BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCMTRUNG TÂM QUỐC PHÒNG - AN NINH ĐỀ TÀI: NHỮNG HIỂU BIẾT CỦA SINH VIÊN VỀ XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ, BIÊN GIỚI QUỐC GIA.. Trong
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
TRUNG TÂM QUỐC PHÒNG - AN NINH
ĐỀ TÀI:
NHỮNG HIỂU BIẾT CỦA SINH VIÊN VỀ XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ, BIÊN GIỚI QUỐC GIA VẬN DỤNG TRONG ĐẤU TRANH BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ, BIÊN
GIỚI QUỐC GIA HIỆN NAY.
GVHD: ThS NGUYỄN QUY HƯNG
Lớp:
Sinh viên thực hiện: Tiểu đội
TP Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2021
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên em xin chân thành cảm cảm ơn thầy dạy bộ môn giáodục Quốc phòng an ninh I, Ths.Nguyễn Quy Hưng Trong suốt quá trình học tập và tìm hiểu cũng như nghiên cứu về môn giáo dục Quốc phòng an ninh I, tiểu đội 5 chúng em đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, hướng dẫn rất tận tình, tâm huyết của thầy Thầy đã giúp tiểu đội em tích luỹ thêm nhiều kiến thức để có cái nhìn sâu sắc
và hoàn thiện trong hơn trong cuộc sống Từ những kiến thức mà thầy truyền tải, chúng em đã trả lời được những câu hỏi từ cơ bản đến chuyên sâu trong bộ môn Giáo dục Quốc phòng Thông qua bài tiểu luận này, tiểu đội 5 xin trình bày lại những gì mình đã tìm hiểu
về đề tài những hiểu biết của sinh viên về xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới Quốc gia Vận dụng trong đấu tranh bảo vệchủ quyền lãnh thổ, biên giới Quốc gia hiện nay
Có lẽ trong mọi lĩnh vực, kiến thức là vô hạn mà sự tiếp nhận kiến thức của bản thân mỗi chúng em luôn tồn tại những hạn chế nhất định Nên trong quá trình hoàn thành bài tiểu luận, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Bản thân tiểu đội 5 rất mong thầy thông cảm và rất muốn nhận được những lời góp ý từ thầy để những bài tiểu luận tiếp theo của chúng em được hoàn thiện hơn
Kính chúc thầy có nhiều sức khoẻ, hạnh phúc và thành công trongchặng đường giảng dạy sắp tới của mình
Chúng em xin trân trọng cảm ơn!
iii
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN I : MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài: 1
2 Mục đích nghiên cứu: 1
PHẦN II: NỘI DUNG 2
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU 2
CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ QUỐC GIA 3
2.1 Chủ quyền lãnh thổ quốc gia: 3
2.2: Xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia: 5
2.2.1: Nội dung xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia 5
2.2.2 Quy định về chủ quyền lãnh thổ quốc gia: 6
2.2.3: Nội dung xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia 8
CHƯƠNG 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VỀ XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ BIÊN GIỚI QUỐC GIA 9
CHƯƠNG 4: SINH VIÊN VÀ CÔNG CUỘC XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC 14
iv
Trang 4PHẦN I : MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Việt Nam là một quốc gia độc lập, có chủ quyền Lãnh thổ Việt Nam là một chỉnh thể thống nhất, bất khả xâm phạm, là nơi sinh sống của trên 90 triệu dân thuộc 54 dân tộc anh em đoàn kết trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, bên cạnh những thuận lợi, Việt Nam cũng đang phải đối mặt với những nguy cơ, thách thức.Các thế lực thù địch chưa từ bỏ âm mưu can thiệp vào công việc nội
