Hiện nay, phần lớn các bệnh viện ở nước vẫn chưa có lò đốt rác thải y tế và tại các bệnh viện này chất thải rắn y tế được hợp đồng xử lý bởi công ty môi trường đô thị, công ty mai táng..
Trang 1Ộ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ; TRUONG DAI HOC DAN LAP KY THUAT CONG NGHE
KHOA MOI TRUONG
1 - ‘aa
TEN LUAN VAN:
THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN
DA KHOA DONG NAI
Ngành: Kỹ thuật môi trường
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 12 năm 2 004
Trang 2MUC LUC °
e TRANG |
GIGI THIEU CHUNG VE DE TAI
1 Su can thiét cla dé tain ccccccccccccccscsccescsccsseccecscsscssesessceseeseescseseesees 1
L2 Mục đích và nội dung của để tài " 1 1.2.1 Muc dich cla dé tai cc ccececcesssceessescsesseseeeeees "¬ `
1.2.2 Nội dung của để tài c-Sccccccecrecrecrerrree _ 2
1.3 Phạm vi của đỀ tài cc cv cv TS HH TT ng ng crey 2
-" TỔNG QUAN VỀ CHẤT THÁI Y TẾ
II.I Định nghĩa và phân loại chất thải rắn y tế ¬ 3
ID? 6i 1n 3
iu 6n _ 3
I2 Khối lượng và thành phần chất thải rắn y tế . 6
II.2.1 Khối lượng chất thải y tế phát sinh ở các nước trên thế giới sc 222222222221211112221.1222271E1.1 22212 eeerre 6 II.2.2 Khối lượng chất thải y tế phát sinh tại các bệnh viện ' Ở ViỆt Nam Ác kg re 6 II.2.3 Thành phần trung bình của rác thải bệnh viện ở Việt Nam 7`
I.3 Hiện trạng quản lý chất thải y tế tại Việt Nam - 8
iESEeionii on 8
II.3.2 Tam quan trong cha quản lý chất thải y tế 8
11.3.1 Hién trang quan ly chat thai y tế tại Việt Nam 8
II.3.2 Kế hoạch hành động về xử lý chất thải i
I4 Một số phương pháp xử lý chất thải rắn tế .- 13
H.4.1 Xử lý bằng phương pháp khử trùng (4141111111251 mxee 13 H.4.2 Phương pháp đốt 14
H.4.3 Phương pháp chôn lấp chất thải hợp vệ sinh 14
1.5 Lý thuyết xử lý rác thải bằng phương pháp nhiệt 15
IIL5.1 Bản chất của quá trình đốt nhiệt phân . - 15 I.5.2 Đại cương về phương pháp đốt ¿52+ cccccccccseei 16
‘
Trang 3Chương3 „ -
TỔNG QUAN VỀ CHẤT THÁI Y TẾ
IIL.1 Các yếu tố nguy cơ của rác thải y tế đối với sức khỏe 21
HN 200 o6 21
_ IH.1.2 Nguy cơ và tác động của chất thải nhiễm khuẩn 21
_ HI.1.3 Nguy cơ và tác động của vật sắc nhọn - - -‹~- 21
HI.1.4 Nguy cơ và tác động của chất thải hóa học và dược phẩm .¿ 5-5: c- 2z Stt tt E11 11111110111111111 1.1 re 22 HI1.5 Nguy cơ và tác động của chất thải là thuốc gây độc 1711 NH1 1 rrrrrrg 22 II.1.6 Nguy cơ và tác động của chất phóng xạ . 22
IH.1.7 Tính nhạy cảm của cộng đồng đối với chất thải 22
II.2 Ảnh hưởng của rác thải y tế đến môi trường -. -‹ 23
Chương 4 TỔNG QUAN VỀ BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI _ VI.I Lịch sử hình thành và phát triỂn «se cccccssxerrrrrrrrrrre 24 - VL2 Công tác quản lý và xử lý chất thải tại bệnh viện Dong Nai 28
VI.2.1 Công tác quản lý và xử lý chất thải rắn - 18
VL2.2 Công tác quản lý và xử lý nước thải - 31
Chương 5 TÍNH TOÁN THIẾT KẾ LÒ ĐỐT RÁC THÁI Y TẾ BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI V.I Lựa chọn công nghệ đốt rác y tẾ - 555cc scsesreesersesee 32 V.I.I Lựa chọn công suất lỒ .- 55 +2 2+ se sereeersrreereeseree 32 V.1.2 Lua chon cong nghệ lò đốt 55+ c+c<<c+c+eeseres 32 V.1.3_ Phân tích lựa chọn nhiệt độ thiết kế cho lò đốt 33
V.2_ Tính toán thiết kế buồng đốt -+2++++c+c+cvzzesrerseee 34 ° V.2.1 Các giả thiết tính toán -¿ccSc 2+ +xsvsrkerererererrrrrrerrs 34 V.2.2 Các thông số đầu vào - (S252 ScSxsxsrxeEsrrrrrererrrrrrrree 34 V.2.3 Tính toán định mức sản phẩm khi đốt 1 kg rác thải y tế 35
V.2.4_ Tính tóan nhu cầu không khí cần cấp khi đốt s00 9° 40
V.2.5 Tính nhiệt lượng cho lò đốt công suất 140 kg/giờ 40
V.2.6_ Cân bằng vật chất buồng đốt thứ cấp công suất 140 kg/giờ c-cccce MàTỪCV 42
V.2.7 Tính lưu lượng khí thải phát sinh trong lò đốt 44
Trang 4
¢ V.2.8 Tinh todn kich thudc budng d6t 86 CHD -cccccccccscsssscsecssscsssessensees 46
V.2.9 Tính toán kích thước buồng đốt thứ or 47
V.210 Tinh todn 6ng KHOi ccc eseesceeseceeeeeeeees NH1 111cc 47
V.3_ Mô tả cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của lò đốt 48 V.4_ Dự toán kinh phí chế tạo lò đốt rác y tẾ -7sccccscsczscse 49
Chương 6
KẾT LUẬN _ KIÊN NGHỊ
VI.2 Ki€n nghi oe eececccccccscecsessessesssvssessusssecsscsrssrecussuesecssessessessvesessesssvessee 51
Trang 5Lượng chất thải y tế phát sinh tại các châu lục 6
Khối lượng chất thải y tế phát sinh theo tuyến bệnh viện
là ¿00.00 —
Thành phần trung bình của rác thải bệnh viện ở Việt Nam 7
Nhiệt trị trung bình của một số loại rác thải -cs- 5-5: T8
Một số loại lò đốt rác trên thế giới -ccccsccseerrerrrrrrrree 20
Co 89008 na 27
Thành phân chất thải rắn tại bệnh viện đa khoa Đồng Nai 29
Số lượng, thành phần chất thải y tế tại Bệnh viện Đồng Nai 32
Thành phần khí thải khi đốt 1 kg gỗ -cccccceiecceerr 36
Thành phần khí thải khi đốt chất hữu cơ trong 1 kg rác
"in TỶ Hee Tư 37
Tổng hợp các thành phần sinh ra khi đốt 1 kg rác thải y tế 37
Cân bằng vật chất cho quá trình đốt 1 kg rác thải y tế 37
Cân bằng vật chất cho quá trình đốt 140 kg rác thải y tế 38
Tính nhiệt lượng cần cung cấp cho 1 kg rác thải y tế t1 11 xxrxke 38
Thành phần khí thải khi đốt 1 kg đầu DO với tỷ lệ không khí
Lượng không khí cần cung cấp và sản phẩm khi đốt
5,253 kg dau DO với tỷ lệ không khí dư 30% -. 41
Cân bằng vật chất cho toàn bộ quá trình đốt công a
