Phân tích vấn đề đạo đức trong kinh doanh tác động đến doanh nghiệp

Ngày nay các doanh nghiệp phải đối mặt với sức ép của người tiêu dùng về các hành vi đạo đức , các quy định pháp luật cũng được thiết kế khuyến khích các hành vi tốt của doanh nghiệp từ

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

BÀI TIỂU LUẬN

ĐỀ TÀI : PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC TRONG KINH DOANH TÁC ĐỘNG ĐẾN

DOANH NGHIỆP Giảng viên hướng dẫn : NGUYỄN ĐỨC LỘC

Môn : ĐẠO ĐỨC TRONG KINH DOANH

Lớp Học Phần : 420300361613

Nhóm thực hiện: 3

HỒ CHÍ MINH, tháng 10 năm 2019

PHỤ LỤC

BỘ CÔNG THƯƠNG 1

CHƯƠNG I : TỔNG QUÁT VỀ ĐỀ TÀI 7

1 Lý do chọn đề tài: 7

2 Mục đích nghiên cứu của tiểu luận : 7

3 Phương pháp nghiên cứu : 7

4 Phạm vi nghiên cứu : 8

5 Đối tượng nghiên cứu : 8

CHƯƠNG II: CỞ SỞ LÍ THUYẾT 9

1 Lịch sử hình thành 9

2 Khái niệm đạo đức kinh doanh 9

3 Các nguyên tắc và chuẩn mực trong đạo đức kinh doanh 11

3.1 Tính trung thực 11

3.2 Tôn trọng con người 11

3.3 Gắn lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của khách hàng và xã hội, coi trọng hiệu quả gắn với trách nhiệm xã hội 11

3.4 Bí mật và trung thành với các trách nhiệm đặc biệt 12

4 Các yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức kinh doanh 12

4.1 Quan điểm đạo đức kinh doanh 12

4.2 Thái độ đạo đức kinh doanh 12

4.3 Động cơ,mục đích kinh doanh 12

5 Vai trò của đạo đức kinh doanh trong hoạt động của doanh nghiệp 13 5.1 Đạo đức kinh doanh điều chỉnh hành vi của những người làm kinh doanh 13

5.2 Đạo đức kinh doanh góp phần tạo nên lòng trung thành của người lao động

14

5.3 Đạo đức kinh doanh góp phần vào sự hài lòng của khách hàng 15

5.4 Đạo đức kinh doanh góp phần vào nâng cao hình ảnh và chất lượng của doanh nghiệp 16

5.5 Đạo đức kinh doanh góp phần tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp 18

5.6 Đạo đức kinh doanh góp phần vào sự vững mạnh của các quốc gia 19

CHƯƠNG III : HIỆN TRẠNG ĐẠO ĐỨC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP TÂN HIỆP PHÁT 21

1 Giới thiệu tập đoàn Tân Hiệp Phát 21

1.1 Sơ lược về tập đoàn nước giải khát Tân Hiệp Phát : 21

1.2 Quá trình phát triển : 21

1.3 Đóng góp của Doanh nghiệp THP đói với nền kinh tế trong nước : 21

2 Đạo đức trong hoạt động kinh doanh sản xuất của Tập đoan Tân Hiệp Phát : 22

2.1 Các hành vi sai trái của Tập đoàn Tân Hiệp Phát và cách giải quyết vấn đề của Tập đoàn: 22

2.2 Mặt hạn chế trong khắc phục sai lầm của Doanh nghiệp Tân Hiệp Phát: 23

3 Nguyên nhân dẫn đến các hành vi sai trái của THP 25

4 Đánh giá về đạo đức của Doanh nghiệp: 25

5 Bài học rút ra 26

IV: KẾT LUẬN 27

NGUỒN TÀI LIỆU THAM KHẢO 28 Tài liệu tham khảo

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành bản báo cáo này, đầu tiên chúng em xin cảm ơn thư viện trường đại học công nghiệp TP Hồ Chí Minh đã cung cấp nhiều tài liệu hay và bổ ích giúp chúng tôi có nhiều kiến thức trong việc tìm tài liệu.

