Bài giảng Tiết 1 Bài 1 Giới thiệu nghề trồng cây ăn quả (tiếp) Trường THCS Liên Lý Năm học 2013 2014 Giáo viên Nguyễn Thọ Hà Giáo án Công nghệ 91 TRỒNG CÂY ĂN QUẢ Ngày soạn 1292011 Ngày giảng 159 (9C); 209 (9A), (9B) Tiết 1 Bài 1 GIỚI THIỆU NGHỀ TRỒNG CÂY ĂN QUẢ I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Biết được vai trò, công việc trồng cây ăn quả trong sản xuất đời sống và nền kinh tế Xác định được vị trí, biết được các đặc điểm của nghề và yêu cầu đối với người làm nghề trồng cây ăn quả Qua đó biết.
Trang 1TRỒNG CÂY ĂN QUẢ
Ngày soạn: 12/9/2011
Ngày giảng:15/9 (9C); 20/9 (9A), (9B)
Tiết 1: Bài 1:
GIỚI THIỆU NGHỀ TRỒNG CÂY ĂN QUẢ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Biết được vai trò, công việc trồng cây ăn quả trong sản xuất đời sống và nền kinh
tế
- Xác định được vị trí, biết được các đặc điểm của nghề và yêu cầu đối với người làm nghề trồng cây ăn quả Qua đó biết được triển vọng của nghề trồng cây ăn quả
2 Kỹ năng:
Rèn luyện năng lực khái quát hoá
3 Thái độ:
- Có ý thức bảo vệ các giống cây ăn quả có giá trị, có ý thức tham gia phát triển cây
ăn quả của gia đình
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên :
- Nghiên cứu nội dung SGK-SGV và các tài liệu có liên quan
- Tranh vẽ có liên quan đến nội dung bài học
2 Học sinh :
- Nghiên cứu trước bài ở nhà
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra:
3 Bài mới:
* Đặt vấn đề : Các em có thích ăn quả không ? Làm thế nào để có nhiều quả để ăn? Quả
mang lại giá trị gì cho con người ? Để hiểu được những nét cơ bản của trồng cây ăn quả Hôm nay chúng ta tìm hiểu bài…
* Nội dung bài mới :
HĐ1: Tìm hiểu vai trò, vị trí của nghề trồng cây ăn quả
? Hãy kể tên các giống cây ăn quả quý ở
nước ta mà em biết?
Hs: Vải thiều - Hải Dương, nhãn lồng-
Hưng Yên, bưởi - Đoan Hùng, sầu riêng,
măng cụt, chôm chôm…
? Quan sát hình 1 SGK em hãy cho biết
nghề trồng cây ăn quả có những vai trò
gì trong đời sống và kinh tế?
I- Vai trò vị trí của nghề trồng cây ăn quả
* Vai trò
- Cung cấp cho người tiêu dùng các chất: Vitamin, đường, chất khoáng, năng lượng
- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến đồ hộp, nước giải khát
- Xuất khẩu
Trang 2? Em có biết hiện nay nước ta có bao
nhiêu nhà máy chế biến rau, quả ?
Hs: Khoảng 17 nhà máy trong đó có 12
nhà máy chế biến đồ hộp, 5 nhà máy
đông lạnh
* Vị trí
Chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế
HĐ2: Tìm hiểu đặc điểm của nghề và những yêu cầu đối với nghề.
? Đọc mục II SGK-T6 em hãy cho biết
nghề trồng cây ăn quả có những đặc
điểm gì ?
? Em hãy nêu dụng cụ lao động làm
vườn mà em biết ?
Hs: Trả lời
Gv: Nhận xét và phân tích đặc điểm của
nghề
? Có những yêu cầu gì đối với người làm
nghề trồng cây ăn quả ?
Hs: Trả lời
Gv: Phân tích yếu tố của ngề trồng cây
ăn quả
II Đặc điểm và yêu cầu của nghề.