SUAt 140 KQ/GIG Lc ececccceesseseececsessesesesseeeseseeeeseeecseeeeesaeerees se.e.e.r 4T
Nhiệt lượng tỏa ra trong quá trình đốt công suất 140 kg/giờ
một cách tổng quát +5 ++++++2+E+x£x£k£EEkEkekrkrksxerxrrkrxeerrrrre 42
Các thông số đầu vào của buồng thứ cấp (2191111111111 xste 42
Lập cân bằng vật chất tại buồng đốt thứ cấp .-. - 43
Dự toán giá thành - - - -cL nọ HH HH 0101180 19 49
Trang 6
CAC DANH MUC HINH
Hình ÏÏ.I Các kiểu ghi don gidt scccccccssssesccsssssesssssecesssssesssssececsssees nhện 19
Hình V.2 Nguyên lý hoạt động của lò đốt rác thải y tế công suất nhỏ 33
Trang 7THIET KE LO DOT RAC Y TẾ BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI
Chươnl
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỀ TÀI
I.1 SỰ CAN THIET CUA DE TAI
Ngay nay, rác thải y tế đang trở thành nỗi lo cho các nước trên thế giới đặc
biệt là các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam Rác thải y tế không chỉ là
nỗi lo cho các thành phố lớn mà ngay cả các đô thị nhỏ, nó trở thành mối hiểm họa đối với sức khỏe của cộng đồng
Hiện nay, phần lớn các bệnh viện ở nước vẫn chưa có lò đốt rác thải y tế và tại các bệnh viện này chất thải rắn y tế được hợp đồng xử lý bởi công ty môi trường đô thị, công ty mai táng theo nhiều hình thức khác nhau Vẫn con lugng lớn rác thải y tế tại các bệnh viện bị lẫn vào rác thải sinh hoạt tạo nên nguy cơ lây nhiễm bệnh tật rất lớn đe dọa cuộc sống của cộng đồng Tuy nhiên cũng đã có nhiều bệnh viện trang bị được lò đốt rác thải y tế với nhiều lọai công nghệ khác nhau từ thiêu đốt hiện đại đến thủ công chế tạo trong nước, nhưng thực tế hiệu quả
xử lý trên tổng thể vẫn chưa cao
‘ Riêng chất thải y tế tại bệnh viện đa khoa tỉnh Đồng Nai, chất thải đã được
phân loại nay tại nguồn phát sinh Theo số liệu báo cáo của bệnh viện năm 2000,
chất thải y tế nguy hại phát sinh với khối lượng 117 kg/ngày và chất thải y tế
không nguy hại là 902.5 kg/ngày Hiện tại, hình thức xử lý đó là bệnh viện hợp đồng với Công ty Công trình Đô thị xử lý rác thải sinh họat và Công ty Dịch vụ
Mai táng xử lý các lọai bệnh phẩm, sinh phẩm với tần suất thu gom 3 ngày/lần, các lọai chất thải y tế nguy hại khác được đốt bằng lò đốt thủ công, lạc hậu cũ kĩ
nên ảnh hưởng không ít đến môi trường không khí xung quanh
Do đó để cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường trong sạch, đảm bảo sức khỏe
cho công đồng dân cư sống xung quanh, Bệnh viện Đa khoa Đồng Nai cần phải sớm trang bị lò đốt chất thải y tế phù hợp hơn để thiêu hủy triệt để, an tòan rác thải y°tế tại bệnh viện Để tài “Thiết kế lò đốt rác thải y tế bệnh viện Đồng Nai”
được đặt ra nhằm đáp ứng với mục đích trên
1.2 MUC DICH VA NOI DUNG CUA DE TAI
1.2.1 Mục đích nghiên cứu của dé tai
Mục đích của dé tài này là thiết kế lò đốt rác thải y tế nguy hại phù hợp cho
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 1
Trang 8
THIET KE LO DOT RÁC Y TẾ BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI
1.2.2 Noi dung cua dé tai
1 Đánh giá tổng quan về tình hình phát thải và xử lý chất thải rắn y tế tại
Việt Nam và trên thế giới
2 Thu thập các số liệu về hiện trạng và đánh giá họat động quản lý chất thải
rắn y tế tại Bệnh viện Da khoa Đồng Nai
3, Tính toán, thiết kế lò đốt rác thải y tế nguy hại tại Bệnh viện Đa khoa
Đồng Nai
4 „Ước tính chỉ phí đầu tư xây dựng lò đốt rác y tế
1.3 PHAM VI CUA DE TAI
Đề tài chỉ tập trung giải quyết các nội dung sau:
- Chỉ nghiên cứu thiết kế phần thân lò đốt rác thải y tế nguy hại và biện pháp phát tán khí thải lò đốt bằng ống thải cao, chưa đưa ra biện pháp phần xử lý khí thải sinh ra từ lò đốt
- Thiết kế lò đốt rác thải y tế với công suất phù hợp 100-140 kg/ giờ
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGANH KY THUAT MÔI TRƯỜNG 2
Trang 9THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
, Chương 2 TỔNG QUAN VE CHAT THAI RAN Y TẾ
I1 ĐỊNH NGHĨA VÀ PHẦN LOẠI CHẤT THÁI RẮN Y TẾ
Theo Quy chế quản lý chất thải y tế (Ban hành kèm theo quyết định số
2575/1999/QD — BYT ngay 27 thang 8 năm 1999 của Bộ trưởng Bộ Y Tế) thì chất
thải y tế được định nghĩa và phân loại như sau:
HI.1.1 Định nghĩa
IỊ.1.1.1 Định nghĩa chất thải y tế
Chất thải y tế là chất thải phát sinh trong các cơ sở y tế, từ các họat động khám | | chữa bệnh, chăm sóc, xét nghiệm, phòng bệnh, nghiên cứu, đào tạo Chất thải y tế
có thể ở dạng rắn, lỏng, khí
Chất thải y tế nguy hại là chất thải có chứa một trong các thành phan sau: |
máu, dịch cơ thể, chất bài tiết; các bộ phận hoặc cơ quan của người, động vật; bơm
kim tiêm và các vật sắc nhọn; dược phẩm; hóa chất và các chất pháng xạ đùng
trong y tế Nếu các chất thải này không được tiêu hủy sẽ gây nguy hại cho môi
trường và sức khỏe con người
II.2.2.ˆPhân loại
Chất thải trong các cơ sở y tế được phân thành 5 loại như sau:
II1.2.1I Chất thải lâm sàng: Chất thải lâm sàng gồm có 5 nhóm:
> Nhóm A: là chất thải nhiễm khuẩn, bao gồm: những vật liệu bị thấm máu,
thấm dịch, các chất bài tiết của người bệnh như băng, gạc, bông, găng tay, bột bó,
đồ vải, các túi hậu môn nhân tạo, dây truyền máu, các ống thông, dây và túi đựng |
dich dẫn lưu |
> Nhóm B: là các vật sắc nhọn bao gồm: bơm tiêm kim tiêm, lưỡi và cán dao mổ,
định mổ, cưa, các ống tiêm, mảnh thủy tinh vỡ và mọi vật liệu có thể gây ra các