bộ, gây mất ổn định chính trị - xã hội, xâm phạm chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia nước ta Bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là một nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam hiện nay Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia là một nội dung đặc biệt quantrọng của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
Là sinh viên dưới mái trường đại học, là viên gạch để góp phần chung tay xây dựng đất nước, chúng em quyết tâm ý thức cảnh giác trước các âm mưu, thủ đoạn, chiến lược của các thế lực thù địch Tích cực đấu tranh chống những luận điệu xuyên tạc, chia rẽ tình đoàn kết hữu nghị giữa Việt Nam - Trung Quốc và giữa các dân tộc hai bên biên giới Đó là lí do chúng em chọn chủ đề:” Sinh viên với nhiệm vụ tuyên truyền bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia”
2 Mục đích nghiên cứu:
Tuyên truyền xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia làtrách nhiệm của toàn dân Là sinh viên cần nhận thức được tầm quan trọng của nhiệm vụ tuyên truyền
Vun đắp truyền thống yêu quê hương đất nước, xác định rõ được
ý thức trách nhiệm công dân trong việc tham gia xây dựng và bảo
vệ toàn vẹn chủ quyền biên giới quốc gia, giữ gìn an ninh trật tự
1
Trang 5trong khu vực biên giới, xây dựng biêngiới hoà bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển Tích cực tuyên truyền vận động gia đình, bạn bè, dòng họ chấp hành thựchiện pháp luật về biên giới quốc gia,giúp đỡ Bộ đội biên phòng đấu tranh phòng ngừa và chống các hành
vi xâm phạm chủ quyền, lãnh thổ, biên giới quốc gia, an ninh trật tự,trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới
PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
Việt Nam bước vào thời đại mới với cương lĩnh là một nước yêuchuộng hoà bình, sẵn sàng làm bạn với mọi Quốc gia có thiện chí.Nhưng với tình hình bất ổn, mặc dù đã kết giao với rất nhiều nướcnhưng vẫn có rất nhiều nước theo chủ nghĩa đế Quốc dòm ngó, hòngphá hoại nền độc lập cũng như lật đổ nền Xã hội chủ nghĩa của ViệtNam ta Trước tình hình cấp thiết như thế, việc trang bị cho mỗi côngdân đặc biệt là tầng lớp sinh viên, đây là tầng lớp tương lai kế cậncủa đất nước một kiến thức đủ đầy về tinh thần yêu nước cũng nhưtâm lý vững chắc trong việc yêu nước bằng một trái tim nóng và mộtcái đầu lạnh là hết sức cấp thiết Sinh viên là một bộ phận thanhniên có học vấn cao, sẽ là lực lượng lao động trí tuệ của đất nước, lànhững trí thức tương lai Sinh viên ngày nay sống và học tập trongmột môi trường hòa bình, hội nhập và phát triển, đất nước ngàycàng đổi mới
(Nguồn: Internet)
Nhìn chung, sinhviên hôm nay luôn
có lòng yêu nướcnồng nàn, lòng tựhào, tự tôn dân tộc,2
Trang 6sống có lý tưởng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và con đường
