MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN Tên sáng kiến ” MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TRỰC TUYẾN MÔN NGỮ VĂN 9 TRONG THỜI KÌ ĐẠI DỊCH COVID 19

MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN Tên sáng kiến ” MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TRỰC TUYẾN MÔN NGỮ VĂN 9 TRONG THỜI KÌ ĐẠI DỊCH COVID 19” Tên tác giả Chức vụ Giáo viên MỤC LỤC 3 THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN 3 1 Tên sáng kiến Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến môn Ngữ văn 9 trong thời kì đại dịch Covid 19 3 2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến 3 3 Mô tả các giải pháp cũ thường làm 4 4 Ngày sáng kiến đ.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN

Tên sáng kiến:” MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TRỰC TUYẾN MÔN NGỮ VĂN 9 TRONG THỜI KÌ ĐẠI DỊCH

COVID 19”

Tên tác giả:

Chức vụ: Giáo viên

MỤC LỤCTHUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN .3

1 Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến môn Ngữ văn 9 trong thời kì đại dịch Covid 19 3

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến 3

3 Mô tả các giải pháp cũ thường làm 3

Tháng 3/2022

4.Ngày sáng kiến được áp dụng lần đàu hoặc áp dụng thử: 4

5 Nội dung 4

5.1 Mô tả giải pháp mới hoặc cải tiến 4

6 Hướng dẫn tự học ( Tiết trước ) 7

1 Bài vừa học : Văn bản HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ 7

2 Bài sắp học : Tiết 21-31: 7

CHỦ ĐỀ: TRUYỆN KIỀU VÀ NGHỆ THUẬT MIÊU TẢ TRONG VĂN TỰ SỰ 7

CHỦ ĐỀ 1: TRUYỆN KIỀU VÀ NGHỆ THUẬT MIÊU TẢ TRONG VĂN TỰ SỰ.8 I/ MỤC TIÊU: 8

1 Phẩm chất: 8

2 Năng lực: 8

II/ PHƯƠNG TIỆN VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC: 8

1 Phương tiện dạy học: 8

2 Hình thức tổ chức dạy học : 8

3 Chuẩn bị bài của HS: 8

III/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: 9

1 Kiểm tra bài cũ : 9

2.Tổ chức dạy bài mới : 9

IV/ HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC: 21

1 Bài vừa học 21

2 Bài sắp học: 21

5.2 Khả năng áp dụng ( phạm vi áp dụng ) của sáng kiến 23

5.3 Đánh giá lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến 23

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG

KIẾN

1 Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy học trực tuyến môn Ngữ

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến

Sáng kiến áp dụng trong công tác giảng dạy môn Ngữ văn cho học sinh lớp9B,9E,9G ở Trường Trung học cơ sở Tôn Đức Thắng

3 Mô tả các giải pháp cũ thường làm

Do ảnh hưởng của dịch Covid19 diễn biến phức tạp, trong đầu năm học

2021-2022 thầy và trò của các cấp học không thể học trực tiếp mà chuyển sang học trực tuyến

Dạy học trực tuyến hiện tại không còn xa lạ đối với GV, nhưng cuối năm học2019-2020 và đầu năm học 2020- 2021là một vấn đề khó đối với GV Khi HS tạm dừng

đến trường để phòng chống dịch, lúc đó đội ngũ nhà giáo loay hoay tìm ra giải pháp để

lấp đầy phần nào kiến thức cho HS Năm đó, phòng giáo dục và nhà trường có chỉ đạoGVdạy học trực tuyến với hình thức dạy học linh hoạt- gửi bài qua gmail hoặc zalo- một

số giáo viên lựa chọn dạy học qua phần mềm zoom nhưng hiệu quả không cao Vì:

Một số giáo viên còn lúng túng, khó khăn trong việc sử dụng công nghệ thông tin.Lâu nay GV chỉ quen dạy với bản đen, phấn trắng, thầy trò tương tác trực tiếp với nhữngcảm xúc trực tiếp vui, buồn, hờn, giận, bây giờ đối mặt với chiếc máy tính, chỉ ngheđược mình nói mà không nghe tiếng trả lời của HS.Điều ấy đã tạo ra cho GV áp lực vềtâm lí Thầy cô nào cũng yêu học trò, sợ học trò không hiểu bài nên nói rất nhiều, đôi khicòn nói rất to sợ học trò mình nghe không đủ Vì thế mà thầy cô quên đi việc lựa chọnphương pháp dạy học phù hợp