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 3
Trang 10
THIET KE LO DOT RAC Y Th BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
vết cắt hoặc chọc thủng, cho dù chúng có thể bị nhiễm khuẩn họăc không nhiễm khuẩn
> Nhóm C: là chất thải có nguy cơ lây nhiễm cao phát sinh từ các phòng xét
nghiệm, bao gồm: găng tay, lam kính, ống nghiệm, bệnh phẩm sau khi sinh thiết
hoặc xét nghiệm hoặc nuôi cấy, túi đựng máu
> Nhóm D: là chất thải dược phẩm bao gồm:
- Dược phẩm quá hạn, dược phẩm bị nhiễm khẩn, dược phẩm bị đổ, dược phẩm
không còn nhu cầu sử dụng
- Thuốc gây độc tế bào
> Nhóm E: là các mô và cơ quan của người - động vật, bao gồm: tất cả các mô
Chất thải phóng xạ là chất thải có họat độ riêng giống như các chất phóng xạ
Tại các cơ sở y tế chất thải phóng xạ phát sinh từ các họat động chuẩn đoán,
hóa trị liệu và nghiên cứu Chất thải phóng xạ bao gồm: chất thải rắn, lỏng và khí
> Chất thải phóng xa rắn gồm: các vật liệu sử dụng trong các xét nghiệm, chuẩn | đoán, điểu trị như ống tiêm, bơm tiêm, kim tiêm, kính bảo hộ, giấy thấm, gạc sát khuẩn, ống nghiệm, chai lọ đựng chất phóng xạ
> Chat thải phóng xa lỏng gồm: dung dịch chứa nhân phóng xạ phát sinh trong quá trình chuẩn đoán, điểu trị như nước tiểu của người bệnh, các chất bài tiết, -
nước xúc rửa các dụng cụ có chứa phóng xạ
> Chất thải phóng xa khí gồm: các chất khí dùng trong lâm sàng như: “”Xe, các khí thoát ra từ các kho chứa chất phóng xạ
II1.2.3 Chất thải hóa học
Chất thải hóa học bao gồm các chất rắn, lỏng và khí Chất thải hóa học trong các '
cơ sở y tế phân làm 2 loại:
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 4
Trang 11THIẾT KE LO BOT RAC Y TE BỆNH VIỆN DA KHOA ĐỒNG NAI
> Chất thải hóa học không gây nguy hại như đường, acid béo, một số muối vô cơ
và hưu cơ
> Chat thai hóa học nguy hai bao gồm:
- Formaldehyd: được sử dụng trong khoa giải phẫu bệnh, lọc máu, ướp xác và
dùng để bảo quản các mẫu xét nghiệm ở một số khoa khác
«
- Các hóa chất quang hóa học: có trong các dung dịch dùng cố định và tráng phim
- Các dung môi: các dung môi dùng trong cơ sở y tế bao gồm các hợp chất halogen
như methylen chlorid, chloroform, freons, trichloro ethylen, các thuốc mê bốc hơi
như halothan; các hợp chất không có halogen như xylen, aceton, isopropanol, toluen, ethylen acetat va ace tonitril
- Oxit ethylen: Oxit ethylen được sử dụng dé tiệt khuẩn các thiết bị y tế, phòng phẫu thuật nên được đóng thành bình và gắn với thiết bị tiệt khuẩn Loại khí này
có thể gây ra nhiều độc tính và cá thể gây ra ung thư ở người
- Các chất hóa học hỗn hợp: bao gồm các dung dịch làm sạch và khử khuẩn như
phenol, dầu mỡ và các dung môi làm vệ sinh
11.1.2.4 Các bình chứa có áp suất
Các cơ sơ y tế thường có các bình chứa có áp suất như bình đựng Q,, CO, bình
ga, bình khí dung và các bình đựng khí dùng một lần Các bình này dễ gây cháy,
nổ khi thiêu đốt vì vậy phải thu gom riêng
IIL1.2.5 Chất thải sinh họat
- Chất thải không bị nhiễm các yếu tố nguy hại, phát sinh từ các buồng bệnh,
phòng làm việc, hành lang, các bộ phận cung ứng, nhà kho, nhà giặt, nhà ăn, bao gồm: giấy báo, tài liệu, vật liệu đóng gói, thùng cát tông, túi milon, túi đựng phim, vật liệu gói thực phẩm, thức ăn dư thừa của người bệnh, hoa và rác quýet
Trang 12THIẾT KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
I2 KHỐI LƯỢNG VÀ THÀNH PHẦN CHẤT THÁI RẮN Y TẾ
H.2.1 Khối lượng chất thải y tế phát sinh ở các nước trên thế giới
Theo tài liệu của Tổ chức Y tế Thế giới năm 1999 (Nguôn: Bộ Y Tế _ Tài liệu
hướng dẫn thực hành quản lý chất thải rắn _ Nhà xuất bản y học _ Hà Nội, 1999), khối lượng chất thải y tế phát sinh trung bình theo các tuyến bệnh viện ở các nước
Tổng lượng chất thải CTYT nguy hại
Tuyến bệnh viện (kg /giường bệnh -_ (kg /giường bệnh
Tổng lượng chất thải CTYT nguy hại
Dong A
- Các nước thu nhập trung bình 1,8 - 2,2 —_ 9,2-0,5
II.2.2 Khối lượng chất thải y tế phát sinh tại các bệnh viện ở Việt Nam -
Theo kết quả khảo sát của Bộ Y Tế tại 24 bệnh viện năm1998 (Nguồn: Bộ Y
Tế _ Tài liệu hướng dẫn thực hành quản lý chất thải rắn _ Nhà xuất bản y học _
Hà Nội, 1999), khối lượng chất thải y tế phát sinh tại các bệnh viện theo các tuyến
như sau:
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KY THUAT MOI TRUONG 6
Trang 13THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
Bảng IL3 - Khối lượng chất thải y tế phát sinh theo tuyến bệnh viện ở Việt Nam
Tuyến bệnh viện (kg /giường bệnh (kg /giường bệnh
II.2.3 Thành phần trung bình của rác thải thải bệnh viện ở Việt Nam
Kết quả nghiên cứu 80 bệnh viện trung ương, địa phương trong cả nước (Nguồn: Dự án đào tạo Việt Nam - Ôxtrây lia - Khóa học quản lý chất thải rắn),
thành phân trung bình của rác thải được thống kê như sau:
Bảng II.4 - Thành phần trung bình của rác thải bệnh viện ở Việt Nam
4 | Bông băng, bột bó (Vật liệu hấp thụ chất lây nhiễm) 8,8
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Trang 14
Chất thải nhóm này bao gồm các chất thải phát sinh từ các họat động khám
chữa bệnh, nha khoa, thú y và tương tự phát sinh tại các bệnh viện và cơ sở khác trong quá trình điều trị, phòng bệnh và nghiên cứu
Chất thải y tế là một loại chất thải nguy hại, vì vậy việc quản lý chất thải y tế