Đặc biệt xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới giảng viên hướng dẫn Nguyễn Đức Lộc Thầy đã tận tâm giảng dạy và tận tình chỉ bảo, nhận xét, không những nhóm chúng em mà còn các nhóm khác trong lớp học Mỗi buổi học nhóm lại tiếp thu thêm được nhiều kiến thức mới vững vàng hơn để khi thực hiện đề tài không mắc sai lầm đáng tiếc.

Cuối cùng vẫn biết bản báo cáo vẫn sẽ không tránh khỏi những sai sót không đáng có hoặc các lỗi nhỏ làm ảnh hưởng tới tổng thể Mong giảng viên bỏ qua và cho chúng em những lời nhận xét quý báu để hoàn thiện hơn nữa.

Trân trọng cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Chúng em xin cam đoan đề tài tiểu luận này là do chính nhóm chúng em thực hiện Các số liệu cũng như các kết luận nghiên cứu được trình bày trong bài tiểu luận chưa từng được công bố ở các nghiên cứu khác Đồng thời chúng em xin chịu trách nhiệm về bài tiểu luận của mình.

Nhận xét của Giảng Viên hướng dẫn:

CHƯƠNG I : TỔNG QUÁT VỀ ĐỀ TÀI.

1 Lý do chọn đề tài:

Đạo đức kinh doanh là một trong những vấn đề quan trọng hàng đầu và cũng là vấn đề gây nhiều hiểu nhầm nhất trong xã hội kinh doanh hiện nay Ngày nay các doanh nghiệp phải đối mặt với sức ép của người tiêu dùng về các hành vi đạo đức , các quy định pháp luật cũng được thiết kế khuyến khích các hành vi tốt của doanh nghiệp từ hoạt động marketing đến bảo vệ môi trường Hoạt động kinh doanh tác động đến tất cả các lĩnh vực của cuộc sống xã hội,nên nhà kinh doanh cũng cần phải có đạo đức nghề nghiệp và không thể hoạt động ngoài vòng pháp luật mà chỉ có thể kinh doanh những gì pháp luật

xã hội không cấm Phẩm chất đạo đức kinh doanh của nhà doanh nghiệp là một trong những yếu tố cơ bản tạo nên uy tín của nhà kinh doanh , đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đạt được những thành công trên thương trường ,tồn tại và phát triển bền vững Việc xây dựng đạo đức kinh doanh ,trước hết là trách nhiệm của chính các doanh nghiệp ,đồng thời đó cũng là trách nhiệm của nhà nước ,của cộng đồng và toàn

xã hội Xây dựng đạo đức kinh doanh là nhiệm vụ cần được quan tâm ,coi trọng nhằm hình thành động lực thúc đẩy việc thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp Chính

vì điều này mà nhóm em chọn đề tài “Đạo đức kinh doanh ”.Trong quá trình làm bài không tránh khỏi những thiếu sót mong thầy và các bạn đóng góp để bài làm của nhóm

em được hoàn thiện hơn

2 Mục đích nghiên cứu của tiểu luận :

Làm rõ thực chất đạo đức và đạo đức kinh doanh

Thực trạng kinh doanh hiện nay của doanh nghiệp Việt Nam

Đề xuất giải pháp

3 Phương pháp nghiên cứu :

Đề tài kết hợp các phương pháp thường sử dụng trong nghiên cứu về kinh tế -tài chính như :

+Phương pháp nghiên cứu một vấn đề cụ thể ,các hành vi về đạo đức trong kinh doanh +Phương pháp so sánh ,đối chiếu báo cáo kết quả thực tế để rìm ra các vấn đề cần giải quyết

5 Đối tượng nghiên cứu :

Đề tài nghiên cứu đạo đức kinh doanh của các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam (công ty trách nhiệm hữu hạn TM-DV Tân Hiệp Phát )

CHƯƠNG II: CỞ SỞ LÍ THUYẾT

1 Lịch sử hình thành

Đạo đức kinh doanh chỉ bắt đầu được nghiên cứu nghiêm túc và được phát triển thành một môn khoa học,về cả lý luận và thực hành vào sau cuối thế kỉ XX ở các nước công nghiệp phát triển phương Tây , khi các nhà quản lí phải đối đầu với các vấn đề nảy sinh từ việc quản lí các công ty khổng lồ hoạt đông trên phạm vi toàn cầu

và khi họ chứng kiến sự lớn mạnh của các công ty thuộc nền kinh tế Á Đông truyền thống

2 Khái niệm đạo đức kinh doanh

• Đạo đức kinh doanh là một tập hợp các nguyên tắc, chuẩn mực có tác dụng điềuchỉnh, đánh giá, hướng dẫn và kiểm soát hành vi của các chủ thể kinh doanh.