1 Đặc điểm của nghề
a Đối tượng lao động: Là loại cây ăn quả lâu năm có giá trị dinh dưỡng và kinh tế cao
b Nội dung lao động: Nhân giống -> làm đất -> gieo trồng -> chăm sóc -> thu hoạch -> bảo quản->chế biến
c Dụng cụ lao động: Cuốc, xẻng, bình tưới
d Điều kiện lao động: Lao động chủ yếu ở ngoài trời
e Sản phẩm: Các loại quả
2.Yêu cầu của nghề đối với người lao động.
a Có tri thức về khoa học sinh học, hóa học,
kĩ thuật nông nghiệp, am hiểu thực tiến sản xuất
b Có lòng yêu nghề, yêu thiên nhiên cần cù, chịu khó, ham học hỏi, năng động sáng tạo
Có kĩ năng quan sát
c Có sức khoẻ tốt, dẻo dai thích nghi với hoạt động ngoài trời Có đôi mắt tinh tường bàn tay khéo léo
HĐ3: Tìm hiểu triển vọng của nghề.
Gv: Cho Hs đọc thông tin SGK nêu triển
vọng của nghề
? Tại sao nghề trồng cây ăn quả lại
được khuyến khích phát triển?
Gv: Yêu cầu Hs đọc bảng 1.SGK
? Để đáp ứng yêu cầu phát triển của
nghề cần thực hiện tốt các công việc gì?
(Làm tăng năng suất và chất lượng )
? Theo em hiện nay cần có những biện
pháp nào để phát triển nghề trồng cây ăn
quả ?
Tự do phát biể ý kiến
III Triển vọng của nghề.
- Tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người lao động
- Tăng thêm nguồn ngoại tệ cho đất nước
- Xây dựng cải tạo vườn cây ăn quả theo hướng chuyên canh và thâm canh
- Áp dụng các tiến bộ kĩ thuật
- Xây dựng các chính phù hợp, đẩy mạnh đào tạo, huấn luyên cán bộ kĩ thuật
Trang 3Gv: Nhận xét kết luận
4 Củng cố, nhận xét, đánh giá
- Yêu cầu Hs đọc "ghi nhớ "SGK
? Nghề trồng cây ăn quả có vai trò gì với đời sống và nền kinh tế ?
? Em hay nêu yêu cầu của nghề trồng cây ăn quả và phân tích ý nghĩa của nó ?
5 Dặn dò
- Hs trả lời câu hỏi cuối bài học
- Đọc trước và chuẩn bị bài 2 -SGK
Ngày soạn :18/9/2011
Ngày giảng : 22/9 (9C),19/9 (9B),(9A) (Buổi chiều)”
Tiết 2: Bài 2
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÂY ĂN QUẢ (T1)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Biết được giá trị của việc trồng cây ăn quả
- Biết được đặc điểm thực vật, yêu cầu ngoại cảnh của cây ăn quả
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng phát triển tư duy kỹ thuật
3 Thái độ:
- Có ý thức bảo vệ các giống cây ăn quả có giá trị, có ý thức tham gia phát triển cây
ăn quả của gia đình
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên : - Nghiên cứu SGK-SGV và các tài liệu có liên quan
2 Học sinh : - Đọc và và tìm hiểu phần I + phầnII
III TIỄN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra:
? Nghề trồng cây ăn quả có ý nghĩa gì đối với đời sống và nền kinh tế ?
? Nêu các yêu cầu đối với người làm nghề trồng cây ăn quả và triển vọng của nghề
?
3 Bài mới:
* ĐVĐ: Tiết trước các em đã tìm hiểu các vấn đề chung về cây ăn quả, để biết được
quả mang lại giá trị gì cho con người ? Đặc điểm thực vật yêu cầu ngoại cảnh của chúng Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu bài…
* Nội dung bài mới :
HĐ1: Tìm hiểu giá trị của việc trồng cây ăn quả.