cần tuân thủ các quy định liên quan đến quản lý chất thải nguy hại
Nhằm đẩy mạnh công tác quản lý chất thải nguy hại, thực hiện Luật Bảo vệ môi trường, Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân, ngày 03 - 04 - 1997, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành “Quy chế quản lý chất thải nguy hại”, sau đó Bộ trưởng
Bộ Y Tế đã ra Quyết định số 2575/1999/QĐ-BYT ban hành “Quy chế quản lý chất
thải y tế”
¿
11.3.2 Tầm quan trọng của việc quần lý chất thải y tế
- Các lợi ích từ bệnh viện và các cơ sở y tế là mang lại cho người dan 1a các dịch
vụ chăm sóc sức khỏe
- Song song đó bệnh viện và các cơ sở y tế là nơi thải ra môi trường bên ngoài các
chất thải mang nhiều mâm bệnhcó nguy cơ lây nhiễm cao và nhiễm chất hữu cơ, hóa chất làm ô nhiễm môi trường và và ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân
- Do đó việc quản lý chất thải y tế cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng
của của ngành y tế và các ngành có liên quan nhằm ngăn chặn các mầm bệnh, các chất độc hại, bảo vệ môi trường sống, bảo vệ sức khỏe cho bản thân các ‘thay thudcfnhan vién y té, ngudi bénh va cong đồng
11.3.3 Hién trạng quản lý chất thải y tế tại Việt Nam
Quản lý chất thải y tế nguy hại là các hoạt động kiểm soát chất thải trong suốt quá trình từ khi chất thải phàt sinh đến xử lý ban đầu, thu gom, vận chuyển, lưu giữ và tiêu hủy chất thải y tế nguy hại
Năm 1998 Bộ Y Tế phối hợp với các chuyên gia của Tổ chữ Y tế thế giới tiến |
hành cuộc khảo sát đánh giá hiện trạng xử lý chất thải tại 80 bệnh viện (Nguồn:
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 8
Trang 15THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
Bộ Y Tế _ Tài liệu hướng dẫn thực hành quản lý chất thải rắn _ Nhà xuất bản y
học _ Hà Nội, 1999) được tóm tắt như sau:
1 Phân loai chất thải:
Có 81,25% bệnh viện đã thực hiện phân loại chất thải ngay tại nguồn nhưng việc phân loại còn phiến diện và kém hiệu quả Việc phân loại chưa theo chuẩn mực quy định như: chưa tách vật sắc nhọn ra khỏi chất thải y tế, còn lẫn nhiều
chất thải sinh họat vào chất thải y tế và ngược lại Hệ thống kí hiệu, màu sắc của
tui va “thing đựng chất thải chưa thống nhất trước khi ban hành Quy chế quản lý
chất thải y tế
2 Sử dụng hộp đưng các vật sắc nhọn:
55% bệnh viện đã tách riêng vật sắc nhọn ra khỏi chất thải y tế, 45% bệnh viện chưa tách riêng các vật sắc nhọn ra khỏi chất thải y tế làm tăng nguy cơ rủi rỏ cho những người trực tiếp vận chuyển và tiêu hủy chất thải Tại một số bệnh viện (11,4%) vật sắc nhọn chưa được thu gom vào các hộp đựng vật sắc nhọn theo đúng
tiêu chuẩn quy định, còn lại đa số bệnh viện (88,6%) thường đựng vào các vật
dung tự tạo như chai truyền dịch, chai nhựa đựng nước khoáng,
3 Thú gom chất thải:
Tất cả các chất thải y tế và chất thải sinh họat đều được hộ lý và y công thu
gom hàng ngày ngay tại khoa phòng Không có đủ áo bảo hộ và phương tiện bảo
hộ khác cho nhân viên trực tiếp tham gia vào thu gom, vận chuyển và tiêu hủy
chất thải
4 Lưu giữ chất thải:
Hầu hết các điểm tập trung chất thải đều nằm trong khu đất bệnh viện, vệ sinh không đảm bảo, có nhiễu nguy cơ gây rủi ro do các vật vật sắc nhọn rơi vãi, nhiều
côn trùng xâm nhập ảnh hưởng đến môi trường bệnh viện, một số điểm tập trung chất thải không có mái che, không có rào bảo vệ, vị trí gần nơi đi lại không thích
hợp, những người không có nhiệm vụ dễ xâm nhập Chỉ có một số ít bệnh viện có
nơi lưu giữ chất thải đạt tiêu chuẩn quy định
5 Vân chuyển chất thải ngoài bệnh viên:
Nhân viên của công ty môi trường đô thị đến thu gom các chất thải của bệnh
viện Không có xe chuyên dụng để chuyên chở chất thải Cả nhân viên bệnh viện
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 9
Trang 16THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
6 Chon lap chat thai:
Chất thải y tế được chôn lấp tại bãi rác công cộng hay chôn lấp trong khu đất của một số bệnh viện Chất thải được chôn xuống các hố đào trong khu đất bệnh viện và lấp đất lên, nhiều khi lớp đất phủ ở trên quá mỏng không đẩm bảo vệ sinh
7 Thiêu đốt chất thải y tế:
Một số bệnh viện đã lắp đặt lò đốt chất thải y tế có công nghệ nước ngoài từ trước, một số bệnh viện nhận viện trợ lắp đặt mới lò đốt chất thải có công nghệ hiện đại nhưng lại không họat động được vì vị trí đặt lò đốt chưa hợp lý bị nhân
phản đối và không vận hành được Một số bệnh viện lắp đặt lò đốt chất thải y tế
công nghệ trong nước nhưng chưa được đánh giá các tiêu chuẩn vệ sinh môi
trường Đa số bệnh viện chất thải y tế được thiêu đốt trong lò đốt thủ công, không
đạt tiêu.chuẩn vệ sinh môi trường Trong số 80 bệnh viện nghiên cứu, 35% bệnh
viện đó chất thải nhiễm khuẩn nhóm A trộn lẫn với chất thải sinh hoạt và được thải ra bãi rác của thành phố Chất thải không được xử lý đặc biệt gì trước khi tiêu
hủy
§ Thiêu hủy bào thai, rau thai và các bô phân cơ thể bị cắt bỏ sau phẫu thuật:
Tại các bệnh viện không có lò đốt tại chỗ, các chất thải loại này được thu gom
để đem chôn trong khu đất bệnh viện hoặc chôn trong nghĩa trang tại địa phương
9 Tiêu hủy vật sắc nhon:
Vật sắc nhọn được chôn lấp cùng các chất thải y tế khác tại khu đất bệnh viện
hay tại.bãi rác công cộng, dễ gây rủi ro cho các nhân viên thu gom, vận chuyển chất thải, những người thu nhặt phế thải và cộng đồng
