Đốc là một đơn vị sản xuất thuộc công

ty xuất nhập khẩu thủy sản seafrimexco , họat động trong lĩnh vực chế biến

các mặt hành thủy sản xuất khẩu Các sản phẩm chính của xí nghiệp là mặt

hành tôm đông block truyền thống ( 1,8 — 2kg / block ) Ngòai ra xí nghiệp đang tiếp tục nghiên cứu các mặt hàng đông lạnh thủy sản khác như : Mực,

z z ~^ x, nw

cá các lọai để phục vụ xuất khẩu

Với địa điểm ( vùng ven biển phía Tây - Vịnh Thái Lan - Cửa lớn ăn

thông ra biển ) gần nơi cung cấp nguyên liệu chính ( sản phẩm nuôi trồng

và đánh bắt thủy sản ) phục vụ chủ yếu cho nghành chế biến thủy sản

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thây sẳn Sông Đốc — Cà Mau

tỉnh Cà Mau Những năm qua mặt hành của xí nghiệp đã xuất khẩu ra

nước ngòai có giá trị kinh tế cao

Công suất : 800 tấn sản phẩm / năm

Sản phẩm : Đông lạnh block ( lọai 1,8 - 2 Kg / block ) gồm nhiều lọai tôm

Sú , thẻ , chì theo nhu cầu tiêu thụ của thị trường trong và ngòai nước

Vôn đầu tư :

Tổng số lao động trực tiếp : 420 người

e - Tổng số lao động gián tiếp : 37 người

e Điểm đặc biệt của lao động trực tiếp là ở vào vùnh sâu , vùng xa Nên vấn đề thu nhập lao động chưa chủ động được Để đảm bảo điều

này , xí nghiệp tập trung xây dựng các khu nhà tập thể ở tại xí nghiệp

để lao động sản xuất

Tình hình sử dụng nước :

e Công ty hiện đang sử dụng nước giếng ngầm đã qua xử lí đạt tiêu

chuẩn cho sản xuất chế biến thủy sản xuất khẩu

e Định mức sử dụng nước :

Tính trung bình khỏang 30 m”/tấn sản phẩm

2 Hệ thống quản lí chất lượng và các hệ thống phụ khác :

e Xử lý phế liệu, phế thải : tất cả các phế liệu , phế thải được các cơ

sở sản xuất thức ăn gia súc đến thu gom tại phân xưởng hàng ngày

không có phế liệu ứ đọng

e Hé thong nhà ở tập thể công nhân và khuôn viên xí nghiệp

e Hệ thống vệ sinh khử trùng

e Công nhân đi ra và vào phân xưởng đều lội qua hồ nước có xử lý

bằng chlorine diệt trùng Rửa tay chân trước lúc vào và ra khỏi phân xưởng bằng hoá chất dung dịch chlorine Trang bị đây đủ bảo

hộ lao động

3 Vi tri dia li:

Xí nghiệp chế biến thuỷ sản sông đốc cà mau là một doang nghiệp nhà nước đóng tại thị trấn sông đốc , huyện trần văn thời

- _ Vị trí này thuận lợi trong thu mua nguyên liệu sản xuất thuận lợi trong bố trí sản xuất thuận lợi vận chuến đường thuỷ nhưng trở ngại trong vận chuyển đường bộ

- Xa khu dân cư, tách biệt khu dân cư do đó xí nghiệp được bố trí trong một khu biệt lập với dân cư xung quanh ( tuy nhiên nằm trong khu vực

thị trấn đông dan )

4 Máy móc thiết bị :

Máy móc thiết bị của công ty có một số máy đã sử dụng từ lâu nhưng đã được

cải tiến phù hợp với quá trình sản xuất Vì vậy, năng suất đạt được càng cao cụ

thể như:

e_ 2 tủ đông tiếp xúc Maycom và 2 tủ đông gió

e© 4 kho bảo quản lạnh 50 tấn Hitachi

e Máy xay nước đá

e 3 máy hút chân không

e May do kim loại

e May san xuất bao bì

Dụng cụ trang thiết bị phục vu san xuất của công ty:

e_ Toàn bộ bàn chế biến trong phân xưởng được làm bằng inox

° Dụng cụ chứa đựng thường là thùng nhựa lớn hoặc thùng inox

Dụng cụ chế biến gồm:

e Thét nhựa, rổ nhựa, thau nhựa, dao, kéo, bàn chải, kim rút chỉ tôm, các

dụng cụ này được này được thay thường xuyên khi không còn bảo đảm

cho quá trình chế biến

e Các kay chứa đựng thành phẩm trước khi đem cấp đông được làm bằng

thép không gỉ sét

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thây sản Sông Đốc — Ca Mau

—————tsnẵẳẳễẳễễẳễss-.-. y.ờơờơợơờợgyunngngngnnnnnnnn

HI Hiện trạng môi trường khu vực xí nghiệp :