? Theo các em trong quả cây có chất
dinh dưỡng gì ?
Hs: Trả lời
Gv: Nhận xét kết luận
Gv: Cho Hs đọc thông tin SGK
I- Giá trị của việc trồng cây ăn quả
1 Giá trị dinh dưỡng
- Chứa nhiều loại đường dễ tiêu, các axit hữu cơ, protein
Trang 4?Ngoài giá trị dinh dưỡng quả và các bộ
phân khác còn có giá trị gì ?
Gv: Mở rộng thêm cho Hs về những khó
khăn trong việc xuất khẩu quả của Việt
Nam sang các nước khác
? Cây ăn quả có tác dụng gì trong việc
bảo vệ môi trường?
? Em hãy cho biết giá trị nào của cây ăn
quả là qua trọng nhất ?
Hs: Phát biểu cá nhân
Gv: Nhận xét kết luận
- Chứa nhiều loại vitamin: A, B1,
2 Giá trị khác
- Quả và các bộ phận khác có khả năng chữa một số bệnh: Dạ dày, tim mạch, cao huyết áp
3 Quả cung cấp nguyên liệu cho nhà máy chế biến đồ hộp Ngoài ra còn là mặt hàng xuất khẩu
4 Bảo vệ môi trường sinh thái: Làm sạch không khí, giảm tiếng ồn, làm rừng phòng
hộ, làm hàng rào chắn gió, làm đẹp cảnh quan thiên nhiên, chống xói mòn, bảo vệ đất
HĐ2: Tìm hiểu đặc điểm thực vật và yêu cầu ngoại cảnh của cây ăn quả.
Gv: Treo hình vẽ dặc điểm của thân, rễ
nêu yêu cầu Hs quan sát và cho biết
? Cây ăn quả có mấy loại rễ, nêu tác
dụng của mỗi loại rễ? (2 loại rễ: Rễ cọc
giữ cho cây đứng vững, rễ chùm hút
nước và các chất dinh dưỡng nuôi cây)
?Cây ăn quả thường có thân gì, có tác
dụng như thế nào?(Thường là thân gỗ để
đỡ khối lượng quả lớn)
? Thông thường cây ăn quả có mấy loại
hoa đó là những loại hoa nào ? (Hoa
đực, hoa cái, hoa lưỡng tính)
? Kể tên một số loại cây ăn quả thuộc vào
quả hạch, quả mọng, quả vỏ cứng ?
? Tại sao chúng ta cần tìm hiểu đặc điểm
thực vật của cây ăn quả?
Hs : Để chọn giống, thu hoạch, bảo quản,
chế biến và vận chuyển phù hợp
Gv: Nhận xét kết luận
Gv: Phát phiếu học tập và yêu cầu Hs
hoàn thành:
- Nêu được yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm
ánh sáng, đất và chất dinh dưỡng đối với
ăn quả
II Đặc điểm thực vật và yêu cầu ngoại cảnh của cây ăn quả.