• Đạo đức kinh doanh chính là phạm trù đạo đức được vận dụng vào trong hoạt độngkinh doanh.

• Đạo đức kinh doanh là một dạng đạo đức nghề nghiệp.

• Đạo đức kinh doanh có tính đặc thù của hoạt động kinh doanh - do kinh doanh là hoạt động gắn liền với các lợi ích kinh tế, do vậy khía cạnh thể hiện trong ứng xử về đạo đức không hoàn toàn giống các hoạt động khác: Tính thực dụng, sự coi trọng hiệu quả kinh tế là những đức tính tốt của giới kinh doanh nhưng nếu áp dụng sang các lĩnh vực khác như giáo dục, y tế hoặc sang các quan hệ xã hội khác như vợ chồng, cha mẹ con cái thì đó lại là những thói xấu bị xã hội phê phán Song cần lưu ý rằng đạo đức kinh doanhvẫn luôn phải chịu sự chi phối bởi một hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức xã hội chung.

• Đạo đức kinh doanh như mô {t bô { phâ {n cấu thành quan trọng nhất của văn hóa kinh doanh, là yếu tố nền tảng tạo nên sự tin câ {y của đối tác, khách hàng và người tiêu dùng đối với doanh nghiê {p Đạo đức kinh doanh chính là cơ sở để xây dựng lòng tin,

sự gắn kết và trung thành của đô {i ngũ cán bô { công nhân viên trong doanh nghiê {p, bảo đảm từ lãnh đạo đến toàn thể cán bô { công nhân viên trong doanh nghiê {p có những ứng xử đúng chuẩn mực đạo đức, qua đó không ngừng nâng cao hình ảnh, uy tín và thương hiê {u của doanh nghiê {p

• Ví dụ minh họa:Vấn đề trốn thuế của công ty nông dược Điện Bàn :

Công ty nông dược Điện Bàn là một trong những thương hiệu trên thị trường thuốc bảo vệ thực vật hiện nay,doanh thu của công ty trên 100 tỷ đồng Trong thời gian hơn

10 năm làm giám đốc của cty,ông Thạnh đã chỉ đạo bộ phận kế toán lập hai hệ thống báo cáo quyết toán riêng lẻ nhằm thực hiện hành vi trốn thuế với số tiền hơn 16 tỷ đồng Công ty xuất bán thuốc bảo vệ thực vật cho khách hàng từ Ninh Thuận ra các tỉnh phía Bắc , nhưng nhiều lần chỉ sử dụng phiếu xuất kho thay hóa đơn GTGT , hoặc ghi giảm số lượng thuốc thực vật xuất Theo giám định của Cục thuế Quảng Nam ,công ty đã bỏ ngoài sổ sách số doanh thu 116 tỉ đồng ,để trốn thuế 34,3 tỷ đồng Đây là một trong số rất nhiều vụ trốn thuế mà công an đã phát hiện ra

Các bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm ngày 11/11/2016

Trong thực tế vẫn còn rất nhiều các công ty ,doanh nghiệp có hành vi trốn thuế như công ty Điện Bàn và các hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh khác

3 Các nguyên tắc và chuẩn mực trong đạo đức kinh doanh

3.1 Tính trung thực

Tính trung thực đòi hỏi chủ thể kinh doanh không dùng các thủ đoạn gian xảo hoă {c phi pháp để kiếm lời, cạnh tranh không lành mạnh Không dùng các thủ đoạn gian dối, xảo trá để kiếm lời Giữ lời hứa, giữ chữ tín trong kinh doanh, nhất quán trong nói và làm, trung thực trong chấp hành luật pháp của nhà nước, không làm ăn phi pháp như trốn thuế, lậu thuế, không sản xuất và buôn bán những mặt hàng quốc cấm, thực hiện những dịch vụ có hại cho thuần phong mỹ tục, trung thực trong giao tiếp với bạn hàng (giao dịch, đàm phán, ký kết), và người tiêu dùng không làm hàng giả, khuyến mại giả, quảng cáo sai sự thật, sử dụng trái phép những nhãn hiệu nổi tiếng,

vi phạm bản quyền, phá giá theo lối ăn cướp, trung thực ngay với bản thân, không hối

lộ, tham ô, thụt két, “chiếm công vi tư”.