1 Xử lý chất thải lồng:
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 10
Trang 17THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
*
Chất thải lỏng bệnh viện chưa được xử lý thích đáng, 47% bệnh viện không có
bể xử Tý nước thải, một số bệnh viện có bể xử lý nước thải nhưng không bảo trì
thường xuyên nên nhiều năm nay không họat động Một số bệnh viện có hệ thống
xử lý nước thải hiện đại nhưng không vận hành vì chi phí quá lớn
2 Tổ chức xử lý chất thải :
Trước khi Quy chế quản lý chất thải y tế được ban hành, hầu hết các bệnh viện
không có nhân viên chụi trách nhiệm chung về xử lý chất thải bệnh viện Họat
đọng xử lý chất thải gặp nhiiếù khó khăn, thiếu thốn về nhân lực, tài chính,
phương tiện và đặc biệt là thiếu kiến thức, kỹ năng trong số những nhân viên trực
tiếp tham gia xử lý chất thải
IL.3.4 Kế họach hành động về xử lý chất thải
‘
Hiện trạng xử lý chất thải bệnh viện đã được Bộ Y Tế đánh giá là không đáp
ứng yêu cầu, cần có các giải pháp cần thiết để khắc phục tình hình Bộ Y Tế đã
ban hành Quy chế quản lý chất thải y tế kẽm theo Quyết định của Bộ trưởng Bộ Y
Tế số 2575/1999/QĐ-BYT ngày 27/08/1999 nhằm đặt ra các yêu cầu cho việc
quản lý chất thải từ khâu phát sinh tới khâu tiêu hủy cuối cùng Cần cải thiện hiện
trạng về thực hành xử lý chất thải bệnh viện và nâng lên chuẩn mực theo Luật bảo
vệ môi trường và Quy chế quản lý chất thải nguy hại
Đồng thời Bộ Y Tế đã xây dựng Chương trình quản lý và xử lý chất thải y tế,
phác họa các bước cải tiến thực hành xử lý chất thải theo từng thời gian và đưa ra
các biện pháp để thực hiện Quy chế quản lý chất thải y tế
IL3.4.J " Mục tiêu — N6i dung ctia chuong trinh
1 Mục tiêu:
Quản lý và xử lý chất thải y tế nguy hại cho các bệnh viện toàn quốc bao gồm
chất thải rắn, chất thải lỏng, chất thải khí nhằm làm giamt tối đa tác động của chất
thải bệnh viện đối với môi trường, sức khỏe và làm tăng chất lượng cuộc sống của
nhân dân
2 Nôi dung:
- Xây dựng các văn bản hướng dẫn chung về xử lý chất thải bệnh viện bao gồm:
quy trình phân loại, thu gom, vận chuyển, lưu giữ, xử lý và tiêu hủy chất thải rắn,
Trang 18THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
- Quy hoạch và đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải rắn y tế nguy hại
- Đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống xử lý chất thải lỏng
- Xây dựng đồng bộ hệ thống xử lý chất thải khí
- Thiết lập hệ thống chỉ đạo, quản lývà giám sát xử lý chất thai bénh vién
- Dao tao
II.3.42 Kế hoạch thực hiện
Từ năm 1999 — 2000 chia thành 3 giai đọan:
Giai doan 1: từ 1999 — 2000:
- Thành lập Ban chỉ đạo xử lý chất thải của Bộ Y Tế
- Xây dựng các văn bản hướng dẫn xử lý chất thải bệnh viện
- Xây dự án “Quy hoạch và đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải bệnh viện”
- Thực hiện và đánh giá các dự án thí điểm về xử lý chất thải bệnh viện
- Tổ chức các hội thảo để đào tạo về xử lý chất thải cho nhân viên bệnh viện -
GIai đoan 2: từ 2001— 2005: đầu tư xây dựng và vận hành:
- Ưu tiên xây dựng và vận hành các xí nghiệp thiêu đốt chất thải y tế nguy hại tập
trung cho tất cả các thành phố (phấn đấu đạt 100% thành phố)
- Xây dựng và vận hành lò đốt chất thải cho cáccụm bệnh viện tại các tỉnh (phấn
đấu đạt 50% lò đốt)
- Xây dựng và vận hành các lò thiêu đốt cho các bệnh viện có chất thải y tẾ nguy
hại đặc biệt (như bệnh viện lao, lây )
- Xây dựng và vận hành các lò thiêu đốt công suất nhỏ tại bệnh viện huyện (phấn
đấu đạt 50% số lò đốt)
- Xây dựng và vận hành mới hoặc cải tạo hệ thống xử lý nước thải trong các bệnh
viện tuyến trung ương và tuyến tỉnh (phấn đấu đạt 50% số bệnh viện)
- Đánh giá chương trình giữa kỳ
Giai đo an 3: từ 2006 — 2010: hoàn thành chương trình:
- Tiếp tục triển khai lắp đặt các lò đốt cho cụm tỉnh bệnh viện (phấn đấu đạt 100%
cụm bệnh viện)
- Phấn đấu đạt 100% bệnh viện huyện có lò đốt công suất nhỏ
- Phấn đấu đạt 100% bệnh viện huyện có hệ thống xử lý chất thải lỏng
IL4 MOT SO PHUONG PHAP XU LY RAC THAI Y TE
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 12
Trang 19THIET KE LO DOT RAC Y TẾ BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI
Có nhiều phương pháp có thể áp dụng để xử lý và tiêu hủy chất thải y tế Mỗi
phương pháp đều có những ưu và nhược điểm nhất định Việc áp dụng các phương
pháp này tùy thuộc vào hòan cảnh và điều kiện của mỗi quốc gia cũng như mỗi
địa phương, mỗi cơ sở y tế
I.4.1.Xử lý bằng phương pháp khử trùng
Phương pháp này thường được áp dụng để khử trùng đối với chất thải y tế có
nguy cơ lây nhiễm cao nhằm hạn chế xảy ra tai nạn cho nhân viên thu gom, vận
chuyển và xử lý rác
II.4.1.1 Khử trùng bằng hóa chất
Hóa chất thường được sử dụng là Clo, Hypoclorite, Đây là phương pháp đơn
giản, rẻ tiền, hiệu quả khử khuẩn cao trong điểu kiện vận hành tốt Tuy nhiên, hạn
chế của phương pháp này là cần phải có kỹ thuật viên được đào tạo cơ bản để vận
hành; sử dụng các chất nguy hại khác cần phải có các phương pháp an toàn kèm
theo; không tiêu hủy toàn bộ các hóa chất, dược chất hay một số loại chất thải
nhiễm khuẩn
HI.4.1.2 Khử trùng bằng nhiệt khô và ướt
Phương pháp này có nhược điểm là phải băm nhỏ chất thải trước khi khử trùng,