1 Đặc điểm thực vật
a Rễ
- Loại mọc thẳng sâu xuống đất; loại mọc ngang do đó cần chăm sóc để rễ phát triển tốt
b Thân
- Từ thân có nhiều cành cấp 1, từ cành cấp
1 có nhiều cành cấp 2 cứ như vậy cho đến cành cấp 5,6; cành cấp 5 thường mang quả
do đó tạo cành để có nhiều quả
c Hoa
- Có loại hoa đực hoa cái riêng, có loại hoa lưỡng tính Cần có biện pháp để cây thụ phấn tốt
d Quả và hạt
- Quả hạch: Đào, mơ, mận
- Quả mọng: Cam, quýt
- Quả vỏ cứng: Dừa đào lộn hột
2 Yêu cầu ngoại cảnh
Trang 5- Thời gian 7 phút
- Nội dung: Đọc mục 2 yêu cầu ngoại
cảnh tìm ý điền vào chỗ trống trong
phiếu học tập cho phù hợp
Nhiệt độ
Độ ẩm, lượng mưa
Ánh sáng
Chất dinh dưỡng
Đất
a Nhiệt độ
Tuỳ từng loại cây25-30o
b Độ ẩm và lượng mưa
- Độ ẩm: 80-90%, không chịu úng
- Lượng mưa: 1000-2000 mm/năm
c Ánh sáng
Cây ưa ánh sáng: Hầu hết các loại cây ăn quả ưa ánh sáng: Cam, nhãn, vải, xoài
Cây ưa bóng râm: Dâu tây, dứa
d Chất dinh dưỡng
Cần đủ N, P, K, vi lượng
e Đất
Có kết cấu tốt ít chua
4 Củng cố, nhận xét, đánh giá
- Yêu cầu Hs đọc "ghi nhớ "SGK”
? Em hãy phân tích ý nghĩa giá trị của trồng cây ăn quả đối với con người và môi trường?
? Cho biết yêu cầu ngoại cảnh của cây ăn quả ?
5 Dặn dò
- Hs: Trả lời câu hỏi 1cuối bài học
- Đọc trước và chuẩn bị mục III - SGK Tr11
Trang 6Ngày soạn: 18/9/2011
Ngày giảng: 19/9 ( 9A, 9B) - Buổi chiều; 29/9 (9C)
Tiết 3: Bài 2:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÂY ĂN QUẢ (T2)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Biết được một số cây ăn quả thuộc 3 nhóm: cây ăn quả nhiệt đới, á nhiệt đới, ôn đới
- Biết được các khâu trong quy trình sản xuất cây ăn quả: Nhân giống, thời vụ, khoảng cách, đào hố-bón phân lót, trồng cây
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tế cuộc sống
3 Thái độ:
- Có ý thức sản xuất cây ăn quả theo quy trình kĩ thuật tiên tiến, lựa chọn giống có chất lượng cao, trống sâu, bệnh và trồng cây theo quy trình
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên : - Nghiên cứu SGK-SGV và các tài liệu có liên quan
2 Học sinh : - Đọc và và tìm hiểu phần III (1+2+3)
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra:
? Em cho biết giá trị của việc trồng cây ăn quả ?
3 Bài mới:
HĐ1: Tìm hiểu kĩ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả
Gv: Cây ăn quả nước ta gồm 3 nhón,
cây ăn qủa nhiệt đới, á nhiệt đới và ôn
đới
Gv: Cho Hs làm BT SGk hãy điền các
loại cây ăn quả mà em biết theo mẫu
bảng 2 trong SGK
ăn quả Các loại cây ăn quả
1 Nhiệt đới
2 Á nhiệt đới
3 Ôn đới
Hs: Thảo luận nhóm theo trả lời
Gv: Nhận xét kết luận
III- Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả
1 Giống cây
1 Nhiệt đới Chôm chôm, thanh
long, măng cụt, sầu riêng, chuối, dứa, mít, xoài, dừa, hồng xiêm,
vú sữa, đào lộn hột…
Trang 7? Người ta thường dùng phương pháp
nào để nhân giống cây ăn quả?
Hs: Trả lời
Gv: Nhận xét kết luận
Gv: Cho Hs đọc mục 3 SGK
? Thời gian nào trồng cây ăn quả là
thích hợp?
? Tại sao nên trồng dày hợp lí? (Tận
dụng được đất, vừa dễ chăm sóc)
Hs: Trả lời
Gv: Nhận xét, phân tích thêm về khoảng
cách trồng cây
? Hố trồng cây ăn quả có giống hố
trồng các loại cây khác không?
? Khi trồng cần lưu ý những vấn đề
gì?Cần phải làm như thế nào để giữ ẩm,
hạn chế cỏ dại và chống xói mòn đất?