Mặt khác trình độ học sinh chưa đồng đều, điều kiện học tập không phù hợp Hơnnữa, Hòa Thành là vùng nông thôn, đa số các em là con nông dân nên việc tạo lập gmail

để học tập là điều không dễ nên việc học và tương tác giữa thầy và trò vô cùng khó khăn Trong quá trình dạy, gửi bài giáo viên dạy chỉ chú trọng nội dung bài học mà ítchú ý những yêu cầu gắn kết tri thức với đời sống xã hội thực tiễn Việc mở rộng liên hệthực tế cuộc sống còn nhiều hạn chế vì thời gian và phương pháp dạy học không chophép

4.Ngày sáng kiến được áp dụng lần đàu hoặc áp dụng thử:

Bắt đầu thực hiện từ đầu năm học 2021- 2022 đến nay

5 Nội dung

5.1 Mô tả giải pháp mới hoặc cải tiến

Để HS tiếp thu được những kiến thức một cách hiệu quả thì điều tiên quyết là tạobầu không khí vui vẻ, thu hút HS tích cực tham gia vào hoạt động trong lớp

Để đạt được điều đó cần có các giải pháp chủ yếu sau:

- Giải pháp 1: Sự chuẩn bị chu đáo của giáo viên khi daỵ trực tuyến

- Giải pháp 2 Sử dụng một số phương pháp và kĩ thuật dạy học phù hợp với yêu cầuđặc trưng bộ môn

- Giải pháp 3 Phối hợp tốt giữa giáo viên, nhà trường và phụ huynh học sinh

Cụ thể:

- Giải pháp 1

Để dạy học trực tuyến có hiệu quả thì giáo viên phải chuẩn bị tốt các yêu cầu sau: a/ Biết

sử dụng các thiết bị hỗ trợ, công nghệ thông tin thành thạo

Giáo dục trong thời đại 4.0 chắc chắn không thể thiếu sự hỗ trợ của công nghệthông tin Thành thạo công nghệ thông tin chính là yêu cầu cần có đối với giáo viên ởthời điểm hiện tại và trong tương lai Để có giờ dạy học trực tuyến hiệu quả cao, giáoviên phải thực sự làm chủ được các công cụ, thiết bị công nghệ Bởi lẽ môi trường tươngtác trên nền tảng online khác xa với hình thức dạy học truyền thống Với tư cách là ngườidạy, GV cần biết sử dụng các phần mềm để tạo ra một giờ học thú vị, thu hút và tươngtác một cách tự nhiên nhất có thể Ngoài ra, nắm vững các kiến thức về công nghệ cũnggiúp bạn khắc phục được những sự cố phát sinh trong quá trình dạy học trực tuyến

b/ Đặt mục tiêu rõ ràng cho buổi học trực tuyến

Giáo viên cần xác định rõ mục tiêu bài học là gì mức độ tối thiểu học sinh hiểuđược bài là bao nhiêu để mang lại kết quả giáo dục tốt

c/ Hình thành tính chủ động, tích cực của HS

Tính tự giác, tích cực, chủ động là yếu tố không thể thiếu của giáo viên Nền giáodục hiện tại không còn dừng lại ở tư duy một chiều mà cần có sự phản biện, trao đổi đểgiúp học sinh phát huy được tính chủ động Trong dạy học trực tuyến thì những điều nàylại càng phải được phát huy nhiều hơn nữa

Giáo viên cần tích cực và chủ động đầu tư vào các giờ học trực tuyến gấp đôi.Quan tâm đến học sinh nhiều hơn mới có thể nắm bắt được thực lực của học sinh và cóđiều chỉnh, bổ sung kịp thời cho các em Chính vì vậy, tính chủ động, tích cực là yếu tốkhông thể thiếu để giúp GV xây dựng được cách dạy học hiệu quả

d/ Đổi mới hình thức tương tác giữa GV và HS

Ở các lớp học trực tếp, quá trình tiếp thu, truyền đạt kiến thức sẽ bao gồm cả ngônngữ hình thể, kèm theo các hoạt động như tranh luận, hỏi đáp, thảo luận nhóm, v.v Tuynhiên, với hình thức học trực tuyến, thật khó để thực hiện các hoạt động này Vì thế, đổi

quả Giáo viên và học sinh cần linh hoạt và tận dụng các chức năng trao đổi trên nền tảngonline như công cụ bình luận, trao đổi trong group chung, liên hệ qua email, v.v để gópphần đem lại giờ học trực tuyến hiệu quả nhất

e/Vượt qua những rào cản tâm lý

Khi thực hiện những điều mới hay áp dụng những phương pháp mới, chúng ta thường có tâm lý ngần ngại Hơn nữa, khi trước nay, việc đứng lớp của giáo viên thường diễn ra trực tiếp, có nhiều người nghe thì giờ đây khi dạy online, việc phải nói một mình cũng rất dễ gây ra cảm giác ngại ngùng hay không có hứng thú Vượt qua rào cản tâm lý chính là bước đầu giúp GV có thể xây dựng được cách dạy học trực tuyến hiệu quả g/ Giáo viên cần tâm huyết với nghề, nghiêm túc trong công việc