đi lên chủ nghĩa xã hội, chấp hành tốt chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; chăm chỉ học tập, rènluyện; tích cực nghiên cứu khoa học; có ý thức trau dồi kỹ năng thựchành, tác phong công nghiệp, có tinh thần xung kích tình nguyện,tương thân tương ái, không ngại khó khăn, sống có trách nhiệm vớibản thân và cộng đồng, tích cực tham gia vào công cuộc đổi mới,đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Thực tế nhữngnăm qua cho thấy, giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam cho thế hệtrẻ nói chung, sinh viên các trường đại học nói riêng chủ yếu đượcthực hiện lồng ghép thông qua các môn học: Đường lối cách mạngcủa Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Cơ sở văn hóaViệt Nam mà chưa được trở thành một nội dung giảng dạy chínhtrong các nhà trường Trước tình hình đó, giáo dục chủ nghĩa yêunước Việt Nam cho thế hệ trẻ nói chung, sinh viên các trường đạihọc - nguồn nhân lực chất lượng cao, tương lai của đất nước trởthành nhiệm vụ quan trọng không chỉ là duy trì những giá trị truyềnthống tốt đẹp của dân tộc mà chính là tăng thêm sức mạnh nội sinh,phát huy tiềm lực con người cho quá trình phát triển đất nước củacác nhà trường Tuy nhiên, trong một số trường đại học, việc giáodục cho sinh viên về tư tưởng, đạo đức, lối sống, về quyền lợi vàtrách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc cũngchưa được coi trọng đúng mức Thực tế này đã dẫn đến xuất hiệnhiện tượng không nhận thức rõ được lòng tự hào, tự tôn dân tộc; mơ
hồ về ý thức, trách nhiệm bản thân đối với việc tăng cường quốcphòng, bảo vệ Tổ quốc; hoặc không hiểu đầy đủ nội hàm nhiệm vụ
bảo vệ Tổ quốc
(Nguồn: Báo lao động)
Trang 7Vì vậy, giáo dục chủ nghĩa yêu nước sẽ góp phần nâng đỡ họ, đưa họvượt qua những xấu xa, cám dỗ và làm được nhiều việc có ích chobản thân, xã hội Nhìn trên thế giới chúng ta cũng thấy được những
vụ bạo loạn của sinh viên với nhiều lí do khác nhau như ở HongKong,Bangladesh, Indonexia, … hay vụ sinh viên cùng người dân bạo loạn
ở các tỉnh Bình Thuận hay ở thành phố Hồ Chí Minh khi Việt Nam đưa
ra dự luật cho Trung Quốc thuê đặc khu 99 năm cũng là do tinh thầnyêu nước quá khích cũng như việc chống phá từ những thế lực bênngoài gây thiệt hại rất sâu sắc về mặt con người nên việc đấu tranh
tư tưởng, thay đổi nhận thức cho thế hệ sinh viên là rất thiết thực Làsinh viên qua bài tiểu luận này cần nhận thức sâu sắc ý nghĩa, tầmquan trọng của chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia đối với sựtoàn vẹn, thống nhất lãnh thổ; quan điểm, chủ trương, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước đối với việc xây dựng và bảo vệ chủ quyềnlãnh thổ, biên giới quốc gia Trên cơ sở đó, nâng cao ý thức, tráchnhiệm công dân, học tập tốt, thực hiện tốt các nhiệm vụ quân sự,quốc phòng, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ bảo vệ Tổquốc
CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ QUỐC GIA 2.1 Chủ quyền lãnh thổ quốc gia:
Quốc gia là thực thể pháp lí bao gồm ba yếu tố cấu thành: lãnh
thổ, dân cư và quyền lực công cộng Quốc gia là chủ thể căn bảnnhất của luật quốc tế Chủ quyền quốc gia là đặc trưng cơ bản, quantrọng nhất của quốc gia Theo luật pháp quốc tế hiện đại, tất cả cácquốc gia đều bình đẳng về chủ quyền
Quốc gia có khi được dùng để chỉ một nước hay đất nước Haikhái niệm đó có thể được dùng thay thế cho nhau
Lãnh thổ quốc gia là phạm vi không gian được giới hạn bởi biêngiới quốc gia, thuộc chủ quyền hoàn toàn và đầy đủ của một quốc
4
Trang 8gia Lãnh thổ quốc gia Việt Nam bao gồm : vùng đất quốc gia, vùngbiển quốc gia (nội thuỷ và lãnh hải), vùng trời quốc gia, ngoài ra còngồm lãnh thổ quốc gia đặc biệt.