3.2 Tôn trọng con người

Nguyên tắc tôn trọng con người đòi hỏi chủ thể kinh doanh phải tôn trọng phẩm giá, quyền lợi chính đáng (lương, bảo hiểm, hưu trí, các chế đô { chính sách); bảo đảm an toàn lao đô {ng; tạo điều kiê {n phát triển về thể lực và trí tuê { của đô {i ngũ cán bô {, công nhân viên trong doanh nghiê {p; mở rô {ng dân chủ và khuyến khích phát huy sáng kiến, cải tiến công nghệ; tôn trọng nhu cầu, sở thích và tâm lý khách hàng; cạnh tranh lành mạnh và công bằng với đối thủ cạnh tranh, thúc đẩy không khí vừa hợp tác vừa cạnh tranh lành mạnh; gắn lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của khách hàng và xã hội, coi trọng hiệu quả kinh doanh gắn với trách nhiệm xã hội.

3.3 Gắn lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của khách hàng và xã hội, coi trọng hiệu quả gắn với trách nhiệm xã hội.

3.4 Bí mật và trung thành với các trách nhiệm đặc biệt.

Phạm vi áp dụng của đạo đức kinh doanh : Đó là tất cả những thể chế xã hội, những

tổ chức, những người liên quan, tác động đến hoạt động kinh doanh: Thể chế chính trị, chính phủ, công đoàn, nhà cung ứng, khách hàng, cổ đông, chủ doanh nghiệp, người làm công …

4 Các yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức kinh doanh

Đạo đức kinh doanh bao gồm các thành tố sau:

- Quan điểm đạo đức kinh doanh

- Thái độ đạo đức kinh doanh

- Động cơ đạo đức kinh doanh.

- Hành vi đạo đức kinh doanh

4.1 Quan điểm đạo đức kinh doanh

Là hệ thống những tư tưởng, quan niệm về đạo đức kinh doanh Đó là hệ thống những nguyên tắc chỉ đạo hành vi đạo đức của nhà kinh doanh Quan điểm đạo đức kinh doanh chịu sự quy định của những quan điểm đạo đức xã hội Quan điểm đạo đức của nhà kinh doanh là yếu tố tâm lý ảnh hưởng, chi phối và điều chỉnh thái độ, hành vi của nhà kinh doanh.

4.2 Thái độ đạo đức kinh doanh

Được thể hiện ở thái độ của nhà kinh doanh đối với pháp luật, với khách hàng, với người lao động và với đối thủ cạnh tranh Đối với pháp luật, nhà kinh doanh có đạo đức thường tôn trọng pháp luật, khi đề ra các quyết định quản lý có tính đến những căn cứ pháp lý của các quyết định.

4.3 Động cơ,mục đích kinh doanh

có tính đạo đức là một trong những thành tố cơ bản của đạo đức kinh doanh Nhà kinh doanh có đạo đức được thể hiện ở động cơ, mục đích kinh doanh mang tính đạo đức xã hội Kinh doanh nhằm mục đích làm giàu cho cá nhân, gia đình và xã hội Nhu cầu thành đạt, say mê kinh doanh, niềm tin trong kinh doanh, khát vọng về một cuộc sống giàu sang, hạnh phúc thoát khỏi sự đói nghèo và lạc hậu v.v… đó là những yếu tố của động cơ, mục đích kinh doanh chân chính.

4.4 Hành vi đạo đức kinh doanh

Được thể hiện ở chỗ không vi phạm pháp luật, không kinh doanh hàng quốc cấm, không sản xuất hàng giả, không ăn cắp bản quyền trong sản xuất, không bóc lột người lao động và bạn hàng, chú ý bảo vệ môi trường khi tổ chức sản xuất và kinh doanh, không trốn lậu thuế của nhà nước v.v.