những, thiết bị băm boặc nghiễn thường hay bị sự cố về cơ khí Hiệu quả khử
khuẩn không ổn định, phụ thộc rất nhiều vào điều kiện vận hành Chi phí đâu tư
cao, chi phí vận hành thấp và ít tác động đến môi trường Sau khi khử khuẩn chất
thải được thải bỏ như chất thải y tế sinh họat
II4.1.3 Khử trùng bằng vi sóng
Phương pháp này có hiệu quả khử trùng tốt trong điểu kiện vận hành bình
thường, giảm một phần thể tích chất thải, tốt cho môi trường nhưng phương pháp -
này có chi phí vận hành cao và phải thường xuyên bảo trì trong vận hành
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 13
Trang 20
THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
HI.4.1.4.- Khử trùng bằng bếp lò mặt trời
Bếp họat động bằng năng lượng mặt trời, là giải pháp
đơn giản, rẻ tiển, giết chết phần lớn vi khuẩn có hại nhưng
điều bất tiện của phương pháp này là nó phụ thuộc vào thời
tiết, lượng nhiệt chiếu sáng trong ngày, nhiệt độ của lò chỉ
trong khoảng 100 — 150°C
Bếp lò mặt trời H.4.2 Phương pháp đốt
Phương pháp đốt có hiệu quả khử trùng rất cao, giảm đáng kể thể tích và khối
lượng chất thải Hạn chế của phương pháp này là đòi hỏi nhiệt độ buồng đốt phải
cao, mức nhiệt duy trì ở lò đốt thiết kế đơn giản là rất khó, thải ra khí độc nếu
không có các bộ phận lọc và kiểm soát, chi phí đầu tư cao và nhân viên vận hành |
lò đốt cần phải được đào tạo
H.4.3 Phương pháp chôn lấp chất thai hợp vệ sinh
HI.4.3.1 Chôn lấp chất thải tại bãi chôn lấp
Thường thì phương pháp này chỉ áp dụng đối với rác thải sinh hoạt
Trong trường hợp chất thải y tế nguy hại không có điều kiện để xử lý hay tiêu
hủy bằng các phương pháp khác và phương pháp này chỉ được áp dụng đối với
chất thải đã qua xử lý ban đâu Phương pháp này có chỉ phí đầu tư thấp và phương
pháp này chỉ an toàn khi hạn chế tiếp cận với bãi chôn lấp và đòi hỏi phải thận
trọng
II.4.3.2 Phương pháp chôn lấp chất thải sau khi đã đóng gói
Phương pháp này được thực hiện bằng cách cho chất thải vào thùng kim loại
hoặc thùng nhựa đây đến 3⁄4 rồi cho thêm bọt nhựa, cát bitum, vữa xi-măng hoặc
chất liệu làm bằng đất sét Sau khi đã khô, gứn kín thùng và đem đi chôn lấp
Phương pháp này đơn giản, an toàn, chỉ phí thấp, có thể áp dụng đối với
chất thải dược phẩm Phương pháp này không áp dụng đối với các vật sắc nhọn
II4.3.3 Phương pháp làm trơ hóa
Dùng máy nghiền nát chất thải, trộn thêm nước vôi, xi-măng Sau đó, nếu khô
lưu giữ hoặc chôn lấp Nếu ướt thải vào bãi thải của thành phố
s
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 14
Trang 21THIET KE LO DOT RÁC Y TẾ BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI
Phương pháp áp dụng đối với chất thải hóa học, dược học và tro của lò đốt
Phương pháp này đơn giản, chỉ phí thấp Phương pháp này không áp dụng đối với
chất thải nhiễm khuẩn
M5 Lý thuyết xử lý rác thải bằng phương pháp nhiệt
II.5S.1 Bản chất của quá trình đốt nhiệt phân
11.5.1.1 Nguyên lý của quá trình đốt nhiệt phân
Nhiệt phân là quá trình phân hủy hay biến đổi hóa học chất thải rắn xảy ra do
nung nóng điểu kiện không có sự tham gia của Oxy và tạo ra sản phẩm cuối cùng
của quá trình biến đổi chất thải rắn là các chất dưới dạng rắn, lỏng, khí Nguyên lý
vận hành của quá trình nhiệt phân gồm hai giai đoạn Giai đoạn một là quá trình
khí hóa Chất thải được gia nhiệt để tách thành phần dễ bay hơi như khí cháy, hơi
nước ra khỏi thành phần cháy không hóa hơi và tro Giai đoạn hai các thành
phần bay hơi được đốt ở điểu kiện phù hợp để tiêu hủy hết các cấu tử nguy hại Ở
nhiệt độ cao các sản phẩm dạng lỏng một mặt bị hóa hơi, mặt khác lại tiếp tục -
nhiệt phân thành cắt mạch tạo thành những sản phẩm đơn giản hơn Chất rắn (cặn
Carbon) là sản phẩm thu được dợ phân hủy hydrocarbon đến Carbon tự do
Quá trình nhiệt phân là quá trình thu nhiệt, tốc độ nhiệt phân phụ thuộc vào
nhiệt độ, thành phần, cấu trúc của chất thải và chế độ cấp khí
Phần ứng nhiệt phân chất thải rắn được mô tả một cách tổng quát như sau:
Chất thải - > Các chất bay hơi hoặc khí gas + Cặn rắn
Trong đó: Khí gas: C,H;, Hạ, CO¿, NO,, SO, và hơi nước
Cặn rắn: Carbon cố định, tro
II5S.12 Các giai đoạn cơ bản trong quá trình đốt chất thải trong lò đốt nhiệt
phân
Đối tại buồng đốt sơ cấp
Đốết thiếu Oxy, các quá trình xảy ra như sau:
- Sấy khô (làm bốc hơi nước) chất thải: chất thải đưa vào buồng đốt sẽ thu nhiệt từ
không khí nóng của bường đốt, nhiệt độ chất thải đạt trên 100°C qué trinh théat |
hơi ẩm diễn ra mãnh liệt, khi nhiệt độ tiếp tục tăng sẽ xảy ra qúa trình nhiệt phân
chất thải và tạo ra khí gas
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG - 15 _~
+
Trang 22
THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
- Quá trình phân hủy nhiệt tạo ra khí gas và cặn Carbon: chat thai bi phan hủy
nhiệt sinh ra khí gas, tức là các hợp chất hữu cơ phức tạp tạo thành các chất đơn
giản: CH,, CO, H; Thực tế, với sự cáo mặt của Oxy và khí gas trong buồng đốt
sơ cấp ở nhiệt độ cao sẽ xảy ra quá trình cháy, nhiệt sinh ra lại tiếp tục cấp cho
quá trình nhiệt phân và tự đốt sinh ra năng lượng mà khơng địi hỏi phải bổ sung
thêm năng lượng từ bên ngồi vào.quá trinh nhiệt phân chất thải rắn thường bắt
đâu từ 250 - 650C, khi quá trình nhiết phân kết thúc sẽ hinh thành tro và cặn
Quá trình tạo tro xỉ:
Giai đọa cuối mẻ đốt, nhiệt độ tại buồng đốt sơ cấp được nâng lên tới 950°C
để đốt.cháy cặn Carbon, phần rắn khơng cháy được tạo thành tro xỉ
£e
Các giai đọan của quá trình cháy thực tế khơng phải tiến hành một cách tuần
tự, tách biệt như vậy mà được tiến hành liên tục, gối đầu, xen kẽ nhau
H.5.2 Đại cương về phương pháp đốt
Đốt rác là giai đọan xử lý cuối cùng, được áp dụng cho một số loại rác nhất
định khơng thể áp dụng xử lý bằng các biện pháp Đây là một giai đọan Oxy hĩa
nhiệt độ cao với sự cĩ mặt của Oxy, trong đĩ rác thải độc hại sẽ được chuyển hĩa
thành khí và các chất thaÏ rắn khơng cháy được Các chất khí được làm sạch hoặc
khơng được làm sạch thốt ra ngồi khơng khí Chất thảiïn được đem đi chơn lấp
Xử rác thải bằng phương pháp đốt cĩ ý nghĩa quan trọng là làm giảm tới
mức nhỏ nhất chất thải cho khâu xử lý và là phương pháp an tồn trong xử lý rác
thải nguy cĩ hại Tuy nhiên, xử lý rác thải theo phương pháp này thì tốn kém hơn
rất nhiều so với xử lý bằng phương pháp chơn lấp hợp vệ sinh
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MƠI TRƯỜNG _ 16
Trang 23
ˆ THIẾT KẾ LÒ ĐỐT RÁC Y TẾ BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI
HI.S.2.1 Nguyên lý cơ bản của quá trình đốt rác
Cơ sở hóa học của phương pháp này là tại nhiệt độ đủ cao và thời gian lưu
tương ứng thì bất kỳ một Hydrocarbon hoặc hợp chất hữu cơ nào cũng đều có thể
bị Oxy hóa đến CO; và H;O Tuy nhiên, cũng có thể gặp một số vấn để xảy ra nếu như sự đốt cháy không hoàn toàn của nhiều hợp chất hữu cơ, kết quả sẽ tạo ra những Aldehydes và Acide hữu cơ có thể làm tăng thêm mức độ ô nhiễm hoặc sự Oxy hóa những dẫn xuất hữu cơ có chứa Sulfure, Phosphorus hoặc Halogens sẽ tạo ra những chất gây ô nhiễm không mong muốn như SO;, HCI, HF, Phosgen
Quá, trình cháy phải tuân thủ theo nguyên tắc “3T”: Nhiệt độ (temperature); Thời gian (time); Độ xáo trộn (turbulence) cùng điều kiện thứ tư có vai trò không - kém phần quan trọng đó là sự có mặt của Oxy
- Nhiệt độ càng cao thì phản ứng càng hoàn thiện và hạn chế được sự hình thành các sản phẩm hữu cơ độc hại Tuy nhiên, cần giới hạn nhiệt độ tối đa cung cấp cho lò đốt Trong buồng đốt sơ cấp, nếu nhiệt độ càng cao thì khả năng bay hơi của các kim loại nặng theo khí thải càng cao Điều này gây khó khăn trong việc
xử lý khí thải Ngoài ra nếu nhiệt độ quá cao thì gây ra qúa trình kết xỉ trong lò gây cản trở quá trình vận hành, làm giảm hiệu quả sử dụng
- Chất thải được giữ ở nhiệt độ cao càng lâu thì hiệu quả tiêu hủy càng lớn, khả
năng hình thành các sản phẩm hữu cơ độc hại càng nhỏ Các chất thải rắn có thể
cần từ 30 phút đến vài giờ để đốt chấy hoàn toàn, phụ thuộc vào loại chất thải và loại là đốt Các tiêu chuẩn về lò đốt quy định thời gian lưu trong buồng thứ cấp, thường thì I giây trong khoảng nhiệt độ được duy trì 871 — 1.100°C khi đốt chất
thải nguy hại, để hạn chế sản sinh ra Dioxins, Furans, thì nhiệt độ buồng thứ cấp
phải lớn hơn 1.100C, thời gian lưu cháy lớn hơn 2 giây
- Độ xáo trộn là khả năng hòa trộn giữa chất thải và Oxy trong sự biến thiên nhiệt
độ trong lò đốt Mức độ xáo trộn càng lớn thì quá trình càng dễ điều khiển, không
khí được cung cấp tốt hơn và mức độ tiêu hủy hoàn thiện hơn Độ xáo trộn bao gồm cả mức độ xáo trộn của chất thải trong buồng đốt sơ cấp và mức độ xáo trộn ' của dòng khí trong buồng thứ cấp
- Sự có mặt của Oxy là yếu tố quan trọng để xác định mức độ tiêu hủy chất thải
và khả năng hình thành các sản phẩm hữu cơ
Cả bốn yếu tố trên đều mang ý nghĩa quyết định Đặc biệt lưu ý nếu cung cấp thiếu Oxy sẽ sinh ra nhiều chất ô nhiễm thứ cấp độc hại Do đó trong quá trình
vận hành phải tính đến hệ số dư thừa không khí cung cấp cho phản ứng cháy
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG 17
Trang 24THIET KE LO DOT RAC Y TẾ BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI
1I.5.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình đốt cháy chất thai ;
Ngoài các yếu tố như nhiệt độ, độ xáo trộn, thời gian lưu và Lượng Oxy cung
cấp thì các yếu tố sau đây cũng ảnh hưởng đến quá trình cháy
- Thành phan và tinh chat cia chat thai: Thanh phan của chất thải có ảnh hưởng
đến quá trình nhiệt phân và quá trình đốt chất thải Dựa vào thành phần hóa học
của chất thải để tính nhiệt trị của chất thải và tính toán lượng Oxy cần thiết để đốt
cháy hoàn toàn chất thải cũng như lượng khí thải hình thành, yếu tố này có liên
quan tới việc tính tóan thời gian lưu khí đốt chất thải
- Nhiệt trị: nhiệt trị của chất thải là lượng sinh ra khi đốt cháy hoàn toàn 1 kg chất
thải (Kcal⁄/kg) Nhiệt trị thấp của nhiên liệu rắn được tính theo công thức
Trong đó C, H, O, S, A, W là hàm lượng phần trăm của các nguyên tố Carbon,
Hydro, Oxy, Lưu huỳnh, độ tro, độ ẩm trong chất thải
Hoặc có thể được tính theo công thức xấp xỉ Dulông sau đây:
Q = 14.544x%C + 62.028x(%H — 0,125x%O) — 4.050x%S, Btu/lb
Trong đó %C, %H, %O, %S là thành phần phần trăm của Carbon, Hydro, Oxy,
Lưu huỳnh có trong chất hữu cơ
Bảng H.5 - Nhiệt trị trung bình của một số loại rác thải
Trang 25THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
- Ngoài ra, bộ phận quan trọng nhất của buồng đốt đó chính là ghi lò để đỡ lớp
