Sáng kiến kinh nghiệm thể dục lớp 3, đề tài giúp học sinh học tốt môn thể dục

Luật Giáo dục, điều 24.2, đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; b

MỤC LỤC

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI 1

II GIỚI THIỆU 2

1 Thực trạng : 2

2 Giải pháp: 3

3 Vấn đề nghiên cứu: 3

4 Giả thiết nghiên cứu: 4

III PHƯƠNG PHÁP 4

1 Khách thể nghiên cứu: 4

2 Thiết kế nghiên cứu: 4

3 Quy trình nghiên cứu: 6

3.1 Đối với giáo viên: 6

3.2 Đối với học sinh 12

4 Đo lường và thu thập dữ liệu: 13

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ : 13

1 Phân tích dữ liệu: 13

2 Bàn luận kết quả: 15

V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 15

1 Kết luận: 15

2 Kiến nghị : 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

1 Bảng 1: Bảng tương quan giữa hai nhóm.

2 Bảng 2: Kết quả khảo sát trước tác động.

3 Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu

VIẾT TẮT TỪ, THUẬT NGỮ TIẾNG VIỆT

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI

Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định trongNghị quyết Trung ương 4 khóa VII (tháng 1 - 1993), Nghị quyết Trung ương 2khóa VIII (tháng 12 - 1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục (tháng 12 -1998), được cụ thể hóa trong các chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là

chỉ thị số 15 (tháng 4 - 1999) Luật Giáo dục, điều 24.2, đã ghi: "Phương pháp

giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh".

Xu hướng đổi mới giáo dục hiện nay đang đặt ra cho giáo viên giáo dụcthể chất ở trường Tiểu học đòi hỏi phải làm sao để dạy tốt môn thể dục ở bậctiểu học nói chung, môn thể dục nói riêng phát huy được tính tích cực của họcsinh Xuất phát từ những vấn đề cấp thiết hiện nay đòi hỏi người giáo viên phảinhiệt huyết, phải luôn luôn chuẩn bị tốt trước khi lên lớp như: Tranh ảnh, đồdùng dạy học, dụng cụ tự làm, sân bãi phải chuẩn bị một cách thật chu đáo Cónhư thế thì giờ học mới đạt được hiệu quả cao, từng bước nâng dần sức khỏephát triển tốt các tố chất thể lực cho các em học sinh

Ở học sinh phổ thông nói chung và tuổi học sinh tiểu học nói riêng, tínhvui tươi, hồn nhiên, hiếu động là không thể thiếu được trong các em Đặc biệt vềmặt tâm sinh lý của các em có nhiều thay đổi Vì vậy, trong môn học thể dụckhông nên theo khuynh hướng học thể dục đơn thuần, máy móc, gây cho các em

sự mệt mỏi, căng thẳng, nhàm chán, dẫn đến phản tác dụng rèn luyện mà phảikích thích, tác động đến hoạt động toàn diện cả về mặt tâm sinh lý ở các em.Cần tạo nên sự hứng thú, giúp các em ham thích tập luyện tốt hơn

Qua nhiều năm công tác giảng dạy, tôi nhận thấy rằng việc học tập củahọc sinh còn thụ động mang tính đối phó rất nhiều, có thể do tâm lý ỷ lại, trôngchờ của các em học sinh hoặc có thể do chưa áp dụng được các phương phápdạy học tích cực vào chương trình nên chất lượng của các môn học nói chung vàmôn Thể dục nói riêng còn chưa cao Xuất phát từ những lí do trên, với mục tiêunhằm nâng cao thể lực cho học sinh Tiểu học, tôi mạnh dạn chọn đề tài:

“Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 học tốt bài thể dục phát triển chung”.

Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương nhau về hoạt độnggiáo dục, năng lực, phẩm chất và giới tính

Nhóm thực nghiệm gồm 15 em học sinh lớp 3A trong đó có 7 em họcsinh nam và 8 em học sinh nữ học tập theo giải pháp thay thế.