2 Á nhiệt đới Cam, quýt, chanh,
bưởi, hồng, vải, nhẵn, bơ……
3 Ôn đới Lê, đào, mận, nho, táo,
dâu tây………
2 Nhân giống
- Phương pháp hữu tính: Gieo hạt
- Phương pháp vô tính: Giâm cành, chiết cành, ghép, tách chồi
3 Trồng cây ăn quả
a Thời vụ
- Đối với các tỉnh phía Bắc: Vụ xuân và vụ thu
- Đối với các tỉnh phía Nam: Đầu mùa mưa
b Khoảng cách trồng
- Tùy vào loại đất lợi cây có khoảng cách trồng khác nhau
c Đào hố, bón phân lót
- Trước khi trồng 15-30 ngày phải đào hố, kích thước hố khác nhau tùy mỗi loại cây, chộn lớp đất mặt cho vào hố rồi lấp đất
d Trồng cây
QT: Đào hố - Bóc vỏ bầu - Đặt cây vào hố - Lấp đất, tưới nước
* Lưu ý
- Nên trồng cây có bầu đất
- Đặt cây và giữa hố cho ngay ngắn lấp lớp đất mặt xuống dưới, lớp đất dưới phủ lên trên
- Không trồng cây khi có gió, giữa trưa nắng
- Trồng xong nên buộc dây với cọc đỡ
- Phủ rơm rạ hoặc các vật liệu khác xung quanh gốc cây Trồng xen cây ngắn ngày
4 Củng cố, nhận xét, đánh giá.
Gv: Nêu câu hỏi củng cố bài :
? Nêu các giống và kĩ thuật trồng cây ăn quả ?
Gv: Nhận xét, đánh giá giờ học
5 Dặn dò
- Hs học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài học
- Đọc và và tìm hiểu phần III 4 + phần IV ( Bài 2 – Tiếp)
Trang 8Ngày soạn: 25/9/2011
Ngày giảng: 27/9 (9B); 28/9(9A); 3 /9 (9C)(Buổi chiều)
Tiết 4: Bài 2:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÂY ĂN QUẢ (T3)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Biết được các khâu trong quy trình sản xuất cây ăn quả: Chăm sóc, thu hoạch, bảo quản, chế biến
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tế cuộc sống
3 Thái độ:
- Yêu thích môn học, vận dụng vào thực tế
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên : - Nghiên cứu SGK-SGV và các tài liệu có liên quan
2 Học sinh : - Đọc và và tìm hiểu phần 4 + phần IV ( Bài 2 – Tiếp)
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra:
? Nêu các giống và các cách nhân giống cây ăn quả ?
? Trình bày quá trình trồng cây ăn quả ?
3 Bài mới:
HĐ1: Tìm hiểu kĩ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả (Tiếp)
? Nêu mục đích của việc làm cỏ vun xới?
? Bón phân không đúng yêu cầu kĩ thuật
có ảnh hưởng đến môi trường không?
? Khi bón phân thúc cho cây ta nên bón
trực tiếp vào gốc cây hay bón theo hình
chiếu của tán lá cây?
? Bón phân thúc cho cây ăn quả vào
mấy thời kì, ta nên sử dụng những loại
phân gì để bón?
Hs: Bón vào 2 thời kì: Bón khi cây chưa
ra hoa hoặc đã ra hoa và bón sau khi thu
hoạch quả Thường sử dụng phân
chuồng kết hợp với phân hoá học hoặc
bùn ao, phù sa
Gv: Nhận xét kết luận
4 Chăm sóc
a Làm cỏ, vun xới
Diệt cỏ dại, làm mất nơi ẩn nấp của sâu bệnh, làm cho đất tơi xốp
b Bón phân thúc
- Bón phân đúng yêu cầu kỹ thuật, phân hữu
cơ đã hoai mục, vùi trong đất tránh ô nhiễm môi trường
- Bón thêm bùn khô khô, phù sa cung cấp dinh dưỡng cho cây, ghóp phần cải tạo đất
- Bón theo hình chiếu của tán lá cây
Trang 9? Thời kì nào cây cần đủ nuớc?