Các vấn để môi trường chính trong họat động của xí nghiệp tóm lại như sau :

2 Họat động của - Tiếng ổn, độ ẩm - Ô nhiễm không khí khu

nhà xưởng

- Nước thải , chất thải , xác bã tôm

cá , mùi hôi tanh

của thịt ca “

người lao động

Ô nhiễm môi trừơng nước

và đất ảnh hưởng tới thủy sinh và nuôi trồng thủy

ghẹ , sò cá phi lê - Nước thải

- Mùi hôi tanh Ô nhiễm môi trường nước

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thây sản Sông Đốc - Ca Mau

O nhiễm không khí nơi sản xuất và sức khỏe

người lao động ở đây

Ô nhiễm môi trường

Ô nhiễm không khí , nứơc

thải chứa dầu

6 Sinh họat của

công nhân viên

chức

Nước thải

Rác thải sinh họat

Ô nhiễm môi trường nước

Tinh tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thủy sản Sông Đốc - Cà Mau

ae

8.Hệ thống xử lí - Nước thải , bùn - Ô nhiễm đất và nước , tác

Tác động môi rướng do nước thải :

Nước thải của công ty hiện chưa được xứ lý mà được thải trực tiếp ra sông nên

đã gây ô nhiễm cho môi trường, đặc biệt là môi trường nước Thành phần nước

thải của công ty có chứa nhiều chất hữu cơ hòa tan và lơ lửng dễ phân hủy gây

mùi hôi thúi , quá trình phân hủy các chất hữu cơ này đã làm giảm hàm lượng oxi hòa tan của nguồn nước , gây ô nhiễm môi trường nước sông và khu vực xung quanh , ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân , đồng thời làm ô nhiễm m6oi

trường sống của các lòai thủy sinh ở Sông Đốc nói riêng và hệ sinh thái thủy

sinh của tỉnh Cà Mau nói chung

Để bảo vệ môi rường nước và sức khỏe của nhân dân trong khu vực , cần thiết

xây dựng hệ thống xử lý nước thải cho công ty chế biến thủy sản Sông Đốc, để thiết thực sự quan tâm , cố gắng của Ban Giám đốc Công ty trong việc thực hiện nghiêm chỉnh luật môi trường của nhà nước và các quy định của địa phương tong quá trình sản xuất

I TỔNG QUAN VỀ CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ NƯỚC THÁI :

Nước thải của ngành chế biến thủy sản chứa nhiều chất hữu cơ và các chất độc hại, có khả năng gây ô nhiễm lớn cho môi trường sống của cộng đồng Vì vậy, việc xử lý nước thải nhằm mục đích loại bỏ bớt các chất ô nhiễm có trong nước thải tới mức độ thấp nhất, có thể chấp nhận theo các tiêu chuẩn quy định Mức

độ xử lý nước thải tùy thuộc vào mục đích xử lý:

Xử lý để tái sử dụng

Xử lý xoay vòng tuần hòan

Xử lý để thải ra ngòai môi trường

Biện pháp có hiệu quả nhất ở các nước phát triển là họat động theo phương pháp sử dụng nước tuần hoàn, ngăn chặn việc xả nước công nghiệp vào các

nguồn nước thiên nhiên Ứng dụng tiếp nước tuần hòan có thể giảm 10 - 50%

nhu cầu dùng nước tự nhiên Tuy nhiên việc xử lý nước thải để thu nước lại cho

việc sử dụng ở Việt Nam chưa đặt thành vấn đề cấp thiết, hầu hết các nước xử

lý nước thải xong đều thải ra ngoài môi trường Yêu cầu nước thải sau xử lý phụ

thuộc vào phụ thuộc vào nguồn tiếp nhận và quy định của từng khu vực khác nhau Tháng 6/1995, Chính phủ đã ban hành các tiêu chuẩn quy định môi

trường thống nhất chung trong toàn quốc, trong đó về nước thải công nghiệp có

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thủy sản Sông Đốc - Cà Mau

TCVN5945-1995 về giá trị các chỉ tiêu cho phép của các lọai nước thải được thải ra các nguồn khác nhau

Việc lựa chọn phương pháp làm sạch và thiết kế hệ thống xử lý nước thải phụ thuộc vào các yếu tố sau:

Các yêu cầu về công nghệ và vệ sinh nước

Số lượng nước thải

Các điểu khiện của xí nghiệp về nhiệt lượng cũng như về vật chất

(hơi, nhiên liệu, không khí nén, điện năng .)