Nhóm đối chứng gồm 15 em học sinh lớp 3B trong đó có 7 em học sinhnam và 8 em học sinh nữ học tập theo phương pháp dạy bình thường trong cùngthời gian và phạm vi trên

Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập củahọc sinh : nhóm thực nghiệm đã đạt kết quả học tập cao hơn so với nhóm đốichứng Điểm kiểm tra đầu ra của nhóm thực nghiệm có giá trị trung bình là 8.0;Điểm kiểm tra đầu ra của nhóm đối chứng có giá trị trung bình là 6.6 Kết quảkiểm chứng t-test cho thấy p < 0.05 có ý nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểmtrung bình của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng Điều đó chứng minh giảipháp mang lại có ảnh hưởng tốt đến tính tích cực của học sinh

Vậy đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 học tốt bài thể dục phát

triển chung.” là nghiên cứu khoa học ứng dụng có hiệu quả.

II GIỚI THIỆU

1 Thực trạng :

Xu hướng đổi mới giáo dục hiện nay đang đặt ra cho giáo viên giáo dục thể chất ở trường Tiểu học đòi hỏi phải làm sao để dạy tốt môn thể dục ở bậc tiểu học nói riêng cũng như toàn thể các bậc nói chung

Qua những bài tập: Đội hình đội ngũ, bài thể dục phát triển chung, bài tậprèn luyện tư thế cơ bản, bài tập về kỹ năng vận động cơ bản, trò chơi vận động

có tác động lên cơ thể các em, làm cho cơ thể các em chuyển biến về hình thái chức năng theo chiều hướng tích cực là một trong những mặt giáo dục có ý nghĩa nêu cao tầm vóc, sức khỏe cho học sinh phát triển tốt hơn

Xuất phát từ những vấn đề cấp thiết hiện nay đòi hỏi người giáo viên phải nhiệt huyết, phải luôn luôn chuẩn bị tốt trước khi lên lớp như: Tranh ảnh, đồ dùng dạy học, dụng cụ tự làm, sân bãi phải chuẩn bị một cách thật chu đáo Có như thế thì giờ học mới đạt được hiệu quả cao, từng bước nâng dần sức khỏe phát triển tốt các tố chất thể lực cho các em học sinh

Viện Khoa học TDTT ( 2003), Thực trạng thể chất người Việt Nam từ 6đến 20 tuổi ( thời điểm năm 2001), NXB TDTT, Hà Nội.

Tuy nhiên chưa có đề tài nghiên cứu sâu về việc sử dụng các biện pháp,phương pháp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh đặc biệt là trong bài thểdục phát triển chung Chính vì vậy, để thay thế hiện trạng trên , tôi áp dụngphương pháp thay thế là sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học môn Thểdục nhằm phát huy tính tích cực của học sinh có giúp học sinh học tốt bài thểdục phát triển chung cho học sinh lớp 3 trường Tiểu học Long Tân

3 Vấn đề nghiên cứu:

Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học môn Thể dục nhằm phát

huy tính tích cực của học sinh có giúp học sinh học tốt bài thể dục phát triểnchung hay không?

4 Giả thiết nghiên cứu:

Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học môn Thể dục nhằm học tốtbài thể dục phát triển chung

trong đó có 7 em học sinh nam và 8 em học sinh nữ học tập theo giải pháp thaythế

trong đó có 7 em học sinh nam và 8 em học sinh nữ học tập theo phương phápdạy bình thường trong cùng thời gian và phạm vi trên

 Hai nhóm này tương đồng nhau về hoạt động giáo dục, năng lực, phẩmchất và giới tính

Năng lựcPhẩm chất

2 Thiết kế nghiên cứu:

Tiến hành nghiên cứu vẫn thực hiện theo thời khóa biểu cùa nhà trường

để đảm bảo tính khách quan và không ảnh hưởng đến tâm lý của học sinh Tôichọn lớp (3A nhóm 1) là nhóm thực nghiệm và lớp 3B (nhóm 2) là nhóm đốichứng Sau khi đã có kết quả kiểm tra trước tác động tôi thấy rằng điểm trungbình của hai nhóm không có sự khác nhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng t-test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm trung bình của hai nhóm trước tácđộng

Bảng 2: Kết quả khảo sát trước tác động.