- Chuẩn bị diện mạo hoàn chỉnh

Dù giảng dạy online tại nhà GV vẫn nên chuẩn bị trang phục chỉnh tề để tạo không gian học tập nghiêm túc và thể hiện sự tôn trọng đối với người học

- Thiết kế bài giảng ngắn gọn và sinh động

Học trực tuyến sẽ khiến HS khó tiếp thu, do đó cần giảm tải những nội dung lý thuyết thiết kế bài giảng tinh gọn hơn và sinh động ,sáng tạo hơn

- Ghi chép hoặc lưu lại các bài giảng

Khi học online học sinh dễ dàng bỏ sót thông tin bài giảng do đường truyền hoặc bị giới hạn thời gian giáo viên nên chủ động lưu lại và giảng để gửi cho học sinh bất cứ lúc nào hoặc có thể được dùng làm tư liệu cho khóa học sau

- Yêu cầu học sinh đánh giá bài học

Giáo viên cần thường xuyên kiểm tra với học sinh của mình về cách thức phươngpháp giảng dạy đã tốt chưa để thực hiện điều chỉnh

Giải pháp 2:

Như trên đã trình bày, để tiết học trực tuyến có hiệu quả, GV cần vượt qua rào cản

về tâm lí, phát huy được tính tích cực của HS Có như thế tiết học mới sinh động Để đạtđược điều đó, ngoài chuyên môn, GV còn phải tận dụng các chức năng trao đổi trên nềntảng online như trao đổi trên nhóm chung, liên hệ qua gmail, zalo để hỗ trợ dạy và họctốt nhất

Dạy học trực tuyến thường sử dụng phương pháp thuyết trình, GV làm việc, truyềnthụ kiến thức là chủ yếu Tuy nhiên nếu chỉ sử dụng một số phương pháp đặc trưng nhưvậy sẽ sinh ra sự nhàm chán, không gây được hứng thú, hiệu quả dạy và học không cao

GV có thể sử dụng mọi phương pháp như khi dạy trực tiếp nhưng phải có sự chuẩn bị chuđáo từ khâu hướng dẫn học ở nhà đến khâu kiểm tra, dạy học.

Ví dụ khi dạy chủ đề “ Truyện Kiều và nghệ thuật miêu tả trong văn tự sự” ở tiết1,2 của chủ đề, GV cần phải giao nhiệm cụ thể cho HS phải chuẩn bị ở nhà theo nhóm đãlập qua zalo lớp

Nhóm 1: Tìm hiểu về thời đại Nguyễn Du sinh sống

Nhóm 2: Tìm hiểu về cuộc đời

Nhóm 3 : Tìm hiểu về con người

Nhóm 4: Tìm hiểu về sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du

Có sự chuẩn bị trước như vậy, GV sẽ dễ dàng sử dụng phương pháp đặt vấn đề, kĩthuật hoạt động nhóm GV sẽ yêu cầu đại diện nhóm trình bày, cũng có thể gọi bất kìthành viên nào của nhóm để tránh sự ỷ lại của HS Như thế việc dạy sẽ ít gặp khó khăn,vừa tương tác, vừa quản lí được HS lại vừa ít mất thời gian tiết dạy

Hay khi dạy về tác phẩm Truyện Kiều ở phần tóm tắt tác phẩm, thay vì cho HSđọc phần tóm tắt, hay HS tự tóm tắt, GV sử dụng thuyết trình tóm tắt theo tranh, HS vừanghe GV tóm tắt, vừa nhìn tranh qua thiết bị , tiết học sẽ hứng thú hơn nhiều

Và cũng từ những bức tranh đó, GV cũng có thể đánh giá sự cảm và hiểu của HSnhư đưa ra một bức tranh, GV yêu cầu HS kể lại sự việc trong tranh, sự việc đó nằm ởphần nào trong tác phẩm