Hiệu quả xử lý

Nước thải sinh họat và công nghiệp có thể áp dụng các quá trình xử lý sau:

Xử lý nước thải bằng phương pháp cơ học

Xử lý nước thải bằng phương pháp hóa học

Xử lý nước thải bằng phương pháp hóa lý

Xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học

1.1 Phương pháp cơ học:

Phương pháp này thường được sử dụng ở giai đọan đầu quá trình xử lý, dùng để lọai bổ các tạp chất vô cơ cũng như hữu cơ trong nước thải Tùy theo đặc điểm cũng như kích thước của chúng có trong nước thải mà các quá trình cũng như các công trình đơn vị sau đây được sử dụng: song chắn rác, lưới chắn rác, bể

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thây sẵn Sông Đốc — Ca Mau

lắng các, cyclon thủy lực, lọc cát li tâm Trong đó quan trọng nhất là: sàng, lắng

và lọc qua vật liệu xốp

1.1.1 Sang:

Phương pháp này nhằm lọai bỏ những mảnh vụn lớn như: lá cây, que, đầu tôm, mai mực, ra khỏi nước thải trước khi vào các công đoạn tiếp theo với mục

đích bảo vệ các thiết bị xử lý như bơm, đường ống, mương dẫn, thiết bị sàng

rác có thể chia làm hai loại:

e Sàng rác dùng thanh chắn cố định, thanh chắn tự động quay

Phương pháp này nhằm tách các chất không tan ở dạng lơ lửng trong nước thải

theo nguyên tắc dựa vào sự khác nhau giữa trọng lượng các hạt cặn và nước

Người ta có thể sử dụng bể lắng ngang hay bể lắng tròn, xả cặn bằng cơ giới hay sử dụng bể lắng với các tầng mỏng và sâu Các bể lắng có thể nối tiếp

nhau Quá trình lắng tốt có thể lọai bỏ 90 — 95% lượng cặn có sẵn trong nước

Vì vậy, đây là quá trình quan trọng trong công nghệ xử lý nước thải, thường bố

trí xử lý ban đầu hay sau khi xử sinh học Để có thể tăng cường quá trình lắng ta

có thể thêm vào chất đông tụ sinh học

Tính tóan và thiết kế hệ thống xử lý nước thải công ty chế biến thủy sản Sông Đốc — Ca Mau

1.1.3 Lọc:

Phương pháp này dùng để tách cá phần tử lơ lửng, phân tán có trong nước thải

kích thước tương đối bé sau bể lắng bằng cách cho nước thải đi qua các vật liệu lọc như: cát, thạch anh, than cốc, than bùn, than gỗ, sỏi nghiền nhỏ BỂ lọc thường làm việc với hai chế độ: lọc và rửa lọc Với nước thải ngành chế biến

thủy sản thì bể lọc ít được sử dụng vì nó làm cho giá thành xử lí nước thải cao Quá trình lọc thường được áp dụng cho công nghệ xử lí nước thải tái sử dụng và

cần thu hổi một số thành phân quý hiếm có trong nước thải Bể lọc có thể sử

dụng sau khi nước thải đã qua xử lý sinh hóa

1.2 Phương pháp hóa học:

Cơ sở của phương pháp là dựa vào phản ứng hóa học giữa các chất bẩn với hóa

chất cho vào nước thải Đây là giai đọan sử lí sơ bộ trước khi xử lí sinh hóa Các

phản ứng hóa học có thể xảy ra là phản ứng trung hòa, phẩn ứng ôxy hóa khử hoặc các phan ứng phân hủy các chất hữu cơ độc hại Thông thường đi kèm với phản ứng trung hòa là quá trình đông tụ, keo tụ kết tủa và nhiều hiện tượng vật

lí khác

Với nước thải ngành chế biến thủy sản thì thường sử dụng phương pháp trung hòa, tạo kết tủa bông cặn Phương pháp này sử dụng một số hóa chất như phèn nhôm, phèn sắt, polyme có tác dụng tạo các chất kết tủa, chất keo, kết dính các chất bẩn khuếch tán trong dung dịch nước thải thành các thành phần có kích

thước và tỷ trọng lớn, đông tụ, sa lắng, keo tụ dưới tác dụng của trọng trường

Việc lựa chọn các chất đông tụ, keo tụ hay các chất tạo bông phụ thuộc vào thành phần và tính chất của nước thải cũng như các chất bẩn khuếch tán trong dung dịch nước thải cần lọai bỏ Trong nhiều trường hợp, khi thực hiện quá trình