5 Vai trò của đạo đức kinh doanh trong hoạt động của doanh nghiệp

5.1 Đạo đức kinh doanh điều chỉnh hành vi của những người làm kinh doanh

Đạo đức kinh doanh bổ sung và kết hợp với pháp luật điều chỉnh các hành vi kinh doanh theo khuôn khổ pháp luật và quỹ đạo của các chuẩn mực đạo đức xã hội Đối tượng điều chỉnh của đạo đức kinh doanh là ai? Đó là chủ thể hoạt động kinh doanh Theo nghĩa rộng, chủ thể hoạt động kinh doanh gồm tất cả những ai là chủ thể của các quan hệ và hành vi kinh doanh.

+ Tầng lớp doanh nhân làm nghề kinh doanh: Đạo đức kinh doanh điều chỉnh hành

vi đạo đức của tất cả các thành viên trong các tổ chức kinh doanh (hộ gia đình, công

ty, doanh nghiệp, tập đoàn) như ban giám đốc, các thành viên hội đồng quản trị, công nhân viên chức Sự điều chỉnh này chủ yếu thông qua công tác lãnh đạo, quản lý trong mỗi tổ chức đó Đạo đức kinh doanh được gọi là đạo đức nghề nghiệp của họ + Khách hàng của doanh nhân: Khi là người mua hàng thì hành động của họ đều xuất phát từ lợi ích kinh tế của bản thân, đều có tâm lý muốn mua rẻ và được phục vụ chu đáo Tâm lý này không khác tâm lý thích “mua rẻ, bán đắt” của giới doanh nhân, do

vậy cũng cần phải có sự định hướng của đạo đức kinh doanh, tránh tình trạng khách hàng lợi dụng vị thế “Thượng đế” để xâm phạm danh dự, nhân phẩm của doanh nhân, làm xói mòn các chuẩn mực đạo đức Khẩu hiệu “bán cái thị trường cần chứ không phải bán cái mình có” chưa hẳn đúng !

5.2 Đạo đức kinh doanh góp phần tạo nên lòng trung thành của người lao động

Bất kỳ một doanh nghiệp nào dù quy mô lớn hay nhỏ, muốn đạt được thành công trong hoạt động kinh doanh của mình thì trước hết phải có một đội ngũ nhân viên đủ năng lực, đủ sức vận hành bộ máy theo đường lối mà các cấp lãnh đạo đã đề ra Tuy nhiên làm thế nào để giữ chân những nhân vien có năng lực lâu dài và khiến họ luôn cảm thấy bản thân là một phần của doanh nghiệp, và sẵn sàng cống hiến vì lợi ích của tập thể là một điều không dễ dàng

Để đạt được điều này doanh nghiệp trước hết cần thực hiện tốt và đầy đủ nghĩa vụ của mình đối với người lao động như: tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa lãnh đạo và nhân viên trong tổ chức, đảm bảo chế độ lương thưởng, phúc lợi rõ ràng, hợp lí cho

họ, thực thi những chính sách tôn trọng nhân quyền nhằm đảm bảo quyền lợi hợp phap và công bằng cho người lao động

Thực hiện trách nhiệm của doanh nghiệp doa với người lao động cũng là một trong những yếu tố quan trọng phản ánh đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp đó Khi được thỏa mãn về vật chất lẫn tinh thần người lao động sẽ cảm thấy giá trị của bản thân được tôn trọng, và công sức lao động họ bỏ ra được công nhận, từ đó người lao động nhận thấy phải tận tâm làm việc để xứng đáng với chế độ đãi ngộ mà doanh nghiệp đã dành cho họ

Nếu doanh nghiệp đạt được sự hài hoà, thống nhất trong mối quan hệ này thì năng suất lao động sẽ ngày càng tăng cao sẽ dẫn đến doanh nghiệp sẽ phát triển tương ứng với doanh nghiệp và người lao động sẽ cùng nhau hình thành khối thống nhất chung, sẵn sàng đối mặt, vượt qua những thách thức trên thương trường nhằm đạt đến những mục tiêu ban đầu đã đề ra