Kết quả cho thấy P = 0.32 > 0.05 điều này chứng minh rằng sực chênh

lệch điểm số trung bình của hai nhóm là không có ý nghĩa, hai nhóm được coi làtương đương nhau

Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu :.

Hai nhóm đều được kiểm tra Bài kiểm tra trước tác động của nhóm thực nghiệmđược ký hiệu là 01, bài kiểm tra trước tác động của nhóm đối chứng được kýhiệu là 02 Bài kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm được ký hiệu là 03,bài kiểm tra sau tác động của nhóm đối chứng được ký hiệu là 04

Kiểm tra sau tác động

(nhóm thực

nghiệm)

01( Giá trị TB: 6.7)

Sử dụng các phươngpháp, kĩ thuật dạy học,cách đánh giá mới theothông tư 22/ 2016 kèmtheo TT 30/2014 nhằmphát huy tính tích cựccủa học sinh

03( Giá trị TB: 8.0)

các phương pháp, kĩ

04

(nhóm đối

thuật dạy học, cáchđánh giá mới theothông tư 22/ 2016 kèmtheo TT 30/2014 nhằmphát huy tính tích cựccủa học sinh

( Giá trị TB: 6.6)

3 Quy trình nghiên cứu:

3.1 Đối với giáo viên:

 Trước giờ dạy cần nắm chắc những diễn biến sức khoẻ hoạt động học tập,lao động, sinh hoạt, kết quả của bài trước những thay đổi tổ chức học tập, nhữngvấn đề chung của lớp và những em cá biệt Từ đó kịp thời điều chỉnh kế hoạchmức độ hình thức, phương pháp lên lớp

 Trước giờ dạy giáo viên kiểm tra sân bãi, kiểm tra sự an toàn của họcsinh

 Khi hướng dẫn một nội dung nào đó trong tiết dạy giáo viên phải phốihợp tốt với cán sự lớp để giúp giáo viên điều khiển lớp tập luyện, giáo viên điquan sát sửa chữa, uốn nắn, giúp đỡ những em tập chưa hoàn chỉnh đặc biệt cầnchú trọng đến khâu bảo hiểm để phòng ngừa chấn thương cho các em

 GV hướng dẫn một động tác nào đó cần nói rõ tên động tác

 Hướng dẫn học sinh xem tranh, phân tích kỹ thuật động tác đặt biệt làbiên độ động tác nhằm nâng cao kỹ thuật động tác

 GV làm mẫu 2 lần 8 nhịp cho lớp xem vừa làm mẫu vừa phân tích kỹthuật cho lớp nghe và giáo dục học sinh, tinh thần học tập cũng như tác dụng củabài tập

 GV gọi 2 em lên tập thử, cho lớp quan sát, GV cùng học sinh nhận xéttuyên dương

 GV điều khiển lớp tập, hô nhịp chậm đều và đi quan sát sửa sai cho các

em

 GV cho cán sự lớp điều khiển lớp tập 2 lần 8 nhịp, giáo viên đi giúp đỡhọc sinh sửa sai

 Chia nhóm cho các em tập theo từng khu vực đảm bảo an toàn , qui địnhthời gian cụ thể cho các em tập , giáo viên nhắc nhỡ học sinh sửa sai

 Tổ chức thi đua tổ với nhau từ đó đưa ra hình thức khen và hình thứcphạt

MINH HỌA MỘT SỐ ĐỘNG TÁC NHƯ SAU:

VD: Hướng dẫn động tác "Vươn thở":

Hướng dẫn động tác như sau:

 Nhịp 1: Chân trái bước ra trước một bước ngắn, trọng tâm dồn vào chân

trái, chân phải thẳng kiễng gót, đồng thời vươn người, đưa hai tay ra trước – lêncao chếch hình chữ V, lòng bàn tay hướng vào nhau, mặt ngửa từ từ hít sâu vàobằng mũi

 Nhịp 2: Thu chân trái về vị trí ban đầu, hai tay từ từ hạ xuống dưới về tư

thế dọc thân người, đồng thời hóp bụng, thân người hơi cúi và thở ra từ từ bằngmiệng

 Nhịp 3: Như nhịp 1 nhưng đổi chân (hít vào).