Hs: Đọc thông tin SGK và liên hệ thực
tế để trả lời câu hỏi
? Mục đích của việc tạo hình, sửa cành
là gì ?
Hs: Trả lời
Gv: Nhận xét kết luận
? Nêu các biện pháp phòng trừ sâu
bệnh? ở địa phương em thường sử dụng
biện pháp nào để phòng trừ sâu bệnh?
? Khi sử dụng thuốc hoá học để phòng
trừ sâu bệnh chúng ta cần lưu ý vấn đề
gì ?
? Dùng thuốc hóa học không đúng kĩ
thuật có ảnh hưởng đến môi trường
không?
Gv: Yêu cầu Hs đọc thông tin SGK,
hướng dẫn Hs để Hs nắm bắt được thế
nào là sử dụng chất điều hoà sinh trưởng
đúng kĩ thuật
Gv: Phân tích và nhấn mạnh việc sử
dụng chất kích thích ra hoa đậu quả và
lớn nhanh ở quả không đúng kĩ thuật sẽ
có tác hại đến môi trường và sức khoẻ
của con người
c Tưới nước
Chủ động tưới nước theo yêu cầu của cây, nhất là thời kì ra hoa, đậu quả
d Tạo hình, sửa cành
- Tạo hình: Làm cho cây có thể đứng và có
bộ khung khỏe, cành phân phối đều
- Sửa cành: Loại bỏ những cành nhỏ, cành bị sâu, bệnh, cành vượt, làm cho cây thông thoáng giảm sâu, bệnh
e Phòng trừ sâu, bệnh
- Kĩ thuật canh tác: Mật độ trồng, bón phân, giống
- Biện pháp sinh học, thủ công
- Sử dụng thuốc hoá học
- Phòng trừ sâu bệnh kịp thời bằng các biện pháp tổng hợp, sử dụng thuốc hoá học đúng
kĩ thuật để giảm ô nhiễm môi trường, tránh gây độc cho người và động vật, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm
g Sử dụng chất điều hoà sinh trưởng
- Sử dụng đúng kỹ thuật
HĐ2: Tìm hiểu cách thu hoạch, bảo quản và chế biến
?Gia đình em thường thu hoạch quả vào
thời gian nào? Quả như thế nào thì thu
hoạch ?
Gv: Yêu cầu Hs đọc thông tin SGK và
giới thiệu các cách bảo quản quả ở
những nơi trồng nhiều các loại quả
Gv: Giới thiệu cách bảo quản
Gv: Yêu cầu Hs liên hệ cách bảo quản
quả tại gia đình
? Gia đình em trồng được những loại
quả gì, cách chế biến các loại quả đó
như thế nào? (Quả mơ, mận, táo : Làm
xirô quả, nhãn, vải sấy khô )
IV- Thu hoạch, bảo quản, chế biến
1 Thu hoạch
- Thu hoạch vào lúc trời mát
- Khi thu hoạch phải đảm bảo đúng độ chín, nhẹ nhàng, cẩn thận
2 Bảo quản
Quả phải được sử lý bằng hóa chất, chiếu tia phóng xạ, gói giấy mỏng đưa vào kho lạnh, không chất đống khi bảo quản
3 Chế biến
Tuỳ từng loại quả mà có cách chế biến khác nhau
Trang 104 Củng cố, đánh giá.
Gv: Nêu câu hỏi củng cố bài :
? Nêu các biện phápchăm sóc cây ăn quả ?
? Trình bày cách thu hoạch, bảo quản và chế biến quả cây ăn quả ?
5 Dăn dò
- Hs học bài và trả lời các câu hỏi ở cuối bài
- Đọc trước bài 3 và tìm hiểu trước ở nhà