Việt Nam là quốc gia nằm trên bán đảoĐông Dương, ven biển Thái Bình Dương, cóvùng đất quốc gia vừa là đất liền, vừa là đảo,vừa là quần đảo, bao gồm từ đỉnh Lũng Cú,
Hà Giang đến mũi Cà Mau; các đảo như PhúQuốc, Cái Lân và quần đảo Hoàng Sa,Trường Sa
(Nguồn ảnh: Internet)
Việt Nam có ba mặt trông ra biển: Đông, Nam và Tây Nam, với bờ biển dài 3.260
km, từ Móng Cái đến Hà Tiên Phần Biển Đông thuộc chủ quyền Việt Nam mở rộng
về phía Đông và Đông Nam, có thềm lục địa, các đảo và quần đảo lớn nhỏ bao bọc Nội thuỷ là vùng biển nằm ở phía trong của đường cơ sở để tính chiều rộng lãnhhải Đường cơ sở là đường gãy khúc nối liền các điểm được lựa chọn tại ngấn nướcthuỷ triều thấp nhất dọc theo bờ biển và các đảo gần bờ Vùng nước thuộc nội thuỷ cóchế độ pháp lí như lãnh thổ trên đất liền Nội thuỷ của Việt Nam bao gồm: Các vùngnước phía trong đường cơ sở; vùng nước cảng được giới hạn bởi đường nối các điểmnhô ra ngoài khơi xa nhất của các công trình thiết bị thường xuyên là bộ phận hữu cơcủa hệ thống cảng
Lãnh hải là vùng biển có chiều
rộng 12 hải lí tính từ đường cơ
sở, có chế độ pháp lí như lãnhthổ đất liền Ranh giới ngoài củalãnh hải là biên giới quốc giatrên biển Trong lãnh hải, tàuthuyền của các quốc gia khácđược hưởng quyền qua lại khônggây hại và thường đi theo tuyến
5
Trang 9(Nguồn ảnh: Internet)
phân luồng giao thông biển của nước ven biển
Lãnh hải của Việt Nam bao gồm lãnh hải của đất liền, lãnh hải của đảo, lãnh hải
của quần đảo Nước ta có thềm lục địa rộng lớn, là vùng đất và lòng đất đáy biển kéodài tự nhiên từ lãnh thổ đất liền ra đến bờ ngoài của rìa lục địa, giới hạn 200 hải lí tính
từ đường cơ sở lãnh hải Việt Nam có chủ quyền và quyền tài phán quốc gia đối vớithềm lục địa; chủ quyền của nước ta đối với thềm lục địa là đương nhiên, không phụthuộc vào việc có tuyên bố hay không
Lãnh thổ quốc gia đặc biệt là loại lãnh thổ đặc thù của một quốc gia tồn tại hợppháp trong lãnh thổ một quốc gia khác hoặc trên vùng biển, vùng trời quốc tế Ví dụnhư trụ sở làm việc và nơi ở của cơ quan đại diện ngoại giao
Vùng trời quốc gia là khoảng không gian phía trên lãnh thổ quốc gia; là bộ phận
cấu thành lãnh thổ quốc gia và thuộc chủ quyền hoàn toàn của quốc gia đó Việc làmchủ vùng trời quốc gia trên vùng lãnh thổ quốc gia đặc biệt được thực hiện theo quyđịnh chung của công ước quốc tế
Chủ quyền quốc gia là quyền làm chủ một cách độc lập, toàn vẹn và đầy đủ về mọi
mặt lập pháp, hành pháp và tư pháp của một quốc gia trong phạm vi lãnh thổ của quốcgia đó Quốc gia thể hiện chủ quyền của mình trên mọi phương diện kinh tế, chính trị,quân sự, ngoại giao
Tất cả các nước, không tính đến quy mô lãnh thổ, dân số, chế độ xã hội, đều có chủquyền quốc gia Chủ quyền quốc gia là đặc trưng chính trị và pháp lí thiết yếu của mộtquốc gia độc lập, được thể hiện trong hoạt động của các cơ quan nhà nước và trong hệthống pháp luật quốc gia Tôn trọng chủ quyền quốc gia là một nguyên tắc cơ bản của
luật pháp quốc tế Hiến chương Liên hợp quốckhẳng định nguyên tắc bình đẳng về chủ quyềngiữa các quốc gia; không một quốc gia nào đượccan thiệp hoặc khống chế, xâm phạm chủ quyềncủa một quốc gia khác
(Nguồn: Internet) Chủ quyền lãnh thổ quốc gia là một bộ phận của
chủ quyền quốc gia, khẳng định quyền làm chủ của quốc gia đó trên vùng lãnh thổ của
6
Trang 10mình Mỗi nước có toàn quyền định đoạt mọi việc trên lãnh thổ của mình, không đượcxâm phạm lãnh thổ và can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác Chủquyền lãnh thổ quốc gia dừng lại ở biên giới quốc gia; mọi tư tưởng và hành động thểhiện chủ quyền quốc gia vượt quá biên giới quốc gia của mình đều là hành động xâmphạm chủ quyền của các quốc gia khác và trái với công ước quốc tế Chủ quyền lãnhthổ quốc gia là tuyệt đối, bất khả xâm phạm; tôn trọng chủ quyền lãnh thổ quốc gia lànguyên tắc cơ bản trong quan hệ và luật pháp quốc tế.