nhiên liệu cần được đốt cháy và phân bố đều không khí theo lớp nhiên liệu đó - Ghi có nhiều kiểu: ghi thanh và ghi tấm (xem hình IL1) ghi thường làm bằng gang, đôi khi cũng có ghi làm bằng gốm Để dẫn không khí vào buồng đốt, người
ta xẻ rãnh trên thân ghi thanh hoặc đục lỗ trên thân ghi tấm
Tổng diện tích khe hở trên ghi gọi là “mắt ghi” Tỷ số giữa diện tích mắt ghi
và diện tích bể mặt ghi gọi là “tiết diện sống" của ghi
Lò quay bao gồm một buồng đốt hình trụ, bên trong có lót gạch chịu lửa đặt trên các bánh răng truyền động và quay với tốc độ 3⁄4 - 5 vòng/ phút theo trục dọc
của nó Độ nghiêng của lò khỏang từ 3 - 5` theo chiểu từ đầu nhập liệu đến đâu
tháo tro và do vây chất thải có thể chuyển động song phẳng theo phương ngang cà theo phương bán kính của lò Trong lúc di chuyển chất thải cũng đồng thời được
đốt cháy Tại phần cuối của lò tro được tháo ra và đồng thời khỏi thải tiếp tục đi
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN ĐẠI HỌC - NGÀNH KỸ THUẬT MOI TRUONG 19
Trang 26
THIET KE LO DOT RAC Y TE BENH VIEN DA KHOA DONG NAI
vào buồng thứ cấp đang được duy tri ở nhiệt độ cao hơn để hoàn thành quá trình
tiêu hủy chất thải
2 Lò hai ngăn đốt cố định:
Bao gồm một buồng đốt sơ cấp và mộpt buồng đốt thứ cấp Hai buồn sơ cấp và - thứ cấp có thể bố trí theo chiều ngang hoặc chiều dọc Nếu bố trí theo chiều dọc, thì buồng đốt thứ cấp ở phía trên và thông thường có hệ thống kiểm soát không khí
Đối với lò đốt có công suất nhỏ, chất thải được nạp từng mẻ vào buồng sơ cấp, còn tro chỉ được tháo ra khi tích lũy với số lượng lớn gây ảnh hưởng dến họat động của lò Đối với các lòa đốt có công suất lớn, chất thải được nạp vào và tro được lấy ra liên tục nhờ các hệ cơ khí Buồng đốt thứ cấp có nhiệm vụ tiêu huyy hòan tòan các thành phần hữu cơ hiện diện trong khí thải từ buồng đốt sơ cấp
Trang 27THIẾT KE LO DOT RAC Y TẾ BỆNH VIEN DA KHOA DONG NAI
Chương 3 ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CUA RAC THAI Y TE
DEN MOI TRUONG
HI.1 CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ CỦA RÁC THÁI Y TẾ ĐỐI VỚI SỨC KHỎE
CỘNG ĐỒNG
III.1.1 Đối tượng nguy cơ
Tất cả những người phơi nhiễm với chất thải y tế nguy hại đều là đối tượng có
nguy cơ Họ có thể là nhân viên và người bệnh trong các cơ sở y tế làm phát sinh
ra chất thải, những người trực tiếp tham gia xử lý, tiêu hủy chất thải và những người ;dân trong cộng đồng dân cư trong trường hợp chất thải chưa được xử lý thích đáng Nhóm người nguy cơ chính bao gồm:
- Bác sĩ và Y tá - Điều dưỡng, nhân viên vệ sinh
- Người bệnh
- Nhân viên thu gom
- Cộng đồng dân cư (đặc biệt là những người chuyên thu nhặt phế thải)
IIIL.1.2 Nguy cơ và tác động của chất thải nhiễm khuẩn
Chất thải nhiễm khuẩn có thể chứa đựng hàng loạt những vi sinh vật gây bệnh
có thể tác động đến sức khỏe của con người qua các con đường sau:
- Xâm nhập vào cơ thể qua các vết da bị nứt nể hoặc bị thương
- Qua niêm mạc
- Do hít phải
- Do ăn phải
III.1.3 Nguy cơ và tác động của vật sắc nhọn
Vật sắc nhọn không chỉ gây ra các vết xước và xuyên thủng da mà còn làm nhiễm khuẩn tại các vị trí gây xước hoặc chọc thủng, do các vật sắc nhọn bị nhiễm khuẩn Do nguy cơ tổn thương 2 lần này và sự truyền bệnh nên các vật sắc nhọn được coi là chất thải nguy hại Các bệnh gây sự quan tâm chính là nhiễm khuẩn, bệnh có thể truyền do các vật sắc nhọn xuyên qua da
Trang 28THIET KE LO DOT RAC Y TE BỆNH VIỆN ĐA KHOA ĐỒNG NAI III.1.4 Nguy co va tac dong của chất thải hóa học và được phẩm
Rất nhiều hóa chất và dược phẩm dùng trong các cơ sở y tế là chất nguy hại
Chúng có thể gây độc cjo ngững người tiếp xúc lần đầu hoặc thường xuyên tiếp
xúc với chúng như tổn thương da hoặc bị bỏng Sự nhiễm độc có thể là kết quả
của sự hấp thụ các hóa chất, được phẩm qua da hoặc hít hoặc ăn phải Thương tích
có thể do bị cháy, ăn mòn, tác động trở lại trên đa, mắt hoặc niêm mạc đường thở
Thường tổn thương hay gặp nhất là bỏng
IH.1.5 Nguy cơ và tác động của chất thải là thuốc gây độc tế bào
Những thuốc này có hiệu lực bằng tác động tới chức năng quan trọng của tế
bào, đặc biệt là những thuốc liên quan đến quá trình phân chia tế bào Ở liều
lượng cao có rất nhiều thuốc gây ung thư và đột biến tế bào, một số loại thuốc gây
quái thai, nhiều thuốc gây khó chịu và kích thích tại chỗ sau khi tiếp xúc với da và
niêm mạc Có thể có 3 đường thuốc xâm nhập vào cơ thể:
- Tiếmxúc qua da và niêm mạc
- Do hít phải
- Do ăn phải
IH.1.6 Nguy cơ và tác hại của chất phóng xa
Những bệnh do chất thải phóng xạ gây ra được xác định bởi liễu lượng và kiểu
phơi nhiễm Nó có thể gây ra hàng loạt các dấu hiệu như: đau đâu, ngủ gà, nôn,
đồng thời ảnh hưởng đến các chất liệu di truyển Những người làm công tác xứ lý
và mọi nhân viên y tế khi tiếp xúc với chất thải phóng xạ đều có nguy cơ mắc
bệnh cao
IH.1.7.:'Tính nhạy cảm của cộng đồng đối với chất thải y tế ‘
Bên cạnh tính nguy hại của chất thải y tế đối vơi sức khỏe, cộng đồng cũng rất
nhạy cảm đối với các chất thải từ các họat động phẫu thuật Do đó không một
quốc gia nào trên thế giới chấp nhận các chất thải phẫu thuật này trộn lẫn với chất
thải công cộng Nhưng thực trạng đáng lo ngại ở Việt Nam vẫn còn không ít lượng
chất thải loại này được chôn lấp cùng với rác thải sinh hoạt tại bãi rác công cộng
BÙI THỊ TÚY PHƯỢNG - LUẬN VĂN DAI HOC - NGANH KY THUAT MOI TRUONG © 22