Đề cương ôn tập công nghệ 9 Học kì I năm học 2009 2010 §Ò c¬ng «n tËp C«ng nghÖ 9 häc k× I N¨m häc 2009 2010 Gi¸o viªn Ph¹m ThÞ Thuû Tæ Khoa häc tù nhiªn Trêng THCS NguyÔn huÖ CÈm giµng h¶i d¬ng I LÝ THUYẾT 1 Vai trò, đặc điểm và yêu cầu của nghề điện dân dụng Vai trò §iÖn n¨ng ®îc sö dông hÇu hÕt trong c¸c lÜnh vùc CÇn cã nh÷ng ngêi lµm c«ng viÖc trong nghÒ ®iÖn (l¾p ®Æt, söa ch÷a, ) NghÒ ®iÖn ®ãng vai trß ®Èy nhanh tèc ®é CNH, H§H ®Êt níc §Æc ®iÓm vµ yªu cÇu 1 §èi tîng lao ®éng cñ.
Trang 1Đề cương ôn tập Công nghệ 9 - học kì I
Năm học 2009 - 2010
Giáo viên: Phạm Thị Thuỷ
Tổ: Khoa học tự nhiên
Trường THCS Nguyễn huệ - Cẩm giàng - hải dương
I Lí THUYẾT:
1 Vai trũ, đặc điểm và yờu cầu của nghề điện dõn dụng.
* Vai trũ:
- Điện năng được sử dụng hầu hết trong các lĩnh vực Cần có những người làm công việc trong nghề điện (lắp đặt, sửa chữa, )
- Nghề điện đóng vai trò đẩy nhanh tốc độ CNH, HĐH đất nước
* Đặc điểm và yêu cầu:
1 Đối tượng lao động của nghề điện dân dụng
- Thiết bị bảo vệ, đóng cắt, lấy điện
- Nguồn điện 1 chiều và nguồn xoay chiều (U < 380V)
- Thiết bị đo lường điện
- Vật liệu và dụng cụ làm việc của nghề điện
- Các loại đồ dùng điện
2 Nội dung lao động của nghề điện
- Lắp đặt mạng điện sản xuất và sinh hoạt
- Lắp đặt thiết bị và đồ dùng điện
- Vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa mạng điện, thiết bị và đồ dùng điện
3 Điều kiện làm việc của nghề điện
- Thường được tiến hành trong nhà
4 Yêu cầu của nghề điện đối với người lao động
- Tri thức: Có trình độ văn hóa THCS trở lên.
- Kĩ năng: có kĩ năng đo lường, sử dụng, bảo dưỡng, sửa chữa, lắp đặt,
- Sức khỏe: Có đủ điều kiện về sức khỏe, không mắc các bệnh về huyết áp, tim mạch.
- Về thái độ: có ý thức an toàn lao động, làm việc khoa học, kiên trì, thận trọng và
chính xác
5 Triển vọng của nghề
6 Những nơi đào tạo nghề
7 Môi trường làm việc
Trang 22 Phõn loại và cấu tạo của cỏc loại dõy dẩn điện.
1 Nhiệm vụ
- Truyền dẫn điện năng từ nguồn đến nơi tiêu thụ
2 Phân loại
Có nhiều loại dây dẫn điện:
- Dựa vào lớp vỏ cách điện: dây trần và dây có vỏ bọc cách điện
- Theo vật liệu làm lõi: dây đồng, nhôm, dây nhôm lõi thép
- Dựa vào số lõi và số sợi của lõi: dây 1 lõi, 2 lõi, dây lõi 1 sợi, dây lõi nhiều sợi
3 Cấu tạo dây dẫn điện được bọc cách điện
1 2 3
1- Lừi dõy
2 – Lớp vỏ cỏch điện
3 – Vỏ bảo vệ cừ học
Cấu tạo thường gồm hai phần: lõi và lớp vỏ
- Lõi bằng kim loại: đồng, nhôm
- Lớp vỏ cách điện: 1 lớp hoặc nhiều lớp (bằng cao su, chất cách điện tổng hợp PVC)
- Ngoài lớp cách điện một số loại dây dẫn còn có thêm 1 lớp vỏ bảo vệ chống va đập cơ học, ảnh hưởng của độ ẩm, nước và các chất hóa học
4 Sử dụng dây dẫn điện
- Lưu ý khi lắp đặt mạng điện: không được tùy tiện lựa chọn dây dẫn điện mà cần tuân
theo thiết kế của mạng điện
- Chú ý kí hiệu của dây dẫn bọc cách điện: M(nxF), MV(nxF), A(nxF), AV(nxF),
As(nxF)
M – dây dẫn bằng đồng
MV – lõi đồng có bọc cách điện
A – dây dẫn bằng nhôm
AV – Lõi nhôm có bọc cách điện
As – Dây dẫn bằng nhôm lõi thép
n - số lõi dây
f – tiết diện của lõi dây (mm2)
- Chú ý khi sử dụng:
+ Thường xuyên kiểm tra vỏ cách điện của dây dẫn để tránh gây tai nạn cho người sử dụng điện
+ Đảm bảo an toàn khi sử dụng dây dẫn điện nối dài (dây dẫn có phích cắm điện)
Trang 33 Nờu cỏc loại dụng cụ điện và chức năng của chỳng.