2.2: Xây dựng và bảo vệ biên giới quốc gia:
2.2.1: Nội dung xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia
Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia là thực hiện tổng thể các giảipháp, biện pháp trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, đối ngoại và quốcphòng, an ninh nhằm thiết lập và bảo đảm quyền làm chủ một cách độc lập, toàn vẹn
và đầy đủ về mọi mặt lập pháp, hành pháp và tư pháp của quốc gia trong phạm vi lãnhthổ, bao gồm vùng đất, vùng trời, nội thuỷ, lãnh hải và lãnh thổ đặc biệt của quốc gia.Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia là sử dụng tổng hợp các lực lượng và biện phápchống lại sự xâm phạm, phá hoại dưới mọi hình thức để giữ gìn toàn vẹn chủ quyềnnhà nước đối với lãnh thổ quốc gia Xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc giaViệt Nam là yêu cầu tất yếu, là nhiệm vụ quan trọng của sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Nội dung của việc xây dựng và bảo vệ chủquyền lãnh thổ quốc gia Việt Nam gồm:
- Xây dựng, phát triển mọi mặt chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, đối ngoại và quốcphòng, an ninh của đất nước
(Hình ảnh: phát biểu của thủ tướng
về bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và xây dựng bảo vệ chủ quyền quốc gia)
7
Trang 11- Xác lập và bảo vệ quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp của Việt Nam trên mọi mặtchính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong phạm vilãnh thổ của mình.
- Bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, bao gồm vùng đất, vùng trời, nội thuỷ,lãnh hải và lãnh thổ đặc biệt của Việt Nam; đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu vàhành động phá hoại, vi phạm chủ quyền, xâm phạm lãnh thổ của Việt Nam
- Bảo vệ sự thống nhất lãnh thổ của đất nước, thống nhất về quyền lập pháp, hànhpháp và tư pháp trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam Đấu tranh làm thất bại mọi hànhđộng chia cắt lãnh thổ Việt Nam; mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch cảbên trong lẫn bên ngoài hòng phá hoại quyền lực tối cao của Việt Nam
Nội dung xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia gắn bó chặt chẽ và đặttrong tổng thể chiến lược bảo vệ Tổ quốc Làm tốt nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ chủquyền lãnh thổ quốc gia là trực tiếp góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa
2.2.2 Quy định về chủ quyền lãnh thổ quốc gia:
Luật biên giới quốc gia của Việt Nam năm 2004 xác định: “Biên giới quốc gia củanước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là đường và mặt phẳng thẳng đứng theođường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các đảo, các quần đảo trong đó cóquần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, vùng biển, lòng đất, vùng trời của nướcCộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”
Biên giới quốc gia của Việt Nam được xác định bằng hệ thống các mốc quốc giớitrên thực địa, được đánh dấu bằng các toạ độ trên hải đồ và thể hiện bằng mặt phẳngthẳng đứng theo lãnh thổ Việt Nam Biên giới quốc gia Việt Nam bao gồm biên giớiquốc gia trên đất liền, trên biển, trên không, trong lòng đất
(Nguồn:VTV.vn)
Biên giới quốc gia trên đất
liền là phân định lãnh thổ trên
bề mặt đất liền của vùng đấtquốc gia Trong thực tế, biêngiới quốc gia trên đất liềnđược xác lập dựa vào các yếu