Tùy theo điều kiện học tập của lớp, tùy theo phân môn và mục tiêu bài dạy màmỗi GV mạnh dạn lựa chọn cho mình phương pháp và kĩ thuật dạy học thích hợp nhất Tuy có khó khăn trong việc vận dụng các phương pháp để tương tác với HS,nhưng nếu GV chuẩn bị chu đáo, hướng dẫn cụ thể , giao nhiệm vụ cụ thể cho HS thìviệc dạy trực tuyến sẽ đạt được hiệu quả

Giải pháp 3:

Bên cạnh việc thầy cô xây dựng bài giàng, tìm biện pháp truyền tải kiến thứcmột cách phù hợp, dễ tiếp thu nhất cho HS trong điều kiện không có sự tương tác trựctiếp mà vẫn tạo sự hứng thú tập trung chú ý của HS trong tiết học thì cũng rất cần sựchung tay , góp sức của phụ huynh Bỡi HS ở lứa tuổi lớp 9 còn ham chơi , ý thức học tậpcủa một số em chưa tốt, lợi dụng việc học để làm việc riêng mà xao nhãng học tập Vìthế vai trò của phụ huynh rất quan trọng Họ như một huấn luyện viên hiện trường để hỗtrợ giáo viên, động viên con tham gia học tập nghiêm túc, đầy đủ

Muốn vậy giáo viên phải liên hệ với GVCN lớp, tham gia vào nhóm phụ huynhcủa lớp, để kịp thời báo cáo tình hình học tập của học sinh nếu có những biểu hiện bấtthường Đồng thời cũng thuận tiện trao đổi với phụ huynh nếu họ cần Có sự chung taygóp sức của phụ huynh thì việc dạy học trực tuyến sẽ hiệu quả hơn.

* Dưới đây là minh họa các giải pháp Sử dụng một số phương pháp và kĩ thuật dạyhọc phù hợp với yêu cầu đặc trưng bộ môn.( Cụ thể 2 tiết minh họa trong một chủ đề )

6 Hướng dẫn tự học ( Tiết trước )

1 Bài vừa học : Văn bản HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

– Tập đọc diễn cảm và tóm tắt văn bản  nắm được diễn biến các sự kiện lịchsử

– Nội dung – nghệ thuật cơ bản của tác phẩm  cảm nhận và phân tích cácchi tiết nghệ thuật đặc sắc

– Hiểu và dùng được một số từ Hán Việt thông dụng được sử dụng trong vănbản

2 Bài sắp học : Tiết 21-31:

CHỦ ĐỀ: TRUYỆN KIỀU VÀ NGHỆ THUẬT MIÊU TẢ TRONG VĂN TỰ SỰ

– Tìm hiểu về tác giả Nguyễn Du và tác phẩm Truyện Kiều

- Đọc và trả lời các câu hỏi ở phần đọc hiểu văn bản các đoạn trích Chị em Thúy Kiều và Kiều ở lầu Ngưng Bích.

- Cụ thể tiết 21,22

Các em chuẩn bị theo nhóm:

Nhóm 1: Tìm hiểu về thời đại Nguyễn Du sinh sống

Nhóm 2: Tìm hiểu về cuộc đời

Nhóm 3 : Tìm hiểu về con người

Nhóm 4: Tìm hiểu về sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du

- Đọc kĩ phần tóm tắt Truyện Kiều, tìm hiểu giá trị nội dung và nghệ thuật của tác

phẩm

CHỦ ĐỀ 1: TRUYỆN KIỀU VÀ NGHỆ THUẬT MIÊU TẢ TRONG VĂN TỰ SỰ

Thời lượng: 11 tiết ( Tiết 21 đến Tiết 31)

Ngày soạn:

- Nhận biết cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du

-Nhận biết giá trị nội dung, nghệ thuật chủ yếu của tác phẩm :Bútpháp nghệ thuật ước lệ

tượng trưng, tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du trong miêu tả nhân vật Cảm hứng nhânđạo của Nguyễn Du

- Nhận biết được nghệ thuật miêu tả và miêu tả nội tâm nhân vật trong VBTS từ đó vậndụng viết văn tự sự có kết hợp các yếu tố này

b Rèn kỹ năng viết: viết được bài tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả và miêu tả nội tâm.

c Rèn kỹ năng nói – nghe: Theo dõi diễn biến sự việc trong tác phẩm truyện, tóm tắt

nội dung tác phẩm truyện Có ý thức liên hệ với văn bản liên quan để tìm hiểu về nhânvật Phân tích (nói) được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu cho bút pháp nghệ thuật cổđiển của Nguyễn Du trong văn bản

II/ PHƯƠNG TIỆN VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:

1 Phương tiện dạy học:

GV: Chuẩn bị bài soạn, sách giáo khoa, giáo án powerpoint

2 Hình thức tổ chức dạy học :

Dạy học cá nhân, tổ, nhóm PP thuyết trình, thảo luận nhóm, nêu vấn đề, pháp vấn…( Hình thức trực tuyến )

3 Chuẩn bị bài của HS:

Bài soạn các câu hỏi đọc- hiểu, ảnh sưu tầm liên quan đến tác phẩm

III/ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Kiểm tra bài cũ :

-Kiểm tra vở soạn( quay came )

- Kiểm tra trong quá trình tổ chức các hoạt động học tập

2.Tổ chức dạy bài mới :

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH NỘI DUNG CẦN ĐẠT VÀ KẾT QUẢ

DỰ KIẾN

1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:

Gv giới thiệu Gv: Em đã từng biết đến câu Kiều nào chưa? Đọc thử Em đã học

và viết văn tự sự, vậy miêu tả, miêu tả nội tâm là làm như thế nào? Đại thi hào Nguyễn Du đã vận dụng xây dựng nhân vật trong truyện Kiều thành công ntn?

Gv đưa những tranh ảnh minh hoạ liên quan đến truyện Kiều Đỉnh cao nhất của văn học trung đại VN từ thế kỷ X đến thế kỷ XIX là “ Truyện Kiều ” của đại thi hào Nguyễn Du

3 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC ( KHÁM PHÁ)

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu tác giả tác phẩm và giá trị nội dung

và nghệ thuật của tác phẩm :

HS đọc phần I sgk

Học sinh thảo luận theo nhóm ở nhà và trình bày Theo các gợi ý

? Nêu những nét chính về thời đại Nguyễn Du sống ? Điều đó có ảnh

hưởng ntn đ/với văn chương và tác phẩm “Truyện Kiều”?

I/Tìm hiểu chung :

1/ Nguyễn Du

- Cuộc đời :

+ Chịu ảnh hưởng của truyền thống gia đình đại quý tộc

+ Chứng kiến những biến động dữ dội nhất trong lịch sử phong kiếnViệt Nam , Nguyễn Du hiểu sâu sắc nhiều vấn

đề của đời sống xã hội + Những thăng trầm trong cuộc sống riêng tưlàm cho tâm hồn

Nguyễn Du tràng đầy cảm thông , yêu thương con người

- Sáng tác :

+ Các tác phẩm được viết bằng chữ Hán và

? Nêu ~ hiểu biết của em về gia đình Ng~Du?

? Nêu những nét chính về cuộc đời Nguyễn Du?

* Từng làm quan với nhà Lê, chống Tây Sơn nhưng không thành

* Khi Nguyễn ánh lên ngôi, ông định vào Nam theo Nguyễn ánh  bị

nhà Lê bẳt rồi thả  lưu lạc  được Nguyễn ánh cất nhắc làm quan

? Cảm nhận về con người Nguyễn Du ?

Rất uyên bác, là một trong ‘An nam ngũ tuyệt”

Mộng Liên Đường “Lời văn tả ra hình như máu chảy ở đầu ngòi bút

nước mắt thấm trên tờ giấy, khiến ai đọc cũng phải thấm thía ngậm

ngùi đau đớn đến đứt ruột ”

Sau khi nhóm trình bày, lớp nhận xét, gv chốtý

Hiểu biết về sự nghiệp của Nguyễn Du ?

Nguồn gốc Truyện Kiều ? Theo nguồn gốc ấy tác phẩm có phải là tác

phẩm phiên dịch không? giá trị của nó ở đâu ?

- Đoạn trường tân thanh

Nghệ thuật kể truyện bằng thơ, miêu tả n/vật, miêu tả thiên nhiên, xây

dựng n/vật

- Nhan đề “Đoạn trg\ tân thanh”

tiếng nói mới về nỗi đau thg đứt ruột

GV tóm tắt theo tranh

chữ Nôm + Đóng góp to lớn cho kho tàng văn học dân tộc , nhất là ở thể loại truyện thơ

T

Kiều:

- Truyện Kiều dựa vào cốt truyện từ cuốn Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân nhưng phần sáng tạo của Nguyễn Du rất lớn

- Tác phẩm gồm có ba phần (3254 câu )

(Gặp gỡ và đính ước ; Gia biến và lưu lạc ; Đoàn tụ )

- Giá trị của Truyện Kiều :

+ Về nội dung : Có giá trị hiện thực và nhân đạo lớn

+ Về hình thức : Có nhiều sáng tạo trong nghệ thuật kể chuyện,

sử dung ngôn ngữ , miêu tả thiên nhiên, khắc họa hình tượng nhân vật