 GV làm mẫu động tác hướng dẫn thật kỹ “hô nhịp chậm kéo dài kết hợphít sâu thở ra” nếu không hướng dẫn kỹ thì các em tập không hít sâu thở ra,không đúng nhịp và biến độ động tác không đạt hiệu quả cao cho các em.

 Nên cho 2 em học sinh tập thử 2 lần 8 nhịp, lớp nhận xét tuyên dương

 GV hô nhịp chậm kéo dài cho lớp tập, quan sát sửa sai cho học sinh

 Cán sự lớp hô nhịp lớp tập , giáo viên giúp đỡ sửa sai cho các em

 GV chia nhóm tập theo từng khu vực, qui định thời gian , quan sát giúp

đỡ học sinh sửa sai

 Tổ chức thi đua tổ với nhau, giáo viên nhận xét tuyên dương

 Đại diện tổ thi đua, giáo viên cùng học sinh nhận xét tuyên dương

Một số lỗi học sinh thường sai:

 Tập trước nhịp, đưa tay dang ngang lên cao chưa thẳng chưa ngẩng đầu vàhít vào Vì vậy giáo viên cần cho học sinh xác định rõ hướng đưa tay lên cao,nhớ rõ ngẩng đầu và hít sâu bằng mũi

 Khi hô nhịp, phân tích động tác hướng dẫn bài tập các em chưa hiểu (hiểuchậm), giáo viên cần hướng dẫn giải thích thêm để các em hiểu bằng cách: làmmẫu nhiều lần, cho học sinh tập thử lớp quan sát nhận xét tuyên dương Tổ chức

VD: Hướng dẫn học sinh học "Động tác toàn thân":

Hướng dẫn động tác như sau:

 Nhịp 1: Bước chân trái ra trước một bước, trọng tâm dồn vào chân trước,

chân sau thẳng kiễng gót, hai tay đưa ra trước – lên cao thẳng hướng vào nhau,mắt nhìn theo tay

 Nhịp 2: Đưa chân trái về với chân phải, đồng thời gập thân trên về trước –

xuống thấp, hai chân và tay thẳng, hai bàn tay chạm mu bàn chân, mắt nhìn theotay

 Nhịp 3: Khuỵu gối (hai đầu gối sát nhau), lưng thẳng hai tay dang ngang,

lòng bàn tay ngửa mắt nhìn về phía trước

 Nhịp 4: Về TTCB

 Nhịp 5,6,7,8: Như nhịp 1,2,3,4 nhưng ở nhịp 5 bước chân phải

Hình 2: Động tác “Toàn thân”

- Trong khi tập luyện học sinh thường tập không hết biên độ động tác như ởnhịp 1 tay phải các em chưa chạm được mũi chân trái, chân không thẳng, tay tráigiơ chưa thẳng lên cao

 Giáo viên nêu rõ tác dụng của động tác và giáo dục các em phải có tinthần học tập động tác này có tác động đến toàn thân, sự phối hợp nhịp nhàng

- Từ đó gây ảnh hưởng rất nhiều đến tác dụng động tác (giáo viên phảithường xuyên giúp đỡ các em sửa sai, giải thích thêm) để các em tập không cònmắc phải khuyết điểm

 Giáo viên cho học sinh tập thử hai em, nêu rõ tác dụng động tác, biên độđộng tác và giáo viên cùng lớp nhận xét tuyên dương

 Học sinh tiến hành tập chính thức, giáo viên đi quan sát giúp đỡ sửa sai

 Trong quá trình tổ chức cho học sinh tập luyện động tác giáo viên phải hếtsức chú ý về sân bãi, dụng cụ tập luyện, biến độ động tác cũng như phương pháp

tổ chức Nếu giáo viên không làm tốt vấn đề này thì khi tập luyện các em dễ bịchấn thương gây tâm lý không an tâm cho học sinh trong lúc tập luyện thì hiệuquả của động tác không cao cả về mặt thể lực cũng như sự phát triển về trí thứccủa các em

VD: Hướng dẫn học sinh học“Động tác nhảy”:

Hướng dẫn động tác như sau:

 Nhịp 1: Bật nhảy lên, đồng thời hai tay dang ngang, bàn tay sấp, khi rơi

xuống hai chân đứng rộng bằng vai

 Nhịp 2: Bật nhảy về TTCB

 Nhịp 3: Bật nhảy lên, đồng thời hai tay vỗ vào nhau ở trên đầu, khi rơi

xuống hai chân đứng rộng bằng vai

+ Giáo dục học sinh tinh thần học tập, sức nhanh và kỹ năng bật nhảy cho họcsinh, cần có tin thần đoàn kết

+ Cho học sinh đại diện nhóm thi đua tổ với nhau, giáo viên cùng lớp nhậnxét tuyên dương

 Học sinh thường tập trước lệnh hoặc trước khi hô nhịp, nâng cánh taychưa bằng vai ngón tay chưa khép lại Học sinh đưa tay dang ngang lên cao haitay vỗ vào nhau chưa ngẫng đầu

 Trong giảng dạy phải phát huy tính tích cực của học sinh bằng các biệnpháp thi đua, thi đấu, biểu dương khen thưởng, cần nâng cao tính tự giác khảnăng tự quản của học sinh để phát huy tính chủ động tích cực trong học tập

 Tăng cường đổi mới cách tổ chức dạy học theo nhóm, để các em thi đuavới nhau, nhận xét lẫn nhau kiểm tra theo dõi bạn, để mang tính tích cực, tính tựgiác trong học tập

* Đổi mới phương pháp đánh giá bằng nhận xét theo hướng phát huy tính tích cực của HS

Trong dạy học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận địnhthực trạng và điều chỉnh hoạt động học của trò mà còn đồng thời tạo điều kiệnnhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy Trước đây giáo viên giữ độc quyền đánh giá học sinh Trong phương pháptích cực, giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển kĩ năng tự đánh giá để tựđiều chỉnh cách học Liên quan với điều này, giáo viên cần tạo điều kiện thuậnlợi để học sinh được tham gia đánh giá lẫn nhau Tự đánh giá đúng và điềuchỉnh hoạt động kịp thời là năng lực rất cần cho sự thành đạt trong cuộc sống

mà nhà trường phải trang bị cho học sinh

Theo hướng phát triển các phương pháp tích cực để đào tạo những conngười năng động, sớm thích nghi với đời sống xã hội, thì việc kiểm tra, đánh giákhông thể dừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức, lặp lại các kĩ năng đã học

mà phải khuyến khích trí thông minh, óc sáng tạo trong việc giải quyết nhữngtình huống thực tế

Từ dạy và học thụ động sang dạy và học tích cực, giáo viên không cònđóng vai trò đơn thuần là người truyền đạt kiến thức, giáo viên trở thành ngườithiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động độc lập hoặc theo nhóm nhỏ để họcsinh tự lực chiếm lĩnh nội dung học tập, chủ động đạt các mục tiêu kiến thức, kĩnăng, thái độ theo yêu cầu của chương trình Trên lớp, học sinh hoạt động làchính, giáo viên có vẻ nhàn nhã hơn nhưng trước đó, khi soạn giáo án, giáo viên

đã phải đầu tư công sức, thời gian rất nhiều so với kiểu dạy và học thụ động mới

có thể thực hiện bài lên lớp với vai trò là người gợi mở, xúc tác, động viên, cốvấn, trọng tài trong các hoạt động tìm tòi hào hứng, tranh luận sôi nổi của họcsinh Giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâu rộng, có trình độ sư phạm lànhnghề mới có thể tổ chức, hướng dẫn các hoạt động của học sinh mà nhiều khidiễn biến ngoài tầm dự kiến của giáo viên

3.2 Đối với học sinh.

Để các em học tốt môn thể dục mà đặc biệt là học tốt bài thể dục phát triểnchung các em cần:

 Thường xuyên luyện tập để nâng cao sức khoẻ và hoàn thành tốt các bàitập thể dục mà giáo viên giao cho

 Các em phải có tính trung thực trong luyện tập cũng như trong khi chơitrò chơi và biết vận dụng vào cuộc sống

 Tập luyện ở nhà vào buổi sáng hằng ngày nhằm nâng cao sức khỏe Hìnhthành thói quen tập luyện, nâng cao kỹ thuật động tác