* Đồng hồ đo điện
* Dụng cụ cơ khí
4 Cỏch sử dụng đồng hồ vạn năng và cụng tơ điện.
* Đồng hồ vạn năng
- Bước 1: Tìm hiểu cách sử dụng đồng hồ vạn năng
Đồng hồ vạn năng
+ Dụng cụ đo nhiều chức năng , chủ yếu là đo điện trở và còn có thể đo dòng điện và
điện áp
+ Là dụng cụ đo phối hợp của ba loại
dụng cụ: ampekế, vônkế, ômkế
+ Trước khi sử dụng cần nghiên cứu và đọc những kí hiệu trên mặt đồng hồ, xác định
đại lượng cần đo
+ Phải cắt điện trước khi sử dụng đồng hồ vạn năng để đo điện trở
Các bước tiến hành đo điện trở:
+ Hiệu chỉnh không của đồng hồ vạn năng
+ Chọn thang đo
Sử dụng đồng hồ vạn năng xác định bộ phận hư hỏng của mạch điện
+ Xác định mạch điện bị hở hay chập mạch bằng thang đo điện trở
+ Phát hiện mạch bị hở: Cắt nguồn điện, lần lượt đo điện trở từng đoạn mạch, R = ∞
mạch bị hở
+ R = 0 ngắn mạch
- Bước 2: Đo điện trở bằng đồng hồ vạn năng
+ Xác định đại lượng cần đo
+ Xác định thang đo
+ Hiệu chỉnh không của ôm kế
+ Tiến hành đo
+ Ghi kết quả đo được vào báo cáo thực hành
* Công tơ điện
- Bước 1: Đọc và giải thích những kí hiệu ghi trên mặt công tơ điện
- Bước 2: Nối mạch điện thực hành
+ Phân tích sơ đồ mạch điện công tơ điện
STT Tên các phần tử
(Sơ đồ: Hình 4-2 SGK- 20)
- Bước 3: Đo điện năng tiêu thụ của mạch điện
+ Đọc và ghi chỉ số công tơ trước khi tiến hành đo
Trang 4+ Quan sát tình trạng làm việc của công tơ
+ Ghi chỉ số công tơ sau khi đo 30 phút vào báo cáo thực hành
+ Tính điện năng tiêu thụ của phụ tải
- Bước 4: Viết báo cáo thực hành
( Mẫu báo cáo thực hành trang 21- SGK)
5 Nờu yờu cầu và quy trỡnh thực hiện nối dõy dẩn điện.
* Yêu cầu:
- Dẫn điện tốt: Điện trở mối nối phải nhỏ để dòng điện truyền qua dễ dàng
+ Mặt tiếp xúc phải sạch
+ Diện tích tiếp xúc đủ lớn
+ Mối nối phải chặt (tốt nhất mối nối phải được hàn chì lại)
- Có độ bền cơ học cao: phải chịu được sức kéo, cắt và sự rung chuyển.
- An toàn điện: mối nối phải được cách điện tốt, không sắc làm thủng lớp băng cách
điện
- Đảm bảo về mặt mĩ thuật: mối nối phải gọn và đẹp
* Quy trình:
2.1_Bước 1: Bóc vỏ cách điện
- Dụng cụ: Dao hoặc kìm tuốt dây.
- Có 2 cách bóc vỏ cách điện:
+ Bóc cắt vát.
+ Bóc phân đoạn.
2.2_Bước 2: Làm sạch lõi
- Làm sạch lõi bằng giấy ráp (giấy nhám).
- Tác dụng: Để mối nối tiếp xúc tốt, tăng tính dẫn điện.
2.3_Bước 3: Nối dây a) Nối dây dẫn theo đường thẳng (nối nối tiếp)
* Dây dẫn lõi một sợi
- Trình tự thực hành:
+ Uốn gập lõi.
+ Vặn xoắn.
+ Kiểm tra mối nối.
* Dây dẫn lõi nhiều sợi
- Trình tự thực hành:
+ Bóc vỏ cách điện và làm sạch lõi.
+ Lồng lõi.
+ Vặn xoắn.
+ Kiểm tra mối nối
b) Nối rẽ (nối phân nhánh)
* Dây dẫn lõi một sợi
Trang 5- Trình tự thực hành:
+ Uốn gặp lõi.
+ Vặn xoắn.
+ Kiểm tra mối nối.
* Dây dẫn lõi nhiều sợi
- Trình tự thực hành:
+ Bóc vỏ cách điện và làm sạch lõi.
+ Lồng lõi.
+ Vặn xoắn.
+ Kiểm tra mối nối
c) Nối dây dùng phụ kiện
* Nối bằng vít
- Trình tự thực hiện:
+ Làm đầu nối: Làm khuyên kín, làm khuyên hở.
+ Nối dây
* Nối bằng đai ốc nối dây
- Trình tự thực hiện:
+ Làm đầu nối thẳng.
+ Nối dây dẫn.
+ Kiểm tra mối nối.
2.4_ Bước 4: Hàn mối nối
* Cách hàn:
- Làm sạch mối nối.
- Láng nhựa thông.
- hàn thiếc mối nối.
* Tác dụng:
- Tăng sức bền cơ học.
- Dẫn điện tốt.
- Không gỉ.
2.5_ Bước 5: Cách điện mối nối
- Cách điện bằng băng dính cách điện.
- Đảm bảo an toàn điện.
6 Vẽ sơ đồ nguyờn lý và sơ đồ lắp đặt của cỏc mạch điện đơn giản ở mạng điện trong nhà.
II THỰC HÀNH:
1 Thực hiện nối dõy dẩn điện
2 Mắc bảng điện gồm 1 cầu chỡ, 1 ổ cắm, 1 cụng tắc điều khiển 1 búng đốn sợi đốt